70 jaar geleden kwamen Indische Nederlanders aan in De Schattenberg 

De geschiedenis van Kamp Westerbork is een bekende. Toch is er één periode die vaak nog wat onderbelicht blijft. Dat is namelijk het jaar waarin het kamp dient als repatriëringskamp voor Indische Nederlanders. Het is nu zeventig jaar geleden dat de eerste bewoners aankomen in wat dan De Schattenberg heet.   RTV Drenthe

Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

70 reacties op 70 jaar geleden kwamen Indische Nederlanders aan in De Schattenberg 

  1. Boeroeng zegt:

  2. Jan A. Somers zegt:

    Die foto! Net als Havendorp in Vlissingen voor de in 1944 uit hun huis weg gebombardeerde Vlissingers. Alleen stonden de rijen barakken dichter op elkaar. Waar wij in 1946 ook een zelfstandige woning kregen toegewezen. En na ons Zuid-Molukkers, heetten toen nog Ambonezen.

  3. Peter van den broek zegt:

    De “Schattenberg” geeft alleen maar aan hoe Nederland met haar problematische en jonge Verleden omgaat, niet alleen met haar kolonie maar ook met de Duitse bezetting. Opmerkelijk dat er geen Nederlands woord voor bestaat maar naar het Duits wordt teruggegrepen “Vergangenheitbewältigung”.

    Ik wist niet dat het Havendorp in Vlissingen ook als polizeiliche Durchgangslager werd gebruikt, maar ik weet niet veel van Vaderlandse geschiedenis vooral niet van de Zeeuwse. Let op de toevoeging “polizielich”, is dat vergelijkbaar met de politionele acties in Nederlands-Indie.

    Ik snap niet dat dhr Somers en zijn familieleden niet in 1946 naar “Schattenberg” werden gestuurd. er was een directe spoorverbinding van het repatriëringsschip er naar toe. Er waren volop barakken en lag even centraal als Vlissingen. Vlissingen lag toch niet voor de hand?

    Na de beeldenstorm mag van mij de naam “Schattenberg” uit het collectieve geheugen worden geschrapt. Ik mag dan met gerust hart zeggen dat mijn oma en 3 van haar kinderen ook in kamp Westerbork “gastvrijheid genoten”. Het was ook een Durchgangslager. In de oorlog zat zij in een interneringskamp, met die ervaring was er best te overleven in Westerbork. Ik vraag me af of er voor haar perceptie veel verschil was tussen een Japans interneringskamp en Schattenberg. Ik zal het eens aan mijn tante vragen, overlevende van Schattenberg.

    • Jan A. Somers zegt:

      “ook als polizeiliche Durchgangslager ” ” politionele acties in Nederlands-Indie” Hoe verzindt u zoiets? Ik heb daar al over geschreven. U kunt toch Nederlands lezen? Kopie uit Plaatsengids.nl:
      Vlissingen is gedurende de Tweede Wereldoorlog zwaar gehavend door bombardementen, de inundatie en de gevechten tijdens de bevrijding. Na de oorlog ontstaat dan ook een forse woningnood. De in oktober 1945 opgerichte Stichting Noodwoningen Vlissingen heeft als doel de bestaande en uitgeweken inwoners zo snel als mogelijk een tijdelijke huisvesting te bieden. Op diverse plekken in de stad worden middels noodwoningen ca. 200 gezinnen aan tijdelijke woonruimte geholpen. Maar er is voor nóg enkele honderden gezinnen woonruimte nodig.
      Zo ontstaat in 1946 aan de noordkant van de Buitenhaven het Havendorp, een complete woonwijk met 389 woningen, een politie- en brandweerpost en 10 noodwinkels voor de bakker, slager, kruidenier etc. Verder een gebouwtje genaamd ‘De Zonnebloem’ waarin naast filmvoorstellingen, bruiloften en partijen e.d. ook kerkdiensten worden gehouden. Alleen in een school is niet voorzien. Je zou de nederzetting als ´dorp in de stad´ kunnen beschouwen. Zeker in de beginperiode is er sprake van een hechte sociale gemeenschap. De door de bewoners opgerichte Vereniging Havendorps Belang probeert in samenspraak met Stichting Noodwoningen Vlissingen kleine en grote problemen op te lossen.
      Het Commissariaat Ambonezenzorg (CAZ) krijgt in juli 1954 de beschikking over een aantal van deze noodwoningen aan de Westerhavenweg. Woonoord Havendorp krijgt in de CAZ-administratie de aanduiding Vlissingen I en zou tot november 1962 dienst blijven doen. Om de herinnering aan de vroegere wijk levend te houden, heeft Dicky Wattimena zijn in november 2018 geopende restaurant ‘Havendorp’ genoemd.
      Tijdens de herbouw van Vlissingen kwamen ook regelmatig deze woningen vrij. Daar werden wij dan weer blij mee gemaakt. (maar je moest je wel melden natuurlijk!).
      Waarom niet naar Westerbork? Moet je aan hen vragen. Met de bus uit Rotterdam was Warmond dichterbij, en nog beschikbaar als ‘çontractpension’.

      • Jan A. Somers zegt:

        ff vergeten. Toen we in Warmond waren ondergebracht is mijn vader meteen in Vlissingen wezen neuzen. Heb ik net over geschreven. Gewoon vragen, en een gunstig antwoord krijgen. Zo werkt dat in Nederland. Maar dat zal u waarschijnlijk weer niet snappen.

        • Petervan den Broek zegt:

          Heer Somers, ik heb Uw intelligentie altijd overschat en dat wordt elke keer bevestigd. Uw vader en totok heeft toch in Vlissingen de zeevaartschool doorlopen en kwam als gezagvoerder naar Vlissingen terug. daar is weinig te snappen aan. Een gespreid bedje.

          De eerste repatrieringsgolf van vnl totoks 1945-1949 heeft toch weinig aanpassingsmoeijkheden ondervonden in Nederland, daargelaten dat ze de overtocht niet hoefden te betalen. Die kregen hun salaris toch gewoon in Nederland uitbetaald. Over hun kamptijd werden bibliotheken vol geschreven , want hun slachtofferschap was toen op de koloniale maat geschreven, maar wat er daarna gebeurde, wordt gemakshalve overgeslagen, welke boeken lees ik daarover?

          Met een hbsdiploma op zak, TH en een loopbaan bij één en dezelfde overheidswerkgever, is mijn toekomst en pensioen ook gebeiteld. Daar is niet veel aan te snappen .

          Dat werkt in Nederland maar wel bij totoks. Het verhaal van andere Nederlanders en Indo-Europeanen, die na de souvereiniteitsoverdracht in hun Vaderland kwamen, is toch wat anders. Kille ontvangst is toch voor Indische Nederlanders bedoeld? Een gezagvoerder van de Gouv. marine was toch geen Indische Nederlander in die tijd?

