Indisch in Beeld, de Inlandse voormoeders

Aan de lezers:  zend je foto’s van inlandse voormoeders naar indisch4ever@gmail.com  of  plak een link in een reactie.

 

marina_mundler_oliveMail:
Hier een foto van mijn Makassaarse (Bugineese?) overgrootmoeder Marina, met haar kroost. Marina was geboren ca. 1853 en kreeg bij haar doop de naam Maria.
Dit maakte het mogelijk om met Carl August Mundler uit Tubingen, Duitsland te trouwen. Carl was sergeant geweermaker in het KNIL .  Deze foto is waarschijnlijk rond 1892 genomen.  Mijn oma Wilhelmine F. Mundler zit links op de voorgrond en is later getrouwd met mijn opa. Arthur Olive.

Mail:
Ik ben ook erg trots op mijn Inlandse voorouders.
Foto Familie Reinewald 2 zijn mijn grootouders Opa Hendrik Franz Christian Reinewald met mijn oma de Timoreze Cornelia Adriana Johannes, met mijn vader en zus van mijn vader (de baby). Op de trouwacte van mijn grootouders wordt mijn oma de Inlandse Christenvrouw genoemd.

Familie Johannes_1Foto Familie Johannes is heel speciaal voor een Inlandse familie. Mijn oma staat naast haar moeder Efa Johannes-Lambers en haar vader in zwart pak zittend Adolf Corentius Johannes. Tussen hun in staat de jongere zus van mijn oma Martha Susanna (Noya-) Johannes.
De 3 mannen in wit zijn neven van mijn overgrootvader en ik weet alleen dat de man uiterst rechts Mesack Wairisal was.
Ik heb zelfs foto’s van nog een generatie terug van de moeder van mijn overgrootvader en van de moeder van mijn overgrootmoeder.  Ben daar ook heel erg zuinig op.
Vriendelijke groet,  Efa Reinewald

nietsnebeil
Mail:
Mijn Indonesische voormoeder Sie Christina Elisabeth.(re. op de foto)
Geboren 1810 op Nias. Kreeg een kind van Ludwig Wilhelm Karl Baron von Liebenstein.
Kreeg een Europese naam (Nietsebeil = Liebenstein) omdat zij anders niet bij het huwelijk van haar dochter Charlotte Joessuva met Hinrich Jan Pieter Haacke , mijn overgrootvader, kon zijn .
Vriendelijke groet,   Hajé Wessels

Lasmina_gezinvanEngelen
Lasmina en haar gezin van Engelen. 
Zie dit topic

Mail:  onze oma Sien , van moeders kant. Verder mijn zus Mart links, de kleine kerel onderaan ben ik Boetje, en rechts de oudste Jimmy en daaronder Peter.

Inlander: Bijgaand een scan van mijn opa Jakob Ulrich Bonjer met wettige echtgenote Fatima en dochters, voor hun huis (ambtswoning havenmeester) te Makasar, omstreeks 1910.

Onder: Phillippine Coenraad en de Javaanse Selline, haar schoonmoeder Mierop en oma van Adrienne Führi-Mierop

Boeroeng: Rotterdam ca 1960 de grijze Paulien Pia zit rechts… tegenover haar twee dochters.
Geboren ca 1879 te Solok, dochter van Agmat Galar Soetan Radja Boengso en de Chinese vrouw Nora, die na Paulien ook kinderen kreeg met Willem Ferdinand Theuvenet.
Ze overleed in 1967.

 

Waginah en haar gezin Murk, zie indischhistorisch.nl

Dit bericht werd geplaatst in Gefixeerd, Indisch in Beeld. Bookmark de permalink .

86 reacties op Indisch in Beeld, de Inlandse voormoeders

  1. Boeroeng zegt:

    Was ik toch in dubio… welke titel te gebruiken.
    Indonesische voormoeders of inlandse voormoeders.
    Of moet ik toch indische voormoeders schrijven ?

    • HB zegt:

      En als de voormoeders nu niet afkomstig waren uit het land, dat tegenwoordig Indonesia heet. Maar als slavin er terecht gekomen waren bijv. uit Bengalen of Malacca of zelfs via een omweg Zuid Afrika of wat tegenwoordig heet India en Thailand en omstreken
      Ik noem maar wat.

    • R.L. Mertens zegt:

      @Boeroeng; ‘voormoeders etc.’- Welke titel je ook gebruikt! Verheugd ben ik met dit initiatief. Zij verdienen onze eer, die Njai’s( met een hoofdletter!). Altijd op de achtergrond( soms weggestopt). Zelfs afgewezen vanwege hun Inlandse; terug naar de kampong. Maar altijd aanwezig voor hun kinderen/nageslacht. – Lees recent nog Trouw van 11 aug.jl.; ‘Betty werd weggehaald bij haar inlandse(kleiner letter i!) moeder. In een weeshuis geplaatst; voor een Europese en christelijke(!) opvoeding. Zij heeft haar moeder nooit meer terug gezien’. Ook natuurlijk Reggie Baay; de Njai!

  2. Noordin zegt:

    Dit is zeker een reactie op meneer Mertens.
    Alleen voormoeders lijkt mij beter. Niet elke Indo heeft een inheemse moeder. Maar dat pas natuurlijk niet in dat Indonesisch zwart-wit denken.

    • Jan A. Somers zegt:

      ” Niet elke Indo heeft een inheemse moeder.” Ik ook niet, maar wel een Madoereze grootmoeder, Mah Wakirah.

