Indisch4ever

Een nieuwe Aflevering van Historisch Heusden geschreven door Bart Beaard en deze keer gaat het in deel 91 van Historisch Heusden over Indische mensen in Elshout en Heusden. Op zaterdag 1 oktober 1950 wordt in Elshout bekend gemaakt dat de Broeders van Liefde het St. Norbertusgesticht zullen verlaten en dat de Rijksgebouwendienst het gebouw wil bestemmen als opvangcentrum voor Indische mensen uit  Nederlands-Indië.

Wisselend verblijven er tot 200 Indische mensen en hebben er tussen 1951 en 1968  ongeveer zevenhonderd mensen voor korte of langere tijd gewoond.  In 1955 wordt Heusden door de Zusters van Liefde verlaten en komt het bejaardenhuis Huize St. Antonius leeg te staan. In 1958 krijgt het een bestemming als bejaardenhuis voor Indische mensen. Er komen 85 bejaarden, waarvan 6 echtparen.

Wouter Muller in tubantia.nl:
hoop ik dat het gebruik van ‘bersiap’ in de komende tentoonstelling in het Rijksmuseum voor Indische Nederlanders ook een erkenning kan zijn voor het verdriet over het verlies van ‘hun’ Indië. Voor hen is ‘bersiap’ zeker niet ‘racistisch’, maar vooral dramatisch.

Moesson schrijft op facebook:
Deze week ligt ons februarinummer weer bij jullie op de mat. Met een prachtige cover van Peter van Dongen, artikelen over een revolutie in het Rijks, het grote onderzoek over Onafhankelijkheid, Dekolonisatie, Geweld en Oorlog in Indonesië 1945-1950 en nog veel meer over de periode ná de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië. Februari staat ook in het teken van de liefde. Tony en Sylvia vertellen over het geheim van 60 jaar huwelijk, en lezers sturen foto’s van hun interpretatie van liefde in. Bestel ‘m via www.moesson.com of neem jouw eigen abonnement!

Bladeren in de editie .

Steun Teman Teman Sehati
https://www.temantemansehati.nl/januari-2022/

Sinds The voice of Holland van de buis is gehaald, zendt RTL4 op vrijdagavond I can see your voice uit. In dit programma moet een panel raden wie van de zeven deelnemers goed kan zingen. Op basis van uiterlijk bijvoorbeeld of aan de manier waarop iemand een microfoon vastheeft.   Libelle

Dag luitjes,

1) Must read: de reactie van netwerklid Pim ten Hoorn op Bonnie Triyana’s Bersiap-debat, c.q. over de positie van Indo-Europeanen binnen historisch onderzoek en presentatie.
2) Mooie en heldere Nieuws & Agenda van het Indies Tijdschrift! Zie ook de nieuwsbrief.
3) Zie zaterdag 29 januari om 14:00 uur de gratis livestream van De Indonesische blik op 350 jaar Nederlandse overheersing, c.q. een programma van De Balie.
4) Mooi interview met Yvonne Keuls in Matthijs gaat door.
5) Zie Yvonne Keuls ook bij haar voordracht ivm 75 jaar Pelita. Netwerklid Reggie Baay sprak toen deze column uit, over rekest.
6) In verband met de start van herinneringsjaar 75 jaar Pelita hield Hans Goedkoop onder meer een interview Marianne des Bouvrie hoe oorlog kan doorwerken op volgende generaties.
7) Op 8 februari opent Sophiahof haar nieuwe vaste tentoonstelling Ons Land. Lees het Indies Tijdschrift hierover

…….. zie meer
……. en aparte pagina voor aanvullingen

Het Rijksmuseum gebruikt bij de expositie over de Indonesische revolutie de term Bersiap niet zelf als historische tijdsaanduiding. Gastcurator Bonnie Triyana motiveerde dat besluit in NRC met het argument dat die term een racistische ondertoon heeft. Hieronder een selectie van reacties op dat stuk.
—-

quote Henk Itzig Heine, lid raad van toezicht van het Indisch Herinneringscentrum,  zie zijn vader—
Ik heb uit de mond van mijn Indische grootouders en vader nooit een onvertogen woord over Indonesiërs gehoord, laat staan uitingen van racisme of rassenhaat. Ook niet in het kader van hun tragische verlies. Het koppelen van racisme aan Bersiap stuit me dan ook tegen de borst en ervaar ik als grievend. Als iemand anders het gebruik van de term Bersiap als grievend ervaart, dan moeten we het daar over hebben. Naar een ander begrip toegroeien kan wat mij betreft prima, maar koppel dat beladen woord van racisme er niet aan. Het klopt niet, het polariseert en het helpt het moeilijke gesprek over kolonisatie en dekolonisatie al helemaal niet.  NRC, 22 januari

Ander NRC-artikel van 28 januari:
Ruim 6.000 woorden hebben de NRC-kolommen in de afgelopen weken al gewijd aan dat ene woord, en nog is het niet genoeg. Bersiap. Bérsiap? Bersíap? Bersiáp?  Veel Nederlanders hadden er nog nooit van gehoord, wat de kwestie voor anderen juist des te pijnlijker maakt.
—
Twee Indische Nederlanders van de derde generatie, muzikant en schrijver Robin Block (41) en oudheidkundige Miko Flohr (44), schreven artikelen waarin zij beide kanten proberen te begrijpen.

Indonesiërs schrijven:
** vertaalde quote van  cnnindonesia.com, zie een vertaling.
Historicus Anhar Gonggong drong er bij de regering op aan een standpunt in te nemen om de betrokkenheid bij de ‘tentoonstelling van revolutie’ in het  Rijksmuseum in februari in te trekken.
**Ariel Heryanto, Emeritus hoogleraar, Monash University, lees de vertaling
De controverse over ‘Bersiap’ explodeerde, niet alleen vanwege een opiniestuk of de tentoonstelling  van dit jaar. De bron van het probleem: dit incident wordt al decennia lang niet meer in het officiële discours van de nationale geschiedenis in Nederland of in Indonesië opgenomen. Het wordt alleen pijnlijk besproken door enkele inwoners van de voorsteden verspreid over verschillende regio’s van de wereld. Het is pas sinds kort dat steeds meer jongeren het beginnen te weten.

Van Lelyveld zag een steeds groter verschil tussen de in zichzelf gekeerde schrijvende moeder thuis en de moeder voor de bühne. “Ze was dol op publiek en genoot daar ontzettend van. Dan werd ze opeens een ander mens. Mijn zusje en ik waren stomverbaasd toen we haar voor het eerst zagen optreden in het satirische programma Hou je aan je woord’. We konden nauwelijks geloven dat die mooie geestige vrouw vol kwinkslagen onze moeder was. Hoe meer het publiek haar bewonderde, hoe groter onze irritatie werd.”   Nieuwsuur

Mail:
Beste, Graag zou ik de volgende oproep willen plaatsen op de site:
Mijn grootouders zijn altijd zwijgzaam geweest over het verleden en waren gestorven toen ik nog te jong was om hiermee bezig te zijn. Omdat ze dus zo zwijgzaam waren, wisten hun kinderen (mijn vader, ooms en tantes) mij ook niets te vertellen. Omdat ik meer over mijn roots en mijn grootouders wil weten, ben ik in 2013 begonnen met een stamboomonderzoek. In het verleden hebben al veel mensen mij via dit platform kunnen helpen met het ontrafelen van het verleden van mijn oma. Nu heb ik wat vragen over mijn opa, ik hoop opnieuw dat mensen mij weer kunnen helpen.

Recent heb ik brieven van mijn opa Johan (Hans) Christiaan Hoorn (24 augustus 1928 Bandung – 30 maart 2009 Roosendaal) gevonden waarin hij zijn tijd in Nederlands-Indië beschrijft rond de Tweede Wereldoorlog. In de brief staan een aantal details waar ik nog vragen over heb, ik hoop dat iemand mij kan helpen.

Hij schrijft dat in (of wellicht rond) het jaar 1938 een dodelijke epidemie was uitgebroken in Bandung en dat hij en zijn zusje getroffen werden door deze ziekte. Zijn zusje overleefde het niet, hij wel. De stad was destijds totaal geïsoleerd van de buitenwereld. Na het zoeken op het internet kan ik niet vinden over welke ziekte dit ging. Hebben meer mensen hierover gehoord en/of weten jullie misschien over welke ziekte mijn opa sprak? Hij was toen uiteraard nog maar 10 jaar oud, de gebeurtenissen kan hij als een kind misschien vergroot hebben.

In de Tweede Wereldoorlog heeft hij en zijn familie onderdak gevonden bij een Zwitserse familie Flaks, waarschijnlijk was dit aan de Vesthofweg 24 te Bandung. De heer Flaks was een chemicus bij de BPM en werd vanwege zijn nationaliteit door de Japanners ontzien als er razzia’s gehouden werden. De familie Flaks was vrij snel na de Japanse capitulatie vertrokken. Weet iemand of kent iemand deze familie Flaks waar mijn opa over spreekt?

Mijn opa zegt dat hij bij een groep hoorde die zich ‘Belanda Gila’ noemde. Deze groep was ca. 80-90 man groot en bestond voornamelijk uit jongens die uit de kampen kwamen en ik citeer ‘het als hun plicht beschouwden om de burgers tegen de moordende en plunderende pemoeda’s te beschermen’. Later sloten steeds meer Ambonezen en KNIL militairen aan en werd de groep meer omgevormd toe een geregeld bataljon genaamd ‘Anjin Nica’ . Mijn opa schrijft dat ze rode dassen en emblemen droegen met een bloedrode hondenkop.

Hij noemt de volgende namen die bij deze groep (toen nog Belanda Gila) hoorde:
Ingenegre Freiburg, Luyke Roskott, Landau, Alting Sieberg (wellicht 2 broers) Juliën en Smit. Ook zijn vader Theodoor Hoorn en diens broer Willem Hoorn, sloten zich aan. Volgens mijn opa nam zijn vader een leidinggevende rol aan binnen de groep.

Weet iemand wellicht meer over de groep ‘Belanda Gila’ en/of Anjin Nica en wie de mannen zijn die er in de brief genoemd worden?

