Expositie Sophiahof : Vechten voor vrijheid. De vele gezichten van verzet

 

Museum Sophiahof Onder de naam ‘Vechten voor vrijheid. De vele gezichten van verzet’ komen verschillende kanten van verzet in Nederlands-Indië en in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog aan bod. Een complex thema: want er was verzet tegen de Japanners door met name Nederlandsgezinde bevolkingsgroepen maar er waren ook mensen die kansen zagen om Nederlands-Indië te bevrijden van de koloniale overheersing. In de tentoonstelling wordt dat ook gezien als een vorm van verzet. In de tentoonstelling vertellen we verhalen van verzetsstrijders en van de gewone man of vrouw die grote of kleine daden van verzet pleegde. Ook staan verhalen van nazaten centraal: wat betekenen de verhalen voor hen? Zo zullen we verschillende kanten van verzet te belichten. De openingstentoonstelling wordt samengesteld door het Indisch Herinneringscentrum en Moluks Historisch Museum, met bijdragen van onder andere Pelita met een speciale website over het Indische verzet.  Bron

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

61 reacties op Expositie Sophiahof : Vechten voor vrijheid. De vele gezichten van verzet

  1. Boeroeng zegt:

    Hanneke Wigard , directeur Moluks Historisch Museum

    3.00 Noemt ze het motief van Japan azie voor aziaten te willen . Zegt er niet bij, dit onder Japanse heerschappij
    3.50 Zegt: Dus alle Nederlanders werden uit de samenleving verwijderd.
    Meeste Nederlanders waren buiten de kampen
    Japan beloofde : jullie kunnen nu zelf die plekken innemen.. maar ze zegt er niet bij dat de belangrijkste machtsposities voor Japanners waren
    4.12 Zegt ze: aan het begin van de oorlog werden de meeste Nederlanders in interneringskamen ondergebracht… is niet zo. Wel in buitengewesten en de burgerinternering te Java kwam pas in 1943 op gang
    7.45 Zegt ze: Verzet buiten de kampen vooral door Indonesische groepen, minder door Nederlanders… Was dat zo?
    18.20 zegt niet dat Frits Dahler oa Indische jongeren intimideerde en een rol had hen naar de kampen te sturen.
    19.20 bevestigt weer het idee dat Nederlanders voornamelijk in kampen zat

  2. Boeroeng zegt:

    Ik neem aan dat de expositie niet vernoemd het dumpen van de backpay-verplichtingen bij Indonesië

    • Jan A. Somers zegt:

      “het dumpen van de backpay-verplichtingen bij Indonesië” Dat had ik ook niet verwacht. Was een zakelijke overdracht van de hele sociaal-economische balans van Indië aan Indonesië. Als Unilever zijn Zeeuwsmeisjegroep verkoopt gaan de werknemers en hun arbeidscontracten ook over naar hun nieuwe werkgever. Dat had het Amsterdamse gerechtshof de Indische werknemers ook verteld. Maar die hebben er geen gebruik van gemaakt.
      “waarbij de Indische jongens in eerste instantie bijna gedwongen werden voor Indonesie te kiezen.” Bij de overdracht van het KNIL werden alle KNILlers betrokken. Je hoefde niet mee, maar dan ging je wel een onzekere toekomst tegemoet. De collega’s van mijn vader bij de Gouvernements Marine zijn tot ca. 1962 blijven varen, voor zover ze niet waren overgestapt naar ander werk in Nederland. Vergeet niet dat de Nederlandse werknemers met gouden ketenen waren gebonden aan hun pensioenopbouw, dan stap je er toch niet uit, zonder andere vooruitzichten? Mijn vader werd definitief afgekeurd, maar zijn invaliditeitsmaanden tot aan pensioen zijn door de RIS betaald en afgehandeld richting SAIP.

      • R Geenen zegt:

        @@Bij de overdracht van het KNIL werden alle KNILlers betrokken. Je hoefde niet mee, maar dan ging je wel een onzekere toekomst tegemoet@@
        O ja, dan weet u er weinig van, zeker zoals de praktijk werd gehanteerd. Vraagt u het maar aan o.a. de heer Bo Keller. Die heeft de betreffende episode in Batavia/Djakarta meegemaakt en mij het volle verhaal van verteld. En wat betreft de gouvernement marine, die hebben niets met de KNIL te maken.

        • Bert Krontjong zegt:

          “”En wat betreft de Gouvernement marine ,die hebben niets met het KNIL te maken “” Die Gouvernement Marine viel onder Nederlandse marine ,die marine mensen hebben volgens mij wel hun achterstallig salaris /soldij gekregen .Die Gouvernement Marine bleef in dienst tot/met 1962 ,toen werd nieuw Guinea overgedragen .