          Indische Nederlanders hadden niks te vragen, kregen als ze vroegen geen antwoord. Tenminste weet ik dat uit ondervinding Wat dat betreft steek ik een zoon van een gezagvoerder wel naar de Kroon. Ervaringsdeskundige!!

        • Jan A. Somers zegt:

          “daar is weinig te snappen aan. Een gespreid bedje.” Zo weinig dat u alleen maar dommigheden lanceert. Waarom zouden we te maken hebben met een polizeiliche Durchgangslager? Bedoelt u daarmee Havendorp? Dom, dom, dom! Wat heeft het te maken met politionele acties? Wat heeft het er mee te maken dat de (Indische) werkgever van mijn vader de overtocht heeft betaald? Staat toch gewoon in zijn (Indische!) arbeidsvoorwaarden? Wat heeft het ermee te maken dat hij zijn salaris kreeg? Dat was al sinds eind 1945 in het kamp in Singapore. De ene onzin na de andere. Gewoon naar de weg vragen! Een bode in het gemeentehuis van Vlissingen. Weet nauwelijks wat Nederlands-Indië is. Weet niks af van een Gouvernements Marine, en al helemaal niks van een gezaghebber. Het enige wat hij weet is de weg wijzen, wat hij ook doet, daar wordt hij tenslotte voor betaald. Omdat u nooit iets leest, laat staan goed leest, kopieer ik maar een recent stukje uit ‘Mogen wij halfbloeden ook wat zeggen’::
          “Jan A. Somers zegt:
          30 juni 2020 om 13:48
          “Wat was Nederland toen in vergelijking met Indie een achterlijk land.” Zwartekousenkerk in Vlissingen: Een verhaal van mijn vader op het gemeentehuis in Vlissingen, 1946.:
          Bij de bode: Ik zou graag weten of er in Vlissingen huisvesting voor ons gezin is, kan ik de wethouder spreken? Daar moet u net niet zijn, die heeft een lang verhaal, maar geen woning. Ik breng u wel naar iemand die u beter kan helpen. Ik zoel huisvesting, zo mogelijk in Vlissingen. Dat is niet gemakkelijk meneer, alles is stuk, ook geen vrij huis. Maar ik zal even kijken in de lijst van Havendorp. Kijk, daar is net een gezin teruggekeerd naar hun herbouwde woning, en er is op het ogenblik geen wachtende vóór u. Kent u dat barakkenkamp? Ja, bij aankomst op het station even langs gelopen. Nou, als u de eenvoud voor lief neemt, zou u er in kunnen trekken. Kunt u me dan meteen inschrijven? Nee, dat is alleen voor inwoners, maar ik breng u wel even naar de man die over de inschrijvingen gaat. Ja meneer Somers, er is aar inderdaad een woning vrijgekomen, nr.(…). U wilt daar gaan wonen met uw gezin? Nu maar eerst burger van Vlissingen worden. Na afloop van de formaliteiten nog even gebracht naar de afdeling Sociale zaken. U heeft geen huisraad, nauwelijks kleding? Ik breng u wel even naar de man /vrouw die gaat over extra distributiebonnen voor oorlogsgetroffenen. Op het lijstje dat ik hier net binnen krijg zie ik dat u Rooms-katholiek bent. Daar moet u eigenlijk ook langs gaan, die hebben in de diakonie nog mogelijkheden voor huisraad e.d. (plus de kopjes koffie er tussen door).
          En toen we er woonden, en ik op de fiets het hele mooie eiland had verkend, ook nog de directeur van de RHBS, die de goede oplossingen voor mijn probleem had. Zonder kosten!”
          Veel later (1952), ben ik twee keer op bezoek geweest bij pas aangekomen mensen uit Indië, in hun pension. Waren al een week in Nederland, en niet buiten hun pension geweest. Alleen maar wachten.

  4. Peter van den Broek zegt:

    De vergelijking Havendorp van Vlissingen met doorgangskamp Schattenberg, ex polizeiliches Durchgangslager Westenbork heb ik niet als voorbeeld aangehaald?

    In het havendorp zaten later niet alleen Ambonezen maar ook Nederlanders en Indo-Europeanen. Een Indische mevr. vertelde dat ze na 10 jaar, ik herhaal tien jaar, een andere woning kreeg, zo ook de Molukkers. In die tijd werd een gedeelte van het salaris van Molukkers en van Indischen ingehouden voor (verplichte) kost en inwoning Maar hoe werd dat bij de Nederlanders zoals de familie Somers geregeld? O ja die hadden dat ook voor Nederlandse begrippen heel ruime salaris uit Nederlands-Indie en tegen aantrekkelijke voorwaarden omgeruild in Nederlandse Guldens.. Die waren hier toch met verlof. Nou die andere Nederlanders na 1949 zaten hier zeker met verlof, in zekere zin dan en gratis koude ontvangst.
    Ik weet niet hoelang de familie Somers in de noodwoning in Vlissingen gastvrijheid genoten, waarvan de kostwinner, totok, in Vlissingen aan de Zeevaartschool studeerde en gezaghebber van de Gouv. marine met bijbehorend salaris was. Dan heb je wel een andere uitgangspositie.

    Als er vergeleken wordt, moet wel goed vergeleken worden en daar mankeert het vaak aan bij de Gouv. marine.

    • Jan A. Somers zegt:

      “vergelijking Havendorp van Vlissingen met doorgangskamp Schattenberg, ex polizeiliches Durchgangslager Westenbork heb ik niet als voorbeeld aangehaald?” Ik heb op deze item, op 6 juli, 16:14 gerefereerd aan uw reactie op 6 juli 12:45: “Ik wist niet dat het Havendorp in Vlissingen ook als polizeiliche Durchgangslager werd gebruikt,” En nog veel meer hoogstaand Duits.!!! En: “Ik snap niet dat dhr Somers en zijn familieleden niet in 1946 naar “Schattenberg” werden gestuurd.” Waarom, moest dat? Het contractpension in Warmond was toch dichterbij Rotterdam? Vanuit Warmond hebben we op eigen initiatief Havendorp geregeld. Had ik allemaal al eerder geschreven.
      “In het havendorp zaten later niet alleen Ambonezen maar ook Nederlanders en Indo-Europeanen.” Klopt, de regelmatig leegkomende woonruimten moesten toch verhuurd worden om de kosten van de wijk te dragen? En het was toch geen Ambonezenkamp! Ik had toch geschreven: “Het Commissariaat Ambonezenzorg (CAZ) krijgt in juli 1954 de beschikking over EEN AANTAL van deze noodwoningen aan de Westerhavenweg. Woonoord Havendorp krijgt in de CAZ-administratie de aanduiding Vlissingen I en zou tot november 1962 dienst blijven doen. In 1963 wordt Vlissingen I gesloten en afgebroken. Tot die tijd werden de niet bij de Ambonezenhuisvesting behorende woonruimten gewoon verhuurd, ik dacht ook aan nogal wat mensen uit Indië. De huren waren laag.
      ” In die tijd werd een gedeelte van het salaris van Molukkers en van Indischen ingehouden voor (verplichte) kost en inwoning. Maar hoe werd dat bij de Nederlanders zoals de familie Somers geregeld? Die Molukkers en Indischen kregen geen salaris maar een uitkering, handig om dan hun te betalen kost en inwoning af te trekken. In het officiershotel in ‘t-Harde werd van mijn officierssalaris ook kost en inwoning afgetrokken. De familie Somers kreeg geen uitkering, maar salaris, eerst betaald door het departement Scheepvaart in Batavia, later door de RIS.
      ” in de noodwoning in Vlissingen gastvrijheid genoten, ” geen gastvrijheid, gewoon in Havendorp een gemeentelijke huurwoning gehuurd. De ambtenaar die de inschrijving verzorgde had niets te maken met ” waarvan de kostwinner, totok, in Vlissingen aan de Zeevaartschool studeerde en gezaghebber van de Gouv. marine met bijbehorend salaris was.”, wist daar ook niets van. Gewoon meneer Somers met gezin. Net als alle anderen. Niet zo ingewikkeld toch?
      “Een gespreid bedje.” Maar zo’n bedje moet toch eerst opgemaakt worden. Gewoon op het gemeentehuis. Er was woonruimte beschikbaar in Havendorp. Huurcontract getekend: bedje gespreid.
      “heel ruime salaris uit Nederlands-Indie (…) gezaghebber van de Gouv. marine met bijbehorend salaris” Wel eens die ambtelijke salarisschalen gezien? Voor de hoogste nautisch/bestuurlijke functie? Omgerekend naar het lagere verlofsalaris? Toen mij oudste broer studeerde, bleef er voor mijn zus nog wat, en vor mij niets over!.

    • Jan A. Somers zegt:

      “dat ze na 10 jaar, ik herhaal tien jaar, een andere woning kreeg, zo ook de Molukkers.” Is dat zo vreemd in Vlissingen? Havendorp was bedoeld voor Vlissingers die uit hun huis waren weggebombardeerd. In de loop van jaren wederopbouw konden ze terug naar hun eigen woning, konden andere mensen in Havendorp geholpen worden aan woonruimte. Maar deze mensen konden pas aan een woning in Vlissingen, Souburg of Middelburg worden geholpen als daar de wederopbouw gereed was, en aan nieuwe woningen werd begonnen.

  5. Peter van den Broek zegt:

    Nou Heer Somers, vertelt U eens hoeveel Uw vader verdiende in Nederlands.Indie, dan leg ik de verdienste van Baboesoep ernaast. Was dat met of zonder pensioenvoorziening, of werd ze na gedane arbeid bedankt en kon gaan? In Nederland heette en heet de verdienste van baboesoep uittbuiting en soms vraag ik me af of de slavernij ooit in Nederlands-indie is afgeschaft.

    Ik heb wel eens een video over een rubberplantage op Sumatra gelezen. De administrateur vertelde dat de arbeiders goed betaald werden, veel beter betaald dan in andere landen, ik dacht Nederland-Indische Gulden 0,03 of drie cent per dag. Dat is bij een 5-daagse werkweek iets meer dan 60 cent per maand. Op de vraag hoeveel de administrateur verdiende antwoordde hij NI-Gulden 600 , kost en inwoning graties, exclusief emolumenten etc. Dat betekent dat de chef van de plantage minstens 1000 keer meer verdiende dan zijn arbeiders. Ik had toen wel even tijd nodig om bij te komen van het lachen. Dat was dus de vergoeding voor de factor arbeid.

    Ik heb toen ook even gekeken naar de jaarverslagen van Rubbermaatschappijen. en dan kom je helemaal niet bij van het schaterlachen.: Opbrengst in Nederland minus kosten in Nederlands-Indie wordt wel winst genoemd. Over de winst werd in Nederland belasting betaald. Wat overblijft werd als dividend uitgekeerd aan de aandeelhouders of wordt in de onderneming gehouden als reserves om toekomstige investeringen te financieren. Het blijkt nu dat er geen reserves werden opgebouwd, want die rubberbomen groeien en groeien, dan hoeft niks meer geïnvesteerd te worden. Dat betekent dat bijna de hele winst ten goed kwam aan de aandeelhouders. De jaarlijkse dividenduitkering waren vaak meer dan honderd procent van de waarde van aandelen. De aandeelhouders zijn schat maar dan ook schatrijk geworden, dit is dus de vergoeding voor het kapitaal. Hier werd iets groots verricht

    • Anoniem zegt:

      U heeft toch wel al die cijfertjes in uw excel blad opgeslagen?

      • Jan A. Somers zegt:

        Hoeven wij gelukkig niet te weten, Heeft niets met Westerbork en Havendorp te maken. Maar zo’n sheet ziet er dan wel belangrijk mee uit.

  6. Boeroeng zegt:


    Gezin Somers (minus eentje nog in Bandoeng) in Havendorp (Vlissingen).
    Groet, Jan S.

  7. Peter van den Broek zegt:

    Alles leuk en aardig maar Havendorp is niet vergelijkbaar met de “Schattenberg” laat staan met het Durchgangslager “Westerbork”.

    In Havendorp zaten direct na de oorlog mensen met recuperatieverlof o.i.d, merendeels totoks met salaris waarvan later maar een klein deel naar Nederlands-Indie terugkeerde (30%!!).

    Als ik dan de barakken in het Durchgangslager Westerbork zie, dan zijn het voor mij, als in Nederland opgegroeid, barakken waarin Joden in de Duitse Bezettingstijd op weg naar de Vernichtungslager Auschwitz, Bergen-Belsen, Matthausen etc. zaten. Maar later wist ik dat ook mijn. oma en haar 3 kinderen in die barakken tijdelijk “gastvrijheid” genoot. Die konden helemaal niet meer terug. Indie/Indonesie was wel Enkele Reis

    Op bovenstaande foto staan wat mensen met wel heel luchtige kleren in de winterse kou. Ze hadden zeker nog niet hun kledingvoorschot gehad, waarbij ze verplicht dwz werd door DMZ aangeraden, bij bepaald winkeliers hun kleding konden kopen, of wel tegen woekerprijzen danwel kleding uit oude voorraden. je kan het vergelijken met een soort Marshall-hulp voor de binnenlanden van Nederland.

    Het voorschot werd tot de laatste cent terugbetaald. Ook diegenen die emigreerden moesten hun resterend voorschot terugbetalen. Ik ken het verhaal van Amerindo’s die na jaren bezoek kregen van Nederlands consulair personeel met het dringend verzoek het resterend voorschot terug te betalen. de Amerikanen vonden dat wel een beetje vreemd, onbeschoft. Maar ja ’s lands wijs, ’s lands eer. Maar er was geen eer aan te behalen.