    • R.L. Mertens zegt:

      @Noordin; ‘Indonesisch zwart-wit etc.’- Elke Indo(!) heeft een Inlandse/Inheemse voormoeder. Ook uw Indische voormoeder. Zonder die voormoeders ben jij geen Indo/Indische! – Ik vermoed(?) dat Inlandse/Inheemse voorvader niet voorkomt.

      • Noordin zegt:

        Nou nee. Dit bedoel Ik met Indonesisch Zwaart wit denken.

        • Boeroeng zegt:

          Noordin,
          Ik kan je niet volgen.
          De meest gehanteerde omschrijving van indo is, het is afgeleid van het woord indo-europeaan en dat zijn mensen die zowel Inlandse/Indonesische voorouders en Europese voorouders hebben. Dan is die persoon altijd een nazaat van inlandse mannen en vrouwen. In Indische families is meestal de eerste in de lijn terug een moeder, grootmoeder ,overgrootmoeder etc.
          Maar die eerste persoon kan ook een inlandse man zijn. Bedoel je dat zo ?
          Dan is zijn moeder de tweede persoon terug . Zijn vader ook.

      • Jan A. Somers zegt:

        “vermoed(?) dat Inlandse/Inheemse voorvader niet voorkomt.” Een collega van Zeeuws meisje is getrouwd met een Indonesische man. Hebben een zoon. Indisch?

        • Inlander zegt:

          R.L. Mertens zegt 2 september 2021 om 20:53: “Ik vermoed(?) dat Inlandse/Inheemse voorvader niet voorkomt”.

          Kortzichtig als altijd. Hoe zouden die inheemse voormoeders hebben kunnen ontstaan zonder hun inheemse (voor)vaders? De meesten, meer dan de voormoeders, zijn wel naamloos de geschiedenis ingegaan, maar ze kwamen natuurlijk voor.

          Eén naam uit mijn inlandse stamboom ken ik gelukkig: Mohammad Gazali, vader van mijn grootmoeder Fatima. Hij was Sumatraan, van beroep “dokter Djawa”, getrouwd met de Javaanse Soekinah uit Banjoewangi. Volgens mijn moeder overleed hij – haar grootvader – als gevolg van vergiftiging door een Javaan.

        • Jan A. Somers zegt:

          “maar ze kwamen natuurlijk voor.” Lijkt mij inderdaad wel nuttig.
          ” vergiftiging door een Javaan.” Ee broer van mijn moeder ook.

        • R.L. Mertens zegt:

          JASomers; ‘niet voorkomt etc.’- Jazeker! Ik verwachtte reacties ; om juist klinkende voorbeelden te kunnen vernemen, dat het zeker voorkomt. Bv. de Nederlandse weduwe van de Indonesische ambtenaar Nasution, die tijdens DJokja aanval abusievelijk werd gedood; men dacht generaal Nasution te pakken te hebben. Hun kleinkinderen hebben een Indonesische opa! Via een(allereerste) proces tegen de Nederlandse staat is aan de weduwe een schadebedrag uitgekeerd! – Voorts vele nakomelingen van de Nederlandse vrouwen/echtgenotes van Indonesische Perhipunan (verzet)studenten, die na 1945 terugkeerden naar hun vaderland! En veel meer….zelfs nakomelingen die hier nu nog verblijven.

        • R.L. Mertens zegt:

          @Inlander; ‘kortzichtig etc.’- Ik heb het wel over de 1e lijn; de Njai van waaruit de Indo is ontstaan! Dus niet haar vader. Ook niet haar opa of …haar neneh mojang!

        • vandenbroek@libeto.it zegt:

          als niet alleen ik de heldere redenering volg van dhr Mertens dan was de “ voormoeder” in de Indische koloniale context de inheemse moeder van een Indo(-Europeaan). Dat betekent dat de “voorvader” van deze Indo logischer wijze de man van deze Voormoeder, een “Europeaan” was. De Indo+ als resultaat van de gemeenschap van deze Voorouders . “Inlander”, what is in a name, slaat dan met zijn ondoordachte en slordige redenering wel helemaal de plank mis. De vader van de inheemse voormoeder is irrelevant en heeft in deze context er niets mee te maken.

          Niet alle Voormoeders van Indo’s waren met hun Europese man getrouwd. Een deel leefde in concubinaat dwz als njai. Door Voormoeder met Njai gelijk te stellen maakt “Inlander” ook hier een denkfout .

          Hij ziet daarbij over het hoofd of hij gaat volledig voorbij aan het feit dat deze constructie vergaande consequenties had. Het hing van de Europese vader af of hij zijn biologische kind wilde wettigen. Indirect werd de superioriteit van de blanke man bevestigd en zo werden de koloniale verhoudingen bevestigd. Zonder deze wettiging of legalisering daalde de Indo af tot het pauperbestaan, toch niet een onbekend begrip in de Indische Geschiedenis. Het Gouvernement heeft weinig tot niks aan deze schrijnende en bandeloze toestand gedaan, althans in de Ethische politiek van het gouvernement komt dat niet tot uitdrukking. Wat eens te meer aangeeft dat Ethische politiek volledig “window dressing” of een vijgeblad was om de amorele koloniale praktijk te verbergen. “Inlander” kan in zijn kortzichtigheid beter zijn misplaatste morele verontwaardiging op deze misstand richten.

        • R.L. Mertens zegt:

          @vandenBroek; ‘de plank mis etc.’- U citeerde niet ‘mijn plank!’ zie mij reactie op Inlander – Echter wel de conclusie over wettigen etc., zoals door mij ook altijd is aangegeven.

