Om vijf uur in de morgen was ik wakker. Klaar wakker. ‘Vandaag naar de Pasar Malam Besar’, vloog door mijn hoofd. Maar daar was het niet om dat ik zo vroeg wakker werd. Het ging om het kleine boekje, dat een paar dagen geleden bij de drukker vandaan kwam. Waarvoor ik de uitgever horendol maakte door steeds te vragen f het wel op tijd klaar zou zijn en wlke dag ik het pakket boeken zou kunnen ophalen. Tot ik een mailtje ontving met de aanhef “Lieve schat, ………..”. Toen dacht ik bij mezelf ‘Die wordt het goed zat, Emmy. Je bent nu gewoon een ouwe zeur.’ En ik hield me verder koest.
De boeken waren op tijd klaar. Zagen er mooi uit. Dus….op naar de PMB, naar het Bengkeltheater, waar de presentatie zou zijn. Met alles in een tas op wielen, want het was best nog een gewicht. Inge Dümpel, de schrijfster van dit kinderboekje, stond me bij de ingang al op te wachten. Ze had het nog niet gezien. Het is belangrijk voor haar. Speciaal voor haar kleinzoon geschreven. Jammer dat ik geen fototoestel bij me had, toen ze het resultaat van onze samenwerking zag.
KATEK, zo heet het boekje, is de Indonesische naam voor krielhaan/kip. Inge spreekt over Katek-kippen. Ik ken het als Kiteh-kippen. Inge is opgegroeid in Batavia/Jakarta, West Java en ik kom oorspronkelijk uit Blimbing Oost Java. Daar zal het klankverschil vandaan komen, denk ik. Inge en ik vonden elkaar direct in dit Katek-verhaal, omdat er veel overeenkomst is in ons herinneringsbeeld.
Zoals het eerste prentje, kokkie op de achtergrond, is niet enkel van vóór, maar zeker ook van ná de oorlog. Op de achtergrond van het Katek-verhaal wordt, summier verteld, een beeld gegeven van hoe het er uitzag in onze eigen omgeving. Oma in een luierstoel bijvoorbeeld. De beo in zijn kooi. Tevens is het ook de omgeving die voor veel mensen uit vml. Nederlands-Indië bekend is. Hoevelen hadden niet kippen in hun tuin, een beo, een perkutut en een hond van het ras Gladakker.
Inge had Katekkippetjes. Ik had Kitehkippetjes. Enfin het resultaat…….Inge’s verhalen en mijn tekeningen.
De presentatie was even klein als het boekje. Een handjevol mensen met hun kinders. Jammer? Neen. Het contact wordt des te persoonlijker en verrassender.
Ik raakte aan de praat met een meisje van een jaar of tien. Ze had een speelgoed orang utan bij zich. Een knuffeligzachte, met aandoenlijk smoeltje. Zij vertelde dat zij ook schreef en tekende. Dat ze haar eigen verhaaltjes verzon. Dat ze later een boek wilde uitgeven met haar eigen verhalen en tekeningen. Ze werd steeds vrijer naarmate ze verder vertelde. Uiteindelijk vertelde ze me zachtjes haar eigen verhaaltje. Ter plekke verzonnen. Over een prinses. Die niet in een boom mocht klimmen. Zich niet vies maken. Want dat mogen prinsessen niet. Maar alles kwam goed. Er kwam uiteindelijk een prins, waar ze mee trouwde. Dat schijnt dus nog steeds een happy end te zijn in de gedachtenwereld van kleine meisjes.
Omdat Inge’s kleinzoon, die het eerste boek zou krijgen, ziek en dus niet aanwezig was, vroeg zij of er een kleuter van dezelfde leeftijd naar voren wilde en durfde komen. Nou dat durfde hij wel. Het jongetje van dezelfde leeftijd als Inge’s kleinzoon. Met zijn ogen neergeslagen, wimpers rustend op zijn bolle bruine wangen, kwam hij naar voren. Hij zei tijdens de hele ceremonie geen woord. Knikte hooguit ‘ja’ of schudde van ‘neen’. Enfin gedroeg zich meer dan voorbeeldig. Maar o, o, wat had ik graag achter die geloken ogen willen kijken. Wat een hommeltje. Op zo’n kind word ik gemes!
En toen….. en toen verder…… Een paar boeken bij van Stockum afgeven. Nog even bij de Tong-Tong info signeren. Daarna de fototento bekeken. Plus de diavoorstelling. Veel eigen foto’s gezien. Gek is dat. Opeens staat het los van jezelf. Kijk je bijna als een neutrale toeschouwer. Net zoals de tekeningen die ik maak, los komen te staan van mezelf, als ik ze gedrukt zie.
Lopend over de PMB kwam ik vrienden en bekenden tegen. Even mampir bij Pans Schomper. Verdi Pfefferkorn zag ik enkel als ik gluurde door een haag van mooie dames. Handjes, zoentjes, praatjes. Gewoon gezellig. Het was druk. Dat mag ook wel na een paar jaar lichte malaise.
De rijen wachtenden bij de eettenten maakten dat ik weinig trek had. Maar eenmaal plek gevonden bij een kleine eettent, smaakte de rijst met verse sambal en ikan ritja-ritja me allerbest. Ik hou van deze manier van eten. Warme geurige rijst met verse sambal en in dit geval een geroosterd stuk vis er bij. Het liefst zou ik dan mijn vingers gebruiken. Maar het ontbreken van vingerkommen met water, weerhoudt me daarvan.
En natuurlijk zag ik ook familie. Een van mijn neven. Geduldig wachtend, op zijn vrouwengezelschap, bij de toiletten. Ik riep bijna tandakkend: “Ik praat nu niet met jou. Ik moet …… Anders botjor.” en sloot gauw aan bij de lange wachtrij.
Buiten kwam het water bij bakken omlaag.
Emmy Verhoeff