Ik hoor graag van jullie. Groetjes, Daniëlle Hoorn

Ranomi Kromowidjojo (31) heeft besloten per direct te stoppen met zwemmen. De drievoudig olympisch kampioene is één van de succesvolste zwemsters die Nederland ooit heeft gehad.
Ze wist in haar carrière 17 wereldtitels en 24 Europese titels te veroveren. Ook werd ze drie keer olympisch kampioen.
Haar besluit om te stoppen heeft ze toegelicht tegenover de NOS. “Het is niet zo dat ik het niet meer leuk vind of dat mijn lichaam klaar is”, zegt ze. “Maar, ik ben 31 jaar en ik heb al zoveel bereikt. Wat wil ik nog bereiken? Natuurlijk, ik kan altijd nog harder of beter zwemmen, maar eigenlijk denk ik: het is goed zo.” rtlnieuws

Stentor:
Met pijn in het hart trekken moeder Cynthia Pereira (69) en dochter Samantha van der Laan (51) de stekker uit hun restaurant aan de Stromarkt in Deventer. Zeven jaar lang verzorgden ze er Javaans-Indonesische maaltijden in huiskamersetting. ,,Corona en de gezondheid van mijn moeder maken dat we ermee stoppen”, vertelt Samantha in een donker en leeg restaurant. 

Inez Hollander in The Indo Project:
We feel that the Rijksmuseum brawl is a mere symptom of a festering colonial wound that won’t heal until we see some sort of truth and reconciliation commission that is not solely subsidized by the Dutch government, or led by an Indonesian task force, but by an independent and international body of researchers and organizations.

On a more modest scale, a Bersiap monument in The Hague or Amsterdam might be a start to tell the victims: We see you, we hear you and we will not forget you.

We are in this together. The Dutch and the Indonesians. Let’s stop waving flags, exchange barbed insults on social media and let’s come out of our silos and camps to join hands so that colonial exploitation and mutual genocides never happen again. Only then, we can move on in a postcolonial and more humane world.

Inez Hollander, Ph.D., Author of Silenced Voices (Ohio University Press: 2008) and Director Emeritus of The Indo Project
(foto van haar facebook)

*
Ga bersiap niet uit de weg.
Taal is geen ‘precisiebombardement’; er is altijd ‘collateral damage’, schrijft columnist Robin Block. Lees hier zijn betoog waarom we het woord bersiap niet uit de weg moeten gaan.  Robin Block in Moesson

*
Heeft het dan wel zin om ruzie te maken over bijvoorbeeld ‘Bersiap’?‘Dat is een politieke kwestie. Geen enkel woord is neutraal en objectief, hoewel gebruikers dat vaak pretenderen. Ik heb persoonlijk geen mening over deze term, maar je ziet hoeveel emotie de discussie aan beide kanten oproept. Je kunt dus niet willekeurig welk woord gebruiken.’   Historisch Nieuwsblad

*
In februari worden de eerste resultaten openbaar gemaakt van het nationaal onderzoek naar de periode 1945-1950, en opent het Rijksmuseum de deuren voor de tentoonstelling ‘Revolusi’. Als voorafje bij deze laatste gebeurtenis werd in de media al druk gediscussieerd over de vraag of het woord ‘bersiap’ mag worden gebruikt. Bert Immerzeel in Java Post

*
Is de naam ‘Bersiap’ historisch gezien ideaal? Ik zou zeggen: nee. Een onomatopee – want dat is het feitelijk – is wellicht zinnig als naam voor een dier (‘koekoek’, ‘oehoe’), maar voor een historische periode vol dodelijk geweld schiet de term hopeloos tekort. Het verklaart niets, en bedekt de ellende en het verdriet onder een combinatie aan klanken die in het Nederlands geen verdere betekenis heeft. Maar precies daar zit wellicht ook de kracht van de term in het dagelijks gebruik: door het leed te koppelen aan klanken die je verder toch nooit gebruikt kun je het een plaats geven buiten het dagelijkse taalspectrum, en kun je aan elkaar uitleggen wat er is gebeurd zonder zware woorden vol betekenis te hoeven gebruiken. ‘Hoe is het met je tante afgelopen?’ Miko Flohr

*
Dit is dus de ene miskenning, die van de Indische Nederlanders, wier lot nooit meer was dan een voetnoot in de nationale herinnering aan de oorlog. Voor hen is het schrappen van een woord veel meer dan het schrappen van zeven letters – ze voelen dat hun geschiedenis niet alleen wordt genegeerd, maar zelfs dreigt te worden uitgewist. En hun zenuwen liggen toch al bloot, zo veronderstel ik, omdat de hele ‘dekolonisatie’ onderwerp is van onderzoek in opdracht van de overheid.
—
Triyana in de Volkskrant : “Daarom gebruik ik liever een neutrale term. Laten we het ‘geweld’ noemen.” Dat lijkt me geen slecht voorstel. Noem alle geweld geweld. En geef de context.
Stevo Akkerman in Trouw

*

pelita_nieuwsbrief

Bron, twitter  van Noëlle Sanders

Een Steurtje vertelt: deel 4 – Meehelpen.
Frits Geuther, 2004.

Eetzaal schoonmaken
De eetzaal werd iedere week schoongemaakt door de grote jongens. Het zag er altijd smerig uit. De jongens gooiden het eten dat ze niet op konden op tafel of op de grond en nooit in de vuilnisbakken die er voor bestemd waren. Bij de schoonmaak van de eetzaal moesten de zitbanken, schragen en tafelbladen de eetzaal uit om buiten de eetzaal schoon geschrobd te worden. De andere jongens die de tafels niet hoefden te doen stelden zich in de eetzaal naast elkaar op, gewapend met een korte harde sapoe lidi (bezem gemaakt van de nerven van de bladeren van de kokosplant) in de hand.
Water werd over de vloer gegooid, de ruggen werden gekromd, de bezem tegen de vloer en daar ging het schrobben: bezem van links naar rechts, weer naar links, rechts, links, rechts een stapje voorwaarts, links, rechts, links, rechts, stapje voorwaarts, links, rechts, links, rechts, links, rechts, stapje voorwaarts, weer links, rechts, links, rechts, voorwaarts. Zo ging het al maar door tot de eetzaal helemaal geschrobd was.
Het schrobwater werd weggeveegd en weer gingen een paar emmers water over de vloer en weer werd het water weggeveegd. Dit werd een keer of drie herhaald. Tenslotte werd de vloer met lange bezems droog geveegd. Dit gebeurde ook zo’n keer of vier. Als de vloer schoon was dan was de middag ook voorbij.

Wandluizen bestrijden
De schoolvakantie was een mooie tijd om de bedden van wandluizen te bevrijden. Het bed was van ijzer en was een soort krib waartussen een soort brancard hing. De brancard bestond uit zeil met twee ijzeren draagstaven. Alle bedden werden van de bedzeilen ontdaan waarna ze naar buiten gedragen werden.

De zeilen werden in de douche/badruimte grondig met water en zeep en een harde borstel van de wandluizen en de eieren ontdaan. Er was ook kokend water voor. Buiten op het terrein waar de ijzeren bedden stonden werden alle plekken waar wandluizen en eieren zich bevonden met vlammen van kaarsen of van een oliepitje of van een lucifer bestookt. De verbrande luizen en eieren verspreidden een akelige lucht. Deze wandluizen heten in het Indonesisch koetoe boesoek wat ‘rotte luis’ betekent. Dat is zo. Als je een luis dooddrukte kreeg je de doordringende lucht van een rottend dier te ruiken.

Tuinonderhoud
De zorg voor de tuin moest ook wekelijks door de grote jongens worden gedaan. De zorg voor de tuin kon een hele middag duren. Het werk bestond uit onkruid wieden, grond omspitten, cassave en zoete aardappel planten. Als ze rijp waren werden de cassave en zoete aardappelen geoogst. Die oogst ging naar de keuken waar een heerlijke stoofschotel van bereid werd.

Voorlezen
Ook moest ik bij toerbeurt meedoen met het voorlezen in de kerk van het door Pa geschreven kerkblaadje. De eerste keer dat ik het moest lezen, was ik op van de zenuwen. Ik had het kerkblaadje wel een aantal malen gelezen en van vele accent-tekens en komma’s voorzien. In de kerk zaten niet alleen de jongens en meisjes van Pa maar ook mensen van buiten. Ik moest me niet laten kennen en hield me zenuwachtig groot.

bron: “Belevenissen uit mijn jeugd in Nederlands-Indië” © 2004, auteur J.F. Geuther.
Volgende keer: Jagertjes

De Stichting Japanse Ereschulden, een belangenorganisatie van slachtoffers van de oorlog met Japan, eist maandag voor de rechtbank in Den Haag een vergoeding voor oorlogsschade van de Nederlandse staat. De stichting doet dat samen met vijftien individuelen, slachtoffers en nabestaanden. Wel.nl

De voorzitter van de stichting doet maandag zijn verhaal in de rechtszaal. ,,De Nederlandse staat heeft onze rechten op schadevergoeding weggecontracteerd’’, zegt Jan van Wagtendonk (83) misnoegd tegen deze site. Hij doelt op het vredesverdrag met Japan, in 1951. ,,Daarin werd afgesproken dat Nederlandse slachtoffers van oorlogsmisdaden tijdens de Japanse bezetting in Nederlands-Indië geen schadeclaims bij Japan zouden indienen. Doordat Nederland die verantwoordelijkheid voor schadevergoeding niet overnam, iets wat de Verenigde Staten bijvoorbeeld wél deden, konden mensen zoals wij nergens terecht’’, vervolgt de tachtiger.OntberingenHij woonde als kind op Java en verloor zijn vader, grootvader en jongere broer door toedoen van de Japanners. Na de ontberingen in een Jappenkamp te hebben overleefd, werden zijn moeder en hij gerepatrieerd naar Nederland. ,,Wij waren alles kwijt’’, zegt Van Wagtendonk terugblikkend.  AD.nl

Defensie.nl
Voor zijn inzet tijdens de Slag om Muar in Malakka ontving sergeant Harvey Alexander ‘Nono’ Anthonio postuum het Mobilisatie Oorlogskruis. Commandant Luchtstrijdkrachten luitenant-generaal Dennis Luyt reikte de onderscheiding uit aan Anthonio’s jongste broer Ruud. Dat gebeurde vandaag in het Nationaal Militair Museum in Soesterberg, precies 80 jaar na dato.

Werkelijk portret van Arthur Knaap

Vanaf 4 februari staat ‘ie op de Netflix: No Man’s Land, de eerste Nederlandse speelfilm over de Eerste Wereldoorlog. Volop soldatendrama, zand tussen de kiezen en knallen dus! De film vertelt het waar gebeurde verhaal van Arthur Knaap, een Nederlandse jongen van Indische komaf, die zich aanmeldt voor het Franse Vreemdelingenlegioen en zo in een afgrijselijke loopgravenoorlog terechtkomt. Daar blijkt de oorlog toch niet zo avontuurlijk te zijn als hij dacht. FHM

Meer over de familie Knaap, zie imexbo.nl 
Meer over zijn vader Otto Knaap, zie Reggie Baay

Het jubileumjaar begon op 20 januari met een feestelijke kick-off die, vanwege de coronamaatregelen, online plaatsvond. Het gehele programma, gepresenteerd door Hans Goedkoop, kunt u hier terugzien.