        • Inlander zegt:

          R.L. Mertens zegt 5 september 2021 om 23:17: @Inlander; ‘kortzichtig etc.’- Ik heb het wel over de 1e lijn; de Njai van waaruit de Indo is ontstaan!

          Ahso deska ….. maar u schreef met een brede armzwaai “Ik vermoed(?) dat Inlandse/Inheemse voorvader niet voorkomt”.

          Overigens wijs ik u er op dat niet iedere Indo uit een Njai is voortgekomen. Op dit punt mag u in uw ijver om de Belanda Boesoek weer eens in een kwaad daglicht te stellen, toch zorgvuldiger zijn.

        • A. Olive zegt:

          “Overigens wijs ik u er op dat niet iedere Indo uit een Njai is voortgekomen.”
          Dat is zo heer Inlander, mijn overgrootmoeder moest zich bekeren en kreeg na haar doop een andere naam (Maria) voordat zij met mijn Duitse KNIL overgrootvader trouwde.
          Ik heb ook een over overgrootmoeder die een Njaj was omdat ze niet kon trouwen met een werkgever. Dat was de wet toen. Haar Engelse partner heeft toen ook al de kinderen erkend. Er waren echter ook uitzonderingen in die tijd want de bekende Birnie was als werkgever getrouwd met een Inlandse..

        • vandenbroek@libero.it zegt:

          Voor de aardigheid heb ik gezocht naar een inheemse voorvader dwz een inheemse man getrouwd met Europese vrouw., waaruit een “Indo” geboren werd. Als in het verleden voor Europese mannen al moeilijk gemaakt was met inlandse vrouwen te trouwen laat staan dat Europese vrouwen met Inheemsen konden trouwen. Dat was voor die tijd niet normaal, dus niet geaccepteerd.

          Begin 20ste eeuw werd het reizen naar Indië vergemakkelijkt en kwamen steeds meer Europese vrouwen naar Indië, gezien de vraag- en aanbod verhoudingen was het voor een Europese vrouw gemakkelijk een Europese man te kiezen, een Inheemse of indo lag niet zo voor de hand, ook gezien het standsverschil en de colour-line.

          Ik vermoed dat Indonesische mannen pas een verhouding met een Europese i.c. Nederlandse vrouw hadden toen deze, vooral van edele Afkomst, in Nederland gingen studeren. Gezien foto’s maar ook voorbeelden zoals Sjahrir en Nasution (niet de militair maar degene die bij Yogya vermoord werd, zoals dhr Mertens vermeldt) is dat wel aannemelijk.

          Ik denk dat wat voor inheemsen gold, grosso modo ook voor Indo’s gold. De situatie veranderde natuurlijk na de oorlog. Wellicht zijn er uitzonderingen, maar die bevestigen alleen maar de regel.

          Maar is nog wat anders, namelijk de Paupers, de zgn soldaten kinderen die door hun Europese vader niet erkend waren. Die konden niet als Recht maar als Gunst van het Gouvernement Gelijkgesteld worden en dat had ook vergaande en uiteindelijk negatieve consequenties. Sommigen noemen dat Belanda Boedoek, maar in mijn ogen was die gehele Gelijkstelling Volksverlakkerij: een aanpassingsmodel naar koloniale maatstaven, een duistere juridische schijnconstructie in Hollandse melkchocolade.

        • Inlander zegt:

          Ooit had ik een boekje, geschreven door wijlen kolonel Heshusius, waarin hij o.m. het tangsileven bij het vooroorlogse KNIL beschreef. Hij vond het een unieke militaire samenleving, nergens anders vertoond. Helaas, het boekje heb ik niet meer. Ik ben, gegeven mijn leeftijd, sinds een paar jaar aan het ontzamelen en geef weg waarmee ik een ander blij kan maken. Zo zal het boekje zijn weg zijn gegaan naar een gelukkige liefhebber. Ook de titel weet ik niet meer.

          Maar goed, het boekje ….

          Heshusius beschreef daar onder meer in dat, wanneer Jan Fuselier (oftewel de europese Koloniaal) netjes met zijn Njai of welke vrouw dan ook trouwde, hij het recht kreeg om in een huisje buiten de tangsi te gaan wonen. Dit bracht vele Jannen tot een huwelijk en – naar ik aanneem – menig inlandse Njaï (wat een rotwoord eigenlijk) tot Miproh of Njah Besar en hun kinderen de status van “Europeaan”.

          Inderdaad Pak Olive, de inlandse dames moesten dan wel worden gekerstend – u weet wel, 2 geloven op één bantal …. en het bovenliggende geloof was het christelijke – en een europese naam toevoegen aan de hunne.

          Mijn grootmoeder Fatima (zie foto met man en 2 dochtertjes, de oudste zou mijn moeder worden) kreeg bij huwelijk de naam “Cornelia” toegevoegd. Voor haar totok man bleef zij echter zijn “Tiem”, van “Fatima”.

        • Jz.A. Somers zegt:

          “JASomers; ‘niet voorkomt etc.’- Jazeker!” Nou, dat was toch mijn reactie! Met een voorbeeld!

        • Jan A. Somers zegt:

          “dat niet iedere Indo uit een Njai is voortgekomen.” Mijn grootmoeder was geen Njai. Kan toch? Boy meets girl!.

        • R.L. Mertens zegt:

          @JASomers;’geen Njai etc.’- Hier in Ned. met(!) een samenlevingscontract geen Njai? En zonder…?