Dit is deel 3 in deze serie. 









Je zou het toch niet direct zeggen, maar televisiesmaakmaker Lonny is afgelopen weekend 50 jaar geworden. 
Op 22 mei nam de Indonesische afdeling van Radio Nederland Wereldomroep een gesprek op met Keppy over zijn boek (en met mw. E. Bogaerts over het gehele onderzoeksprogramma). Voertaal: Indonesisch. Programma: Belanda/Eropa Tijdstip van uitzending via de korte golf: donderdag 27 mei 5.00-6.00 WIB (Indonesische tijd) —6120Khz (49m) & 7400kHz (41m) Herhaling: op vrijdag 26 mei 6.00-7.00 WIB — idem en zaterdag 27 mei 19.00-20.00 WIB — 9795 khz (31m), 17585 khz(16m), 15640 kHz (19m)









ceremoniemeester geboren in een jappenkamp in de buurt van Bandung. Zijn moeder vertrok na de oorlog met de boot naar Nederland, waar ze met haar viertal een bestaan opbouwde. Haat heeft zijn inmiddels overleden moeder de Japanners nooit toegedragen. “Ook toen ik in 1991 meeging met het hof voor het staatsbezoek aan Japan, kon ze daar goed mee overweg”, aldus Monod de Froideville.
Ciska Baar werd geboren in Indonesië en verbleef vanaf haar eerste jaar een aantal jaren in een Japans interneringskamp.










NieuwIndisch, 




President Franklin D. Roosevelt riep op 6 januari 1941 de mensheid op om te strijden voor het herstel van de vier essentile vrijheden: vrijheid van meningsuiting, vrijheid van godsdienst, vrijwaring van gebrek en vrijwaring van angst. Amper een jaar later tekende hij Executive Order 9066, waarin bepaald werd dat mensen die een bedreiging waren voor de VS vastgezet konden worden. Gevolg: 113.000 Japanse Amerikanen verdwenen voor jaren achter prikkeldraad. 




Ik ben een echte cultuurbarbaar.. Twee maanden terug lukte het me voor het eerst sinds 20 jaar een boek helemaal uit te lezen. Daarvoor was ik al begonnen aan een ander boek, weggelegd… en toen kwam ik er niet meer aan toe het op te pakken en door te worstelen.

De basis voor onze bekendste soort, kroepoek Oedang, is tapioca (mazena-achtig meel, gemaakt van cassavewortel), ei, zout, suiker, gemalen verse garnalen en wat rode peper. De ingredinten worden gemengd tot een deeg en in de vorm van broodjes gekneed. Die broodjes worden gestoomd in een stoompan en als ze gaar zijn in dunne plakjes gesneden. 

De Indonesische schrijver Pramoedya Ananta Toer is zondag in zijn huis bij Jakarta overleden in het bijzijn van zijn familie. Een dochter van de auteur heeft dat bekendgemaakt. Hij is 81 jaar geworden. Pramoedya vocht voor democratie in Indonesi en had veel kritiek op het regime van oud-president Soeharto. Een van zijn bekendste werken, The Buru Quartet, gaat over de Indonesische strijd voor onafhankelijkheid van de Nederlanders. Het manuscript hiervoor schreef Pramoedya terwijl hij gevangen zat op het eiland Buru. Hij schreef op stukjes papier die uit de gevangenis werden gesmokkeld 



































