        • R Geenen zegt:

          Mijn oom Antoine Chevalier was in eerste instantie radio telegrafist bij de MLD. Kreeg in Amerika een paar bijbehorende opleidingen. Boordschutter en piloot, want in nood moet een ander het toestel kunnen vliegen. Hij was als adjudant. MLD en mensen werden daar ook niet ontslagen en kregen hun salaris altijd uitbetaald. In Nl ging het gewoon door. Eenmaal in Holland, kreeg hij een huis in Katwijk vlak bij de legerplaats. Zie de foto’s: https://myindoworld.com/pictures/adjudant-a-c-chevalier-in-dienst-van-de-mld-in-indie/

        • Jan A. Somers zegt:

          “Die Gouvernement Marine viel onder Nederlandse marine” Wat weet u weinig over de geschiedenis van Indië, u bent niet de enige hoor, dat merkte ik ook in het Indisch herinneringscentrum. De mensen bij de GM waren gewoon Indisch ambtenaar, in tegenstelling tot de KM. En hebben dus ook nooit hun achterstallig salaris gekregen. Dat had u gewoon kunnen weten als u mijn stukje over de GM zou hebben gelezen in Javapost. De GM bleef geen GM, maar werd op 27 december 1949 Djawatan Pelajaran, met als directeur Mas Pardi, vóór de oorlog eerste officier van de Gouvernements Marine, en tijdens de bezetting admiraal bij de Angkatan Laut Republik Indonesia. Een man wiens nieuwe functie door de officieren van de voormalige Gouvernements Marine van harte werd gegund. Van het begin af aan ontstond de vooroorlogse prettige en gemoedelijke omgang. Toen in de jaren zeventig de zoon van Mas Pardi in Nederland kwam studeren werd hij opgevangen door de ‘Vereniging van het DvS-Personeel in Nederland’.
          Ook op het departement Djawatan Pelajaran bleven de Europese afdelingshoofden in functie, en werden soms bij pensionering nog afgelost door jongere Europese collega’s. Dat de laatste GMmers rond 1962 vertrokken had niets met Nieuw-Guinea te maken, gewoon pensionering of garantieregeling.

        • Jan A. Somers zegt:

          “En wat betreft de gouvernement marine, die hebben niets met de KNIL te maken.” Nou, het waren allemaal gewoon Indisch ambtenaar. De een als militair, de ander als burger. En bij expedities zorgde de GM voor de transportfaciliteiten van het KNIL.
          “Dat Indie was gewoon een kolonie niets meer en niets minder ” Kennelijk zijn meerdere mensen GG.

        • Loekie zegt:

          Nou… :

          “Vanaf 1930 moesten personen die bij de Gouvernements Marine in dienst traden een verklaring afleggen waarin zij zich verplichtten in oorlogstijd militaire diensten te verrichten. Vijf schepen van de Gouvernements Marine werden aangewezen om deel te nemen aan oefeningen van de Koninklijke Marine als vliegbootmoederschepen. Vanwege de overgang van telegraafkabels naar draadloze verbindingen kon de grote kabellegger Zuiderkruis omgebouwd worden tot bevoorradingsschip voor onderzeeboten en Dornier vliegboten.”

          “Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Europa, op 1 september 1939, werd de Gouvernements Marine gemilitariseerd. Officieel kwam de gehele Dienst van Scheepvaart onder bevel van de Commandant Zeemacht (CZM) te staan. De witte schepen waren vanaf dat moment Harer Majesteitsschepen en werden in marinegrijs overgeschilderd. De rangen van de officieren werden gelijkgesteld met die van de marine waardoor een gezaghebber van de Gouvernements Marine gelijk gesteld werd met een luitenant-ter-zee der eerste klasse van de Koninklijke Marine.”

          https://www.tracesofwar.nl/articles/2506/Gemilitariseerde-schepen-van-de-Gouvernements-Marine.htm?c=gw

        • Jan A. Somers zegt:

          “in dienst traden een verklaring afleggen waarin zij zich verplichtten in oorlogstijd militaire diensten te verrichten.” Dat moeten alle zeelui doen. Ik dacht al op de zeevaartschool, zoals mijn vader. Dat heet (dacht ik) vervangende dienstplicht, die mensen hoefden dan niet op te komen voor eerste oefening, maar verplichten zich in oorlogstijd te blijven varen. Dat had mijn vader voor de GM al in Vlissingen in 1918 gedaan. Maar je was wel burgerzeeman, geen Koninklijke Marine. Niet in dienst van Nederland, maar van Nederlandsch-Indië. Zijn (burger!)pensioen kwam dan ook via SAIP, niet rechtstreeks van het ABP zoals de militairen van de KM.
          Uw verhaal klopt helemaal, militarisering in de oorlog, demilitarisatie bij de capitulatie van het KNIL. (die capitulatie gold niet voor de KM!) Dat heeft enkele GMmers het leven gekost. Het bericht van demilitarisatie kwam te laat bij hun aan, en ze hebben hun schip tot zinken gebracht, een oorlogsdaad. Maar de Japanners hadden dit bericht ook gekregen en wisten dat ze weer burgers waren. Dus franc-tireur, dus geëxecuteerd. Tijdens de oorlog werden ze door de commandant zeemacht ook op onverantwoorde manier ingezet! (zie mijn stukje in Javapost, houten mitrailleurs!) terwijl de echte oorlogsschepen in de haven lagen. En de militaire rang was alleen titulair, zij bleven gewoon hun burgersalaris ontvangen.
          “kon de grote kabellegger Zuiderkruis omgebouwd worden tot bevoorradingsschip voor onderzeeboten en Dornier vliegboten.” Mijn vader was kabelspecialist, gezaghebber van de Zuiderkruis. Het werd een bevoorradingsschip voor de vliegboten en onderzeeboten. Daar zijn heel mooie foto’s van. De grote ruimen voor de opslag van zeekabels waren daar bij uitstek geschikt voor. En vóór het uitbreken van de oorlog ook twee snelle motorboten aan boord voor de jacht op Japanse vissers. Dit was ook het enige schip dat de oorlog heeft overleefd, Colombo. Na de oorlog het statiejacht van president Soekarno. Toen ik vanuit Soerabaja in Batavia aankwam voor vertrek naar Nederland, ben ik met mijn vader nog aan bord geweest. Spannend, als zoon van de gezaghebber door de djoeragan aan bord gefloten! Na de ombouw van de Zuiderkruis is mijn vader gezaghebber geworden van de Arend. oorlogstaken. Bij een luchtaanval zwaar beschadigd en tot zinken gebracht.

      • Boeroeng zegt:

        Wat ik altijd begreep, oa van mijn ouders, is dat wie de Nederlandse nationaliteit had in het KNIL in 1950, kon kiezen voor overstappen naar de Koninklijke Landmacht en dan inschepen voor vertrek naar Nederland. Waar men beroepsmilitair bleef.
        Wie wilde blijven in Indonesië werd ontslagen als militair.
        Mijn ouders kozen voor een bestaan in Nederland, wat meer zekerheid gaf.

        • Jan A. Somers zegt:

          “in Nederland, wat meer zekerheid gaf.” Dat was het probleem voor de oudere GMmers. Hun pensioenopbouw bij de Indische werkgever stopte, In Nederland moesten ze daarmee opnieuw beginnen. vandaar dat de oudere GMmers bleven varen onder hun nieuwe werkgever, de RIS, tot hun pensioengerechtigde leeftijd. Mijn vader had daar gelukkig geen last van, die werd volledig afgekeurd en kon met pensioen.

        • Bung Tolol zegt:

          Het is eigenlijk heel simpel ,was je in dienst van dat zogenaamde autonome gebied Nederlands Indie genaamd ,kon je als KNILLer of als Indisch ambtenaar fluiten naar je geld over die tijd in krijgsgevangenschap ,ja zei de Nederlandse regering haal je geld maar bij de nieuwe republiek .Dus je vecht voor de Nederlandse koningin tegen Bung Karno maar je achterstallig soldij moet je maar bij Bung Karno halen want ja rechtsopvolger what a bullshit ! Dat Indie was gewoon een kolonie niets meer en niets minder .,alles werd bepaald door Den Haag en die GG ( Goed Gek ) had maar te luisteren aan mijn hoela was indie een autonoom gebied ,het was gewoon een kolonie .

        • R Geenen zegt:

          @@Dat Indie was gewoon een kolonie niets meer en niets minder .,alles werd bepaald door Den Haag en die GG ( Goed Gek ) had maar te luisteren aan mijn hoela was indie een autonoom gebied ,het was gewoon een kolonie @@

          Natuurlijk weet een ieder hoe het in elkaar zit. Maar U weet toch ook dat Den Haag erg zuinig kan doen. Zeker als het niet in hun straatje valt.

  3. R Geenen zegt:

    Ik mis het verhaal Kokkelink verzet in Nieuw Guinea. Ik mis het verhaal van het opheffen van de KNIL, waarbij de Indische jongens in eerste instantie bijna gedwongen werden voor Indonesie te kiezen. Ik mis het verhaal van de KNIL soldaten die na aankomst in Nederland hun paspoort werden afgenomen en terug moesten naar Indonesie. Pas na 2 jaren durende proces mochten ze uiteindelijk blijven. Over verzet gesproken!

    • R Geenen zegt:

      Heb mijn vragen aan het museum van Sophiahof gesteld. Krijgt een niets zeggend antwoord van ” Er is veel meer op de tentoonstelling” van een filmbedrijf ” Haagse Dingen”. Wie zijn die klojoos? En waarom kan het museum mij niet beantwoorden? Of komt het doordat ik vermelde dat ik mijn vragen stelt vanuit SoCal?