        • vandenbroek@libero.it zegt:

          citaat van dhr Inlander, die eigenlijk een Buitenlander is : …”het tangsileven bij het vooroorlogse KNIL beschreef. Hij vond het een unieke militaire samenleving, nergens anders vertoond”……

          Ik heb daarover in de familie van mijn moeder wel wat over gehoord, een ervaringsdeskundige.
          “Een unieke samenleving, nergens anders vertoond”!!! Wat moet ik me in godsnaam daarbij voorstellen?
          Kan dhr Inlander eens duidelijk en begrijpelijke taal spreken, iets met voorbeelden, wel tijd en plaats aanduiden, want sommigen vergeten dat, dus een selectieve en subjectieve kijk op de werkelijkheid, Dan wordt de werkelijkheid wel geweld aangedaan.

        • Inlander zegt:

          vandenbroek@libero.it zegt 6 september 2021 om 12:38
          citaat van dhr Inlander, die eigenlijk een Buitenlander is : …”het tangsileven bij het vooroorlogse KNIL beschreef. Hij vond het een unieke militaire samenleving, nergens anders vertoond”…… “Een unieke samenleving, nergens anders vertoond”!!! Wat moet ik me in godsnaam daarbij voorstellen? Kan dhr Inlander eens duidelijk en begrijpelijke taal spreken, iets met voorbeelden, ……..

          Nou …. Als u mij, de heer Inlander, goed hebt gelezen dan weet u dat u uw prangende vraag niet aan mij, maar aan wijlen kolonel (evenknie van KtZ voor gemarineerde haringen en hun reserve personeel) moet vragen. “Wijlen”, dus hij is nu niet meer bij ons op aarde maar bij God in den Hemel.

          Nog even geduld dus en in de tussentijd vooral aardig zijn voor uw medemens en u zult de kolonel aldaar kunnen spreken en hem vragen waarom hij de militaire samenleving in de vooroorlogse KNIL tangsi’s zo uniek vond.

        • Inlander zegt:

          vandenbroek@libero.it zegt 6 september 2021 om 12:38 citaat van dhr Inlander, die eigenlijk een Buitenlander is”.

          Nou meneer Van den Broek, daar schrijft u mij wat. Wat ben ik?

          Ik moet zijn geconcipieerd (zo gezegd, laat mij het netjes houden) in februari 1938, ergens in een Haags verlofgangers pension of een hotelbed in Brussel of Parijs, tijdens het “Europees verlof” van mijn vader van 12 maanden, inclusief bootreis heen en terug. In augustus van dat jaar aanvaardden mijn ouders de terugreis met de “Christiaan Huigens”, ik pre nataal mee in de buik van mijn moeder. Twee maanden later aanschouwde ik in Semarang het eerste levenslicht in de kliniek van de bekende Dr. Herbert van Lawick van Pabst.

          Kwam ik ter wereld als inlander of buitenlander? Boven mijn geboorteakte staat “Burgerlijke stand van Semarang – Afdeling Europeanen”. Maar dat is maar een indeling naar de wetten van die tijd.

          Wat telt voor mijn horoscoop: Het moment van conceptie op het noordelijk halfrond of geboorte, nipt onder de evenaar, dus zuidelijk halfrond?

          U weet als groot wetenschapper alles. U mag het zeggen.

        • Jan A. Somers zegt:

          “hem vragen waarom hij de militaire samenleving in de vooroorlogse KNIL tangsi’s zo uniek vond.” En aan de heer van den Broek vragen waarom hij het mogelijk niet uniek vond. In Nederland kwam het in mijn tijd tenminste niet voor. Wel werd bij overplaatsingen geprobeerd daar nieuwe huisvesting te krijgen.

        • Inlander zegt:

          Jan A. Somers zegt 6 september 2021 om 16:57: “hem vragen waarom hij de militaire samenleving in de vooroorlogse KNIL tangsi’s zo uniek vond.” En aan de heer van den Broek vragen waarom hij het mogelijk niet uniek vond. In Nederland kwam het in mijn tijd tenminste niet voor. Wel werd bij overplaatsingen geprobeerd daar nieuwe huisvesting te krijgen”.

          Tja …. in de bijna 8 jaar als dpl en later beroeps militair (KVV) in Nederland én vrijgezel altijd in tangsi’s of op tangsi terrein gewoond. Als recruut in de basisopleiding op 20 persoonskamers, op de kaderschool 12 persoonskamers (6 x 6) en vervolgens SRO met 8 personen (4 x 4). Daar zat al een mooie progressie in. Als vaandrig in opleiding bij de SMID kreeg ik een tweepersoonskamer in het officiershotel in Harderwijk toebedeeld en als luitenant eindelijk een eenpersoonskamer. Het mooiste onderkomen had ik in Gorkum, een kamer boven de bar van de officiersmess. De kat op het spek gebonden. Bij overplaatsingen had men van mij weinig last. Plunjebaal in de auto en wegwezen.

          Ik weet dus wel wat af van het kazerneleven in Nederland. Geen vrouwen, behalve soms een enkele Milva die wel streng gescheiden van de mannen werd gehouden. Dus ook geen anak-anak kolong op de chambree’s. Bo Keller kon nog smakelijk uit eigen ervaring vertellen en schrijven over het tangsileven bij “de” KNIL. Ook hij nu helaas sinds eind vorig jaar bij God in den hemel. De spoeling van kenners van “toen froeherrr” wordt nu echt dun.

          Wie kent het verschil tussen een “anak kolong” en een “anak kalong”? 3de prijs 2 ons timpé, 2de prijs een pond timpé, hoofdprijs kilo timpé.