    • Jan A. Somers zegt:

      “Havendorp is niet vergelijkbaar met de “Schattenberg” laat staan met het Durchgangslager “Westerbork”. Ja, maar ik heb die vergelijking niet gemaakt, dat bent u geweest. Ik werd alleen door de getoonde foto getroffen door de gelijkenis van de barakken in de Schattenberg, met die in Havendorp. Voor de zekerheid heb ik ook de foto’s van de Schattenberg nog even bekeken. Meer niet, maar u heeft er zo’n heisa van gemaakt. (Duits is overigens een mooie taal als ik dat zo zie).
      “In Havendorp zaten direct na de oorlog mensen met recuperatieverlof o.i.d, ” Uiteraard, anderen waren nog niet in de gelegenheid naar Nederland te gaan. (Overigens waren er direct na de oorlog geen Indische mensen in Havendorp, alleen weggebombardeerde Vlissingers. Ik dacht dat wij in 1946 de eersten waren.) Maar wij zijn daar dan ook niet terecht gekomen als repatriant, gewoon een vrijkomende woongelegenheid van de gemeente gehuurd. iets anders was er niet in het kapot geschoten Vlissingen. Maar naderhand schijnt (van horen zeggen) een deel van de vrijgekomen woningen (van mensen die terugkeerden naar hun herstelde woning) ook deels aangeboden als contractpension. Voor mensen waarvan maar 0% terugkeerden, net als ons gezin.
      “met wel heel luchtige kleren in de winterse kou.” In Ataka heb ik behalve stropdas, wel winterondergoed, trui en winterjas gekregen. In Nederland konden wij met onze normale, en extra distributiebonnen textiel aanschaffen, in welke winkel dan ook. Maar er schenen sommige winkels niet aan mee te doen, waarom weet ik niet. “tegen woekerprijzen” Dat zou stom zijn geweest, je kan toch lezen op het prijskaartje? Wij kochten praktisch alleen in de uitverkoop! Waarbij je moet oppassen niet belazerd te worden met kreten als van… voor…!
      “Ook diegenen die emigreerden moesten hun resterend voorschot terugbetalen.” Het zijn juist diegenen die dat moesten terugbetalen, maar dat wisten ze. Dat is nu nog steeds de regel: Asielzoekers krijgen een lening van (ik dacht) €10.000. Voor inburgeringscursus, Nederlandse cursus, de aanschaf van van alles en nog wat. Zijn ze minimaal vijf jaar (dacht ik) in Nederland gebleven, dan wordt het kwijt gescholden. Vertrekken ze binnen die tijd, dan moeten ze dat terugbetalen. Daar hebben ze voor getekend! Mensen die het niet naar hun zin hebben in Nederland hoef je toch niet te subsidiëren?

    • R Geenen zegt:

      @@. Ik ken het verhaal van Amerindo’s die na jaren bezoek kregen van Nederlands consulair personeel met het dringend verzoek het resterend voorschot terug te betalen. de Amerikanen vonden dat wel een beetje vreemd, onbeschoft. Maar ja ’s lands wijs, ’s lands eer. Maar er was geen eer aan te behalen.@@
      Naderhand werd mij verteld dat het zelf een Ned. overtreding en inmenging in de Amerikaanse binnenlandse politiek was. Een ander vertelde mij dat de bewuste Ned. ambtenaar bij de voordeur voor het eerst met de beruchte vinger kennis maakte.

  8. Jan A. Somers zegt:

    “of de slavernij ooit in Nederlands-indie is afgeschaft.” Ja, in 1860. Maar!!! Daar heeft u al eerder hier over kunnen lezen.
    Maar u heeft ook kunnen lezen dat in I.S. nog in 1925 de handel in slaven en het importeren van slaven moest worden verboden. En: dat “De rechten en verplichtingen der meesters ten aanzien der in Nederlandsch-Indië AANWEZIGE(!) slaven, worden bij ordonnantie geregeld.” Ik weet het niet meer zo goed, maar ik dacht dat de slavernij binnen de Indonesische gemeenschap nog steeds bestond, en met art. 170 alleen maar beteugeld. En vanzelf tot een eind moest komen. Maar dat heeft verder niets met de Schattenbeg te maken. Waar overigens later ook Zuid-Molukkers werden gehuisvest.

  9. Peter van den Broek zegt:

    Als ik een calculated guess maak van het salaris van baboesoep dan was slavernij nooit in huize Somers afgeschaft, ondanks 1860 en IS. . Dat is de strekking van mijn verhaal.

    Die man in het midden van de laatste foto heeft wel een vreemd pak aan, die was toch met recuperatieverlof? Uniform was zeker niet afkomstig van een kledingsvoorschot, bestond trouwens niet in die periode. En een hond erbij, toch een luxe. Dat was in Westerbork toch wel anders geregeld.

    Ik vraag me af of mijn oma in 1950 voor haar huisvesting in Westerbork, pardon Schattenberg moest betalen. Zal wel gratie en voor niks geweest zijn, want de Duitsers hadden toch Westerbork opgebouwd? kwam dus niet ten laste van de Nederlandse schatkist. Mijn Oma had een klein pensioentje want haar man was in krijgsgevangenschap overleden.

    Laten nu de vergelijking maken tussen mijn Oma en haar kinderen (4) en de familie Somers (5) . On your mark please.

    • Jan A. Somers zegt:

      “want de Duitsers hadden toch Westerbork opgebouwd?” Nee, dat was al vóór de oorlog gebouwd voor uit Duitsland gevluchte mensen, vooral Joden. Maar dat had u al lang kunnen weten.

    • Bert Krontjong zegt:

      @Want de Duitsers hadden toch Westerbork opgebouwd ? “” Hoe komt u op die onzin ? Westerbork werd door de Nederlandse Joden opgebouwd en door hun betaald als opvang van de joden ,die Duitsland moesten ontvluchtten !!! Dus ver voor de oorlog .Westerbork was door Joden gefinancierd uit de door Nederlandse Joden beschikbaar gestelde gelden ..zo is het en niet anders ,knoop dat goed in uw oren !

      • Bert Krontjong zegt:

        Twee iniatiefnemers om dat kamp te bouwen waren Prof D Cohen ( Opa van dr Rob Oudkerk) en de diamantair A Asscher ( Opa van Lodewijk Asscher) In de begin dagen van de Mei oorlog in Nederland ,regelde Mw Weissmuller bliksemsnel enige autobussen haalde snel enige honderden kinderen uit dat kamp Westerbork en reed over de Afsluitdijk naar het nog vrije Nederland ,rechtstreeks naar IJmuiden ,waar boten klaarstonden om de kinderen naar Engeland te vervoeren ,zo dat was een tante ! geen woorden maar daden ! Cohen en Asscher kregen later een bedenkelijke reputatie als voorzitters van de Joodse Raad .

