Vilan van de Loo in Indische Schrijfschool:
Wie sprak er eigenlijk Nederlands in de tangsi? Het was een vreemde vraag om doordeweeks aan jezelf te stellen, maar ik deed het en de oorzaak was het lezen over hoe weinig gangbaar de Nederlandse taal in Indië was rond 1900. Toen dacht ik aan de tangsi.
Daar woonden niet de officieren uit Nederland, of de officieren die via het Instructiebataljon (Kampen) of de Koninklijke Militaire Academie (Breda) hier als Nederlandstaligen arriveerde. Officieren hadden hun woning buiten de tangsi.
In de tangsi waren de soldaten en onderofficieren gelegerd.
...................
Citaat“ dat het KNIL in de verdediging van NOI als geheel nauwelijks tot geen luchtsteun had“
Wat te denken van KNIL-ML, de Militaire Luchtvaart ML van het KNIL? Dit luchtwapen van het KNIl stond in 1942 onder deskundige leiding van een heuse generaal ( van Oyen). Eenieder weet langzamerhand wel dat dit luchtwapen in 1942 niet efficiënt en effectief werd ingezet, daarvoor was de legerleiding inclusief de GG verantwoordelijk, toch? Daaraan hoeft gen. van Oyen niet schuldig te zijn, maar hij was wel verantwoordelijk voor de luchtvaart tak van het KNIL!
Gen. van Oyen week begin maart 1942 uit naar Australië en werd in 1943 legercommandant van het KNIL! Een opmerkelijke promotie .
5 oktober is er de indische schrijfschool van Mevr. Vilan van de Loo waar echte koekenbakkers zoals ik mogen luisteren naar wat er in de Tangsi gebeurde. Als nazaat ben ik erg benieuwd , ook naar de deelnemers. Dat kan een interessante discussie opleveren.
koekenbakkers – van den Broek schreef 24 september 2026 om 10:30″Citaat“ dat het KNIL in de verdediging van NOI als geheel nauwelijks tot geen luchtsteun had“. Hoe dien ik deze „wilde“ en ongenuanceerde uitspraak te interpreteren ?
Gewoon als feit.
De tekst van de video over het KNIL lijkt gejat te zijn van een artikel op Historiek.net of de schrijver van dit artikel heeft de tekst overgenomen uit de video. In beide gevallen is er sprake van plagiaat
Fijn dat je de bewering staaft met bewijzen en voorbeelden, Peter. Ahem. Nu ja, we zullen er -tegen beter weten- maar weer eens serieus op ingaan; bedoel je dit artikel van Historiek.net?
https://historiek.net/knil-koninklijk-nederlandsch-indisch-leger/80938/#google_vignette
Wat je (ook hieronder) kan lezen komt totaal niet overeen met de video….het is echt zoek de 50 verschillen:
Het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL) was een koloniaal Nederlands leger dat van 1814-1950 heeft bestaan. Het leger bestond voor honderd procent uit beroepsmilitairen en werd aangestuurd vanuit het ministerie van Koloniën.
Oprichting van het KNIL in 1814
Nadat eind achttiende eeuw de VOC failliet was gegaan, gingen de bezittingen van de VOC over op de Nederlandse staat. Het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger werd officieel opgericht op 28 augustus 1814, kort na het definitieve herstel van het Nederlandse gezag in Indië.
Ontwikkeling van het KNIL in hoofdlijnen
Het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger was aanvankelijk onderdeel van het Nederlandse leger, maar ontwikkelde zich in de jaren 1820-1830 steeds verder tot een zelfstandig functionerende troepenmacht. De soldaten van het KNIL werden wel met de collectieve bijnaam ‘Jan Fuselier’ genoemd. En hun vrouwen hadden ook een bijnaam: ‘Sarinah’.
Het KNIL had moeite met het werven van geschikt Nederlands personeel. Daarom werd er geworven in het buitenland, onder meer in Duitsland, België, Zwitserland, de Verenigde Staten en zelfs in Ghana en Burkino Faso. Zo kwamen er van 1831-1872 bijvoorbeeld 3085 mannen uit West-Afrika onder de wapenen voor het KNIL. Inwoners van de Indische archipel, zoals Molukkers en Javanen vormden het grootste deel van de militairen van het KNIL.