Stichting KUKB verklaart:

Op 21 januari 2022 heeft Jeffry Pondaag, voorzitter van stichting Komite Utang Kehormatan Belanda (K.U.K.B., Comité Nederlandse Ereschulden), aangifte gedaan tegen het Rijksmuseum, curator Harm Stevens en museumdirecteur Taco Dibbits.

Stigmatiserend en denigrerend
Het Rijksmuseum gaat willens en wetens door met het gebruik van een term die Indonesiërs op een koloniale wijze stigmatiseert. Het hele concept van de Bersiap voedt het racistische cliché dat Indonesiërs beestachtige wilden zijn. De term wordt ook gebruikt om het kolonialisme te legitimeren door te praten in de trant van: waar twee vechten hebben twee schuld.

Project 1  Een ode aan Bram Olckers
De documentaire gaat over het leven van mijn oudoom Bram Olckers, die in de Tweede Wereld oorlog overleed aan de Birma spoorweg in Thailand. Over dit verlies werd binnen mijn familie gezwegen. Doordat verdriet blijkbaar overgedragen kan worden aan opvolgende generaties, is dat onbewust bij mij terecht gekomen. 

Project 2 Foto Americain:
De crowdfunding voor het boek van mijn tentoonstelling ´Foto Americain – Wie zijn wij´ in Fotomuseum Den Haag is bijna op de helft! Samen met Luvia van Bold Idea en Wim van Sinderen van Fotomuseum Den Haag hebben we het ontwerp gemaakt. Het is helemaal klaar voor de drukker. Help mij om die laatste stap te zetten.
Foto : zusjes Tielman

Nieuwsbrief Indisch Netwerk 16 januari 2022
Aanvullende pagina 1
Aanvullende pagina 2

Een Steurtje vertelt: deel 3 – Ach, wat smaakt een Steurtje nou niet!
Frits Geuther, 2004.

Maaltijden
Bij Pa werd drie keer per dag rode rijst gegeten. Het ontbijt was dus geen broodmaaltijd. De jongens die met de tram of bus naar school moesten aten eerder, daarna volgden de anderen.
Etenstijd werd kenbaar gemaakt met het luiden van de bel door de oppasser. De kleine jongens gingen met het etensbord en de lepel in de hand, in de rij staan om onder begeleiding af te marcheren naar de eetzaal. De grote jongens gingen op een later tijdstip aan tafel, ze konden op eigen gelegenheid naar de eetzaal gaan. Binnen de eetzaal zocht ieder zijn plekje.
In de eetzaal stonden de grote manden met rode rijst, wel vier in getal, en de pannen met stukjes tempeh (sojakaas) of stukjes vlees of stukjes gezouten vis of gezouten vlees en een grote pan met sajoer (gevulde soep) al klaar op de cementen toonbank. Uit de eigen tuin hadden we ook cassave en zoete aardappelen. Soms was er een extra stukje vlees als een jager zijn buit, meestal een wild zwijn, aan Pa gaf. Als er te weinig vlees was kreeg de ene helft van ons rijst met een stukje gebakken spek of vlees en de andere helft rijst met de jus van het gebakken vlees.
Vóór het eten werd de bel geluid voor stilte, er werd een stukje uit de bijbel gelezen en daarna gebeden. Na het gebed werd weer aan de bel getrokken ten teken dat er gegeten kon worden.
Nadat er gebeden was stonden de jongens weer in de rij voor de toonbank om het eten op hun bord opgeschept te krijgen.
Hierna kon weer plaats genomen worden aan de lange eettafel. Na het eten kon een ieder op eigen houtje de eetzaal verlaten.
Aan het avondeten deed Pa ook mee. Hij zat ook aan zo’n lange houten tafel en had zijn eigen eten, een aardappelpotje klaargemaakt door Moe. Je kon ook bij Pa aan tafel gaan zitten en kon dan de restjes van Pa krijgen. Er waren altijd veel restjes, dat was met opzet gedaan.
Vreemd, er werd niet gevochten om een plaatsje bij Pa.

De menagemeester
Hoe ik met de menagemeester bevriend was geraakt weet ik niet, maar ik had het wel getroffen met hem als vriend. Hij had namelijk het toezicht op de keuken en had daar dus veel te vertellen. Op een dag had hij een bosje kangkoeng (waterspinazie) gedurende een paar minuten in warme vleesbouillon gedompeld en het mij op een bordje gegeven. “Lekker dat het was!
Hmmm!”. Ik kwam geregeld in de keuken om te helpen of om wat hem te praten en intussen van de gebakken tempeh of wat anders te snoepen.

Na de Mulo ging ik naar de Algemene Middelbare School maar door de vriendschap met de menagemeester ging mijn studie niet goed. Er werd niet veel meer gestudeerd, meestal zat ik in de keuken. Als de oorlog niet uitgebroken was, was ik waarschijnlijk niet overgegaan naar de 3e klas, het laatste schooljaar van de AMS.
De oorlog had me deze schande bespaard.

Eten kopen
Zaterdag was de dag van het zakgeld. De hoogte van het zakgeld was afhankelijk van de school waar je op zat en de klas waarin je zat. Zo kreeg iemand van de eerste klas lagere school één cent per week en een tweede klasser twee cent. Het leek weinig, maar voor een halve cent kon je al een portie eten of een loempia kopen.
De verkopers van etenswaren wisten dat zaterdag zakgeld dag was. Zondagmorgen stonden ze dan ook al buiten de poort te wachten met hun etenswaar. Er werd goed zaken gedaan.
In gehurkte houding zaten de klanten van het etenswaar te genieten. De vingers aflikken werd niet vergeten.
Pah Kromo, een siwah (landarbeider) die twee jongens en ik kenden, had een keertje wat eetbare waterplanten uit een braakliggend rijstveld gehaald en het klaargemaakt voor ons. Samen met hem zaten we met gekruiste benen naast elkaar op de grond te genieten van de groentenmoes.
Het was echt lekker, “Ach, wat smaakt een Steurtje nou niet!”.

bron: “Belevenissen uit mijn jeugd in Nederlands-Indië” © 2004, auteur J.F. Geuther.
Volgende keer: Meehelpen.

Pelita: Nieuwsbrief 79, januari 2022

Commotie over een tentoonstelling in het Rijksmuseum, berust volgens historicus Henk Schulte Nordholt op een misverstand over de slachtoffers van de Indonesische revolutie.

© Peter van Dongen

Volgende maand opent de tentoonstelling Revolusi! Indonesië onafhankelijk. Vooraf ontstond grote commotie toen het Rijksmuseum aankondigde de term ‘bersiap’ daarbij te vermijden. Dat woord wordt volgens de Indonesische mede-curator Bonnie Triyana in Nederland namelijk uitsluitend geassocieerd met extreem geweld van jonge Indonesische revolutionairen tegen (Indo-)Europeanen en heeft een racistische ondertoon.
Tegen deze bewering werd furieus geprotesteerd door vertegenwoordigers uit de Indische gemeenschap in Nederland. Zij voelen zich weggezet als racisten en hebben het gevoel dat het leed dat hun is aangedaan verdonkeremaand wordt  Trouw

De nieuwe hoofdstad van Indonesië gaat Nusantara heten. Nusantara betekent ‘eilandengroep’ of ‘archipel’ in het Indonesisch. De bekendmaking van de nieuwe naam volgt een dag voor de stemming in het parlement over de verplaatsing van de hoofdstad. Een meerderheid gaat akkoord, is de verwachting.   hln.be

Ze leerden elkaar kennen als correspondentievrienden. Drie jaar lang gingen brieven over en weer van Drachten naar Indonesië. Op 8 januari 1962 trouwden George van den Oudenaller (87) en Tini Veenstra (88) in het Amerikaanse Boston. De zus van Tini had twee correspondentieadressen in Indonesië. “Se hie gjin nocht oan twa en frege my oft… Lees meer bij     sa24.nl

Update 16 januari

Begin te luisteren op 5.26 minuten
Einde is op 29.51 minuten

vpro meldt:
Het zorgde voor veel beroering eerder deze week: het besluit van het Rijksmuseum om de term ‘Bersiap’ niet te gebruiken bij de tentoonstelling ‘Revolusi! Indonesië onafhankelijk’ omdat het racistisch zou zijn. Historici Lara Nuberg en Remco Raben over de herkomst van ‘Bersiap’ en over of dit besluit terecht is.

Museum Sophiahof  zoekt een programmamanager ‘van spraakmakende en aansprekende publieksprogramma’s’

Het betreft een nieuwe functie binnen Museum Sophiahof. De programmamanager ontwikkelt zelfstandig en in samenwerking met partners samenhangende en aantrekkelijke publieksprogramma’s voor diverse doelgroepen. De programma’s vinden vooral plaats binnen Museum Sophiahof, maar kunnen ook op andere locaties in het land plaatsvinden. De programmamanager draagt ook bij aan de inhoudelijke verdieping van het evenementenaanbod.

Vilan van de Loo:
In het Nationaal Archief bevindt zich een archief met documenten die de naam dragen: ‘Memories van Overgave’.
Wat is dat?
Pro memorie: voor de herinnering.
Overgave: een korter of langer document van de vertrekkende resident voor de komende resident van dat gebied, waarin de belangrijkste gebeurtenissen en eigenschappen van dat gebied stonden.
Dan was de nieuwe man meteen op de hoogte.
Ja, een man. Een resident was nooit een vrouw.

Een Memorie van Overgave was dus een ambtelijk stuk, dat deel uitmaakte van de koloniale bureaucratie. Daar kunnen we veel van vinden maar die burecratie was heel goed in bewaren en daar kunnen wij ons voordeel mee doen. Extra fijn: het kan online. Ik heb een uitlegvideo gemaakt.