    • Jan A. Somers zegt:

      “Die man in het midden van de laatste foto heeft wel een vreemd pak aan” Hoezo, het is toch geen rieten rokje? Ach, ik vergeef het u, u weet immers niets van die tijd.
      Er stond geen man in het midden. Maar die man rechts van het midden is F.J.Somers. En we hadden een ratjetoe aan kleding verzameld. Volgens mij is die man gekleed in een Engels uniform. Ik denk dat de foerier in het Julianakamp in Singapore door zijn Italian Style heen was, en alleen nog maar Engelse uniformen in voorraad had. De man geheel links is J.A.Somers. Gekleed in een Brits-Indisch uniform. De foerier van de 5th Indian Division in Soerabaja had voor het ambulancepersoneel van het Rode Kruis in het Leger des Heilshospitaal in Soerabaja alleen dit soort kleding beschikbaar. Zat wel lekker.
      Tommie was hun kamponggladakker in Havendorp. Was niets mis mee. Wel opmerkelijk dat u Havendorp steeds maar blijft vergelijken met Westerbork. Tommie had daar toch niets mee te maken? Net als wij, huurders van woonruimte in het barakkenkamp Havendorp.

    • Bung Tolol zegt:

      @En een hond erbij ,toch een luxe .Dat was in Westerbork toch wel anders geregeld”” Ja natuurlijk was dat in Westerbork anders geregeld ! Daar die mensen in dat voormalige poort des doods niks te vreten kregen van de regering ,vraten ze die honden gewoon op ,vroeg zo,n kindje van 5 jaar “” waar is Bello ?”” zei vader “” Op je bordje “”

  10. Peter van den Broek zegt:

    ik lees dat de Nederlandse regering een grote stroom Joden uit Duitsland moest opvangen , ze konden moeilijk die Joden terugsturen naar Duitsland, ze waren dacht ik staatloos geworden in eigen land. de regering wilde eerst het opvangkamp vestigen op de Veluwe, maar dat zou in de buurt van paleis Het Loo komen te liggen, kennelijk zou de koninklijke privacy van Wilhelmina worden aangetast.

    Uiteindelijk werd de oplossing gevonden in de buurt van Westerbork. Ligt lekker centraal. Toch wel vreemd dat de joodse gemeenschap opdraaide voor de kosten van de bouw van het kamp, of deed men toen al aan crowd funding? Lijkt mij niet dat alles zo vrijwillig ging, zeker een kille ontvangst. Indischen hebben goed beschouwd ook hun eigen opvang gefinancierd behalve natuurlijk die eerste stroom repatrianten.

    In de officiële geschiedschrijving is er niets te vinden over het vooroorlogs Westerbork, zelfs op de web site van Westerbork is weinig over de vooroorlogse periode te lezen . Lijkt mij logisch want de vooroorlogse periode is geschiedkundig niet relevant. Ik bewonder de Heren Somers en Krontjong dat ze veel over irrelevante zaken weten. Gelukkig weet ik wel wat van De Bersiap af. Laat dat die twee Heren van het benul extra goed in de oren knopen, als ze nog oren hebben.

    • R Geenen zegt:

      @behalve natuurlijk die eerste stroom repatrianten@
      En waren dat niet de best bemiddelden met ook de hoogste posities?

      • Jan A. Somers zegt:

        “De beslissing wie mee mocht met vrijkomende schepen, uit de geallieerde schepenpool lag bij RAPWI.
        Brief aan mijn vader in krijgsgevangenkamp Juliana camp, Singapore, 3 december 1945.:
        (…) het volgende mede te delen, ter bekendmaking aan al het personeel Scheepvaart, dat zich thans nog in Singapore bevindt:
        (…) dat door een dokter (met RAPWI-bevoegdheden (…) is afgekeurd, en moet evacueren naar Holland, dient zich (…) te wenden tot de RAPWI Singapore (…) belast met het regelen van evacuatie van (…) personeel. De RAPWI zorgt er dan voor, dat gezinnen worden herenigd a/b van het evacuatieschip of indien niet mogelijk in Holland. enz.
        Was getekend ……Hoofd van Scheepvaart, Batavia-C.

    • Indisch4ever zegt:

      Peter, watje schrijft..”die twee Heren van het benul”
      Is dat hatelijk bedoeld naar 2 vaste lezers ?

    • Bert Krontjong zegt:

      Irrelevante zaken ? Ja als het dhr van den Broek niet bevalt of hij weet er geen sikkepit van ,noemt hij het maar irrelevant .Niet voor de Joodse Gemeenschap ! Er zijn 120.000 Nederlandse Joden vermoord is voor de heer v/d Broek irrelevant want hij is geen Jood ,de Bersiap is voor hem wel relevant ,voor mij die niet zo kortzichtig denkt zijn beide zaken relevant ,als Amsterdammer waar in die tijd 10% ( of meer) van de bevolking uitgemoord werd en als Indo waar tijdens de Bersiap duizenden Indische Nederlanders het leven lieten maar Broekemans zal wel weer niet willen luisteren ,hij moet zijn oren eens laten uitspuiten ,als hij nog oren heeft !🤷‍♂️🤣

      • Bert Krontjong zegt:

        Westerbork ook Anne Frank heeft daar logies “” genoten”” ,ze schijnt daar ook gewerkt te hebben in een barak ,degene die kamp Westerbork na de oorlog omtoverde in Schattenberg moet toch wel een macaber soort humor hebben gehad ,hoe haal je het in je hoofd ? In geen een ander land hebben ze een doorgangskamp een andere naam gegeven ,een doorgangskamp blijft een doorgangskamp hoe je het ook noemt ,doorgangskamp=voorportaal van de dood ,die ga je met je botte harsens toch geen schattenberg noemen ! of waren die Duitsers zulke schatjes ?😒

    • Jan A. Somers zegt:

      “dat ze veel over irrelevante zaken weten” En daarover geen domme opmerkingen kunnen maken.

    • Jan A. Somers zegt:

      “zelfs op de web site van Westerbork is weinig over de vooroorlogse periode te lezen .” Ik doe maar eens ‘pak m beet’:
      De geschiedenis
      De geschiedenis van kamp Westerbork is vooral bekend vanwege de jaren 1942-1945. Het kamp werd echter al in 1939 gebouwd als vluchtelingenkamp. Tot de afbraak in 1971 is het kamp nagenoeg voortdurend in gebruik geweest. Lees hieronder meer over alle periodes.
      Tweede Wereldoorlog
      Periode 1945 -1949
      Schattenberg 1950 – 1971
      Afbraak en herinrichting

  11. anoniem zegt:

    Schatjes zijn blijkbaar duitse meisjes die GI’s meenamen naar de VS na hun diensttijd in Europa.

