Wie kent er echte Indische iconen?

Misschien heeft u het al gezien. Moesson heeft de website vernieuwd met nieuwe rubrieken. Ik heb daar een eigen stekje gekregen. Omdat ik aldoor-aldoor over Indische cultuur en geschiedenis schrijf, ga ik dat daar ook doen. Elke maand verschijnt er een mini-levensverhaal over iemand uit het Indische verleden.Ja, niet heden. Verleden, dat heet: ‘een afgerond leven’. Bij poezen zeg ik altijd dat hij of zij ‘over de Regenboogbrug’ is gewandeld.  Indische Schrijfschool

Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

21 reacties op Wie kent er echte Indische iconen?

  1. R.L. Mertens zegt:

    @IndischeSchool; ‘mini levensverhaal etc.’- Graag van bv.van Dahler; aanhanger van DD’s Indische Partij

  2. vandenbroek@libero.it zegt:

    Dahler: Collaborateur en landverrader of belangenbehartiger en nationalist? Hangt ervan af vanuit welk perspectief je het bekijkt.

    Frits Dahler (Samarang 21 februari 1883 – Jogjakarta, 7 juni 1948) was een Indo-Europese politicus, docent en onafhankelijkheidsstrijder. Al vòòr de Japanse bezetting was hij actief in de strijd voor een Onafhankelijk Indonesië en zat namens de Nationale Indische Partij in de Volksraad. Tijdens de Japanse bezetting van Nederlands-Indië stond hij aan het hoofd van het Kantor Oeroesam Peranakan (K.O.P.) en was hij de enige Indo-Europeaan van de BPUPK. Hij was tenminste een Indo met een vooruitziende blik.

    In de ogen van de Indo-Europese gemeenschap in Nederlands-Indië was Dahler een landverrader en collaborateur. Hij was iemand die had samengewerkt met de Japanse bezetter en die het hoofd was geweest van het Japanse “Kantor Oeroesan Peranakan (K.O.P)” kantoor in Nederlands-Indië. Dit kantoor was door de Japanners opgezet om de belangen van de Indo-Europeanen te behartigen. Ook werd Dahler schuld verweten aan de dood van 60-70 Indo-Europese jongeren in de zogenoemde Glodok affaire. Dahler werd in februari 1946 gearresteerd op beschuldiging van collaboratie met de Japanse vijand, maar werd vervolgens na dertien maanden detentie weer vrijgelaten. Dat Dahler werd vrijgelaten, stuitte op onbegrip bij de Indo-Europese gemeenschap in Nederlands-Indië.

    Ik wacht eigenlijk op de biografie van Dahler, een man, een Indo die op een zijsprong stond. Zou één van die dékolonisatoren zoals Reza Kartozen-Wong aandacht kunnen schenken aan hem? natuurlijk vanuit dekkoloniaal perspectief gezien, waarbij het woord collaborateur genuanceerd gebruikt mag worden.

    • Boeroeng zegt:

      Het woord jappenknechtje mag ook gebruikt worden.

      Ter verdediging van Dahler kun je verwijzen naar hoe dat ging in Nederland met de burgemeesters in de nazi-bezetting

      Veel burgemeesters besloten om voorlopig aan te blijven, om ‘te redden wat er te redden valt’. Om in functie te kunnen blijven stonden ze toe dat hun macht ingeperkt werd en tolereerden ze anti-Joodse maatregelen. Daarbij speelde ook een verkeerde inschatting van de Duitse intenties een rol. Volgens Romijn bepaalde een paternalistische beschermingsreflex voor een belangrijk deel de keuzes die de burgemeesters maakten. Ze wilden voorkomen dat burgers met de bezetter in conflict zouden komen, en traden daarom vaak op als dempers van het anti-Duitse protest. Pas vanaf het voorjaar van 1943 keerden de aangebleven burgemeesters zich actiever tegen de plannen van de bezetter. Romijn concludeert dat het lokaal bestuur tijdens de bezetting een instrument van de Duitse macht was.

      https://nl.wikipedia.org/wiki/Burgemeesters_in_oorlogstijd

      Een verdediging met verwijzing naar de Joodse raad in Nederland. lijkt me een heel zwakke strategie