Foto: Henri Nicolas Alfred Swart, vertrekkend resident

Met een voor- en nawoord van Ed Vermeulen
Actie is reactie, oftewel het een haalt het ander uit. Eind augustus 2021 verscheen het verhaal ’Baarnsche Allerhande deel 1’ met daarin onder meer aandacht voor de door generaties leerlingen van Het Baarnsch Lyceum gekende sport- en gymnastiekdocent Jaap Manting. Dankzij een verrassende omweg via internet werd dit verhaal gelezen door Ralph Ockerse (1933), oud inwoner van Soest, al sinds de jaren zestig wonend in de USA.  groenegraf.blogspot.com

Indosole Essential soil : leuke slippers van ons nieuwe merk Indosole. Dit merk komt uit Bali en gebruikt oude autobanden om de zolen van deze slippers te maken. Deze oude autobanden zorgen normaal voor veel vervuiling in het milieu. Indosole, opgericht in 2009, probeert dit probleem tegen te gaan door deze banden dus te recyclen en hiervan leuke, duurzame slippers te maken.

Een Steurtje vertelt: deel 2 – Wedstrijdspelletjes en zwemmen.
Frits Geuther, 2004.

Vliegeren
Bijna iedereen was bezeten van vliegeren. Vlieger en vliegertouw maakten we zelf. Het zakgeld ging op aan het kopen van papier, touw, houtlijm en bamboestokjes. De vlieger moest zelf gemaakt zijn anders was je geen echte vliegeraar. Het maken van het vliegertouw vergde veel tijd. Het touw, glastouw genoemd, moest namelijk voorzien zijn van een dun laagje poederglas. Je had dan ook handschoenen nodig bij het vliegeren anders sneed je je in de vingers.
Vliegeren werd als een sport gezien. Er werden ook gokwedstrijden gehouden. In Nederlands-Indië waren vliegergevechten een geliefde bezigheid en ze werden altijd goed bekeken want het was spannend. De vlieger werd zo hoog mogelijk de lucht in gemanoeuvreerd, vanuit deze hoge positie kon je met een snelle duik de vijand ongenadig aanvallen. Je zag heel hoog in de lucht een vlieger een snelle duikvlucht nemen naar een andere vlieger om het vliegertouw van deze vlieger door te snijden. Als je de strijd verloor, verloor je niet alleen de vlieger maar ook wat vliegertouw. Bij twee of drie verloren gevechten kon je zoveel vliegertouw verloren hebben dat je niet genoeg touw overhield om verder te vliegeren. Vliegers die geen staart hadden mochten niet aangevallen worden.
Als een vlieger de strijd verloren had en al dwarrelend naar beneden zweefde dan werd ze achterna gezeten door vliegerjagers. Er werd in bomen geklommen en door plassen gelopen om de vlieger te pakken te krijgen. Zo’n vlieger was meer waard dan een nieuwe uit de winkel omdat ze haar luchtwaardigheid bewezen had.

Tollen
Behalve het vliegeren hadden we ook het tollen met eigenhandig gemaakte houten draaitollen.
Bij het tollen ging het niet zozeer om het lang laten draaien van de tol maar om de tijd waarin je met jouw tol de tol van de tegenstander kon splijten. De punt van de tol bestond namelijk niet uit een puntig staafje maar uit een kleine beitel. Met behulp van een stuk touw om de tol wierp je je tol in de richting van de tol van de tegenstander in de hoop dat de beitel van jouw tol een stuk tol van de tegenstander wegsloeg.

Krekelgevechten
In de krekeltijd, de maanden juni, juli, augustus, vonden de krekelgevechten plaats. De krekels kon je op de markt kopen of zelf vangen in de rijstvelden, je moest dan wel vroeg op pad gaan want de krekels sjirpten alleen in de ochtenduren. Ze sjirpten om te kennen te geven dat ze gevangen wilden worden om aan de krekelstrijd mee te kunnen doen. Het gevecht vond plaats in een arena gemaakt van een bamboekoker van 15 cm lang en 7 cm diameter. Boven de koker waren een paar sleuven waardoorheen een grasspriet gestoken kon worden om de krekels te kietelen en kwaad te maken zodat ze bereid waren te vechten. Het gevecht ging altijd op leven en dood want een vluchtweg was er niet, zowel in- als uitgang waren afgesloten. Voor het gevecht begon werden de krekels een paar keer een stukje omhoog de lucht in gegooid om ze wakker te schudden. De ene krekel ging aan de ene kant de koker in en de andere krekel de andere kant. Als sumovechters naderden de krekels elkaar langzaam en wanneer ze niet verder wilden, moest de grasspriet hen daartoe aansporen. Als een krekel helemaal knock-out was, werd de strijd gestaakt. In mijn tijd als krijgsgevangene zag ik dat in Siam (Thailand) ook kevergevechten werden gehouden met boktorren.

Knikkeren
December, januari en februari was het knikkertijd. Met kerstmis kregen de jongens van Pa van der Steur behalve een rubberen bal ook knikkers. Overal werd er geknikkerd, op straat, op school, op de paden, overal. Er werd echt om de knikkers gespeeld. De kampioen knikkeraar kon je herkennen aan het aantal zakken met knikkers die hij bij zich droeg. Als de knikkertijd achter de rug was, werden de knikkers als projectielen van de katapult gebruikt.

Zwemmen
Menig Steurtje heeft het zwemmen in de kali (rivier) Progo geleerd. De rivier is niet ver gelegen van de gebouwen van Pa. De gemeente stortte het stadsvuil in deze rivier. Ook mensenlichamen werden er gedumpt. Op een dag zagen we een lijk van een vrouw voorbijdrijven. Ook hebben we eens een lijk op een grote kei zien liggen. De Progo eiste ook offers. Een jongen die een in moeilijkheden geraakte jongen wilde redden kwam zelf in moeilijkheden en verdronk.

Het deed ons niet veel, we bleven toch zwemmen in de Progo. Onze zwemplek lag bovenstrooms boven de gemeentelijke stortplaats. De plek waar we zwommen had niet alleen stromend maar ook stilstaandwater en een klein strandje waar we salto’s konden beoefenen. Na het zwemmen gingen we ons wassen onder een pantjoeran of pancuran, een bamboepijp waaruit irrigatiewater stroomde, om het vuile rivierwater van ons lichaam af te spoelen.

Op een dag tijdens de schoolvakantie verveelden wij, zes jongens, ons rot en besloten toen naar het vijf km verder gelegen zwembad Kali Bening te gaan om daar gratis te zwemmen. Het zwembad had kleine bootjes en een trapeze waar je gratis gebruik van kon maken.

bron: “Belevenissen uit mijn jeugd in Nederlands-Indië”
© 2004, auteur J.F. Geuther.
Volgende keer: Ach, wat smaakt een Steurtje nou niet!

= = = = = = = = =

Nieuwsbrief Indisch Netwerk 8 januari 2022

Bij de aanstaande tentoonstelling in het Rijksmuseum over de Indonesische onafhankelijkheidsperiode wordt de historische term ‘bersiap’ niet gebruikt. Volgens gastcurator en historicus Bonnie Triyana heeft de term, die geregeld wordt gebruikt voor de gewelddadige periode in Indonesië na de Japanse capitulatie in 1945, een racistische lading, zo schrijft hij in een opiniestuk in NRC.
Triyana schrijft dat bersiap werd geroepen door met name jonge Indonesische onafhankelijkheidsstrijders als strijdkreet in een tijd waarin onder anderen Nederlanders die net uit de Japanse kampen kwamen, werden aangevallen. Vervolgens is het woord met name in Nederland gebruikt als naamgever voor die periode: de Bersiap-periode.’Sterk racistische lading’De “sterk racistische lading” van het woord, dat in het Indonesisch “sta paraat” betekent, zit volgens Triyana onder meer in het gegeven dat de term met name door Nederlanders wordt gebruikt en doelt op “primitieve, ongeciviliseerde Indonesiërs als daders van de gewelddadigheden”. Dat is volgens hem “niet geheel vrij van rassenhaat”. NOS

Deze tekening is van Peter van Dongen. Zie meer

Het NRC-artikel:

De 100-jarige is tijdelijk ingetrokken bij zijn zoon en schoondochter. Hij is herstellende van een operatie en wil zijn bijna 99-jarige echtgenote niet tot last zijn. Regelmatig is hij te vinden in de fitnessruimte in de kelder van zijn logeeradres. Zijn zoon laat foto’s en een filmpje op zijn smartphone zien van zijn sportende vader: op de loopband, op een fiets en trekkend aan het gewicht van een krachtstation. Thuis fietst Bannink elke dag 15 à 20 minuten op de hometrainer. ‘Ik heb er niet altijd zin in, maar dwing mezelf ertoe, om in conditie te blijven.’Geconcentreerd vertelt hij tot in de kleinste details over zijn persoonlijke geschiedenis.

Wat is uw mooiste jeugdherinnering?‘Het gelukkigst was ik als kind op de koffie- en rubberplantage op Oost-Java, waar we vanaf mijn 7de woonden. Mijn vader was er administrateur, manager zou je nu zeggen. Ik ben geboren op een rubberplantage in Malang, maar ik hield meer van koffieplanten, want die bloeien zo mooi, met hun witte takken. Ik genoot van buiten zijn, van de bedrijvigheid op de plantage en de natuur in de omgeving. We woonden aan de voet van de Semeru, met 3.676 meter de hoogste berg op Java    De Volkskrant

Eddy Zittir: „Ik woon al wel bijna heel mijn leven in Alphen, maar ben geboren in Indonesië. Vanaf de middelbare school ben ik als kind met mijn ouders naar Nederland verhuisd. Er woont nog wel familie in Indonesië, dus af en toe gaan we op bezoek. ”  Leidsch Dagblad

Tot op de dag van vandaag vragen Nederlandse vrouwen de Japanse regering om erkenning voor wat hen is overkomen. Onderzoeksjournalist Griselda Molemans schreef in 2020 het boek Levenslang Oorlog over de Japanse dwangprostitutie tussen 1932 en 1945. Ze beschrijft daarin hoe in Nederlands-Indië minimaal 70.000 vrouwen en meisjes door Japanse militairen tot prostitutie werden gedwongen. In een officieel rapport uit 1994 noemde Nederland zelf veel kleinere aantallen: 65 tot 300 vrouwen.