    • Jan A. Somers zegt:

      Ik weet het niet meer zeker, maar ik dacht de groep Kokkelink te zijn tegengekomen. In tegenstelling tot de groep Meelhuisen. Daarentegen ben ik in een hoekje wel Bep Stenger tegengekomen. Maar er was zoveel informatie dat je het in één bezoek niet allemaal kon bevatten. Zo kan je ook de kritiek op het Indonesische verzet grotendeels terug brengen op een in mijn ogen ongelukkige volgorde in de presentatie. Ik werd indertijd bij de Kenpeitai ondervraagd over vier verzetsactiviteiten.
      “De openingstentoonstelling wordt samengesteld door het Indisch Herinneringscentrum en Moluks Historisch Museum, met bijdragen van onder andere Pelita ” Klopt, maar er waren in die tentoonstelling meer zaken te zien dan verzet. En Pelita houdt daar ook kantoor. Zelf lever ik ook bijdragen aan I4E, maar niet aan alle onderwerpen!

  4. Loekie zegt:

    Pelita moet zich afvragen of haar taak als begeleider bij het aanvragen van (bijvoorbeeld) een Wubo-uitkering (als gevolg van ervaringen tijdens de bersiap) is te combineren met het mede organiseren van een expositie over verzet, waarbij het de bedoeling is om ook BEGRIP te kweken voor het Indonesische verzet tegen de koloniale overheersing (inclusief de Indonesische excessen).
    Is het voor Pelita en/en of of/of.
    Als het en/en is, is het wellicht wenselijk dat Pelita in contacten telkens erbij zegt welke pet zij op dat moment draagt.

    • Boeroeng zegt:

      Het is geen expositie van Pelita en haar werk valt prima te combineren met een kantoor te hebben op het adres Sophiahof.
      En ook al noemt iemand van Pelita het Indonesisch verzet voor wat het is: verzet..
      Dat heeft niks met haar werk te maken.

      • Loekie zegt:

        “De openingstentoonstelling wordt samengesteld door het Indisch Herinneringscentrum en Moluks Historisch Museum, met bijdragen van onder andere Pelita ”

        Je moet niet roken, zegt de dokter, da’s slecht voor je gezondheid. kanker en zo.
        Naast de deur van de dokterspraktijk hangt een sigarettenautomaat.

        • Boeroeng zegt:

          Ik ben 12 jaar geleden gestopt met roken.
          Maar dit is een ander verhaal.
          Wat is er erg aan de bijdrages van Pelita ?

        • Loekie zegt:

          Tijdens een wubo-gesprek vertelt de cliënt over wat hem is overkomen tijdens de bersiap enz.
          Zegt de Pelita-rapporteur: wat erg allemaal, maar ja, die jongens vochten nu eenmaal voor hun vrijheid en waar gevochten wordt vallen slachtoffers.

          Bovenstaande is een idioot voorbeeld, ik weet het, maar gaat om principe: ik doe het andere niet omdat ik het ene doe.

    • e.m. zegt:

      @Pelita in contacten telkens erbij zegt welke pet zij op dat moment draagt.@

      — ADVERTORIAL (krant van vandaag e.m.)

      “” Stichting Pelita en Woonzorgcentrum Raffy verzorgen het scholingsprogramma Djalan Pienter, dat zorgmederwerkers schoolt in contextgebonden en cultuursensitieve zorg voor ouderen met een achtergrond in het voormalig Nederlands-Indië. De basistrainingen en verdiepingsmodules (zoals trauma’s en dementie) worden door het hele land gegeven. In het kader van het landelijk programma Contextgebonden Zorg, dat in opdracht van het ministerie van VWS wordt uitgevoerd, wordt Djalan Pienter ingezet om door kennisbundeling en kennisoverdracht de zorg aan de doelgroep te optimaliseren.

      Stichting Pelita zoekt per direct een

      PROJECTLEIDER m/v (32 uur per week)

      Voor verdere informatie zie http://www.pelita.nl en http://www.werkenbij.arq.org. “”

  5. Bert Krontjong zegt:

    Zo,n idioot voorbeeld is dit nu ook weer niet Loekie ,als die Pelita rapporteur nog erg jong is en weinig van die geschiedenis in de Oost heeft meegekregen ,zou hij dit zomaar eens kunnen hebben gezegd ,iemand met kennis van de bersiap zou dit never zeggen .

    • R Geenen zegt:

      Ja Bert, dat heb ik van uit SoCal al een poosje het vermoeden. Niet alleen pelita, maar ook SVB en SAIP. De mensen die er nu werken zijn voor hun taak opgeleid zonder enig opleiding richting het verleden. M.a.w. geen gevoel voor de situatie. Geen begrip en niet weten wat er vroeger heeft afgespeeld.

      • Jan A. Somers zegt:

        “SVB en SAIP. De mensen die er nu werken zijn voor hun taak opgeleid zonder enig opleiding richting het verleden.” Gelukkig maar. Stel je voor dat je een grotere uitkering krijgt als je meer zielig doet dan de ander. Bij SAIP is het nog makkelijker. Je krijgt via hun pensioen als ze je pensioenpremies in hun boeken kunnen terugvinden. Gewoon een actuarieel rekensommetje.Geen cent meer of minder, dat is nu eenmaal de taak van een ambtenaar, gelukkig maar. Als hij/zij anders doet kan dat corruptie zijn. “mensen, die niet eens het verschil weten tussen een Indische en een Indonesier.” Hoeft toch ook niet. de pensioenpremies van een Indo of Indonesiër zijn dezelfde guldens>Euro’s. Met gewone kalenderjaren als dienstjaren.

