Webwinkel: Gedrukte versie 30 euro en 15 euro voor IGV-leden.
Webwinkel: Digitale pdf of epub: 14 euro en 7 euro voor IGV-leden.
Jan-Karel Kwisthout – De eerste bewoners van Depok en de oorsprong van hun familienamen 10
Maarten Fornerod en Miel van Hutten – de Indische Roots van Prinses Laurentien van Oranje 36
Liesbeth Hesselink Sien (1895-1960) en Anna Ongkiehong (1899-1978), twee zussen culturen 56
Rob Dumas – De matrilineaire afstamming van Charlotte Louise Christine Gravin Von Ranzow 78
Leo Janssen Grafschriften in de Oost (XII) 84
Henk Verbaarschott De nazaten van Jacques Jean Henri Eschweiler 96
Jim van der Meer Mohr Van Doesburg naar Indië. Hoe foto’s fragmentgenealogieën van de families Van der Meer Mohr en Fraissinet tot leven kunnen brengen 140
Ton Lutter Enige ‘Filipijnen’ in Indië 164
Jim van der Meer Mohr – Addenda et corrigenda Jaarboek De Indische Navorscher nr. 34 168
Adriaan Intveld – De mazelenepidemie aan boord van s.s. “Nieuw Amsterdam”.
Rob Dumas – De matrilineaire afstamming van Eveline Anja Maria Stam 212
Kees Briët – Correctie op ‘Het Indisch verleden van de familie Godin’ 222
Egbert Fortuin, Jorick Möller en Aschwin Stam – De plantersfamilie Deux uit Soerakarta 224
Arnold Ruiter – Fragmenten uit de familiegeschiedenis van een (Indo-)Europese familie





















































IGV schrijft:
Inmiddels hebben alle boekenleden een Jaarboek ontvangen en de digitale leden een e-mail met een download link.
Het bestuur van de IGV en de redactie van de Indische Navorscher zijn trots op ons nieuwste Jaarboek. Een mooie mix van Indische familiegeschiedenis, verhalende- en klassieke genealogie.
Extra exemplaren zijn te bestellen in de webshop met 50 % korting voor IGV leden.
——-
Idd een mooie mix. Het dikste jaarboek ooit, 2,5 cm door 336 pagina’s. Dus zwaarder dan alle eerdere jaarboeken.
“De nazaten van de oervader Jean Jacques Eschweiler”, geschreven door Henk Verbaarschott — een naam die velen bekend in de oren zal klinken — biedt een interessante perspectief in de genealogie van deze familie. Op het eerste gezicht lijkt het verhaal een conventioneel genealogisch onderzoek, compleet met een uitgebreide stamboom en een grote hoeveelheid familiegegevens.
Toch roept het levensverhaal van oervader Jean J.H. Eschweiler (1819) al snel vragen op. Op elfjarige leeftijd trad hij in dienst van het koloniaal leger, en al op negentienjarige leeftijd (1838) was hij opperwachtmeester (sergeant-majoor). Hoe kon een jongeling met een Duitse achtergrond, geboren in Mechelen, zo snel carrière maken? Wellicht speelde mee dat zijn vader officier en zijn moeder een officiersdochter was. Bijzonder is ook dat hij bij het uitbreken van de Belgische opstand (1830) in militaire dienst trad; oorlog breekt immers wetten en maakt carrières.
In 1841 vertrok hij plotseling naar Indië, waar hij in 1842 als sergeant werd aangesteld. De vraag blijft onbeantwoord waarom hij in Indië werd gedegradeerd — doorgaans verliep een militaire loopbaan immers andersom. Desondanks wist hij op te klimmen tot de rang van majoor (toch een hoofdofficier) en werd hij in 1861, ondanks een vlekje op zijn blazoen, eervol ontslagen.
Na zijn aankomst in Indië ging hij relaties aan met inlandse vrouwen. Uit zijn relatie met Sarinah, een Javaanse vrouw, erkende hij netjes drie kinderen: de eerste Indo-Europeanen in de familie.
Uit zijn relatie met J.E. de Gelder, wellicht een Indo-Europese vrouw, werd één kind officieel erkend. Het blijft onduidelijk of het hier om njais betrof; hier ligt dus nog onontgonnen terrein voor onderzoekers van het slag Reggie Baay..
Pas toen hij officier werd, kon hij officieel in het huwelijk treden. In 1855 trouwde hij als kapitein met de Duitse M.H.E. Moehlman, met wie hij twee kinderen kreeg, volbloed-Europeanen.
Wanneer we het verhaal van Jean J.H. Eschweiler en zijn nazaten echter bekijken vanuit een sociaal-genealogisch perspectief — en daarbij gegevens betrekken zoals de beroepen van de mannelijke nazaten of die van de echtgenoten van de vrouwelijke nazaten — openbaart zich een heel ander verhaal. Plotseling verschijnt in volle pracht het beeld van de srangen- en standenmaatschappij in Nederlands-Indië.
Het zal niet verbazen dat de mannelijke Eschweilers vaak een loopbaan kozen binnen het koloniaal leger en hun partners vonden binnen hun eigen stand. De dochters trouwden eveneens op stand, veelal met officieren of mannen uit militaire families. Opvallend is wel dat wanneer de mannelijke nazaten in Nederland in het huwelijk traden, rang of stand plots geen rol van betekenis meer speelde.
Het uitgebreide voorbeeld van de familie Eschweiler is illustratief voor de stelling over de rangen- en standenmaatschappij in Nederlands-Indië. De argumentatie maakt de redenering toetsbaar, logisch en aannemelijk — vereisten die bij een lege bewering of drogreden ontbreken.