De getuigenissen van deze vrouwen waren tot nu toe meestal niet (volledig) openbaar. Maar elk jaar worden bij het Nationaal Archief op Openbaarheidsdag verschillende documenten opvraagbaar die eerder niet of alleen onder voorwaarden in te zien waren. Dit jaar zijn dat onder andere documenten over de (dekolonisatie)oorlog in Nederlands-Indië.
LINDA.nl

Lees meer bij Pelita Nieuws.  Of zie meer Pelita Nieuws van nieuwsbrief 78,  december 2021

In het heuvelachtige midden van Sulawesi, het vroegere Celebes, ligt Toraja-land. Het gebied staat bekend om zijn bijzondere architectuur en begrafenisrituelen. Het is uniek in de wereld en komt alléén voor op Sulawesi.
Maar wat zegt dit over Toraja, praktijk voor natuurgeneeskunde, Veendam?
Toen Loes Smid voor de eerste keer van haar leven voet zette op Sulawesi voelde dat als een thuiskomen. “Heftig,” vertelt ze. Mijn (voor)ouders komen uit dit deel van het huidige Indonesië, de vroegere Indische Archipel. “Ik merk aan alles dat mijn genen verbonden zijn met Sulawesi,” doet Loes uit de doeken. “Als we als kind iets mankeerden, behandelde mijn vader ons door met warme natte, bijna hete, handdoeken met etherische oliën de plek des onheils te verzorgen. Zeker weten dat het de andere dag over was!”
Over haar oma vertelt Loes dat het een échte kruidenvrouw was. Die plukte zelf de kruiden en maakte er olie van. Klachten als migraine maakten door deze behandeling plaats voor levensblijheid.     parkstadveendam.nl

Winkel, maar doet ook catering.

Mail 1
Beste,
mijn man is Indo en geboren in Bandung.
We wonen in Nederland, maar willen ons orienteren om misschien naar Curacao te gaan emigreren.
Wij vroegen ons af of er veel of enkele Indo’s daar wonen. Al zoekende ben ik op deze site gekomen.
Interessant om te lezen elders dat er 6.000 toen tertijde Indo’s naar Curacao emigreerden.
Mijn man zei een paar dagen geleden: indo’ op Curcao, ken niet!
In ben nu benieuwd hoe het leven op Curacao zal zijn, is als Indo.
Toch fijn om te weten dat er wel enkelen of meerderen er wonen.
Hoop wat van u te vernemen, met vriendelijke groeten ja?
… de indo’s uit Nederland.

Mail 2
Download  The_Esperanto_movement_in_the_Dutch_East_Indies_and_Indonesia_

Mail 3
De NRC Boeken had vandaag zo’n lovende recensie over het boek van Suze Zijlstra…………..ik stuur het je, maar als je geen abonnee bent, kan je het misschien niet lezen – of heb je een computer-om-de-tuin-leiden –truuk?
Fijne dag en het komende jaar hopelijk heel veel interessants in Indisch4ever en blijf je een enthousiast verzamelaar van Indisch Nieuws!!    Dag! en hartelijke groet,
NRC vandaag, 7-1-2022, Suze Zijlstra ‘’De Voormoeders’’
Over de schrijfster Suze Zijlstra, maar het artikel is wel al van 23 aug. 2021 toen haar boek nog niet verschenen was.
NRC-artikel:

Mail 4:
Hallo,
Enige tijd geleden publiceerde jullie dit mooie artikel over mijn project op de website: Inmiddels is de tentoonstelling ervan open in het Fotomuseum Den Haag en ben ik een crowdfunding gestart voor het boek er van
Hebben jullie interesse in een follow up artikel?
In het boek komt het Nederland Indië aspect ruimschoots aan bod omdat de drie herkende mensen die ik fotografeerde voor de tentoonstelling alledrie Indisch zijn. 
Het boek is trouwens vormgegeven door Luvia Brender à Brandis van Bold Idea, zij is ook van Indische afkomst 🙂
Met vriendelijke groet,
Ernst Lalleman, Barcelona, Phone: (+34)633 428 010 http://www.ernstlalleman.com/who-are-we

Zie alle foto’s.

Woensdag gehaktdag…. Ik wilde eens iets anders maken dan gehakt, aardappels en sperziebonen. Ik had ook wel zin in iets Aziatisch, maar kun je Hollandse pot combineren met Aziatisch. Zou toch moeten kunnen dacht ik. Ik heb diverse recepten van internet en kookboeken gecombineerd en heb uiteindelijk een super lekkere Indische gehaktschotel met sperzieboontjes en aardappelpuree gemaakt. Heerlijk, zo zie je maar dat fusion koken echt leuk en lekker is.   BonApetit

Zie een aantal pagina’s .

Foto : november 2007 , kranslegging . Rechts Ellen van der Ploeg.

Op 22 februari 1944 begint de ellende in het Jappenkamp Gedangan in Semarang (Java). ,,Er kwam een hele deputatie Jappen het kamp in die onze meisjes wilden weghalen voor de bordelen”, verklaart een vrouw na de oorlog in haar proces-verbaal tegenover de Nefis, de Nederlandse militaire inlichtingendienst.
Onthullingen over seksslavinnen: Japan financierde oorlog met ‘troostmeisjes’Alle meisjes en vrouwen tussen 16 en 30 jaar worden opgeroepen naar het kantoor van de kampcommandant te komen. Ze moeten een voor een langs een tafel met Japanse militairen paraderen.Het is een vleeskeuring door een ‘jury’. De Japanners grappen en grollen. De jonge vrouwen moeten een paar vragen beantwoorden. Achter hun namen op de lijst wordt een kruisje of een streepje gezet. ,,De meisjes die er leuk uitzagen, vermoedden niets en gingen zo naar het kantoor, waar ze voor de keuringscommissie kwamen”, verklaart de getuige.

Een Steurtje vertelt: deel 1 – Van klein naar groot.
Frits Geuther, 2004.

Kinderafdeling
In 1930 bracht mijn vader mij en mijn broertje Otto, zijn oudste kinderen, met de trein naar Magelang, naar het tehuis van Johannes van der Steur. Bij Pa van der Steur werden wij geplaatst in de afdeling waar kinderen tot 8 jaar zaten. Deze kinderafdeling werd geleid door Juffrouw Otto die geholpen werd door oudere meisjes van de meisjesafdeling. Deze meisjes zaten niet meer op school, ze waren in afwachting van een baantje of van een huwelijkskandidaat.
De meisjesafdeling werd geleid door Anna Zwager, “Moe van der Steur”, de echtgenote van Pa.
In de kinderafdeling had ik het niet slecht. Ik kreeg veel knuffels en snoepjes van de meisjes die op ons pasten en heb veel aandacht gekregen.

Ook een zwart meisje van Surinaamse afkomst kreeg veel aandacht. Je kunt wel zeggen dat dit zwarte meisje de lieveling was van alle meisjes. Onlangs zag ik op TV een programma over een kinderopvang in Amsterdam. Aan het woord was de eigenares. Ze vertelde wie ze was en dat ze een Steurtje was! Toen wist ik het, dit moest haar zijn. Er was maar één zwart meisje bij Pa. Ze was mooi en erg geliefd. Nu is ze van ongeveer mijn leeftijd en wat gezet. Maar aan haar gelaatstrekken zag ik dat ze het was.

Kleinejongensafdeling
Ik werd ouder en groter en hoorde niet meer in de kinderafdeling thuis en werd overgeplaatst naar de kleinejongensafdeling. Ik kwam terecht bij zeker 100 leeftijdgenoten. Al deze jongens sliepen bij elkaar in een grote slaapzaal. De bedden stonden naast elkaar in vier rijen. Het waren eigenlijk kribben die uit ijzerwerk bestonden waarop een soort brancard rustte.
Opstaan. Als de bel, een kleine torenklok, zes keer luidde, dan moesten we uit bed. De geborgenheid, die je in de kinderafdeling had, was je kwijt. Niemand knuffelde je, niemand las je uit een boek voor, niemand troostte je als je verdriet had. Je moest voor jezelf zorgen en opkomen.
Ik kreeg een hansop, een handdoek, ondergoed, een grijs uniform met een kleine opstaande kraag en een pet, een emaille bord en een emaille mok, een tinnen eetlepel en een houten kistje om mijn spulletjes in te doen. Dat kistje moest onder het bed geplaatst worden. De pet en het grijs geblokte uniform waren voor de school, de kerk en andere bijzondere gelegenheden. Meestal had de pet geen lange levensduur. De hele dag had je de hansop aan, met een zak vóór op de buik. Die buikzak was een goede uitvinding, je kon er van alles in stoppen én er werd ook van alles ingestopt tot dode vogels aan toe.

Nummer
Er werd ook een nummer van drie cijfers gegeven dat je goed moest onthouden. Al je kleren en eigendommen en het kistje moesten van dit nummer voorzien zijn. Alle vuile kleren van de kinderen werden op een grote hoop gedaan en gewassen. Na de was werden ze nummersgewijs in de kasten gedaan. Ik weet mijn nummer nu nog: 631, ook dat van broertje Otto: 211 en van twee anderen. Velen kennen hun nummer en dat van anderen tot op heden ook nog. Dat vergeet je niet. Een jongen kon het getal drie niet uitspreken, zijn nummer weet ik nog. Als je hem vroeg wat zijn nummer is dan antwoordde hij “diehondeddie”.

Vriend en knechtje
In de kleine jongens afdeling moest je voor jezelf zorgen en voor jezelf weten op te komen. Er waren geen oudere meisjes die op je letten, die je troostten of hielpen, alles moest je zelf doen. Je zocht een vriend met wie je samen een plaaggeest te lijf kon gaan of een vriend, een grote sterke, bij wie je bescherming kon krijgen. Je was dan zijn “knechtje” die zijn etensbord afwaste en kleine klusjes deed.

De oppasser
Toezicht op de kleine jongens werd gehouden door een door Pa aangestelde werkeloos Steurtje. Hij hield niet alleen toezicht maar zorgde er ook voor dat alles goed reilde en zeilde. Hij zorgde er voor dat de kinderen op tijd naar bed gingen en de voeten wasten voor het naar bed gaan, hun kleren op tijd in de was deden, op tijd naar school gingen, in de rij naar de eetzaal liepen, in marscolonne naar school liepen, enz. Deze oppasser had een kamer met bed en tafel bij de slaapzaal. Hij mocht de kinderen ook slaan, soms ging het er hard aan toe.

Grotejongensafdeling.
Een jaar of twee later ging ik over naar de grotejongensafdeling. Ik werd te groot en te oud voor de kleinejongensafdeling. Er was ook een kleinere slaapzaal waar maar twee rijen bedden stonden met in het midden een lange tafel met zitbanken waar je je huiswerk kon maken.
Naar school gaan mocht je nu op eigen gelegenheid en mijn zakgeld werd meer. Als ik me niet vergis kreeg ik toen 10 cent per week. Er veranderde niet veel voor me behalve dan dat ik van slaapzaal moest veranderen, een ander uniform en een grotere houten kist kreeg. Nu kon ik zelf een knechtje hebben.
Hiertegenover stond dat ik mijn knechtje moest helpen wanneer hij door een grote jongen werd geplaagd of geslagen.

bron: “Belevenissen uit mijn jeugd in Nederlands-Indië” © 2004, auteur J.F. Geuther.
Volgende keer: Wedstrijdspelletjes en zwemmen.