Hallo , het gaat over de overeenkomsten, dus plagiaat. Een Nederlands woordenboek geeft aan wat plagiaat betekent en dan gaat over het NIET vermelden van je bronnen.
⬆️ Dit is dus plagiaat?!
Je vermeldt immers niet uit welk Nederlands woordenboek je de definitie van plagiaat haalde.
Het wordt een beetje absurd op deze manier. En het gaat maar om een website hè, geen thesis. Veel dingen worden nu eenmaal op een bepaalde manier verteld. Als je maar schrijft “De KNIL werd opgericht in …” ben je al fout bezig?
Hoewel het KNIL juridisch de status van een gewapend leger had, voldeed het in krijgskundig en militair opzicht niet aan de definitie van een volwaardige strijdmacht.
Voor de duidelijkheid , in militaire opzicht was het KNIL meer een zwaar bewapende koloniale politiemacht dan een traditioneel leger en ontworpen voor interne pacificatie
Aan het KNIL ontbrak de primaire taak: de Externe Verdediging van het Indisch territorium, de capaciteit om de soevereiniteit van Nederlands-Indie te verdedigen tegen een buitenlandse vijand, alhoewel de pretentie en waan aanwezig was.
Een Korps Marechaussee was voldoende voor Nederlands-Indië maar dat was in koloniale ogen, de blanke superioriteit niet voldoende In 1830 werd het KNIL als Leger opgericht met in Nederland opgeleide officieren, nog wel de KMA, officieren diegenen flauw benul of kennis hadden van de locale Indische werkelijkheid. Dat bleek wel in 1942 bij de Japanse inval op Java, binnen acht dagen werd het ooit zo trotse , arrogante KNIL onder de voet gelopen.
KNIL – Van den Broek schreef 22 september 2026 om 19:50 onder meer: “Dat bleek wel in 1942 bij de Japanse inval op Java, binnen acht dagen werd het ooit zo trotse , arrogante KNIL onder de voet gelopen”.
Een strijd van slechts 8 dagen “op Java”. Weer een voorbeeld van selectief en zeer tendentieus beoordelen van het KNIL. Want de landingen op Java waren wel het slotstuk van een maanden lange strijd van het KNIL in de hele archipel.
In zijn beoordeling, lees veroordeling van het KNIL als geheel moet de geachte schrijver alle militaire acties tot de overgave in maart 1942 in de hele archipel nog maar eens goed nalopen. Bovendien mag de geachte schrijver ook vermelden dat het KNIL in de verdediging van NOI als geheel nauwelijks tot geen luchtsteun had en dat Japan troepen inzette die “battle hardened” waren, c.q. ruime gevechtservaring hadden opgedaan in China en Mantsjoerije.
Nederland, c.q. het NOI gouvernement, had in de organisatie en bewapening van het KNIL geen rekening gehouden met agressie van een buitenlandse mogendheid. Pas na Pearl Harbour werd men wakker ….. te laat. Daar kon het KNIL niets aan doen.
De geachte schrijver mag in zijn veroordeling van het KNIL ook vermelden, dat Malakka en Singapore, tot verrassing van de Britten, ook onder de voet werden gelopen.
Om onder gegeven omstandigheden het KNIL laatdunkend af te serveren als een trots en arrogant legertje van niks, getuigt niet van groot inzicht in wat er feitelijk gaande was in de regio in de dagen na 7 december 1941.
Ten laatste: Was het KNIL als geheel zo trots en arrogant als de geachte schrijver beweert? Waar zou dat uit blijken? Trots mag wat mij betreft overigens best.
PHdelaCroix; ‘trots en arrogant etc.’- Zie de film; parade op het Koningsplein. Batavia 31 aug.1941; Ten overstaan van de GG en echtgenote+ hotemetoten met snorrende hoogdravende film commentaren; ‘Indië is paraat, het bastion waar onze driekleur wappert etc, etc; rijen tanks, overvalwagens, rijen marcherende Knil, Zeemacht troepen en overvliegende jacht vliegtuigen. Alzo filmbeelden van onze zeemacht, trots varend op de Javazee!’ En de tussen het overwegend Europees publiek: toegelaten Inlanders … Op een film 2 Indo Knil soldaten aan de kust, kijkend naar Japanse oorlogsschepen! Toen er een schot klonk; zeiden ze tegen elkaar; ‘adoeh, smeren maar….’!