  3. Boeroeng zegt:

    Van den Eeckhout koos meteen voor de harde lijn. Samen met de voorzitter van het plaatselijke Indo-Comité[iii] Hamaguchi en de Indo-leider P.F. Dahler verplichtte hij de jonge Indo-Europeanen tussen de 16 en 23 jaar zich uit te spreken vóór of tegen samenwerking met ´Dai Nippon en het Indonesische volk´. Omdat het geheel zich in een nogal rellerige sfeer had afgespeeld kreeg Van den Eeckhout snel een beeld van wélke jongeren zich het meest ´anti´ opstelden
    ———————–

    Bron: De ware aard van het Halimoenkamp | Java Post

    Mij lijkt dat ook Dahler een lijst bijhield van welke jongeren bij hem op kantoor kwamen “ter overtuiging”
    Naam, leeftijd, adres en wel of niet pro-Japans. Heel handig voor het opsporen van anti-Japans subversief verzet.
    Hoeveel jongeren zijn mmv deze lijsten gevangen gezet ? En erger dan dat ?

  4. vandenbroek@libero.it zegt:

    Mij lijkt… is meer een veronderstelling. En een verwijzing naar de burgemeester in de Duitse bezettingtijd )Om erger te voorkomen) is weliswaar een vergelijking mar mist enige grond. Trouwens het artikel gaat over van Eeckhout en niet over Dahler.

    Al voor de oorlog was hij politiek actief bij de beweging waar ook DD betrokken was. Dat plaatst zijn verhaal in een ander daglicht. Daar komt nog bij dat hij na de oorlog door de Engelsen gearresteerd werd op verdenking van collaboratie met de Japanners en. met name vanwege het Glodok-incident in Jakarta/batavia waarbij jongeren ook ter dood veroordeeld werden. Dit strafrechtelijk onderzoek bracht niks want een hoofdschuldige ontbrak. In Indische kranten werd met veel verontwaardiging hem MOREEL verantwoordelijk gesteld maar met dit verwijt kom je in. het Recht nergens mee. Zie voor Glodok-affaire de enigszins vooringenomen artikelen op Javapost. Als ik het goed tel, wordt Dahler 1 (één) keer genoemd, maar ik kan me vergissen.

    Zijn biografie kan best interessant worden , gelet op het feit dat hij zijn voorkeur van een Zelfstandig Indonesie a outrance al in 1925 als Volksraadslid niet onder stoelen of banken stak, zie daarvoor Delpher.nl

    • Boeroeng zegt:

      Wel, vandenbroek, veronderstellingen maken is de belangrijkste bezigheid in de reacties op deze weblog. Ook veel van jou.
      Als Dahler jongeren opriep ter kantore, dan moet hij toch lijsten hebben van die jongeren. Maakte hij ook notities van die gesprekken en stond daarin wat hun mening was ?
      En wie kreeg die lijsten in handen ? Jappen… Kempeitai, en wat deden ze ermee?

      Het concept van een overheidsdienaar (burgemeester te Nederland) is ook toepasbaar op Dahler. Bleef hij voor de Jappen werken om mensen te helpen ? Zoals burgemeesters dat zagen ?
      Misschien was dat een overweging. Was het zijn overweging dat het Japans kolonialisme een bondgenoot was tegen het Nederland kolonialisme? Dat was het standpunt van Soekarno.
      Sjharir drukte zijn snor. Hij wilde niet collaboreren met Japan.

    • vandenbroek@libero.it zegt:

      Met mijn veronderstellingen valt het best mee. Ik baseer me op bronnen, want de feiten kan ik toch moeilijk zelf verzinnen, het wordt wel wat onleesbaar om al die bronnen te noemen,

      Dahler lijkt mij een interessante persoon, omdat hij als Indo niet alleen een vooraanstaande positie had (Volksraadlid) maar zich ook voor het Indonesisch nationalisme inzette. Collaborateur of Jappenvriendje lijkt mij in dit verband wat zwaar aangezet. Hij “Accommodeerde” (woorden van Abdulgani, ex minister van BZ) in de oorlog waarbij hij als hoger doel de Onafhankelijkheid van Indonesië voor ogen had. De Indische Justitie heeft na de oorlog ondanks het lange voorarrest van Dahler geen belastend materiaal gevonden. Om dan Dahler in een kwaad daglicht te stellen lijkt mij overdreven.