        • R.L. Mertens zegt:

          @Inlander; ’12 maanden verlof, incl. de bootreis etc.’- En dat krijgt/heeft toen een Inlander? En dan nog een ‘geconcipieerd’ te zijn ergens….en in nb.in Semarang bij de kliniek van dr.Herbert Lawick von Pabst het levenslicht te aanschouwen! Plots nog bij de afdeling Europeanen ingedeeld te worden. – Het moet toch echt niet gekker worden met die Inlanders!.

        • A. Olive zegt:

          “Wie kent et verschil tusen een anak “Kolong” en een anak ‘Kalong”
          Een anak kalong is een anak kolong die Kampret word genoemd.

        • Inlander zegt:

          Gelukkig, de humor is terug.

          Genoeg gezegd over die inlandse voormoeders. Nu maar weer terug naar mijn goeboeg bij de sawah. Lekker ngantoek en dongèng en loeren naar Sarina.

        • HB zegt:

          @ Inlander…. jaja, die goeboeg weet wat veel te vertellen als ie praten kon.

          Mijn eerste kennismaking met de goeboeg:
          Mee met pa op zwijnenjacht en overnachten in de goeboeg midden in de tegalan en sawah. Pa aan het posteren. Ik slapen. Word wakker, pa weg, ik in doodsangst want alles donker om me heen en overal geluiden…Komt pa even later aan: hij moest zijn behoefte doen.

          Tweede kennismaking met de goeboeg (en daarna eendere kennismakingen.)
          Altijd weer mee met pa jagen en die ging ’s nachts posteren en ik overdag met de gendoek gendoek van de kampong in de goeboeg de glatiks en blekoks wegjagen zogenaamd. ’s Nachts bleef ik voortaan maar veilig in het huis van de loerah waar we logeerden.
          Maar ik denk achteraf dat de gendoeks meer bezig waren om mijn blekok weg te jagen. (Shame on you zeiden ze dan, maar in het Javaans natuurlijk met een aardige blos op de gendoek wangetjes.)

          Waar de goeboeg zich bevond? In de buurt van Trawas Pacet Malang e.o. Toen de bossen nog bossen waren en niet zoals tegenwoordig kunstmatig aangelegd voor de talloze toeristen aldaar.

          Fijne dag Pak Inlander enne jaga diri.

        • HB zegt:

          @ Inlander.

          Kalong….
          Mijn oma zaliger en destijds woonachtig te Pasuruan (samen met opa, die bij de gratie Gods doro oma werd getolereerd om bij haar te wonen 😉 ) had altijd een paar soorten kendie’s op de open vorogalelrij staan gevuld met beras…Oma was anak keraton Pamekasan Madura.
          Ik mocht wel ’s logeren en hoorde ”s nachts dan zo’n klapwiekend geluid van de kalongs die op zoek waren naar rijp fruit en dan zei oma altijd: Dat zijn getrainde kebleks (Madurees voor kalong) van een dief die de kalongs ook rijst laat stelen en in hun vleugels meedragen naar huis toe. En ik was nog klein en onnozel en stond klaar op de agllerij om die beesten een paar rotklappen te verkopen als ze te dicht bij de kendie’s vlogen en oma lachtte zich een bult om mijn goedgelovigheid.

          Opa en oma woonden toen in zo’n verschrikkelijk groto huis, stijl De Stille Kracht en hun huis was tevens het laatste stukje van de bewoonde wereld. Na hun huis was niemandsland en jungle en een klein landweggetje met een klein bruggetje over een kleine kali en dat weggetje ging nog verder niemandsland in. Als ik te dicht bij de kali speelde zei oma: Niet doen, want daar woont een heilige matjan en straks wordt je gerampokt door die tijger. Toen bestond bijgeloof nog en inderdaad werd wel eens door de desa mensen een stuk vlees op daun pisang neergelegd voor de macan, niet al te vaak natuurlijk, want zo veel geld had men ook weer niet om vlees te kopen. (Vaak was het een geslachte kip en nog het liefst eentje van oma gejat, want oma had er wel een bups rondlopen.).
          Mijn Madoerese oma, ik heb haar slechts kort gekend maar ze heeft me oh zo veel bijgebracht….Levenswijsheid had ze heel veel.

        • Jan A. Somers zegt:

          ” kalongs die op zoek waren naar rijp fruit.” Die kalongs, vliegende honden, zijn andere vleermuizen dan die hier in Nederland.’s-nachts rondvliegen. Met de bek open insecten vangend. Van die vleermuizen in Nederland wordt wel eens gezegd dat ze verward kunnen raken in de haardos van meisjes. Daarom mogen die ‘s-avonds niet op straat rondzwerven. (zou een Indisch verhaal kunnen zijn!).

        • A. Olive zegt:

          Heer Somers, ze denken nu ook dat de W.H.O. (World Health Organisatie) en de Chineeze communist party die kalongs op de Wet Market hebben “verward” met de Wuhan lab.

        • Inlander zegt:

          HB zegt 7 september 2021 om 12:09
          @ Inlander…. jaja, die goeboeg weet wat veel te vertellen als ie praten kon”.

          HB, als je mij eens wilt opzoeken in mijn goeboeg, dan vind je die ergens in het Magelangse, waar mijn opa na zijn pensionering een tegalan had met sinaasappelbomen.
          Daar ben ik, turend over de sawahs naar de bergen in het noorden, de Merapi, de Soembing en Sindoro,

          So long.

  3. R.L. Mertens zegt:

    @JASomers; ‘een inheemse moeder etc.’- Dus uw Madoereze Mah is geen inheemse?
    – ‘koloniaal’ bevangen?

  4. Jan A. Somers zegt:

    ff gerommeld: Mah Wakirah was mijn grootmoeder, niet mijn moeder.