Pierre H. de la Croix schreef: “Nederland, c.q. het NOI gouvernement, had in de organisatie en bewapening van het KNIL geen rekening gehouden met agressie van een buitenlandse mogendheid.”
Ik heb foto’s van november 1939 waarop mijn vader een uniform (stadswacht?) aanhad.
Was dat niet een bewijs dat het NOI gouvernement rekening hield met de agressie van Japan op ze’n minst 2 jaar voor Pearl Harbour?
A.Olive
Als men toen al zo van uniformen hield als nu het geval is in RI, verklaart dat veel. Zelfs schoonmakers en parkeerwachters zijn mooi uitgedost. En een beveiligingsmedewerker van ons kompleks ziet er uit als een jenderal van de Polri.
How absurd te verondersellen dat mijn vader, zonder hem te kennen, een uniform droeg omdat hij er van hield.
What is your problem?
A.Olive
You are.
Wat heeft het dragen van een uniform in godsnaam te maken met een Japanse aanval op Pearl Harbor? Denk toch eens na.
De stadswacht werd ingezet om orde en rust in de steden te handhaven zodat het KNIL zich op kustverdediging kon richten.
Dit geeft aan dat NOI wel degelijk rekening hield met agressie van een buitenlandse mogenheid nog voor Pearl Harbor.
Volgens Pierre de la Croix werd men pas na Pearl Harbour te laat wakker.
Ik raad u aan om begrijpelijk te lezen wat Pierre de la Croix en ik hebben geschreven.
A.Olive
wanasepi schreef 23 september 2026 om 07:39 onder meer:
“Dit geeft aan dat NOI wel degelijk rekening hield met agressie van een buitenlandse mogenheid nog voor Pearl Harbor”.
Misschien werd er rekening mee gehouden, maar niets gedaan!
@vdBroek: ‘volwaardige strijdmacht etc.’- Tegen de zwak bewapende strijdmachten van de Inlandse vorsten. Voorzien van artillerie etc. was het superieur. In de Atjeh oorlog waren buitenlandse journalisten verbaasd/opgevallen, dat in wezen Inlanders tegen tegen Inlanders vochten olv. Nederlanders! Ook valt het op, dat er overval in de archipel enorme forten zijn gebouwd. In mijn geboorteplaats Amberawa, midden Java: fort Willem 1, een kolossaal massief bouwwerk….Het Knil was in wezen een bezettingsleger!
Vilan van der Loo beweert dat „Het is voor een leger in Nederlands-Indie ideaal als iedereen dezelfde taal spreekt, maar dat was voor het KNIL onhaalbaar. Al die etniciteiten, al die lokale taalvariaties. De oplossing leek gelegen in de inrichting van militaire korpsscholen, waar Nederlands geleerd kon worden.
Nederlanders veronderstelde dat de inlandse soldaat voldoende bekwaam was om een andere i.c. Europese taal kon leren. Maar gegeven het opleidingsniveau van dezelfde soldaat was deze veronderstelling op drijfzand gebouwd met noodlottige gevolgen van dien. Had het niet meer voor de hand gelegen om het leger naar ethniciteit in te delen en de in Nederland geboren officieren de taal van deze etnische groep te laten leren? Neem het voorbeeld van het Brits-Indische leger waarbij class regiments werden gevormd waarbij het gehele regiment bestond uit één specifieke groep zoals Gurkha Rifles Regiment. De platoon-, company- en/of regiment (commanding officers) waren Britse officieren die die de etnische taal vloeiend beheersten en kennis hadden van de cultuur van deze soldaten. Men verwachtte van toekomstige Britse Gurkha officieren dat zij het Nepalees binnen zes maanden vloeiend spraken. Uit eigen onderzoek blijkt dat Britse Gurkha officieren een selecte groep vormden met uitzonderlijke leiderskwaliteiten onvergelijkbaar met het Korps officieren van het KNIL. Let wel het KNIl was eigenlijk geen legermacht maar een ordinaire strijdmacht met politionele taken.