  12. Bung Tolol zegt:

    Ja zo is bijna de derde wereldoorlog begonnen ,een Amerikaanse GI kwam na de oorlog terug bij zijn vrouw “”Look baby what I brought from Europe !”” and Bill took both his German girls by the hand ………………

  13. Peter van den Broek zegt:

    Wat is zo hatelijks aan “Benul”. Het is een gewoon Nederlands woord en volgens Van Dale betekent het besef, begrip. Is toch niks mee?
    Als dat als hatelijk wordt opgevat, dan vind ik dat wel heel ruim opgevat, meer een kwestie van een kort lontje. Voor mijn doen is het wel netjes uitgedrukt, misschien wat ironisch, maar als ik de reacties van de twee Heren op nalees, is er wel reden voor ironie.

    In mijn onbenul schreef ik dat de Duitsers Westerbork hebben opgebouwd, het was een hypothese, ik zette er zelfs een vraagteken achter, dan mag het toch duidelijk zijn Dat sommige vaste lezers daarover vallen en iets niet in het zinsverband kunnen lezen is toch niet mijn probleem?

    Ter informatie: van de 107.000 weggevoerde Joodse Nederlanders en Joodse vluchtelingen overleefden 5.000 Joodse gedeporteerden de oorlog.

    In de Bersiap zijn minstens 11.262 Nederlanders en Indische Nederlanders vermoord en vermist. Een kwestie van tellen, nee dat doet mijn EXCEL-sheet.

    • Boeroeng zegt:

      Gewoon erkennen , Peter.
      Je weet heel goed dat je met je schrijfstijl mensen op stang jaagt.
      Doe dit niet meer svp… Zo verpest je deze site.

    • Jan A. Somers zegt:

      “het was een hypothese” In de wetenschap wordt zelfs een hypothese onderbouwd.

  14. Peter van den Broek zegt:

    Ik heb meer de indruk dat ik met mijn gegevens de mensen uit hun dagdromen help. Als dat als stangen wordt ervaren, dan mogen deze mensen zich wel eens beraden over onze Geschiedenis.

    Tot nu toe heb ik de woorden leugenaar of dement nooit voor anderen gebruikt, heeft zeker niks met schrijfstijl te maken. Come on Boeroeng, daargelaten dat ik zulke discussies niet op de deze web sites ga voeren. Daarvoor ben ik te netjes dwz Indisch opgevoed.

  15. Jan A. Somers zegt:

    “de mensen uit hun dagdromen help.” Zag ik een foto van een barakkenkamp met Indische mensen, waarop ik van herkenning opveerde op 5 juli: “Die foto! Net als Havendorp in Vlissingen voor de in 1944 uit hun huis weg gebombardeerde Vlissingers.” Begint u als eerste meteen op 6 juli moeilijk te doen met “dat het Havendorp in Vlissingen ook als polizeiliche Durchgangslager werd gebruikt, (…) Met de toevoeging ” “polizielich”, is dat vergelijkbaar met de politionele acties in Nederlands-Indie.” En nog veel meer wetenschappelijk hoogstaande Duitse uitdrukkingen die nergens op slaan. Vreemde dagdromen heeft u.

    • Ronereon zegt:

      @ JASomers. Ja, die Duitse uitdrukkingen klinken voor mij best eng. Gelukkig heb ik oprechte, betrouwbare buren. Wat verderop ligt een goed verscholen onderduikershol. Bijna alle (afgelegen) Joodse begraafplaatsen in de provincie heb ik bezocht. Buitengewoon intens aangrijpend. Liever geen Duits uitdrukkingen vanwege connotaties zoals u zegt. Ik ga snel weer verder met mijn Frans boek. Albert Camus, La Peste.

    • Anoniem zegt:

      Ik heb net mijn duitse leraar gevraagd of het das Lager is? Polizeiliches Durchgangslager?
      Das polizeiliche Durchgangslager.Hij zei mij:” Fluck up, what do you want to do with that?”

      • Bung Tolol zegt:

        Politisches Durchgangslager is iets beter Duits en betekent gewoon politieke doorgangskamp .zoals Dachau waar socialisten en communisten waren opgesloten .

        • R Geenen zegt:

          Ik ben in de jaren 70, werkte toen in Gersthofen aan het ontwerp van een Ethelene fabriek, in Dachau geweest. Het was geen prettige ervaring. Krijg nog de rillingen ervan.

        • Jan A. Somers zegt:

          Daar is een Joodse kapel waar 24 uur per dag een kaars brandt. Met een regelmatig afgeloste vrijwilliger afkomstig uit de Joodse gemeenschappen van over de hele wereld.

      • Ronereon zegt:

        ik denk dat de Duitse leraar, maar ook J.A. Somers, het bij het rechte eind hebben. “Ende des Sommers 1941 wurde beschlossen, dass 1942 die ‘Entjudung’ der Niederlande anfangen sollte. Die Juden sollten in Arbeitslager in Osteuropa geschickt werden. Für einen möglichst reibungslosen Ablauf brauchten die Nazis ein Durchgangslager. Man entschied sich für das zu diesem Zweck äußerst geeignete Flüchtlingslager in Westerbork. Ende 1941 wurde beschlossen, Westerbork für Deportationszwecke einzurichten. Die Kosten, u.a. für den Ausbau des Lagers mit 24 großen Baracken, wurden aus beschlagnahmten jüdischen Vermögen bestritten. Ab dem 1. Juli 1942 war das Lager als „Polizeiliches Judendurchgangslager Westerbork“ der Ausgangspunkt von insgesamt 93 Zügen nach Auschwitz, Sobibor, Theresienstadt und Bergen-Belsen.”. Echter, P.van den B. gebruikt ‘polizeiliche”, zonder s, terwijl het daaropvolgend zelfstandig naamwoord onzijdig is. Zijn Wortschatz (der Wortschatz !) wordt dan wel een dingetje als daarop volgt “polizielich”, is dat vergelijkbaar met de politionele acties in Nederlands-Indie”. In het Duits zeg je dan “Ich glaub mein Schwein pfeift”. Zoiets als waar haalt u het vandaan ? Eine Entschuldiging aan de twee Heren van het Benul, Bert K en J.A. Somers, zou getuigen van een keurige, nette opvoeding (‘te’ weglaten).

        • Jan A. Somers zegt:

          “zou getuigen van” Hoeft voor mij niet hoor, ik ben gewend aan vele soorten van mensen. En over een keurige, nette opvoeding heb ik geen recht van spreken. Vanwege oorlog, bezetting, bersiap e.d. zijn opvoeding en puberteit aan mijn voorbij gegaan. Wist dus ook niet hoe of ik mijn kinderen moest opvoeden. Heb steeds met verbazing naar hun opgroeien gekeken. Is wel goed gekomen.

