Door Joty Ter Kulve. — Gunt de Nederlandse overheid haar volk een waardig Herinneringscentrum van de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië ?
Nederland gaat zorgvuldig om met zijn verleden: het Anne Frank Huis in Amsterdam, als een heel oude boom voor het huis van Anne Frank bezwijkt onder haar oude last, treurt heel Nederland.
Het siert de Nederlandse overheid, dat het ook zijn koloniaal verleden honoreert. Dit blijkt uit de totstandkoming van het Indische Herineringscentrum gevestigd op het complex ‘ Bronbeek’ in Arnhem.
Het Ministerie van Defensie in overleg met het Ministerie van VWS heeft een heel klein gedeelte van haar eigen ruimhartige bewoning afgestaan aan het Indisch Herinneringscentrum IHC .
Het IHC heeft een klein gedeelte van een op Bronbeek gevestigde boerderij gehuurd waar zij kantoor houdt. Heel bescheiden , met een directeur en een medewerker. En toch is er al in heel korte tijd veel onder hun leiding tot stand gekomen.
Plaats om mensen te ontvangen, tentoonstellingen te organiseren is helaas nog niet beschikbaar. Het grootste gedeelte van de hen toegewezen boerderij wordt in beslag genomen door tractoren en ander landbouw materiaal en de overige ruimtes zijn nog toegewezen aan de conservator van het militair museum. Zo was er ook geen ruimte om de tentoonstelling ‘ Aanpassen’ direct gelieerd aan ons koloniaal verleden in de boerderij, ons Herinneringscentrum , ten toon te stellen, zo heb ik mij laten vertellen. Deze tentoonstelling moest daardoor helaas uitwijken naar Westerbork.
Net zoals de Tachtigjarige oorlog, Sparta, de Beeldenstorm, Leiden en hutspot, ons gevecht tegen de zee, onze dijken en waterwerken bij ons horen en ons karakter hebben gevormd, zo horen ook de grote Postweg, de cultures, Pasteur, maar ook Jan Pieter Zn Coen, Westerling, Rawagede, de Kruistocht op Bali, de Japanse concentratiekampen, Linggajati, de multiculturele Indo’s bij ons nationale verleden en heden . Zij hebben ook ons karakter, het karakter van Nederland mede gevormd.
Het Indisch Herinneringscentrum is – met grote dank aan de overheid – gevestigd in Bronbeek met zijn koloniale militaire verleden, echter het IHC omvat en bestrijkt een veel ruimer gebied dan ons militaire koloniale verleden en hoort derhalve een eigen perspectief te hebben. Nederland is dat verschuldigd aan al die hardwerkende Nederlanders die gestorven zijn in de Tweede Wereldoorlog in de Pacific, maar ook aan hen die daar sinds eeuwen begraven liggen op alle eilanden in de Gordel van Smaragd.
Het aantal migranten uit het voormalige Nederlands-Indië wonend in Nederland wordt geschat op meer dan 1 miljoen migranten en hun nazaten. Verspreid over de hele wereld komen we nog meer migranten uit het voormalige Nederlands-Indië tegen. In multicultureel Nederland nemen zij een heel belangrijke, aparte en inspirerende plaats in. Hun integratie verliep met grote soepelheid. Na de oorlog hebben zij hun politieke en economische verantwoordelijkheid heel serieus genomen en het naoorlogse Nederland helpen opbouwen.
Cultureel zijn zij niet meer weg te denken uit het Nederlandse landschap. Zij hebben hun plaats veroverd niet alleen in het Nederlandse culturele leven, maar zelfs tot ver over onze grenzen : in New York en Hollywood. Enkele namen : Jane Seymoer, broer en zuster Naaykens, Leonard Retel Helmrichs, die hun naam aan het vestigen zijn onder de grote filmers, Hella Haasse, Willem Nijholt, de Blue Diamonds, Adriaan van Dis , Wieteke van Dort, Anneke Grohnloh , enz.
Nuchter kunnen we ook vaststellen, dat de politieke rekening van het leed dat deze grote groep individueel en collectief getroffen migranten heeft getekend, door de naoorlogse diverse regeringen niet ten volle is erkend. ‘’ You were too far away baby ,sorry but…’’
Voor sommige overlevenden van de oorlog in Nederlands-Indië is het nog altijd niet mogelijk een streep te trekken onder het feit, dat zij menen slachtoffer te zijn van groot onrecht.
Echter het leven gaat door, voor de nazaten is derhalve de mogelijkheid niet alleen het Indisch Herinneringscentrum te bezoeken, maar hun steentje bij te dragen om het I.H.C. verder uit te bouwen en letterlijk ons koloniaal verleden haar toekomende waardige plaats in de Nederlandse samenleving te geven , een groot en belangrijk goed.
Het Indisch Herinneringscentrum gevestigd in Bronbeek verdient het, gezien ons langdurige verblijf in de Gordel van Smaragd, niet alleen om te kunnen groeien, maar ook te fungeren als een blijvende bezinning op onze relatie met Indonesië in het verleden en in de toekomst.
De verhouding tussen beide landen is goed. Nederland is nog altijd een grote investeerder in Indonesië. Veel Indonesische studenten kiezen weer om in ons land te komen studeren. Dit is goed voor exporterend Nederland.
Nieuwe initiatieven ook vanuit Indonesië om een blijvende relatie aan te gaan met het Indisch Herinneringscentrum te Arnhem ,Bronbeek zijn zeker het onderzoeken waard.
Joty ter Kulve Wassenaar. Oktober 2011