= = = = = = = = = = =

Hilda Breitkopf (1958) werd in Indonesië geboren. Haar ouders wilden aanvankelijk blijven maar zouden uiteindelijk in 1964 als spijtoptant naar Nederland komen. Haar verhaal is opgetekend in Indisch Cahier Nijmegen en wordt voorgelezen door Gerda Lamers en Peter van Riel   De Indische Podcast 

Eetspiratie:
Zelfgemaakte loempia’s zijn het allerlekkerst! Ideaal om de restjes uit je koelkast op te maken. Deze krokante rolletjes met lekker vulling vallen bij de meeste mensen wel in de smaak.
Met een heerlijke chilisaus of ketjapsaus erbij is het een heerlijke snack of bijgerecht.

Andere hapjes

destentor.nl schrijft:
Marja van Ewijk deed een oproep voor een kaartenmolen voor haar prints van zelfgemaakte aquarellen. Ze verkoopt ze ten bate van Harapan Baru, een stichting in Indonesië voor mensen met een beperking en mensen die in extreme armoede leven.

imexbo.nl:
Ik adviseer om eerst deze pagina te bekijken, mocht je geïnteresseerd zijn in de eventuele veranderingen en/of aanvullingen/updates. Op deze pagina zal je slechts de laatste 2 maanden updates vinden en de oudere updates zijn te vinden in de subpagina archief, anders blijf je deze pagina doorscrollen en dat is ook niet weer de bedoeling, tenzij je niets te doen hebt.

In 1956 stuurde kniller J van de Schot een brief naar de minister van defensie en verzocht uitbetaling van zijn salaris over de periode van Japanse krijgsgevangenschap.
Nooit betaling gehad, voor de brief en na de brief .
Bron

Doneer STICHTING HET INDISCH PLATFORM 2.0
Bankrekening: NL60 RABO 0322 0932 95

Tileng :
Beste donateurs en lezers,
Wat een jaar vol aanpassingsvermogen en schrappen van projecten en andere activiteiten. Een jaar waarin Nederland zelf veel zaken aan haar hoofd had. En heeft! Corona heeft veel veranderingen met zich meegebracht, ook voor ons. Maar toch zijn de desa’s op Java niet niet uit ons hoofd geweest. Niet bij de Stichting, maar ook niet bij jullie. Dankbaar, dát zijn wij en de inwoners van “onze” dorpen.

Irene Zadojko :
5 juli 1957 – 5 juli 2017
60 jaar geleden vertrok dit Indische gezin met de Sibajak vanuit de Gordel van Smaragd, hun geliefde Indië. Op deze dag, 60 jaar later denken we terug aan dat gebeuren.
De tekst van het lied is een passage uit de familiebiografie gezongen door de jongste zoon uit het gezin Franklin.
Een ode aan onze ouders die een moeilijke beslissing namen hun geliefde Indië te verlaten.
Wat ze ervoor terugkregen was alles behalve hetgeen hen was voorgespiegeld.
60 jaar na het vertrek uit de Gordel van Smaragd, het geliefde Indië van de fam. Houps.

‘Die samenleving in Nederlands-Indië was heel gelaagd. Mijn vader was een volbloed Nederlander die naar Indië kwam als boekhouder op een plantage in Sumatra. Hij trouwde met een Indisch meisje, mijn moeder. Zij was de dochter van een Molukse moeder en een volbloed Nederlander. Dat betekende dat we in de koloniale samenleving tot de tweede laag behoorden. Dus onder de laag van mensen die helemaal volbloed, of totok, waren.Mijn vader kon niet tegen de slechte behandeling van de koelies op die plantages in Sumatra. Hij had een enorm rechtvaardigheidsgevoel. Daarom ging hij daar weg. Uiteindelijk werd hij boekhouder bij het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) in Bandoeng, op Java.  NRC

Peter de Vrijer : verhaal van Paul de Vrijer, ten tijde van de guerrilla op Timor dienstplichtig sergeant 2e klasse. Dit verhaal is grotendeels gebaseerd op zijn eigen beschrijving in ‘Stabelan’ hoe hij de periode op Timor ‘vanuit de schuttersput’ heeft ervaren. Centraal staat de beschrijving van mijn vaders ervaringen op Timor.
(…)
De Timor veteranen kwamen niet in aanmerking voor een uitkering op basis van de Wet Uitkeringen Vervolgingsslachtoffers 1940-1945. De WUV was strak opgesteld en werd door de uitvoerende instantie strikt geïnterpreteerd. De aanvraag van mijn vader werd afgewezen, omdat geen sprake zou zijn van vervolging ex art 2:
1 Hij was niet van zijn vrijheid beroofd,
2 Hij maakte deel uit van een geregelde eenheid van het voormalige KNIL,
3 Er was geen sprake van onderduik.
Mijn vader heeft -net als enkele andere Timor veteranen die hij had gesteund bij hun aanvraag- tot in hoogste instantie bezwaar gemaakt tegen de afwijzing. Maar ook de Centrale Raad van Beroep was onwrikbaar.

NPO Radio 5
de Groot is vandaag onderscheiden met de NPO Radio 5 Evergreen Award. De Groot ontving de prijs tijdens het NPO Radio 5-programma Arbeidsvitaminen.

Gerda Jansen Hendrik/NTR:
We zijn aan het filmen voor het tweeluik dat half februari zal worden uitgezonden. Dit wordt een scène over de pamfletten en affiches die straks naar het Rijksmuseum gaan. Daar opent op 11 februari Revolusi!, een tentoonstelling die de Indonesische kant belicht van de strijd die tussen 1945 en 1949 in de archipel is gevoerd. Pamfletten en affiches waren voor de Indonesische nationalisten een belangrijk middel om de bevolking over te halen de kant te kiezen van de jonge Republik Indonesia.

Belevenissen uit mijn jeugd in Nederlands-Indië
Frits Geuther (1922-2004)

Op 28 december 2004 overleed mijn vader Frits, het leek alsof hij het voelde aankomen want in de zomer van dat jaar had hij zijn herinneringen opgeschreven over zijn jeugd in het tehuis van Johan van der Steur in Magelang op Java, getiteld “Belevenissen uit mijn jeugd in Nederlands-Indië”. Meer dan 10 pagina’s, ongekunsteld, openhartig met veel details, soms aangrijpend maar positief en zonder zelfmedelijden.
Uit deze belevenissen heb ik selecties gemaakt die voor sommige lezers misschien herinneringen of herkenning oproepen en voor anderen nieuw en wetenswaard zijn. De geredigeerde verhalen met enkele authentieke foto’s verschijnen de komende weken op Indisch4Ever onder de titel “Een Steurtje vertelt”.
Verhalen over leeftijdsindeling, spelen, eten, meehelpen, jagertjes, gezelligheid en het jaar waarin hij het tehuis noodgedwongen verlaat vanwege de mobilisatie.

Ferry Geuther, 28 december 2021.

Voor informatie over Huize Oranje Nassau, het tehuis van Pa van der Steur, verwijs ik graag naar Wikipedia: https://nl.wikipedia.org/wiki/Pa_van_der_Steur

De Veldhovense Ilona Heyer is roodharig en van Indische afkomst. Haar verhaal en foto staan in het boek Ramboet Djagoeng, over roodharige mensen van Indische komaf van Armando Ello en Willem-Jan Brederode.   ed.nl

Leonard Ornstein in gesprek met Jesse Klaver
zaterdag 1 januari, 20.00-23.00 uur, NPO Radio 1
Jesse Feras Klaver (Roosendaal, 1986) werd geboren als zoon van een Nederlands-Indische moeder en een Marokkaanse vader.
Zijn grootouders -van Indische komaf – speelden een grote rol bij zijn opvoeding. Al jong is Jesse gefascineerd door de politiek.  VPRO

Nieuwsbrief Indisch Netwerk 23 december 2021

 Deze keer sprak ze met Kitty Levin (75) en haar partner Ruud Hagenstein (78) van Indo Koffie Bali. Ze stoppen aan het eind van dit jaar met de winkel.Het knusse koffiezaakje Indo Koffie Bali zit aan de Vriesestraat 104 en ligt naast het Slingelandtshof: het oudste hofje van Dordrecht.Ik heb met het stel afgesproken, want vrijdag 31 december sluiten ze de deur van hun winkel voorgoed.  indebuurt Dordrecht

Bibian Mentel heeft postuum de Fanny Blankers-Koen Carrièreprijs gekregen. De paralympisch snowboardster overleed op 29 maart van dit jaar op 48-jarige leeftijd. Uit handen van Richard Krajicek, in 2019 winnaar van de oeuvreprijs, ontvingen haar man Edwin Spee en zoon Julian thuis de Fanny Blankers-Koen Carrièreprijs.  ed.nl

EigenZinnig Indisch: Symbolische Terugkeer

In 2006 ontving ik een fraaie handgeschreven brief uit Duitsland van iemand die ik niet kende maar die ook mijn achternaam droeg. Hij had mijn adres via-via gevonden en vertelde dat hij samen met andere naamgenoten een Familienkreis, had opgericht om stamboomonderzoek te doen. Bovendien was de Familienkreis ook bedoeld om kennis met elkaar te maken. Ze hadden een nieuwsbrief en waren van plan om de twee jaar een Familientreffen, een bijeenkomst te houden. Hij nodigde me uit om bij de volgende bijeenkomst in 2007 aanwezig te zijn. Mijn nieuwsgierigheid was gewekt maar ik voelde geen urgentie en antwoordde dan ook vriendelijk maar een beetje afhoudend.

Niet veel later herlas ik de brief en zocht op de kaart van Duitsland het plaatsje Niederfüllbach waar de bijeenkomst zou worden gehouden. Dat bleek vlak onder Coburg te liggen in het oosten van Midden-Duitsland. Een mooi gebied. Al snel viel mijn oog op een andere plaatsnaam ongeveer 15 km van Niederfüllbach: Mitwitz.
Bam! Een voltreffer, dat was de geboorteplaats van mijn grootvader. Mijn vader had dat lang geleden verteld maar mijn aandacht ging toen uit naar andere dingen. De naam Mitwitz, vrij vertaald “met grap”, had ik echter wel onthouden.
Mijn Duitse opa was al overleden toen ik werd geboren, deze bijeenkomst was een uitgelezen kans om meer te weten te komen over zijn herkomst.
Ik schreef terug dat ik toch wel geïnteresseerd was en ook meer wilde weten over mijn grootvader. Groot was mijn verbazing toen ik mijn grootvader’s stamboom ontving. Een rechtstreekse lijn van mij via mijn vader en opa naar een Stephan Geuter (zonder H) uit 1749!