        • Anoniem zegt:

          Vertaling “Ich glaube mein Schwein pfeift” in het Engels: I think my pig pipes.

  16. Peter van den Broek zegt:

    Heren, we zitten hier niet voor de grammatica wat natuurlijk iets anders is als Wortschatz, het juiste woord lijkt mij Rechschreibung.

    Ik verbaas me hogelijk over de inhoud van de reacties, die op wel hele opmerkelijke feiten en vooral creatieve interpretaties, gebrekkige vertalingen, uit zijn verband gerukte citaten e.d. zijn gebaseerd. Want hoeveel onjuistheden, verzinsels, indianenverhalen of woorden van gelijke strekking zijn in de reacties verwerkt?

    Neem nu de de aangehaalde officiële web site van kamp Westerbork. Leg ik het Nederlands verhaal naast het Duits verhaal, dan zijn er duidelijke verschillen en die liggen niet aan de vertaling. Westerbork,https://kampwesterbork.nl/geschiedenis.

    Ik citeer uit het Duitse verhaal over Westerbork: ” Das “Comité voor Bijzondere Joodse Belangen” sollte sich für die Kosten (über eine Million Gulden) verbürgen”.
    Verbürgen wordt op een heel creatieve wijze vertaald en geïnterpreteerd alsof de Joden Westerbork zelf hebben betaald. Mijn intuïtie zegt dat daar een luchtje aan zit. Volgens mij klopt dat niet, waar staat geschreven, dat Joden Westerbork zelf betaalden, wat is de bronvermelding?
    Of is dat wat de web site zelf vermeldt: “Die Kosten, u.a. für den Ausbau des Lagers mit 24 großen Baracken, wurden aus beschlagnahmten jüdischen Vermögen bestritten”. Dat is toch wel een hele ruime en creatieve interpretatie/conclusie dat de Joden Westerbork zelf financierden. Dat begint meer op anti-semitische propaganda te lijken.

    Bij nadere lezing van het Duitse verhaal komen nog woorden die verduidelijking behoeven, zoals “polizieliches” . Dat had in die tijd een even eufemistische betekenis als “politioneel”. Want hoe dien ik polizieliches en politioneel in zijn verband te vertalen. De Heren mogen het zeggen.

    • Jan A. Somers zegt:

      Om iets te mogen zeggen: U heeft dat verband tussen Havendorp en politioneel gelegd. Voor mij lag dat verband alleen in de gelijksoortige barakken. Een AH- (verder Duits!!) Na het zien van de foto bij het item..

  17. Bert Krontjong zegt:

    De Nederlandse regering schoot het bedrag van 1 miljoen Nederlandse guldens voor ,op strenge voorwaarden dat de Joodse gemeenschap dat bedrag zou terug betalen ! Neem maar contact op met de Anne Frank stichting ,die zullen dat beamen of bel rabbijn Soetendorp even of anders Hans Knoop .je kunt ze natuurlijk ook mailen .Ze zullen het allemaal bevestigen .Trouwens wel van het schip Dora gehoord ? Dat schip voer met honderden Joodse vluchtelingen tevergeefs langs Cuba ,Amerika en Canada ,geen land was bereid om die Joden asiel te verlenen in arremoede voeren ze weer terug naar Nederland en kwamen zo terug in Westerbork ,waar ze een paar maanden later hun Duitse “” Vrienden”” weer tegenkwamen ,waarom ik dit verhaal vertel ? Omdat het zelfde weer gebeurt in deze tijden ! Vluchtelingen worden weer met de nek aangekeken en in de steek gelaten .

    • Peter van den Broek zegt:

      Toch een beetje vreemd dat de Nederlandse regering het bedrag voor Westerbork voorschoot en dat de Joodse gemeenschap zich daarvoor garant moest stellen, want dat betekent “verbürgern”. Mijn vervolgvraag is of de Nederlandse overheid na de oorlog het geld alsnog van de Joodse gemeenschap heeft nagevorderd of is het als Wiedergutmachung kwijtgescholden, er kan na de oorlog toch moeilijk van een Joodse gemeenschap in Nederland gesproken worden?

      Het woord Voorschot heeft bij mij wel een bekende klank, want Indische Nederlanders kregen meubel- en kledingvoorschotten en moesten dat tot de laatste cent, ook in het buitenland terugbetalen. trouwens een woord dat bij de eerste repatriëringsgolf totaal onbekend was.

      De bewering dat de Joden Westerbork zelf betaalden is klinkklare onzin en zo staan er meer dingen in de reacties die volledig wartaal zijn. De excuses van Ronereon heb ik niet nodig.

      • Bert Krontjong zegt:

        @Van den Broek U noemt zich een “” Volbloed”” Indo ,volslagen wartaal ! en dan ook nog “”Ik ben netjes Indisch opgevoed”” Nou daar merken wij op dit blog weinig van en die excuses steek die maar in uw pantat ( ja zoek maar op in Google translate )

        • Hans Boers zegt:

          @ Bert, die onder schreef: “uw pantat….”

          Bert, als ik zo vrij mag zijn… In bepaalde streken van Malaysia duidt dit woord pantat iets anders aan (bij dames te vinden en niet bij heren).
          Als u begrijpt wat een Heer bedoelt zou Olie B. Bommel zeggen 😉

        • Ronereon zegt:

          @Hans B. Dat klopt voor bepaalde streken in Malaysia. Misschien een prikkelende aanleiding voor P.v.d.B. om wat (zelf) onderzoek te doen. Een beetje afleiding en lachen kunnen geen kwaad 🙂

        • Peter van den Broek zegt:

          Ook voor mijn Indische opvoeding wordt de sfeer toch wel erg platvloers, vulgair en ordinair . Ik hou het maar hierbij. Ik wens de heren een zonnig weekend en een onderhoudende voortzetting toe.

          Ik heb nog steeds niet de woorden leugenaar, dom en dement in de mond genomen. Mijn inziens een teken van een nette opvoeding.

        • Jan A. Somers zegt:

          Er was toch een versje: De Sultan van langkat, had last van zijn pantat ,,,,, Verder weet ik het niet meer. (geen dementie hoor, gewoon oud).

      • Jan A. Somers zegt:

        Ik denk niet dat ‘voorschot voor u alleen een bekende klank heeft, maar ook een bekende betekenis. Net als voor al die Indische Nederlanders die er gebruik van maakten. In mijn studietijd bestond het fenomeen “” renteloos voorschot”! Heb ik in tien jaar terug moeten betalen.

        • Bert Krontjong zegt:

          @Hr Somers : U begrijpt het ten minste .en u gebruikt ook geen woorden als “‘ klinkklare onzin “” en “” Volledige wartaal “” U heer Somers u bent Indisch opgevoed en u heeft een NETTE OPVOEDING genoten .