  5. Inlander zegt:

    Voor wie het naadje van de kous (if any) van die voormoeders wil weten: Ik heb uit een nieuwsbrief van de IGV begrepen dat er binnenkort een boek uitkomt van Suze Zijlstra, “De voormoeders”. Wat mij betreft toch een mooiere, minder geringschattende titel dan “De Njai”.

    Vele “Njaï’s”‘ zullen om de wille van de smeer Njaï zijn geworden en het liefst door hun Toean Besar tot Njonjah Besar zijn verheven. De titel “Voormoeder” zal ze postuum wel bevallen.

    • Jan A. Somers zegt:

      ” een mooiere, minder geringschattende titel dan “De Njai”.” Helemaal mee eens. Zoals u weet zit Nederland op het ogenblik vol met de Nederlandse versies van Njai’s. Zouden die dat woord , voor hun gebruikt, leuk vinden?

      • R.L. Mertens zegt:

        @JASomers; ‘geringschattende titel etc.’- De njai= een concubine= een vrouw, die buiten de huwelijkse staat, een gemeenschap heeft met een man. De vrouw in kwestie is een jonge Inlandse; al dat niet uitgehuwelijkt/gekocht door de Europese man. Soms verkocht door de Inlandse vader! -Dus de voormoeder van vele Indo’s. Met natuurlijk als (hoge) uitzonderingen; de gesloten huwelijken tussen Europese mannen en Inlandse vrouwen.
        Met de bijbehorende Kraton verhalen! De Njai is gewoon de Inheemse naam voor een concubine.- Lees ook Marion Bloem; de Indo!

        • Jan A. Somers zegt:

          “De Njai is gewoon de Inheemse naam voor een concubine.” En ik had het over “Zoals u weet zit Nederland op het ogenblik vol met de Nederlandse versies van Njai’s” Maar u zit waarschijnlijk in uw eigen bubbel gevangen. Kijk eens om je heen! Hoeveel ‘vrienden’paren zijn gehuwd?

  6. Boeroeng zegt:

    Vorig jaar heb ik Suze Zijlstra de naam kunnen aanreiken van een inlandse voormoeder.
    Of was dat in 2019?
    Ik weet ook niet meer welke naam bij welke man

    • R.L. Mertens zegt:

      @Boeroeng; ‘inlandse voormoeder etc’- Het huwelijk is toch een aller belangrijk moment in het leven. Ook voor de njai, vanwege haar dochter/zoon. En dan niet op de trouwfoto uitgenodigd te zijn is toch een verdrietige zaak; Toen ik hierover jaren geleden met mijn vader daarover sprak, nav de trouwfoto van mijn tante; waarop mijn Zwitserse opa vooraan stond , was zijn antwoord; het was nou al eenmaal zo in die tijd……

  7. Boeroeng zegt:

    Zie ik hier op twee foto’s drie of vier inlandse voormoeders ?

    Indisch in Beeld

  8. vandenbroek@libero.it zegt:

    Wanneer werden in Nederland-Indie achternamen voor inheemsen ingevoerd, ik dekoloniseer even, inlands is zo’n koloniaal begrip,
    Bij het huwelijk van mijn inheemse oma, werd in de KNIL-archiven alleen haar voornaam vermeld. Op haar graf staat daarentegen ook haar achternaam. Weet iemand hier iets meer over?

    @dhr Mertens
    “Of het nou eenmaal zo was in die tijd heeft toch zijn redenen zoals het hiërarisch (en racistisch) denken in het voormalig Nederlands-Indie. De foto’s spreken boekdelen.

    • Boeroeng zegt:

      Peter,
      Het was haar man die bij KNIL-registratie haar naam noemde.
      Als hij geen achternaam gaf dan had ze die niet.
      Wat er op haar grafsteen is geschreven moet je moeder weten.
      Was dat een achternaam die je oma zelf aanvroeg bij het Indisch gouvernement of pas in Nederland deze verzocht?
      Of was het haar vadersnaam die haar kinderen opgaven als achternaam ?

    • R.L. Mertens zegt:

      @vandenBroek; ‘eenmaal zo was etc.’- Men vader bedoelde; Indoctrinatie van Westerse superioriteit; zie hoogleraar J.Bank; tot het erfgoed van de westerse beschaving(?) behoort het racisme dat uitgaat(!) van fundamentele ongelijkheid van van rassen en volken! En dat gebeurde in Indië. Vooral ook door Indische Staatregeling; art.163; Europeanen- Inlanders !! – Men heeft hier altijd de mond vol over het nazi fascisme; Indië was een fascistische staat!

    • Jan A. Somers zegt:

      ” inlands is zo’n koloniaal begrip” ja, dat hebben wij ervan gemaakt. Met kleine i! Maar Inlander is de enige binnenlander, tegenover de buitenlanders. Daarom blijf je als superindo in Nederland altijd buitenlander. Een vreemde figuur. Maar dat vinden veel Indo’s prachtig. Goede rassenscheiding met die domme Totoks.

      • R.L. Mertens zegt:

        @JASomers; ‘inlander etc.’- Indertijd was het begrip buitenlander in zwang. Ik was uit Indië een buitenlander en die Hollanders (eindelijk)…… inlanders!

        • Jan A. Somers zegt:

          “die Hollanders (eindelijk)…… inlanders!” Ja! Maar niet alleen de Hollanders hoor. U ziet, met een grote H. Het is wel zo dat vanuit Holland naar Zeeland verder is dan van Zeeland naar Holland. Dat heb je met die kampongs.
          ” Winschoten/ Hoogezand-Sappemeer” Leuk hé? Die kampongs in het echie. Waar die super Indo’s niet graag gezien wilden worden. Stel je voor dat die verstrikt raakt in een plaatselijke njai? Is die verloren voor het voortzetten van het ras.