      Het concept van Overheidsdienaar en burgemeester is niet op Dahler van toepassing. Hij deed het niet “om erger te voorkomen”, dat trouwens de titel is van een boek van de schrijfster Nanda van der Zee over de Joidenvervolging in Nederland, het boek ligt bij mij in de boekenkist .
      De Burgemeesters in Nederland probeerden het wel maar met noodlottige gevolgen van dien. Het is niet voor niets dan meer dan 100.000 Joden uit Nederland naar de gaskamers werden getransporteerd. De Nederlandse politie hielp daar trouw aan mee, de burgemeester was hoofd van de Politie dus hij was ook verantwoordelijk voor /schuldig aan de Jodenvervolging . Het ambtelijk apparaat hielp keurig netjes mee met behulp van het Bevolkingsregister van de Gemeente en aan het hoofd stond de burgemeester.
      Ja, zo gezien valt de rol van Dahler best mee, onschuldig en niet verantwoordelijk. Onduidelijk is nog hoe Dahler aan zijn eind is gekomen. een bron geeft aan dat hij op 7 juni 1948 vermoord werd in Yogyakarta

      bronnen
      https://www.oorlogslevens.nl/tijdlijn/Frits-Dahler/03/0004?lang=enhttps://studenttheses.universiteitleiden.nl/handle/1887/33923

  5. Bung Tolol zegt:

    Ja als je Dahler zou moeten omschrijven anno 2021 ,zou ik kiezen voor belangenbehartiger en nationalist .Hij was al voor de Japanse bezetting een voorstander van een onafhankelijk Indonesie en hij diende ook /vooral de belangen van de Indische gemeenschap .Strict genomen zou je hem ook een collaborateur en een landverrader kunnen noemen ,als Indo zijnde heb je namelijk de Nederlandse nationaliteit .Wat die dood van +70 Indische jongeren betreft , Dahler werd na 13 maanden voorarrest vrijgesproken ,zegt al veel ! Dahler probeerde ook verzoenend op te treden ,je kunt ook zeggen ,hij wilde redden wat er te redden viel m.b.die Indische gemeenschap .Dat zelfde zou je ook kunnen zeggen van die Joodse Raad ,die probeerden ook te redden wat er te redden viel .Wat hiervan allemaal terecht is gekomen ,weten we nu allemaal .Dit soort mensen : Dahler ,Asscher en Cohen meenden het wel goed maar waren in weze speelballen van die bezettende Macht .Die Van Eeckhout is in mijn ogen wel degelijk een landverrader en collaborateur en misschien wel de kwade genius achter de dood van die tientallen Indische jongeren .Hoe Nederland over hem dacht bleek wel in 1954 toen probeerde Van Eeckhout de plaat te poetsen naar Nederland ,hij werd de toegang geweigerd .Dus die Van Eeckhout is wel een Indo boesoek ! Dahler geef ik de voordeel van de twijfel ..Trouwens Dahler heeft nog net niet de onafhankelijkheid van Indonesie mee mogen maken ,Hij stierf in 1948 ,DD stierf in 1950 ,dus die had dat geluk wel ! Zowel Dahler als Douwes Dekker waren niet van plan bij een zekere onafhankelijkheid van Indonesie de kuierlatten te nemen naar Belanda .D.D verwierp zijn Nederlandse nationaliteit en werd Indonesier ,het zelfde zou Dahler hebben gedaan ,denk ik .Zou je Douwes Dekker en Dahler een Indische icoon kunnen noemen ? Wat mij betreft wel ,waarom niet ? Douwes Dekker staat wel bekend als Held van Indonesia .Toch een beetje de hoogste eer ,die je kan bekomen in die Republik !

  6. R.L. Mertens zegt:

    @vandenBroek/BungTolol; ‘Indische iconen etc.’- Zeer interessante bijdragen; hoop op een vervolg!. – Want in die ‘koloniale maatschappij’ je inzetten voor de Inlanders; was je loopbaan en toekomst op het spel zetten. Je leven vergooien. Uit je (vaderlandslievende) familie worden gezet. ‘Javanen vrienden’ werden ze genoemd, omdat ze zagen hoe die massa Inlanders werden bejegend/behandeld. En kwamen zonder schroom voor hun afkomst op! Deden niet aan; ‘naar boven likken en naar beneden trappen’! Streden mee tegen de bezetter! – Landverrader? Hoezo welk land werd verraden? Zij kozen voor hun moederland!