    • Boeroeng zegt:

      Het is wel een verkeerd gekozen voorbeeld.
      Omdat het niet een voorbeeld is wat iets over de expositie verduidelijkt.
      En als Pelita een jonge rapporteur aanneemt, dan vertellen ze bij de intakegesprekken natuurlijk dat men rekening moet houden met wat de clïenten hebben meegemaakt.

      • R Geenen zegt:

        @@rekening moet houden met wat de clïenten hebben meegemaakt@@

        Rekening mee houden en er voor openstaan is wel een hemelsbrede situatie. En dat zie ik bij de meeste jonge mensen niet gebeuren. Merk dat ook bij de huidige ondervraging van mensen die een WUV proberen te krijgen. Voorbeeld: een 20 jaren geleden kreeg iemand o.a. vanwege zijn trauma altijd alle lichten in zijn huis dag en nacht aan liet. Iemand in Ca is daar pas geleden met het zelfde probleem al voor de 3de keer afgewezen.

  6. Bert Krontjong zegt:

    Het is maar de vraag of hun werkgever ( Pelita,SVB en SAIP ) het op prijs zou stellen ,als hun werknemer enig begrip of compassie zou tonen t.o van de client .De regels moeten worden nageleefd ,dat is rule 1 ,volg de regels ,er is geen plaats voor enig medelijden of zo ,daarom is dat spreekwoord zo mooi “””Tussen de mazen van de wet zwemmen “” Je volgt de regels en vind daar een wettelijk gaatje ,dan kan zo,n instantie niets anders doen dan je gelijk geven ,want ja zo zijn de regels ! Zo heb ik eens een flinke som geld verdiend ( subsidie) door gewoon een wettelijke draai aan de regels te geven ,ze konden niets anders doen dan de subsidie te verstrekken ,want ik voldeed aan alle regels .Dat gaf me wel voldoening ( meer dan het geld) dat we die bureaucraten eindelijk te slim af waren .maar makkelijk was het niet !

    • R Geenen zegt:

      Bert, ik bedoel iets anders. De mensen die jaren geleden daar werkten, wisten wat er is gebeurd. En waarom ze daar werkten. Die hielpen de slachtoffers, door o.a. de weg te volgen. Ze gaven adviezen. De wegen werden soepeler bewandeld. Nu werken er mensen, die niet eens het verschil weten tussen een Indische en een Indonesier. In de zelfde familie werden mensen die de aanvragen in het begin vroegen, kregen alle hulp op een positieve manier. Vandaag zitten er mensen die daar zitten voor het geld en de rest laten ze gewoon koud.

  7. Nico Broersma zegt:

    De samenstellers van deze expositie moeten hun biezen pakken, het IHC, Stichting Herdenking etc incluis. En oja, de rest van deze links-Indische Kongsi, die slechts onderling subsidiegelden verdelen om daarmee hun niet-representatieve wereldbeeld door te drukken ( zonder rekening te houden met de eerste generatie), moeten ook weg. Het is tijd voor de grote schoonmaak.

  8. PLemon zegt:

    @ …waarom kan het museum mij niet beantwoorden?

    # Ze houden zich mogelijk aan de grote lijnen in het verhaal…

    *** Merkelbach ging over naar de Nederlandse krijgsmacht. Voor Knil’ers van Europese afkomst, de Indo’s en Hollanders, bestond – anders dan voor Molukkers – de mogelijkheid in dienst te treden bij de Koninklijke Landmacht. ,,Ik heb het gemakkelijker gehad dan de Indischen en de Molukkers. Assimileren in een militaire organisatie was eenvoudiger. De Ambonezen hadden die officieel niet meer en de Indische mensen werden er vijandig bejegend. Voor beiden was Nederland bovendien een vreemd land.”

    Wij werden niet al te hartelijk onthaald, herinnert Merkelbach zich. ,,Nederland wilde ons helemaal niet hebben.” Het was een bittere pil voor de repatrianten en evacués, dat niemand hier wist wat zich daar had afgespeeld, hoe oorlogsleed vrijwel alle Europeanen had getroffen. Na de Japanse capitulatie vernam Merkelbach dat zijn vader tijdens een krijgsgevangenentransport was omgekomen. Zijn familie vond hij uitgeteerd terug in het kamp. ,,Ze werden geslagen, vernederd, kregen slecht te eten, tyfus brak uit. Als we daarover vertelden, zeiden de Hollandse mensen zeiden: ach ja, wij hebben de oorlog ook meegemaakt, tijdens de hongerwinter moesten we zelfs tulpenbollen eten. Dan dachten we: laat maar.”
    https://www.trouw.nl/nieuws/nederland-wilde-ons-helemaal-niet-hebben~b1f8a13b/

    • R Geenen zegt:

      Allemaal heel erg echt. Bij het lezen komen bij mij ook de verhalen en de gevoelens weer boven. In eerste instantie vanwege de kou wist ik als jong persoon al na een week, dat ik niet in Nederland bleef.