Uiteraard kan dit voorbeeld nog worden aangevuld met vele andere concrete gevallen.
Veel Indische families hebben een Europese stamvader die als militair naar Indië ging.
Manlijke nazaten werden ook militair of de dochters huwden of hadden relaties met militairen. Zo ook bij de nazaten van Jacques Eschweiler.Toch hadden die zonen ook andere beroepen.. ambtenaar, spoorwegen, handel en paketvaart.
Beroepen die niet waren weggelegd voor wie niet van Europese afkomst was.
Dat was de standenmaatschappij.
Zijn eerste zoon Jacobus van 1848 heeft hij niet erkend óf die acte is verloren gegaan
Diens twee zussen zijn wel erkend bij de burgerlijke stand en een halfbroer ook.
Die halfbroer overleed als militair, 25 jaar oud. Evenzo via het Pupillenkorps.
Jacobus werd in 1860 op de militaire pupillenschool te Gombong geplaatst door zijn moeder Sarinah en pleegvader de Mooi, militair uit Breda.
Aan te nemen is dat de Mooi toen al samenleefde met Sarinah en dat de relatie van Sarinah met stamvader Eschweiler reeds verbroken was.. Voor 1855 of nog eerder ca 1848.
Het klassieke beeld van de militair te Indië die vrouw en kinderen verlaat.
Heeft hij haar nog geld gestuurd of moest ze voor de onderhoud van de kinderen en zichzelf een relatie beginnen met de Mooi ?
Genoteerd werd in de Javabode dat stamvader Eschweiler in 1856 met 4 kinderen reisde, van zijn basis te Muntok naar Batavia. Sarinah had toen al een baby met de Mooi
Dus toch deed hij iets aan onderhoudsplicht ?
Oudste zoon Jacobus moest na de pupillenschool nog 10 jaar dienen in het Oost-Indisch Leger.
De manlijke nazaten Eschweiler waren vaak militair maar houdt er rekening dat er militairen en militairen zijn. Men begon als pupil, maar kon doorgroeien tot onderofficier of wellicht tot officier. Een officier, kon doorgroeien to de rang van majoor. Daarbij is van belang of men recht had op Europees verlof. Zo was bij Eschweiler niet alleen de rang bekend maar tegelijkertijd ook de stand=status in de koloniale maatschappij.
Bij ambtenaren in de familie Eschweiler was hetzelfde laken en pak. Men kon pas carriere maken met het behalen van klein ambtenarenexamen. Van Schrijver tot Hoofdcommies, waar waren de referendaris of administrateur in de familie Eschweiler gebleven? Maakte het in status uit men recht had op Europees verlof?
Hetzelfde gold bij de Spoorwegen. Was men treinconducteur en had men een leidende functie met recht op Europees verlof? Zulke gegevens kunnen toch in de personeelsstaat worden gevonden?
Dezelfde classificatie van beroepen kan men toepassen op de echtgenoten van de vrouwen Eschweiler, rekening houdend met etniciteit: Indo, totok of inlander.
Een en ander houdt in een systematische en kwantitatieve verwerking van alle gegevens van de familie Eschweiler en aanverwanten in een database. Dan kan met enige (Google) tools nauwkeurig rang en stand bepaald worden.
Jammer dat de etniciteit van personen niet precies bepaald kon worden anders dan met de beperkt beschikbare foto’s.
Door deze methode worden wel patronen zichtbaar en wordt inhoud en betekenis gegeven aan het begrip “Rangen- en Standenmaatschappij”. Op deze manier kan men ook begrijpen wat de concrete betekenis was van de begrippen “Grote Boeng” en “Kleine Boeng”.
Met gebruik van deze methodiek kan men best een professionele Familie Historicus worden.
Ik denk toch dat de nazaten van Jacques Eschweiler vaker andere beroepen hadden dan militair. Ook de generaties V en VI opgegroeid in de diaspora, die vanwege privacyredenen niet zijn vernoemd in dit artikel.
Ik weet van 1 kleinzoon Eschweiler die van de spoorwegen buitenlands verlof mocht nemen.
Die ging met vrouw en kinderen naar Wenen en was terug in 1932
Peter, maak een database welke beroepen de nazaten van generatie II, III en IV en hun partners hadden. Er is veel te vinden in het artikel.
Stuur me je excelbestand en dan vul ik meer in.
—
Opmerkelijke feitjes over voorouders Jacques Eschweiler.
Zijn vader en grootvader waren in het leger van Napoleon en gingen mee naar Rusland
* De eerste bewoners van Depok en de oorsprong van hun familienamen
Gedetailleerd verslag. En bekijk ook historiekartikel.
* Zie de film over de Indische roots van Laurentien Brinkhorst
https://npo.nl/start/afspelen/laurentien-van-oranje
* Meer over de familie Ongkiehong http://cadillackoen.nl/ongkiehong
https://indisch4ever.nu/2024/07/30/de-weduwe-van-indie-ongkiehong/
https://indisch4ever.nu/2012/03/29/weduwe-van-indie-ongkiehong/
* De nazaten van Jacques Jean Henri Eschweiler, oa mede ontstaan door inbreng familieleden in dit topic:

https://indisch4ever.nu/2008/07/07/indisch-in-beel-20/
Zoon van officier Jacques was Jacobus Eschweiler die met Maria Coenraad stamouders waren van de Indische tak Eschweiler.
* De mazelenepidemie aan boord van s.s. “Nieuw Amsterdam”.
Film over deze reis
*De plantersfamilie Deux uit Soerakarta.
Zie ook dit topic