We namen de uitnodiging aan en reisden in september 2007 naar het Familientreffen in Niederfüllbach. Een wonderlijke ervaring om in een hotel je voornaam als identificatie te geven want alle andere gasten droegen dezelfde achternaam! Helemaal grappig werd het toen men dacht dat mijn vrouw Geuther heet. Ik zie er niet bepaald Duits uit met mijn Indisch kleurtje. Zaterdag werden presentaties gegeven van de genealogische bevindingen, op tafels lagen grote vellen papier waarop de verschillende stamboomlijnen getekend waren. Wie wilde kon eventueel toevoegingen doen of correcties aanbrengen. Er werd een groepsfoto gemaakt door een professionele fotograaf – ook een naamgenoot natuurlijk –en de dag werd afgesloten met een gezellige avond.
Voor de zondag was er een rondleiding in de Veste Coburg georganiseerd. Een vesting kasteel  met veel historie. Heel interessant en zeer de moeite waard.


Zaterdagmiddag zijn wij er even tussenuit gegaan om Mitwitz te bezoeken. Een dorp zoals er vele zijn in Duitsland, niets bijzonders behalve dat er een groot Wasserschloss is, een kasteel met gracht en buiten de gracht een groot voorterrein met stallen en gebouwen. Een beetje verwaarloosd maar toch nog het bekijken waard. Zou mijn grootvader hier hebben rondgelopen als stalknecht of tuinjongen? We hebben wat rondgelopen in het dorp en zijn gaan kijken op de begraafplaats. Daar zagen we inderdaad enkele Geuther grafstenen maar die waren te recent om van mijn voorouders te zijn.
Het voelde vreemd om in een dorp te lopen waar mijn opa ooit gelopen moest hebben en als jongeman het besluit nam om voorgoed te vertrekken op zoek naar een betere toekomst. Een toekomst die in Nederlands-Indië bleek te liggen. Een bikkelharde toekomst weliswaar maar ook een toekomst waardoor ik nu hier kon rondlopen.
Een symbolische terugkeer voor mijn Duitse Groβvater Georg Friedrich Geuther.

Naschrift
Boeroeng stuurde me eind november militaire gegevens die hij had gevonden in het Nationaal Archief. Die gegevens vulden een groot hiaat in mijn kennis over mijn opa. Hij bleek in juli 1900 vanuit het Koloniaal Werfdepot als soldaat te zijn uitgezonden naar Paramaribo in Suriname. Een overtocht met de s.s. Oranje Nassau. In juni 1906 ontving hij de bronzen medaille en is met de s.s. Prins der Nederlanden teruggekeerd naar Amsterdam. Hij tekende toen voor zes jaar als fuselier bij de Koloniale Troepen en is in maart 1907 met de s.s. Goentoer naar Batavia overgebracht. Dat hij soldaat in Suriname is geweest en nog wel zes jaar lang, was volstrekt nieuw voor mij en geeft extra kleur aan zijn nagedachtenis. Op 4 mei 1907 begon zijn leven in Nederlands-Indië. Hij trouwde met de inlandse Sinem en kreeg met haar zes kinderen. In 1916 werd hij gepensioneerd als militair. In 1944 is hij overleden, ziek en verzwakt, maar misschien ook geknakt doordat hij zijn oudste zoon die in Birma-Siam krijgsgevangen was, al jaren niet had gezien. Zijn geboorteland en Duitse familie heeft hij nooit meer gezien. Hij is begraven op het Ereveld Leuwigadja bij Tjimahi.

Ferry Geuther, december 2021.
= = = = = = = = =

Beste lezers,
dank voor jullie interesse en reacties op mijn verhalen. Het is fijn te weten dat mijn gedachtenspinsels gelezen worden. Wat betreft Meer-over-Niks, is er niks meer? Nee, er is nog een verhaal van mijn vader over zijn jeugd bij Pa van der Steur dat op de tikwerktafel ligt.  Voor nu wens ik iedereen fijne kerstdagen en een gelukkig eigenZinnig indisch nieuwjaar.
Ferry Geuther
22 december 2021

Zie de film
Bron is Hisooper U

„Mijn oma zou graag nog eens lekker Indisch eten”, luidde de oproep van Heleen Daniluk (40) uit Hengelo via de actie Komt voor Elkaar van deze krant. Het leverde honderden reacties op. Afgelopen vrijdag genoot oma Ievke Berghorst (87) na jaren weer van een ouderwets goede Indische maaltijd. Meegebracht uit Den Haag, door GroenLinks-leider Jesse Klaver.

Met koelbox en boodschappentas komt Jesse Klaver vrijdag aan het eind van de ochtend aan bij woonzorgcomplex Het Hof van TriviumMeulenbeltZorg in Hengelo. Hij verontschuldigt zich meteen: „Het was mijn bedoeling zelf te koken, maar toen kwam het regeerakkoord er ineens tussendoor.” Als alternatief heeft hij een box vol gerechten van De Poentjak uit Den Haag meegenomen, zijn favoriete Indonesische restaurant.  tubantia.nl

Japanse propagandafilm (1941-1945). Bioscoopjournaal uit de Japanse bezettingstijd, waarin Indonesiers worden opgeroepen als vrijwilliger voor de Japanners en voor ‘de bevrijding van hun eigen land’ te gaan werken. Een voorlichtingsambtenaar houdt een toespraak, gevolgd door een optocht met muziek van heiho’s en vrijwilligers. Soekarno en Hatta voeren de optocht aan. Men ziet een massa vrijwilligers bezig met de aanleg van een militair vliegveld.
Zie de film

Als een ware cupido veroverde Jamai Loman gisteravond de harten van de kijkers. Hij won de entertainmentshow The Masked Singer. Hoewel hij indruk maakte met zijn stem, hoeven we voorlopig geen nieuw album te verwachten. ,,Ik wil me focussen op mijn tv-werk.” AD.nl

Vandaag werd polikamer ‘Bibian Mentel’ in het Alexander Monro Ziekenhuis (AMZ) geopend door Maude, de moeder van Bibian, zoon Julian, Edwin Spee en AMZ-ambassadeur Floortje Dessing. In het in borstkanker gespecialiseerde ziekenhuis hebben alle polikamers de naam van een sterke vrouw. Tussen namen als Jane Goodall en Frida Kahlo prijkt nu de naam van Bibian Mentel aan de wanden. MedicalFacts.nl

De Leidse hoogleraar Koloniale en postkoloniale geschiedenis Gert Oostindie is vrijdagmiddag bij zijn afscheid bevorderd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau. Burgemeester Henri Lenferink prees zijn ’cruciale rol in het maatschappelijk debat’ bij het verbeteren van de relaties binnen het Koninkrijk der Nederlanden.  Oostindie gaf sinds het jaar 2000 leiding aan het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land en Volkenkunde (KITLV), een instituut waaraan bij al sinds 1983 was verbonden. Hij is gespecialiseerd in de (koloniale) geschiedenis van de Cariben en van Nederlands-Indië. In de afgelopen decennia schreef hij een groot aantal boeken over de relaties van Nederland met zijn voormalige koloniën. Ook heeft hij belangstelling voor de slavernijgeschiedenis en voor de migratie vanuit de Cariben en het voormalig Nederlands-Indië naar Nederland.   Leidsch Dagblad

.
Dit platform bewaart verhalen rondom de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog en ouder door ze te verbinden met de horloges die dit hebben meegemaakt.  waktoe

Oa het verhaal over het horloge van Raymond Coert, gehuwd met Leen Dillewijn
1920 Malang. Het horloge rust in de borstzak links van Raymond Coert

André Hazes brult er Bloed, Zweet en Tranen. The Singing Chef tapt biertjes en zingt af en toe een nummertje mee. Een bezoek aan Café Saté in Westerpark is een belevenis. Maar de hamvraag is natuurlijk: hoe zijn de sateetjes? Café Saté is een stukje Jordaan in Westerpark.  Bij deze nieuwe zaak op het Hugo de Grootplein lijkt iedereen elkaar te kennen; zó gemoedelijk gaat het eraan toe. Als we er zondagmiddag binnenlopen, worden we hartelijk welkom geheten door eigenaar Jani Beemster, die tot voor kort Jani Hair & Beauty in Alkmaar bestierde.  De Westkrant

Lekker! Sinds 6 december kun je terecht bij Jiwa Jawa aan de Hof. Op nummer 30 opende Saiful Bahri het nieuwe Javaans-Indonesische restaurant.
Als we de website mogen geloven, kun je bij Jiwa Jawa terecht voor typisch Indonesische gerechten zoals Rendang, Gado-Gado of saté Ayam. De recepten vinden hun roots in Java, zoals de naam van het restaurant suggereert. Jiwa Jawa betekent namelijk ‘De ziel van Java’.   indebuurt Amersfoort

Ooit gaf ik rekenles aan een brugklas ergens in Brabant. Om het rekenen wat tastbaarder te maken had ik zakgeld als onderwerp genomen voor enkele sommetjes. De Brabandertjes waren niet op hun mondje gevallen en een meisje riep “Ik krijg nooit niks mèster” (meester).
Dat was een mooi moment om taal aan rekenen te koppelen. Het duurde even maar de klas was uiteindelijk overtuigd dat ze eigenlijk zei “altijd alles te krijgen”. We konden er met zijn allen hartelijk om lachen en ik weet zeker dat deze klas nooit meer “nooit niks” zou zeggen als ze “niks” bedoelden. Een klein maar mooi resultaat van mijn (kortstondig) leraarschap.

Grappig was de anekdote die ik veel later las over een pedante Indische adjudant met de naam Niks. Zijn bijnaam bij de soldaten was “Pet en Schoenen”, daartussen zat namelijk Niks.
Gelukkig was hij niet zo ijdel om zijn naam te wijzigen in Nix.

Over het luxe Nix valt nog meer te vertellen, zoals Nognix, een jongetje in het stripverhaal Asterix en Obelix en president Nixon die we nog kennen van de pingpong diplomatie.
Opmerkelijker is een dorp dat naar ene Niks is genoemd: Nixdorf in Tsjechisch Bohemen. Er blijken twee verklaringen voor die naam te zijn. De eerste is dat het een verbastering is van Niklausdorf (Nicolaasdorp). De tweede is dat het dorp genoemd is naar de kwade vrouwelijke geesten in de moerassen bij het dorp, de Nixen. Het dorp heet tegenwoordig Mikulášovice.
Doe mij maar Nix.