  9. Peter van den broek zegt:

    Komt het verzet van niet-Nederlandsgezinde Indonesiers ook aan bod in de tentoonstelling?

    Anders krijgen we het gezeur dat het een eenzijdig getinte (koloniale) tentoonstelling is die broodnodig gedekolonialiseerd moet worden.

    • PLemon zegt:

      @ verzet van niet-Nederlandsgezinde Indonesiers

      # die zijn ingepakt met de belofte van onafhankelijkheid.

      *** Een ander verschil met de situatie in Europa was het gegeven dat mogelijke verzetsdeelnemers herkenbaar waren aan hun huidskleur. De Japanners hadden de bevolkingsgroepen van Nederlands-Indië, gebruikmakend van al bestaande rechtsverschillen, handig tegen elkaar uitgespeeld. De Inheemsen werd onafhankelijkheid beloofd, zodat deze groep – althans in het begin van de bezettingsperiode – weinig reden zag te protesteren. Pas in 1944 zou dit anders worden, echter toen was het te laat. Tegen de Nederlanders, de voormalige koloniale macht, werd van begin af aan hard opgetreden. Wat ten onrechte wel eens wordt verondersteld: de internering van het blanke bevolkingsdeel had geen raciale motieven. Het in april 1942 ingestelde pendaftaran (persoonsbewijs waarop raciale kenmerken) had niet ten doel blanken te treffen, maar ‘slechts’ de Nederlanders. Andere blanken, niet-Nederlanders zijnde, bleven buiten internering. Het gevolg van de Japanse interneringsmaatregelen was echter dat de blanken geen ruimte werd gegund voor verzetsactiviteiten, en dat niet-geïnterneerde pro-Nederlandse Indo-Europeanen, Ambonezen, Menadonezen en Chinezen reden hadden bang te zijn om te worden opgepakt.
      https://historiek.net/opsporing-en-beoordeling-van-anti-japanse-activiteiten/47582/amp/

      • Peter van den Broek zegt:

        De Japanse belofte tot onafhankelijkheid was toch louter retoriek Japanse propaganda, die een goedgelovige Indonesiër best wilde geloven , maar de Japanse belofte werd niet gevolgd door harde feiten. Nederlands-Indie werd gewoon een Japanse kolonie, business as usual.

      • Jan A. Somers zegt:

        “verschil met de situatie in Europa ” In het begin van de tentoonstelling wordt uit de doeken gedaan wat voor verzet de verschillen in achtergronden en uitgangspunten zijn tussen Nederland en Indië. Je moet voor die tekst natuurlijk open staan en een beetje begrijpend lezen. En geduld, er is zo veel!

    • Jan A. Somers zegt:

      Als u de tentoonstelling binnenkomt begint het met de vele Indonesische studenten (PPI) die aan het Nederlandse verzet deel nemen of naar Engeland gaan. Met de leus eerst Nederland bevrijden, dan Indonesie (van de Nederlanders). Uw moeder heeft dat toch gezien?

  10. Boeroeng zegt:

    citaat historiek,net
    —–
    Het in april 1942 ingestelde pendaftaran (persoonsbewijs waarop raciale kenmerken) had niet ten doel blanken te treffen, maar ‘slechts’ de Nederlanders. Andere blanken, niet-Nederlanders zijnde, bleven buiten internering.
    ——————
    De pendafteran had tot doel Europeanen op te sporen en de meest Europees uitziende of in Europa geboren of met een hoog gehalte Europese voorouders konden worden geinterneerd te Java. Op de andere eilanden werden in principe allen met een Europese achternaam/ juridische status/uitziend geïnterneerd.
    En daar waren ook veel niet-Nederlandse wel Europese burgers bij.
    In principe allemaal. uitgezonderd bondgenoten van Japan of neutrale Zwitsers.
    Dat begreep ik altijd.

    • PLemon zegt:

      @ ook veel niet-Nederlandse wel Europese burgers bij …

      # de exacte cijfers…

      *** In Nederlands-Indië werden in 1942 door de Japanners ongeveer 89.000 geallieerde militairen krijgsgevangen gemaakt: ruim 42.000 Europese militairen van het KNIL en de Koninklijke Marine, en circa 25.000 inheemse KNIL-militairen, circa 15.200 Britten en Brits-Indiërs, circa 5.600 Australiërs en circa 1.100 Amerikanen. Het merendeel van de inheemse KNIL-militairen werd na korte tijd weer vrijgelaten
      https://www.indischekamparchieven.nl/nl/bezetting-en-bersiap/over-de-kampen

    • Loekie zegt:

      Werd de witte burger meneer Jansen geïnterneerd in een burgerkamp?
      Werd de witte burger Herr von Aachen geïnterneerd in een burgerkamp?
      En de witte burger mister Meadows?