  7. Boeroeng zegt:

    Hadden de Japanners aanvankelijk de hoop dat de Indo-Europeanen zich aan de kant van de bezetters zouden scharen, in de loop van de oorlog bleek daar weinig van terecht te komen. Tijd voor maatregelen.
    In augustus 1943 werd in Batavia een propaganda-organisatie opgericht, het Kantor Oeroesan Peranakan (KOP). Het hoofd, de Japanner Hamaguchi Shinpei, werd geassisteerd door de Japanse dominee Nomachi en enkele pro-Japanse Indo-Europeanen onder leiding van Frits Dahler.

    Met dank aan Bert van Java Post
    https://javapost.nl/2013/06/12/de-glodok-affaire-i/

    Het Kantor Oeroesan Peranakan (KOP) was een door de Japanse bezetter opgezette organisatie in Indonesië en bestond van juli 1943 tot maart 1944, toen de organisatie opging in de Jawa Hokokai. De organisatie, die onder leiding stond van P.F. Dahler, moest de Indo-Europeanen er van overtuigen mee te werken met de Japanners en zo voorkomen dat bij een geallieerde aanval de Indo-Europeanen zich achter de geallieerden zouden scharen.

    Netwerk Oorlogsbronnen
    Waarom was Frits Dahler een bestuurder van de KOP ?
    Was het om de salaris. Hij zal wel betaald zijn , hier voor?
    Was het voor het ideaal van een onafhankelijk Indonesia die men dacht te bereiken door eerst jappenknecht te zijn en als Japan de oorlog won dan zou
    men Indonesia onafhankelijkheid schenken ?
    Ik denk zeker het laatste, maar vermoedelijk ook een inkomen als nevendoel

    Dat is gloeiende collaboratie. Het is ook jongeren en hun ouders bang maken …. wie zich niet slaafs opstelt is genoteerd en heeft wat te vrezen.
    Dat wist Dahler natuurlijk.
    En het hele project wat Dahler mee opzette leidde naar de Glodokaffaire.

    • Bung Tolol zegt:

      Ja als je politiek bedrijft kom je van zelf in smerige spelletjes terecht ,daarom kies ik als icoon geen politicus maar een kunstenaar op nomor satoe staat natuurlijk Jan Toorop ,een ECHTE Indo ,hij heeft het uitgevonden ! Ligt begraven in Den Haag St Barbara Banden ,vlakbij het Indisch monument en nomor kedua Eppo Doeve ! Ook weer zo,n echte Indo ! nr 3 is Dominique Berrety .Wat Frits Dahler betreft ja hij heeft zich gecompromiteerd of hoe het heet maar die Nederlandse Rechtbank vond het niet zo ernstig dat hij nog langer in voorarrest bleef zitten ,Er zullen wel wat verzachtende omstandigheden tevoorschijn zijn gekomen .Die Van Eeckhout daarentegen werd wel op de zwarte lijst van collaborateurs gesmeten en kwam Nederland niet in ,in 1954 ..Wat de nog levende Indo,s betreft zou ik als Icoon aanwijzen ……………. Peggy Stein !! Ik zou natuurlijk ook ene Boeroeng kunnen aanwijzen maar ik wordt dan ook gelijk opgepakt vanwege vergaande collaboratie met die website Indisch4ever .😎😜😂🤣

      • Bung Tolol zegt:

        Toch vreemd ,dat je als Indo ,dus iemand met de Nederlandse Nationaliteit je de toegang tot Nederland werd ontzegd in 1954 maar er waren regels opgesteld en helemaal bovenaan stond collaboratie met de vijand ,dan werd je buiten gesloten ,dat is wat er is gebeurd met die verrotte Rambutan Van Eeckhout .Ik heb sterk het vermoeden dat Dahler gebruikt werd door Van E en die Shamaguchi om zijn naam te verbinden aan dat project ,want Dahler was toch een gerespecteerd persoon onder die Indo,s .Dat Dahler zich er ook nog een inkomen mee verschafte ? Tja kunnen wij wel veroordelen maar er moest toch ook brood op de plank komen bij Huize Dahler .Is dit allemaal collaboratie ? Ben bang van wel maar die Nederlandse rechter vond aanwijzingen om Dahler niet verder te vervolgen .Zou si Frits Dahler ook de toegang ontzegd geworden zijn na 1949 ? Moeilijk te zeggen Dahler was inderdaad een Nationalist ,hij hield van Indie/Indonesia ,si Frits zou meteen het Indonesisch Staatsburgerschap hebben aangevraagd en nooit of te nimmer zijn geboorteland hebben verlaten .Veel belangrijker beschouwde die Nieuwe Repoeblik Indonesia Dahler als een collaborateur ? Denk het niet ,Dahler was een strijdmakker van DD .En DD werd als een Held van de Revolutie beschouwd ..Er zijn + 4 personen van gemengde afkomst ( Orang campur/tjampoer ) op die lijst van Helden van Indonesia .Nee Reza Kartozen Wong staat niet op die lijst ,hij kreeg wel de onderscheiding Raden in de orde van de Rare Sambal Goreng Boontjes ( Rare Snijboon ) .🤣😂😜😎