Niks Indisch? Jawel.
Niks kwam ook vaak voor in mijn Indische kringen. We weten allemaal hoe we “Het is niet erg” op zijn Indisch uitspreken: ”Gèf niks”. Kort maar krachtig.
En dit zal ook bekend voorkomen: “Adoeh, ik heb zelf niks”, als er een collectant aan de deur kwam. Of zoals mijn moeder vaak zei, “nèks” om nog meer nadruk te leggen op niks.
Nèks als ondertreffende trap.
Van weinig, via niks naar nèks.
Nog minder dan niks.

Ferry Geuther © 2016
bron: EigenZinnig Indisch 2eDruk(ker), 2021 – ISBN 978-94-6328-418-9
http://www.boekenbent.com/shop

Indisch DigiTaal, ons unieke taal- en cultuurprogramma gericht op het leren van Indonesisch en het verbeteren van uw spreekvaardigheid van Bahasa Indonesia, is nu open! Eerst zelf meemaken hoe het werkt? Van 9-21 december 2021 kunt u nog een aantal proeflessen volgen en/of een programmapresentatie bijwonen; of bekijk de video hieronder. U kunt zich aanmelden voor Indisch DigiTaal tot 21 december, 12 uur ’s middags. Indisch DigiTaal loopt van 1 januari t/m 30 april 2022.  Balibound

Bij Checkpoint 08 zit de bijlage ‘Indiëonderzoek in perspectief’. Hierin laten we verschillende standpunten en perspectieven horen over het huidige grote Indiëonderzoek, waarvan in februari 2022 de resultaten bekend worden. Een deel van de Indiëveteranen en hun achterban is niet gerust op de uitkomst en ook niet op de wijze waarop sommige media deze zullen presenteren.We zetten de pijnpunten van het onderzoek op een rij, vragen aan drie Indiëveteranen wat zij zelf ervan vinden, en interviewen Hans Goedkoop, wiens belangstelling voor het onderzoek grotendeels van persoonlijke aard is. En we spreken met Martin Elands over het nieuwe boek Militaire Ooggetuigen. Bekijk de bijlage.   Nederlands Veteraneninstituut

Bekijk de bijlage . Meerdere pagina’s  zijn te openen , maar wel vergroten in je browser om goed te kunnen lezen. Blader met de pijltjes links en rechts op het scherm.

Java Post:
Jan Somers reageerde voor het eerst op een artikel in de Java Post in 2010. Want ja, ook híj wist wel iets van wat er tijdens de oorlogsjaren in Soerabaja was gebeurd. Duizenden reacties van zijn hand zouden nog volgen, niet alleen in de Java Post, maar ook op het weblog Indisch4ever. De eerste maanden nog onder het wat statige ‘mr.dr.ing. J.A. Somers’, maar al heel snel onder het meer informele ‘Jan Somers’. Aan zijn kennis van zaken behoefde niet te worden getornd.Jan Somers wist veel, heel veel. Maar hij had natuurlijk ook veel meegemaakt.
Zet een condoleance
Lees deze scan van het artikel in de NRC van juli 2021. Met dank aan Peggy Stein.

Delpher laat weten: 
We hebben ruim 250.000 nieuwe kranten aan Delpher toegevoegd. Het gaat om 107 titels, waaronder 17e-eeuwse kranten, kranten uit de Franse tijd, kranten van Belgische vluchtelingen en lokale Nederlandse kranten uit de 19e en 20e eeuw.

Aanvulling is Javasche Courant 1848-1870
Zoek in kranten te Indië .

In 2 werelden :  In deze reeks interviews laten we een van de projectpartners van ‘Gezond ouder worden in twee werelden’ nogmaals aan het woord. Hoe staat het met hun project rondom ouderen met een migratieachtergrond? In deze aflevering spreken we Josselien Verhoeve, coördinator van Regio Overijssel en medewerker sociale dienstverlening van Stichting Pelita , de organisatie die zich richt op mensen uit voormalig Nederlands-Indië. Samen met ervaringsdeskundigen en mantelzorgers is Stichting Pelita op zoek naar oplossingsrichtingen voor cultuursensitieve zorg voor Indische en Molukse ouderen.

INDRA is een jazz-vertelling over het Indonesische jongetje Indra, dat door het vinden van een magische kris op zoek gaat naar de vader die hij nooit heeft gekend.Een wereld vol verlangen, levensvragen, mystiek en de vechtkunst pencak silat ten tijde van het koninkrijk Majapahit in de 15e eeuw na Chr.

Media-aandacht: https://www.indra-muziek.nl/?page_id=205
Zie de reacties van bezoekers in het gastenboek: https://www.adelharttoorop.nl/?page_id=355

Luister meerdere verhalen via deze pagina
Tussen 1946 en 1966 arriveerden vele tienduizenden Indische-Nederlanders uit Indonesië in ons land. Zij waren niet meer welkom in het nieuwe Indonesië vanwege hun Nederlandse gezindheid. Hoe is het hen vergaan in het land dat weliswaar hun land was, maar waar men niet zat te wachten op deze medeburgers met (soms) een kleurtje? In diverse afleveringen vertellen zij hun verhaal. De Indische Podcast bevat ook rubrieken over andere Indische onderwerpen en maakt deel uit van de Cultuurkist van Stichting Pelita. Meer informatie of suggesties http://www.pelita.nl

deel 1 en deel 2

Deze dag heeft veel invloed gehad op oud-minister van onderwijs en voorzitter van de Raad voor Volksgezondheid Jet Bussemaker. “Mijn opa was onderzeecommandant die de tegenaanval leidde tegen Japan”, vertelt ze in het NOS Radio 1 Journaal.BelangrijkDe missie van haar opa duurde niet lang. Ze waren succesvol in het raken van hun doelwitten, maar bij terugkeer van de missie voer de onderzeeboot over een mijn heen. “Behalve één bemanningslid, was iedereen omgekomen.” De overlevende vertelde later wat er was gebeurd. “Ze waren blij met de aanval op Japan en vervolgens was er een enorme klap”, vertelde hij. Onderdelen van de onderzeeboot klapten in twee. “Een paar mensen, waaronder mijn opa, konden nog wat naar elkaar roepen op de brug. Daarna hebben ze elkaar nooit meer gezien”, legt Bussemaker uit.

Zie ook de film NPO Radio 1

De Indische Verhalentafel:

Waarom deze Website ?:
“De voorgeschiedenis van mijn leven is de geschiedenis van mijn hart”
Geïnspireerd door de prachtige boeken “Istori Kita” en “De Lange Reis van de Poesaka” van Simone Berger heb ik het Indische verhaal van mijn familie van vader’s kant opgeschreven. Het verhaal (zie “Guus vertelt…”) begint in 1920 met de uitzending van mijn grootvader en zijn gezin naar Indië om aldaar in het onderwijs te gaan werken en het eindigt in 1958 met de gedwongen repatriëring van míjn vader en zijn gezin terug naar Nederland.

Vervolgens ontstond bij mijn vrouw Tilly en mij het plan om meer van dit soort familieverhalen te verzamelen en op één neutrale plek samen te brengen, een zogenaamde Verhalentafel, waar iedereen zijn of haar verhaal of andere informatie kwijt kan. Samen met de “verteller” hebben wij inmiddels ruim 24 verhalen opgeschreven, welke hier met andere op het internet gevonden verhalen zijn samengebracht.

Onder meer… deze pagina: https://de-indische-verhalentafel.online/home-1/deverhalentafel/

EigenZinnig Indisch: Gewoon een oude foto?
Soemowono, Java, juni 1941, een peloton jonge, glimlachende KNIL soldaten poseert in het veld voor een groepsfoto. Amper zes maanden voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië op 8 december 1941. *)

Toen ik de foto, die historisch genoemd mag worden zeker voor de soldaten en hun familieleden, nauwkeuriger bekeek, caramboleerden allerlei gedachten door mijn hoofd.
Wie waren zij? Geen idee. Het is een foto uit mijn vader’s verzameling. Op de achterkant heeft hij geschreven:
“Ik sta links onder; met de bamboehoed in de hand” en “Soemowono ± Juni 1941”.

Meer staat er niet, geen andere namen.
Hij was pas 18 jaar. Hoe oud waren de anderen? Hadden zij al enig idee wat hen te wachten stond? Wie van hen kwam rechtstreeks uit Nederland en kende land noch natuur en cultuur?
Wie was de pelotonscommandant? Bovenaan derde van links staat iemand met emblemen op zijn kraag, dat zou een sergeant kunnen zijn, de pelotonscommandant.
Wie van hen hebben de oorlog overleefd? Mijn vader gelukkig wel anders zou dit verhaal niet geschreven zijn.

22 jonge mannen in het veld van Soemowono op midden Java, 50 km van Semarang aan de voet van de vulkaan Gunung Ungaran. Dat zou de berg op de achtergrond rechts kunnen zijn.
Soemowono 50 km van Magelang, de stad waar mijn vader noodgedwongen vanaf zijn 8e jaar is opgegroeid in het tehuis van Pa van der Steur.
Jonge mannen in grijs-groen KNIL uniform, hun broeken zijn nauwelijks herkenbaar maar het moet de KNIL “pofbroek” zijn geweest, wijd van boven en nauw aansluitend onder de knie.
Bewapend met een geweer. Waarschijnlijk het M95 geweer, een wapen oorspronkelijk uit 1897. Bij het geweer hoort ook een bajonet maar op de foto is geen enkele te zien. De leren patroontas aan hun riem, voor op de buik, is wel goed zichtbaar.
Allemaal moeten ze goede ogen hebben gehad want er is slechts één brildrager (rechts, derde van boven) of was een bril gewoon te duur voor Jan KNIL soldaat?
Allemaal met de bekende KNIL bamboehoed. Twee hoeden ontbreken op de foto maar die waren er vast en zeker wel. 15 hoeden met opgeslagen linkerflap, stoer.
Uniform, geweer, bajonet, patroontas, bamboehoed, een fiere houding, het heeft ze weinig geholpen. Negen maanden later op 8 maart 1942 capituleerde het KNIL, kort daarna werden de meesten van hen als krijgsgevangene op transport gezet naar Birma of Japan.
Geen gewone oude foto.

Ferry Geuther © 2016
bron: EigenZinnig Indisch 2eDruk(ker), 2021 – ISBN 978-94-6328-418-9
www.boekenbent.com/shop
*) Op 8 december 1941, vandaag 80 jaar geleden, verklaarde De Nederlandse regering in Londen Japan de oorlog.