      • Boeroeng zegt:

        Geen idee Loekie,
        Het punt wat je wilde maken is me niet duidelijk.

        • PLemon zegt:

          #Ws om onderscheid tussen soldaat en burger..

          *** In het veroverde Nederlands-Indië wil Japan alle Westerse invloed uit het openbare leven uitbannen. In de buitengewesten wordt daarom de gehele Europese burgerbevolking (blanken en Indo-Europeanen) vrijwel direct na de bezetting geïnterneerd. In het Marinegebied (Borneo, Celebes, de Molukken, de Kleine Soenda-eilanden en Nieuw-Guinea) is het beheer over de kampen in handen van het Burgerlijk Marine Bestuur. Op het dichtbevolkte Java vindt de internering plaats in fasen. Vanaf 11 april 1942 zijn alle Europeanen vanaf zeventien jaar verplicht zich te laten registreren. De Japanse autoriteiten maken een onderscheid tussen volbloed Nederlanders (totoks) en Nederlanders van gemengde afkomst (Indo-Europeanen). De eerste groep wordt in de loop van 1942 en 1943 geïnterneerd. Mannen tussen de zestien en 60 jaar komen daarbij als eerste aan de beurt, aansluitend volgen de vrouwen, kinderen en bejaarden. Bij de internering worden de mannen gescheiden van de vrouwen en kinderen. De meeste Indo-Europeanen blijven op Java buiten de kampen. 
          http://www.afscheidvanindie.nl/archieven-onderwerpen-j-kampen.aspx

        • Peter van den Broek zegt:

          De vele gezichten van het verzet? Verzet wordt wel op een vreemde manier gedefinieerd, maar niets is het Sophiahof te gek.
          Maar waar is dan de coup van Westerling gebleven? die hoort toch ook in het rijtje thuis?

          Heeft Sophiahof de moeite genomen de verschillen tussen de tentoongestelde soorten verzet te tonen? dan begrijp ik tenminste waar ze het over hebben. Dat heb ik tot nu toe niet ontdekt.

        • Loekie zegt:

          “Heeft Sophiahof de moeite genomen de verschillen tussen de tentoongestelde soorten verzet te tonen? ”
          Nono bijvoorbeeld zegt altijd dat zijn oom Charles een onverzettelijk karakter had en ook veel werk kon verzetten.
          Ik weet overigens niet of dit relevant is en of Sophia daar iets mee kan of moet.

        • Peter van den Broek zegt:

          verzet tegen wat?

          Voor de oorlog Indonesisch geweldloos verzet tegen Nederlandse koloniale overheersing.
          In de oorlog Nederland-geïnspireerd en gewapend verzet tegen Japanse militaire overheersing en Indonesisch geweldloos verzet tegen Japanse koloniale overheersing. En Nederlands verzet tegen Duitse militaire overheersing.
          Na de oorlog Indonesisch gewapend verzet tegen Nederlandse militaire en koloniale overheersing. Na de oorlog Indonesisch geweld =geen verzet tegen geweldloze Nederlandse burgers.
          Na de souvereiniteitsoverdracht Moluks gewapend verzet tegen wat, een Indonesisch eenheidsstaat?
          Na de souvereiniteitsoverdracht de coup van Westerling als verzet tegen wat of was het meer geweld tegen de eenheidsstaat Indonesië?

          Want er is verzet en Verzet. Dan lijkt het toch voor de hand en voor een beter begrip van het Verzet dat Sophiahof daarop een antwoord geeft? Daargelaten welk verzet legitiem is. Sophiahof mag zich toch best moeite geven voor al dat subsidiegeld dat zij ontvangt.

        • Boeroeng zegt:

          Wel Peter,
          ” Verzet tegen wat ? ”
          Je kent die geschiedenis dus je kan zelf wel bedenken wat de expositiemakers ongeveer verstaan onder “verzet” .
          Hen een definitie vragen kun je doen…. maar je kent globaal de antwoorden al.
          Of je bedoelt dat het lijkt alsof de Indonesische excessen tegen burgers worden gebagatelliseerd of goedgepraat door die ook als ‘ verzet’ te zien.
          Ik denk niet dat dit de bedoeling was van de expositiemakers en de verantwoordelijken; IHC en MHM.

        • R Geenen zegt:

          @@Hen een definitie vragen kun je doen@@
          Als je hun wat vraagt, krijg je dan antwoord?

        • Peter van den Broek zegt:

          Ik vergeet ook nog het Indonesisch verzet in Nederland tegen de Duitse inval.

          Wat de tentoonstellingsmakers onder “Verzet”verstaan weet ik niet, daarom bekijk ik de bijbehorende video, waarin b.v.b. het Molukse verzet wordt vermeld.

          Dat verzet is wel opmerkelijk, want de Molukkers verzetten zich niet alleen tegen de Japanse, maar ook tegen een Indonesische overheersing. Daarentegen verzetten zij zich niet tegen de Nederlandse koloniale bezetting. Ik krijg uit de video niet de indruk dat dat onderwerp op de tentoonstelling wordt belicht.