KNIL – van den Broek schreef 22 september 2026 om 00:29 onder meer: “Let wel het KNIl was eigenlijk geen legermacht maar een ordinaire strijdmacht met politionele taken”.
Wat is dat nu precies? Google: “Ordinair betekent in het Nederlands meestal vulgair, onbeschaafd, grof of plat. Het geeft aan dat iets of iemand een gebrek aan smaak, stijl of manieren heeft”. Zoiets zal ook in Van Dale staan. In het gunstigste geval kan “ordinair” worden uitgelegd als “gewoon”. Tja …. en wat is “gewoon” zonder context, zonder vergelijking met iets anders? De geachte schrijver mag dat wel uitleggen.
“Ordinair” of niet, het was volgens de geachte schrijver wel “een strijdmacht”, dus niet zo maar een operettelegertje om inlanders te onderdrukken, een Barisan Teriktempé, alhoewel hij het lezertjes van I4E als ik wel wil laten geloven.
Een vergelijking van de Britse legermacht in toenmalig Brits Indië met het KNIL vind ik een appels en peren vergelijking. De geachte schrijver zou zich toch eerst hebben moeten verdiepen in de vraag, waarvoor beide strijdmachten dienden, hun “raison d’être” in de twee totaal verschillende koloniën. Brits Indië was een enorme landmassa, NOI bestond uit 13.000 eilandjes met vel zee er tussen. Dat alleen vergt al een verschillende vorm van organisatie van een leger. De Britten hadden hun koloniale Brits-Indische leger bovendien nodig om Britse belangen elders in de wereld, buiten de kolonie Brits Indië, te verdedigen of consolideren. Het KNIL was niet met expeditionaire ambities buiten NOI opgericht.
Dan de samenstelling van het leger. Er is veel te zeggen voor legeronderdelen, bestaande uit één volk of groep uit de zelfde regio. Er is ook veel te zeggen voor legeronderdelen met etnisch gemengde samenstelling, zoals bij het KNIL. In de Atjehoorlog vochten niet alleen Molukse marechaussee’s (Manisé), maar ook veel Javanen en andere etniciteiten, naast de Hollandse (Europese) Jannen.”
Dat pogingen werden gedaan om de inheemse militairen Nederlands te leren had ook zijn goede kanten. Wie Nederlands sprak vergrootte zijn kans om in de kolonie nog iets te worden. Right or wrong, maar zo was het nu eenmaal.
Ik neem aan dat Europese (Nederlandse) KNIL (onder)officieren ook Maleis leerden, de verkeerstaal in de kolonie. Het was een gemakkelijke taal zonder ingewikkelde grammatica. In mijn bezit is een boekje “Handleiding voor de Maleische taal” van het KNIL. Weliswaar een uitgave uit 1945, De geachte schrijver zou als goed historicus ook hebben kunnen uitzoeken of zo’n leerboekje al vóór de oorlog bestond en gehanteerd.
Tja … het is weer leuk om tegen het Nederlandse koloniale beleid te schoppen, maar men moet het dan ook goed doen om voor eenvoudige lezertjes geloofwaardig te zijn.
Briljant. Ik heb een idee; laten we de taal kiezen die sowieso de lingua franca is. Oh, wacht even, dat was toch Maleis? Ok, Maleis dan. Eh, spraken ze dat al niet? 🤔
Volgens meerdere bronnen: Terwijl de officiële taal van het koloniale bestuur en de primaire taal van de hooggeplaatste officieren Nederlands was, was de KNIL zeer divers en bestond voornamelijk uit inheemse soldaten van verschillende etnische groepen in de Indonesische archipel (zoals de Javanen, Ambonese en Madurese). Omdat deze soldaten verschillende moedertaal spraken, diende Maleis als de dagelijkse perantara (brugtaal) in de kazerne en tijdens dagelijkse operaties om ervoor te zorgen dat iedereen effectief kon communiceren.
Peter heeft het warm water opnieuw uitgevonden. Hier kan je nog wat leren, ook over je andere opmerkingen:
You made my day, Pak Bule. Kort en krachtig over het topic zelf. Geen Babylonische spraakverwarring binnen de tangsi, maar Maleis als verkeerstaal. Heette de vereniging van KNIL onder-officieren ook niet “Madjoe”, oftewel “porèt”?. Mooi filmpje over het KNIL, zijn ontstaan en bestaan. Dank je wel.