    • vandenbroek@libero.it zegt:

      Wat betreft de verwijzing naar lavapost. Bij de behandeling van de Glodok-affaire op Javapost ontbreekt niet alleen bronvermeldingen maar Bert Immerzeel schrijft iets te veel naar de conclusies toe.

      Citaat: “Mij werd op het KOP gevraagd of ik pro- of anti-Japans was. Toen ik ‘anti’ zei werd mij een week uitstel gegeven, anders zou ik naar een van de kampen gaan, waar zij de jongens honger lieten lijden. Toen werd ik van huis opgehaald en naar Klapa Noenggal gestuurd.”[6]
      Anderen die begrijpend kunnen lezen, mogen hun conclusies trekken over KOP, dus over Frits Dahler. Trouwens de verklaring is van [6] August H. Nijland, NA, Nefis/CMI, 1854. vermeldt in een ander artikel op Javapost
      https://javapost.nl/2012/10/04/klapa-noenggal-een-mislukt-landbouwproject/

      Frits Dahler heeft op basis van een beschuldiging tot collaboratie met den vijand tussen 1946 en 1947 wel erg in voorarrest gezeten . Ik ben benieuwd wat het Openbaar Ministerie in Nederlands-indie daarover had te zeggen, die moest tenslotte de aanklacht op haar juistheid onderzoeke. ik heb geprobeerd informatie daarover in het Nationaal Archief terug te vinden, maar ik ben niet zo bedreven in onderzoek b ij het NA

  8. vandenbroek@libero.it zegt:

    Tijdens de Japanse bezetting spelen Indo-Europeanen BUITEN de Kampen een vooraanstaande aansprekende rol:
    – Mr. Ploegman uit Soerabaja , voorman van het IEV en aanspreekpunt van Kaoem Indo, volgens zijn zeggen was hij de beoogde burgemeester van Soerabaja en werd bij het vlagincident in het Oranjehotel op 19 september 1945 dodelijk gewond
    – Piet Hein van der Eeckhout, oprichter van ‘Persaudaran Asia Golongan Indonesia’ (PAGI)
    – de al genoemde P.F. Dahler van het KOP
    In de vaderlandse geschiedenis en geschiedschrijving wordt weinig aandacht geschonken aan de gebeurtenissen buiten de kampen tijdens de Japanse bezetting. Daarentegen zijn er bibliotheken volgeschreven over de gebeurtenissen IN de kampen. De indruk wordt gewekt dat Buitenkampers een figurantenrol speelden. Gezien de bovengeschetste rol van Ploegman, van den Eeckhout en Dahler lijkt dat onwaarschijnlijk. Er is sprake van Nederlandse vooringenomenheid (bias)

  9. vandenbroek@libero.it zegt:

    Dahler, Van den Eeckhout en Ploegman ontpopten zich als gezichtsgepalende figuren binnen de Indische maatschappij, mogen we van iconen spreken ? Tijdens de Japanse besetting vervulden zij aansprekende functies in organisaties zoals Kaoem Indo, GAPI of K.O.P., maar dat wilt niet zeggen dat zij vanzelfsprekend Jappenvriendjes of collaborateurs waren. Het gaat daarbij niet alleen om de intentie, maar ook om hun daden en het resultaat ervan.

