Freek Kilsdonk in FD
De tijd krijgt steeds meer grip op mijn familie. Dat realiseerde ik me voor het eerst in 2014, toen tante Loeke overleed, de vrouw van oom Peter. Hun appartement stond vol teakhouten meubels en je moest het niet wagen om er weg te gaan zonder lemper (een rolletje van kleefrijst gevuld met kippenvlees) of rissoles (gevulde flensjes) te eten.
Op de crematie zag ik de rest van mijn Indische familie bijeen. De koppen iets grijzer, de kinderen volwassen, kleinkinderen alom. Met het verstrijken van de tijd zou ik geen familie meer hebben die zelf nog ‘onder de waringin heeft gelegen’, de majestueuze boom die in Indonesië welig tiert en waar liedjesschrijver Wouter Muller zo teder over zong.
Het duurde dan ook lang voor ik mij een indo voelde, en er openlijk voor durfde uit te komen. Te lang. Misschien wist ik gewoon te weinig van mijn Indische voorgeschiedenis; mijn grootouders waren al voor mijn geboorte overleden, en ik groeide vooral op met mijn Limburgse familie. Misschien herkende ik me weinig in anderen die er wél Indisch uitzagen, en daardoor vaker op hun uiterlijk werden aangesproken. Misschien was het ook gewoon niet iets om als kind mee bezig te zijn.
...................
Indisch4ever 
Freek Kilsdonk schreef: “Met het verstrijken van de tijd zou ik geen familie meer hebben die zelf nog ‘onder de waringin heeft gelegen’ “.
De waringin is niet bepaald een boom om onder te liggen. Er zitten vaak slangen tussen die luchtwortels.
Wel heb ik vaak kappers voor Indonesiers of kraampjes onder zo’n boom langs de weg gezien.
A.Olive
Tja …. onder de waringin kon je ook zo maar de witte hadji tegenkomen. Zo’n boom kon veel meer dan andere bomen berhantoe zijn en dus beter respectvol te mijden.
Maar verder heeft Freek Kilsdonk gelijk. Binnenkort leeft er niemand meer die zich “Indisch” noemt en in “Indië” heeft geleefd, er met zijn blote kaki’s op het hete asfalt heeft gelopen, in de kali tussen de lélé koening heeft gezwommen, in de sawah op de rug van een karbouw is geklommen, met papa op tjèlèng jag is geweest, es lilin van de straat heeft genoten zonder er buikpijn van te krijgen.
Dan is “Indisch” een geloof geworden, iets abstracts dat je belijdt. Tot dat ook het geloof verwatert en dan …. isterrr niets meer behalve een vaag kleurtje en een onbegrepen voorkeur voor rijst boven kentang. De botol tjèbok al lang uit de plee verbannen en in het gunstigste geval vervangen door de wc-douche.
Wie treurt om het verscheiden van de laatste dinosaurus?
Als je geluk hebt Pierre, komt er een geheel nieuwe generatie van digitale nomaden van Indische afkomst, naar Indonesië om te werken. Dus dan is de cirkel weer rond.
Die banyan tree heeft een speciale status, vooral op Bali. Veel geesten en ook vaak bij de tempels e.d. Is echt niet geschikt om onder te liggen.
Mr. B. schreef: 11 augustus 2026 om 12:17: “Als je geluk hebt Pierre, komt er een geheel nieuwe generatie van digitale nomaden van Indische afkomst, naar Indonesië om te werken”.
Met die Indische voetballertjes is dat geen succes gebleken.
Las gisteren dat er plannen zijn om de prijs voor een VoA te verdubbelen. Deze Visa on Arrival kost momenteel 500.000 rupiah, en zou naar 1 miljoen gaan. Voor diegenen die het online kopen via het eVisa systeem, wordt het 750.000.
Een bezoekje aan Indonesië wordt dus aanzienlijk duurder. Voor de pandemie was er een optie voor o.a. de EU landen om visum-vrij het land binnen te komen maar dat hebben ze indertijd afgeschaft en nooit meer hersteld. Dus nu kunnen alleen inwoners van de ASEAN landen er nog gratis in. Maar voor hen is geen visum verlenging mogelijk.
Er zijn ongelofelijk veel mensen die hier al jaren wonen en om de paar maanden op een ‘visa-run’ naar Singapore of Kuala Lumpur vertrekken. Dezelfde dag nog terug. Ook niet echt goedkoop natuurlijk.
Uiteindelijk kom je zover dat je je Indische achtergrond gaat herkennen, erkennen en zelfs koesteren. En dat wordt nog versterkt als je ontvangen wordt in Indonesië.
Het ‘ontvangen worden’ vind ik wel wat iffy hoor. Ja je krijgt veel aandacht door het speciaal zijn, vooral op de niet toeristische plaatsen. Zoveel zelfs dat het een beetje gênant wordt. Tuurlijk, men is vriendelijk maar het wordt toch vaak een beetje overdreven. Dat zou niet echt het gevoel mogen geven hoe het er 80+ jaar geleden aan toe ging.