Dan het verhaal van de verovering en bezetting van NOI door Japan en de rol van het KNIL daarin. Daar is al zoveel over geschreven. Een mer à boire van betrouwbare bronnen. Daar kan veel uit worden gedjaplak. Vergeten daarbij lijkt het standaardwerk van Lou de Jong over Nederland in WO II, de 2 delen gewijd aan Nederlands Indië. Maar ja …. als gewichtig doen een belangrijk doel is in je leven, dan ga je niet zo gauw verwijzen naar iets wat al door anderen is verzonnen.
Terug naar die foto van een tangsi interieur. Die heb ik heel goed bekeken en heb mij afgevraagd of ik wel naar een tangsi foto heb zitten kijken. Nergens iets te bekennen aan militaire uitrusting, zoals ik als militair op soldatenkamers heb leren kennen. Geen karabijnen, geen klèwangs, geen uniformen of delen daarvan. Wel op een schap een rij geheimzinnige objecten die lijken op kabouterhuisjes. Duidelijk out of place bij stoere militairen. Kijk ik misschien naar het interieur van een (veld)hospitaal? Ik neem aan dat in Bronbeek nog vergelijkingsmateriaal te raadplegen is.
Tja …. en dan die stadswacht. Pops army. De papa van Pak Wanasepi liet zich trots in uniform kieken. Zoals wellicht vele anderen. Wat kon die doen als werkelijk amok uitbrak?
Er was ook nog “Veldpolitie”. Mijn oom Wim was er commissaris. Ik had zijn pet- en schouderemblemen geërfd en weer doorgegeven aan de volgende generatie
Dan kwam mijn vader na Pearl Harbour, op zijn 41ste, in krijgshaftiger omgeving terecht: Landstorm. Hoe verzin je zo’n naam. Heeft iets NSB-achtig. Hadden ze daar niet een “Jeugdstorm”? Papa werd er sepandri (soldaat der 1ste klasse) en mocht als zodanig ook zijn bijdrage leveren aan de Birma spoorweg.
Aaaaal.
Ik heb mij wel eens afgevraagd of de stadswacht verplicht was voor gouvernementsambtenaren zoals mijn vader.
Hij zou anders geen krijgsgevangene zijn geweest.
De bewuste foto leek mij ook niet op die van een tangsi.
De bedden waren aan elkaar en er waren geen gordijnen voor privacy. Men zegt wel eens met spot dat de kinderen onder de kolong werden geboren.
A.Olive
Vilan van de Loo vermeldde de bron van de tangsifoto: KITLV 111561
Het KITLV-archief ligt nu bij: https://digitalcollections.universiteitleiden.nl/
Klik op deze link en zoek met trefwoorden KITLV 111561
Klik het resultaat en dan kom je op : https://digitalcollections.universiteitleiden.nl/view/item/927511?solr_nav%5Bid%5D=699c0956c02f5ff4a756&solr_nav%5Bpage%5D=0&solr_nav%5Boffset%5D=0
Met de toelichting: Inheemse soldaten uit het Nederlands-Indische leger in de kazerne, vermoedelijk te Deli
Kijk onder de grote foto en zie de thumbnails van meer foto’s uit deze Deli-serie
De Stadswacht van Batavia – Posted on 13 januari 2013 by Boeroeng:
Op 15 september 1944 werd nagenoeg de hele Stadswacht van Batavia, samen met vele anderen, ingescheept aan boord van de Junio Maru. Het Japanse transportschip werd tot zinken gebracht door Engelse torpedo’s.
De Japanse opmars in Zuidoost Azië verliep in rap tempo. Nog even en het grondgebied van Nederlands- Indië zou worden betreden.
In Batavia alsook in andere steden werden maatregelen getroffen om de stad te beveiligen als straks het KNIL op hun stellingen aan de kust of in de bergen met de verdediging van Java bezig zou zijn.
De Stadswacht werd in het leven geroepen.
Miliciens en landstormers werden als dienstplichtigen onder de wapens geroepen. Ze kregen automatische wapens en pantserwagens en militaire training in de afweer van aanvallen van buitenaf en uit de lucht.