    Van den Eeckhout is de omstreden figuur. Van Ploegman en Dahler kan ik dat niet zeggen.
    Dahler was tijdens zijn loopbaan meer anti-Nederlands. Alhoewel hij voor de Japanners werkte was hij niet pro-Japans, althans in zijn geschriften en daden komt dat niet tot uitdrukking. De Temporaire KrijgsRaad in Batavia kwam na de oorlog niet tot een veroordeling van zijn vermeend collaborateurschap.

    Ook Ploegman, die voor de Japanners werkte kan geen collaborateurschap verweten worden. Onduidelijk is nog steeds waarom hij meende de toekomstige burgemeester van Soerabaja, toch de 2de Indische stad, te worden. Tijdens afzonderlijke besprekingen met de Nederlandse RAPWI-delegatie in het Oranje Hotel op 19 november lijkt dit ter sprake gebracht te zijn, maar van de andere aanwezigen, zoals ltnt Antonissen of sergeant Bals zijn geen rapporten bekend, althans niet gepubliceerd. Wel is het raar dat bij het Indo-Europees Verbond IEV geen verslagen of getuigen bekend zijn van de bespreking(en. Ploegman was hun voorman en deed het werk toch niet in zijn eentje.

    Na de oorlog ontbrak het de Indische gemeenschap, dwz de Indo’s een leidsman die hun belangen kon verdedigen en hun stem konden laten horen in de publieke opinie. Ik heb wat kranten van na de. oorlog doorgenomen, maar uit niets blijkt dat Indo’s een rol wilden of konden spelen in de dekolonisatie-periode. Er werd voor en over hen beslist. Indo’s lieten het bij een figurantenrol met noodlottige gevolgen van dien.
    Vooral het IEV, toch een Indische belangenorganisatie kan daarop aangesproken worden. Het is niet voor niets dat het IEV in Nederland geen rol van betekenis meer speelde.

  10. R.L. Mertens zegt:

    @ Indische schrijfschool; ‘Indische iconen etc.’- Johannes Gerardus Berenschot, generaal van het Knil! Stierf net voor de Japanse inval door een vliegtuig crash okt.1941. (geb. Solok 24/7-1887)
    – En, bij velen onbekende, luchtmacht held, ( evenals Karel Doorman) ridder 3e. klas MWO. Ging als laatste(!) overgebleven groep van 4 vliegers de lucht om de strijd voort te zetten. Om zodoende het veldleger enige moed te verschaffen. Hij werd boven W-Java 7/3 – ’42, net voor de overgave, neergeschoten…..
    kapitein Jacob Pieter van Helsdingen! (geb. Soerabaja 17/3-1907) Mijn vader noemde hem;
    een echte Tjet! (= verf; Knil uitdrukking voor een Indo)
    Bij Doorman; werd een vliegdek schip naar hem vernoemd. Bij van Helsdingen….een kazerne.

  11. vandenbroek@libero.it zegt:

    Vilan van de Loo definieert een “Indische Icoon” heel algemeen: het moet iemand zijn geweest met enig belang voor de Indische cultuur.

    Dat kan ik me bij Ploegman, Van den Eeckhout en Dahler wel iets voorstellen, de militair Berenschot lijkt mij meer het schoolvoorbeeld van iemand van de militaire kaste in Nederlands-Indië. Zijn vader was een hoge KNIL officier , ltnt-kolonel. Hij werd als zoveel andere kinderen van migranten voor zijn opleiding naar Nederland gestuurd. Hij volgde de HBS in Winterswijk waar hij als zovelen bij familie inwoonde. Hij vervolgde als zoveel zonen van hoge KNIL officieren zijn opleiding aan de KMA. Daarna begon hij als zovele zonen van hoge KNIL militairen zijn militaire loopbaan bij het KNIL, waarbij het bereiken van de rang van hoofdofficier (majoor-kolonel) wel het minste was. Hij werd commandant van het KNIL, maar hij was niet de enige commandant van gemengde afkomst.

    Een echte Tjet is dan een verwijzing naar zijn huidskleur, maar van belang voor de Indische cultuur mag dan wel heel ruim opgevat worden.

    Een Indische icoon! Wat dacht U van Vincent Mahieu ook bekend als Jan Boon?

    • Indo Gagah zegt:

      “Vilan van de Loo definieert een “Indische Icoon” heel algemeen: het moet iemand zijn geweest met enig belang voor de Indische cultuur”.