          Daarbij is het Moluks onafhankelijkheidsstreven als “verzet” een problematisch gegeven want zij wilden zich wel afscheiden van een jonge staat, een vroegere kolonie, sommigen zeggen de rechtsopvolger!!!!!! Afscheiding is iets anders dan Verzet. Er valt wat te zeggen dat het Moluks streven een Nederlands maaksel was, voordien was er toch geen sprake van Moluks nationalisme? Laat ik dat laatste maar afdoen als Indonesische propaganda.!!!

          Het hangt er maar vanaf vanuit welk standpunt je het bekijkt, want vanuit Indonesisch oogpunt heulden de Molukkers met de vijand, de Nederlandse koloniale overheersers. Hier is sprake van collaboratie. Zegt de tentoonstelling daar iets over?

          Dr historische context lijkt mij wel belangrijk om de vele gezichten van het Verzet te begrijpen.

          Is deze tentoonstelling wel gedekoloniseerd?

      • Jan A. Somers zegt:

        De Duitser bleef uiteraard vrij. Ook de Belg. De melkerij waar ik na de Kenpeitai te werk werd gesteld was van Ab Croin, had een Belgisch paspoort.

        • Boeroeng zegt:

          Er zijn verhalen dat soms Duitsers toch het kamp in moesten.
          En dan dit over een Belg
          De chemisch ingenieur Joop Al (geb. 1930) heeft de Belg in kwestie, Cesar Refuge, tijdens zijn internering in 1944-1945 meegemaakt. Wanneer hij De Jongs tekst leest, wordt hij boos, omdat hij zich de man heel anders herinnert: als ‘een uitzonderlijke figuur’, die juist veel voor de geïnterneerde jongens heeft gedaan.

          Bron: Joop Al blijft het oordeel van L. de Jong bestrijden | Trouw

        • Jan A. Somers zegt:

          Wat ik hierboven schreef was natuurlijk de officiële regeling. Maar op die kantoortjes voor de pendaftarans wisten ze vast niet altijd het verschil tussen een Nederlander en een Belg. En ik ben ook tussentijds veranderd van etnische kleur. Ik was mijn pendaftaran ‘verloren’. Mijn moeder was ‘ziek’, en mijn buur vrouw die we altijd al tante noemden was donkerder dan ik en had een goede heupdraai. Pats boem, een andere achtergrond.

  11. ellen zegt:

    Waar is dan de coup van Westerling gebleven?
    Er werd zoveel informatie gegeven, dat het teveel is om het in een enkele keer voor jezelf vast te leggen. Ik dacht dat deze coup wel getoond werd in een kort filmpje (onderdeel van het antwoord op de revolutie). Mijn vader (geen beroepsmilitair) die deelgenomen heeft aan de politionele actie had trouwens een hekel aan Westerling. Hij vond hem misschien te meedogenloos.

    • Boeroeng zegt:

      In het filmpje staat ze op 2.18 minuten bij een tijdlijn aan de muur.
      Onder het kopje 1950 staat als eerste vermeld de mislukte staatsgreep van Westerling. (vaagjes te zien bij vergroting)
      Je kunt dat verzet noemen, hoewel ‘mislukte staatsgreep’ een accuratere omschrijving is.
      De Indonesische geweldsexcessen kun je ook onder “verzet” rangschikken, hoewel mishandeling, marteling en moordpartijen meer directer is.

    • Jan A. Somers zegt:

      Op die tentoonstelling was een grote hoeveelheid informatie bij elkaar gebracht. En speels gepresenteerd. Maar mijn probleem was dat je er vrij doorheen kon lopen, zonder lijnen voor de tijd en belangrijkheid. Als je er iets vanaf wist was het een goudmijn, als je er vers tegen aan liep was het een beetje rommelig zonder begin en einde. verdeeld over meerdere ruimtes.
      Bij de ontvangstbalie heb ik nog opmerkingen gemaakt over de bereikbaarheid met OV (tramlijn 1), Die waren de volgende dag al verwerkt in de website. De mevrouw van de bibliotheek was in Soerabaja geboren, in dezelfde wijk Darmo als ik. Wel een jonkie, 20 jaar jonger. En ging elk jaar naar haar zus die nog steeds in Darmo woonde. Collateral meeting! Ik heb niet systematisch gezocht, maar zag wel juweeltjes. Ik heb haar ook nog verteld van de grote boekenverzameling van het voormalige IWI waar ik in het verleden een stapel jaarverslagen en rapporten van de Dienst Volksgezondheid heb achtergelaten. Zij zou op zoek gaan. Heb ook wat leesvoer achtergelaten. En een leuke babbel met de ,meneer van de ‘wetenschap’.

  12. Indisch4ever zegt:

    Net binnen van welingelichte kringen:
    Anies Pattisiani hangt in de expositie.
    Klik op zijn oude foto om de tekst te lezen.
    De kleurenfoto toont een journaliste met Anies in 2015 op de TTF.

    ..

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.