  9. vandenbriek@libero.it zegt:

    t’is een vreemdeling zeker, die verdwaald is zeker, zal eens vragen naar zijn naam!

    Natuurlijk waren Indo’s bij aankomst niet verdwaald, want ze konden blindelings Winschoten/ Hoogezand-Sappemeer op een blinde kaart aanwijzen. Allen hadden een Nederlandse naam en de kleur was natuurlijk groen.

    Rassenscheiding, het leek hier wel Zuid-Afrika van vroeger. En bij de zwembaden ontbrak het bordje: nir vir blanke of was het “verboden voor inlanders en honden”?

  10. vandenbroek@libero.it zegt:

    @Boeroeng

    Op de grafzerk van mijn inheemse oma staan uiteindelijk alle relevante gegeven
    Warsini-Mulder-Troesono “Emmy”
    inheemse (meisjes)naam: Warsini
    achternaam van in oorlog overleden echtgenoot: Mulder
    Indonesische achternaam: Troesono
    Roepnaam:Emmy

    Haar Indonesische achternaam zag ik voor het eerst op haar grafzerk en vergt enige studie.

  11. Boeroeng zegt:

    • R.L. Mertens zegt:

      @Boeroeng; ‘Inlandse voormoeder etc.’- Maakt het nu mee, dat een nichtje, 3e generatie, tot ontzetting bemerkt, dat zelf haar Indische moeder niet eens één foto heeft van haar Inlandse moeder!

      • Jan A. Somers zegt:

        “niet eens één foto heeft van haar Inlandse moeder” Niet ieder huisgezin had een fototoestel. Uit mijn kinderjaren heb ik maar één foto, samen met broer en zus. En één pasfoto als ambulancechauffeur. Van mijn ouders alleen een verlovingsfoto en een trouwfoto. Op de (zeldzame) familiefoto Versteegh. hiernaast in de kolom rechtsboven, staat ons gezin ook niet bij.

        • A. Olive zegt:

          “Niet ieder huisgezin had een fototoestel”
          Wij hadden een Kodak boxcamera. In mijn tijd werd dat een kiektoestel genoemd. Gebruiken ze die naam voor fototoestel nog steeds in Nederland?

        • Boeroeng zegt:

          Het woord kiektoestel is in onbruik geraakt.
          Maar ouderen kennen het woord nog wel.

        • R.L. Mertens zegt:

          @j@JA.Somers; ‘maar één foto etc.- Bij mijn tante/nichtje geen één!!!! Wel van de Europese opa……! Bij mijn navraag was ik hierover geschokt. Naderhand tot bezinning gekomen; hoe die raciale tempo doeloe werkelijk was! Een realiteit waar men liever niet over praat.

        • HB zegt:

          …Van mijn ouders alleen een verlovingsfoto en een trouwfoto.

          En kan niet missen (zoals eerder door u opgemerkt in het verleden) : gemaakt door fotostudio Ohanes Kurkdjian gesitueerd onder de Simpang Apotheek rechterhoek (en er tegenover de autodealer)

        • Inlander zegt:

          Zal wel weer een Armeniër zijn.

        • Jan A. Somers zegt:

          “Een realiteit waar men liever niet over praat.” Ik wel hoor. Drie lange interviews afgewerkt. Mede daardoor weet Zeeuws meisje mij zo nodig volledig te vervangen. En in Surabaya, Malang en Pujon hebben we samen alle plekken afgewerkt. Overal hartelijk ontvangen! Alleen de Werfstraatgevangenis was toen op z’n einde, en later helemaal niet meer.
          Ook oudste dochter met haar drie dochters (mijn kleindochters dus) hebben in Surabaya alles afgewerkt. En daarbij ook nog Sumber Pakel, de geboorteplaats van mijn moeder, bezocht. De kepala desa riep zowat de hele desa bij elkaar (plus nog een daar wonend Indisch echtpaar): De (achter)kleinkinderen van nonja Leentje Versteegh waren er! Komt dat zien!

        • HB zegt:

          @ Inlander 12 sept 2021 om 11:20

          In dit geval toevallig wel een Armeniër… Er waren ook diverse andere – afkomstig uit den verre Caucasus e.o. – fotografen werkzaam in die grasgroene gordel van smaragd, maar die waren weer ArmenoPersianers… lekker puh….

        • Inlander zegt:

          Nu ja HB, een soort Sudeten Armeniërs dus. Collega’s van de beroemde Nederlandse fotograaf Kiek, die het kieken heeft uitgevonden.

      • Noordin zegt:

        Alsof iedereen een fototoestel heeft.
        Als ik al uw reacties lees, dan lijkt het wel op een slechte Indonnesische speelfilm waarbij de blanke gevoel of harteloos (bijna demonische ) zijn. De Indonesiërs natuurlijk verfijnd empatisch, zachtaardig, onbaatzuchtig verlicht eeuwenoud en spiritueel. En laten we dan ook maar niet over de Indos hebben. Hmmm of lijkt het eerder op tv-serie van star trek? U probeert te laten zien hoe bedorven de samenleving was maar laat eerder zien hoe uw familie met die raciale tempo doeloe onzin mee omging door de keuzes die zij maakten.