      Tja … wat bedoelt Vilan dan met “cultuur”? Het wereldje van schrijvers, acteurs en actrices, zangers en zangeressen, helden van de Indo Rock? Si Tjalie zou als Indische cultuurdrager zeker in de definitie passen, maar de heren Ploegman, Van den Eeckhout en Dahler zouden afvallen, evenals de generaal Berenschot. Of bedoelt zij met “Indische cultuur” de manier waarop Indo’s leven, in de brede zin van het woord? Dan loop je nu toch al gauw tegen de vraag “welke Indo’s”?

      De goede Bo Keller, in een posting hier onder met lof genoemd, doorgaans inderdaad een heer in het verkeer, zou dan ook afvallen, tenzij zijn performance op de dansvloer als “cultuur” zoals Vilan het bedoelde, kan worden aangemerkt.

      Alhoewel geen wetenschapper en ook niet iemand die pretendeert het te zijn, worstel ik toch met de begripsomschrijving van Vilan. Bij “icoon” denk ik aan “voorbeeld”, iemand met een “voorbeeldfunctie”, een “rolmodel”. Dan moet men in de definitie ook betrekken voor wie de Indische icoon rolmodel is of moet zijn: Voor de Indische gemeenschap, voor Nederland, voor de wereld? Bij het laatste kom je in de contemporaine geschiedenis terecht bij mensen als Gandhi, Nelson Mandela, Churchill, Mother Theresa.

      Mensen als rolmodel uitsluiten omdat ze – buiten hun schuld – in een bepaalde familie met een bepaalde familietraditie zijn geboren, vind ik niet juist. Alleen iemand’s gedrag en prestaties tellen om als icoon, rolmodel, te worden uitverkoren, dus ongeacht of het gaat om de zoon/dochter van een generaal of die van een bedelaar.

      Mijn Indische icoon, c.q. voorbeeld, zou zijn wijlen Mauritz Christiaan Kokkelink, RMWO, die als KNIL sergeant op Nieuw Guinea een kleine verzetsgroep tegen de Japanners leidde. Een voorbeeld van betoonde Moed, Beleid en Trouw waar velen zich ook nu aan kunnen spiegelen, in welke rol dan ook.

      Hij overleed in vergetelheid, ergens in Suriname. Een piepklein krantenberichtje vermeldde zijn verscheiden.

      • anoniem zegt:

        Uw ( en ook de mijne ) ICOON M.C Kokkelink heeft wel in Suriname gewoond ( Daar heb ik hem eenmaal ontmoet ) Maar hij is overleden in Frans Guyana .

  12. vandenbroek@libero.it zegt:

    Bo Keller (1928-2021), een Indische icoon

    Enkele jaren geleden had ik dhr Keller gevraagd elkaar te ontmoeten bij een tentoonstelling, ik dacht “Ons Indie” van het indisch HerinneringsCentrum IHC op Bronbeek. Het werd voor mij een onvergetelijke ervaring, dit was geen gewone Indische jongen.

    Zijn eerste vraag was een schot in de roos. Dhr Keller, in every inch a gentleman: vroeg aan mij terwijl we naar een bord van de tentoonstelling keken. “Meneer van den Broek, wat ZIET U”. Toen kon zijn voorstelling voor mij niet meer stuk en ik gaf mij gewonnen. Ik had wel begrepen dat de Heer Keller de Indische werkelijkheid op een andere manier bezag en nu kreeg ik aanschouwelijk onderwijs. Het was grensverleggend.
    Hij bekeek de dingen niet alleen op een andere manier maar beoordeelde ze waarbij hij niet teruggrijpt naar normen en waarden van de koloniale Indische maatschappij maar naar universele waarden zoals waardering en respect en de wijze waarop we met in het maatschappelijk verkeer met elkaar omgaan.

    Nederland is op een walgelijke manier ondankbaar voor hem geweest. Hijzelf zegt daarover en ik doe het in mijn woorden: “Al er iemand Nederlander verdiend te zijn, dan is hij het wel.
    Dat was de geschiedenis over zijn “gelijkstelling met….. “ Een mensonerende bladzijde in de Nederlandse geschiedenis. Voor hem was het Geschiedenis geworden maarwij Indo’s kunnen wel vergeven maat niet vergeten.

    Voor mij is dhr Bo Keller een voorbeeld, die doorzettingsvermogen, vwaardigheid, maar ook trouw aan zichzelf toont, een person die navolging verdient.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.