        • Ronereon zegt:

          Heer Somers, zeer goed opgemerkt ! Uw gedocumenteerde reacties waardeer ik (soms tikkie lang 🙂 evenals uw fatsoenlijk, net commentaar. Dat steekt schril af bij dat van speurneus Herr P. v.d. B. dat naar mijn gevoel meer het karakter heeft van een militaire grammaticale slagorde, geboende laarzen, dikke (bruine) vinger naar voren, weet-er-alles-van (jullie niet, bewijzen !) en immer gerade aus. Over de pantat durf ik niks te zeggen (ik heb er wel enorm om moeten lachen). Heer Somers, uw reactie op zijnde Heer van Benul was terughoudend, bijna vergevingsgezind. Heel, neen, echt Indisch. Laat azijn en strak staande kaken zijn voor wat ze zijn. Een extra glaasje Diplomatico Reserva Exclusiva 12 yrs op uw gezondheid ! Btw ik ben geïnteresseerd in het groot aantal gehouden interviews over Indos dat u eerder noemde. Bronnen ? Toegankelijk ?

      • Anoniem zegt:

        PvdB schreef: ….De excuses van Ronereon heb ik niet nodig.

        Graag goed lezen heer PvdB.
        Er staat: “Eine Entschuldiging AAN de twee Heren…enz. …..
        Er staat NIET “de excuses VAN de heer of mevr. Ronereon AAN de heer PvdB….”

        Hans Anders en andere brillenboeren hebben momenteel aanbiedingen: Twee en soms drie voor de prijs van één. En men krijgt er schoonmaakdoekjes en kokers bij.

      • Jan A. Somers zegt:

        “een woord dat bij de eerste repatriëringsgolf totaal onbekend was” In het Singapore Pay and Identity Book van mijn vader (u weet wel, die man met ” heeft wel een vreemd pak aan,’ staan na een aantal bedragen kampgeld, vanaf 21 november 1945 bedragen met aanduiding Tractement Voorschot. Dat was nog vóór de door u genoemde “de eerste repatriëringsgolf”.

        • Peter van denbroek zegt:

          1) voorschot
          2) overtocht betaald als onderdeel van het recuperatieverlof
          3) natuurlijk ook verblijf in Nederland betaald
          4) onderdak in Warmond, gelijk daarna havendorpin Vlissingen en binnen 10 jaar een vaste woning.

          Als dit niet een gespreid bedje is wat is het dan? Dit is zieligdoen en de gewone handeling voor evacuees van de eerste repatriëringsgolf. All animals are equal but some animals are more equal than other animals o.i.d.

          Vergelijk ik dat verhaal van mijn oma, dan zijn.er wel verschillen. Ach nee vergeefse moeite, paarlen voor de varkens.

          Horen, zien en zwijgen.

    • R Geenen zegt:

      @@Vluchtelingen worden weer met de nek aangekeken en in de steek gelaten @@
      Hoeveel van deze mensen zijn vluchtelingen en hoeveel zijn avontuurlijke criminelen en profiteurs?
      De getallen die ik af en toe lees, doet je schrikken. En hoe wordt daar tegenover opgetreden? In het oostblok veel harder dan in west Europa. Vind je gek dat velen, vooral die een gezin met meisjes hebben en ook bezittingen, er tegen zijn. Voor jouw als alleen staande maakt het niet veel uit.

  18. Anoniem zegt:

    Die Rechtschreibung ist Rechtschreibung

  19. Bert Krontjong zegt:

    Verburgen met twee puntjes op de u betekent instaan ,dus borg stellen ,ik sta in voor die schuld .Dus het comite voor bijzonder joodse belangen staat voor dat bedrag In/borg .De Nederlandse regering geeft dus niks nada ,nol weg maar wil gewoon dat miljoen terug .net als die voorschotten aan mijn ouders ,TERUG BETALEN DIE HAP !!! .Die Nederlandse Staat ontwikkelde zich na de oorlog als een struikrover eerste klas ,ze hebben zelf de bezittingen van die ex keizer Wilhelm in beslag genomen en tot nu toe geweigerd het terug te geven aan de rechthebbende erfgenamen .Volgens mij was Keizer Wilhelm geen Nazi .Ook Schiermonnikoog was toen bezit van een Duitser ,gewoon zelfde liedje ,ingepikt .Joden ,die niet aan hun financiele verplichtingen konden voldoen,simpel omdat ze vermoord waren ,werd een deurwaarder op hun dak gestuurd ,tot Ausschwitz ( Laatst bekend adres Ausschwitz ) Mw Truus Weismuller begeleidde 7 joodse kinderen van Duitsland naar Nederland ,bij de grens ,wilde die Nederlandse ambtenaar die kinderen naar Duitsland terugsturen ( Dus een gewisse dood tegemoet ) zei Mw Weismuller “” zal ik even met prinses Juliana praten ?”” Die was een bekende van mw Weismuller en zat toevallig naast haar in de trein .Ja toen was het goed en mochten die joodse kinderen Nederland betreden .

  20. Bert Krontjong zegt:

    Weet u voor wie ik dit gekissebis erg vind ?…………….. voor si Boeroeng ! Hij wilt dat zijn lezers goed met elkaar omgaan en hun taal kuisen van vulgariteiten of zo .Hou het graag Indisch ,dus netjes bedoelt Boeroeng .Boeroeng is ook altijd bereid om iemand te helpen ,als die persoon wat wilt weten over zijn familie .Dus ja mijn reactie op 09-07-2020 om 13,58 uur valt hem waarschijnlijk ook een beetje rauw op zijn dak maar ja beste Boeroeng ,ik ben ook maar een mens en helaas niet zo beschaafd en keurig als Pak Somers ,als bij mij de kurk ondergaat word ik mata gelap ,in persoonlijke gevallen pukul ik ook meteen er op los ,gelukkig moeten we het nu met woorden doen ,bij deze dan sorry maar alleen tegen jou ,minta maaf Boeroeng !

  21. Ronereon zegt:

    Herr P.v.d.B. Ik zie u dit brullen in Pruisisch kostuum met monocle : “Erg vulgair, ordinair en platvloers”. Donnerwetter ! Hahahahahahahahaha….. En ja, de woorden dement en leugenaar heeft u nog steeds niet in de mond genomen. Wel aan gedacht en dat is al zondig (zeiden mijn pastoors van vroeher, vreselijke gasten overigens). En bij een onbeheersbare slip of the pen, dan bent u gewoon verdwaald. Een paar kopjes kruidenthee, Turkse massage en een paar mantra’s prevelen doen wonderen. Ik wens u een welgemeend blij en onbevangen weekend. Voor het Schattenberg- Westerbork item is expertise genoeg aanwezig.

Reacties zijn gesloten.