        • R.L. Mertens zegt:

          @Noordin; ‘keuzes die zij maakten etc.’- Door zo Nederlands mogelijk te zijn, Menigeen zelf Nederlandse dan de Nederlander! Lees Bep Vuyck; De eigen wereld en die andere..
          Twee zusjes; de ene licht- en de andere donker getint. De donkere zus wilde perse in het Jappenkamp. Want andere behoorde ze niet tot die (blanke)Nederlanders….

  12. Boeroeng zegt:

    Hoe schrijf je de geschiedenis van je voormoeders, als zelfs hun namen onvindbaar zijn? In de geschiedschrijving van de VOC staan de Europese mannen centraal. De vrouwen, en des te meer de Aziatische vrouwen – die overigens vaak tot slaafgemaakten waren – komen nauwelijks ter sprake. Tegen dit probleem liep historicus Suze Zijlstra aan, toen ze haar familiegeschiedenis wilde schrijven.Toch heeft ze een boek over hen kunnen schrijven: De voormoeders. Een verborgen Nederlands-Indische familiegeschiedenis. Met Zijlstra praten we over de sleutelrol die Aziatische vrouwen en hun Europees-Aziatische nakomelingen speelden in de Indische Archipel tijdens de Nederlandse overheersing.

    Luister en kijk: Suze Zijlstra over ‘De voormoeders’ | NPO Radio 1

  13. Bung Tolol zegt:

    Kijk kijk die Inlander /inlander is niet zo tolol ! Er zijn veel overeenkomsten tussen het Sudeten – Duitse Volk en Indo,s ,allebei de volkeren tussen hamer en aambeeld .Die Sudeten tussen het Duitse en Tjechische volk en die maffe Indo,s tussen het Indonesische en Nederlandse volk .Wat deden beide groepen ? Die Sudeten collaboreerden bij het leven met die Duitsers ,vraag dat maar aan Konrad Henlein ( Papa =Duitser ,Mama = Tjech ) .Die Sudeten-Duitsers koesterden een kortstondige vreugde aan de Duitse Inval ,die zij hardstondig steunden ( Gevalletje op het verkeerde paard wedden ) Die Sudeten begonnen na die inval meteen die Tjechen te onderdrukken ,terwijl vele Sudeten ook Tjechisch bloed hadden ! Ja dat kostte hun de kop na 1945 ! Die Tjechen waren al boson van die Sudeetjes ,aus mit ihnen ! Er werd moord en doodslag gepleegd op die Sudeten ,geen genade goldt er voor hun ! Lijkt allemaal een beetje op de Bersiap ! En van arremoede van alles beroofd moesten die Sudeten naar die Heimat vluchtten ,daar vroegen ze hun niet of ze wel echte Sudeten waren ,ja want voor je lol vluchtten zij niet naar een totaal verwoest land ( Duitsland ) .Wat hadden die Sudeten-Duitsers dan moeten doen volgens prof dr Tolol ? Nou in het eerste geval NIET kiezen voor de Duitsers maar voor Tjechie-Slovakije ! Solidair wezen met het Tjechische volk ! Hadden die Indo,s dat ook moeten doen ? Ja dat is veel moeilijker te beoordelen .Er was tweespalt in die kolonie arm ( Inlands ) en rijk ( Europees ) Die Indo,s kregen de status van Europeaan ,dus bevoorrecht .De Indo werd dus een Nederlander ,dus kan die zelfde Indo ook niet als een verrader van het Indonesische volk worden gezien ( In tegenstelling tot de Sudeet ) Die Sudeten-Duitsers hebben hun weg wel gevonden in Duitsland en die Indo,s ook hun weg in Nederland /U.S.A /Canada Maar o.k die Sudeten-Duitsers kun je wel als verraders van die Tjechisch-Slovaakse Republiek zien en die Indo,s NIET als verraders van het Indonesische volk ,want die Indo,s werden niet beschouwd als zijnde een Indonesisch volk ! ………………..Wie was Konrad Henlein ? leider van die Sudeten werd na de oorlog doodgeknuppeld door die Tjechen .

    • HB zegt:

      Bungkie, hurra, du bist endlich wieder da 😉

      • Bung Tolol zegt:

        Tja HB ! dat is nou een man ,die ik heel en heel hoogacht ! Wat betekent HB dan geachte heer Tolol ? Nou ja als je dat niet weet ben je echt betul bodoh H.B = Heineken Bier ! Loh niet zulke stomme vragen stellen dan ya ! Maar volgens Inlander/inlander is er nog een HB ,betekent volgens hem Hogere Burger …………………. nou ja welke Hogere Burger gaat nou op deze website zitten ? Volgens weer iemand anders staat HB voor Hans Boers ………… Tjeetje wie is dat nou weer ? Nou als dat de zelfde is als van die reactie op 13 september om 13.22 uur is het waarschijnlijk een Sudeten-Duitser ,want die spreekt ook alleen Bahasa Jerman .Tja ik zie die gezichten al voor mij in Italie ,Delft en Amstelveen ,loh leeft die orang gila nog ? Jammer want die idioot kraamt er alleen onzin uit ! Waar het mij om gaat ,neem niet alles serieus en als het al 75 jaar geleden is ,is het oude kue lapis ,kue mangok in ieder geval oude koek maar ja ik kan beter gewoon tegen een lantaarnpaal omong omong want die lantaarnpaal is vaak verstandiger ! 😂🤣😜

      • Bernard Acardie zegt:

        GZD…hieperdepiephoera, eindelijk weer eens een beetje gein en ongein na al dat serieuze bloederige gedoe… Alleen de klewangs en de doloks ontbraken 🙂

        Wat HB is voor de dorst,
        is BH voor de borst.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.