Toen de Japanse strijdkrachten op het punt stonden Java te overvallen werd in Batavia de Stadswacht ingeschakeld bij de vernielingsploegen in havens en vliegvelden in de buurt. Na Japanse bombardementen op Batavia rukte de vijand naar de stad op.
Onverwacht kreeg de Stadswacht bevel om zich terug te trekken op hun Hoofdkwartier aan het Koningsplein. Een bittere pil voor de Stadswachters. Zonder slag of stoot viel Batavia in Japanse handen.
In aanvang oefenden ze onder de bezetter politietaken uit en verdedigden Batavia tegen de vele rondtrekkende en moordende roversbenden (rampokkers).
Vervolgens werd de Stadswacht door de Japanse autoriteit ontbonden en naar huis gestuurd. Even later werd een ieder weer opgeroepen en 22 lange maanden gevangen gezet als burgergeïnterneerde.
Wikipedia: “De Stadswacht in Nederlands-Indië (opgericht in 1940) had een hybride status, maar juridisch en operationeel werden de leden beschouwd als militairen. Hoewel de Stadswacht bestond uit burgers (vaak vrijwilligers of mannen onder de burgerdienstplicht) die in hun eigen woonplaats de orde handhaafden, vielen zij organisatorisch rechtstreeks onder het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL).
@PierredelaCroix/AOlive; ‘Pops army etc.’- De Japanners lieten de ontwapende stadswacht van Batavia in de brandende zon afmarcheren, uitgejouwd en zelfs gemolesteerd, waarbij zelfs een dode is gevallen. Het was een schok te moeten ervaren hoe de Inlanders bij deze mars der schande openlijk uiting gaven aan hun vreugde en leedvermaak over de afgang van hun vroegere meesters! Aldus een stadswachter.
@ ronmertens; Als de Inlander had geweten dat zij meer te lijden zouden hebben dan de Nederlander door dezelfde Jap dan zou er geen vreugde en leedvermaak onder het gepeupel zijn geweest.
Aldus de zoon van een stadswachter.
Pierre H. de la Croix schreef: “Op 15 september 1944 werd de hele Stadswacht van Batavia, samen met vele anderen, ingescheept aan boord van de Juno Maru.”
Mijn vader’s stadswacht broer overleefde de ramp van de Juno Maru maar stierf kort na de oorlog in Singapore vanwege de ontberingen die hij had opgedaan aan de Sumatraanse spoorlijn.
Mijn vader moest terug naar zijn fabriek in Batavia en werd alsnog in 1944 ingescheept met een Hell Ship naar Japan waar hij bezweek onder onmenselijke omstandigheden. De Koreaanse beulen waren erger dan de Jap.
De ouders van mijn neven Welo en Tom (vrienden van pak Pierre) zorgden voor ons nadat mijn vader werd opgepakt.
A.Olive
twee maten – van den Broek schreef 24 september 2026 om 07:35 onder meer: “…… waarbij ik op „wetenschappelijke wijze“ mijn schrijfsel dien te onderbouwen terwijl de anderen genoegen kunnen nemen met een verwijzing naar Wikipedia”
Tja …. de geachte schrijver is kennelijk vergeten dat hij zelf is begonnen de domme lezertjes de les te lezen, door ze er op te wijzen dat ze niet zo maar iets konden beweren op grond van intuïtie, een hypothese, horen zeggen. Neen, volgens hem moest alles grondig worden onderbouwd en voorzien van hard bewijs.
Dit domme lezertje, zeer onder de indruk, doet niet anders dan de geachte schrijver te wijzen op zijn eigen beleringen.
Koek van eigen deeg dus.
Boeroeng schreef 24 september 2026 om 09:50 onder meer: “Met de toelichting: Inheemse soldaten uit het Nederlands-Indische leger in de kazerne, vermoedelijk te Deli ….”.
Deli ….. dat brengt mijn onuitgesproken en ongeschreven vermoeden van wat die foto werkelijk laat zien, een stukje dichterbij de werkelijkheid: We kijken mogelijk naar een verblijf (slaaploods) voor koelies van de (tabaks)plantages, niet naar een soldaten chambré in een tangsi van het KNIL.