Verslag van Nederlandse oorlogsmisdaden in Indonesië uit eerste hand

Na de tweede politionele actie in Indonesië in februari 1949 – de eerste werd uitgevoerd in 1947 – plaatst De Groene een anonieme brief van een Nederlandse officier aan zijn vrienden. De schrijver in kwestie, Ko Zweeres, werd na zijn terugkeer in Nederland journalist bij het Algemeen Handelsblad.  groene.nl

Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

79 Responses to Verslag van Nederlandse oorlogsmisdaden in Indonesië uit eerste hand

  1. Politionele acties 2 - - van den broek schreef:

    Halfbloeden.” Wat is daar nu racistisch aan? Welnu, “Mischlinge” was een kernbegrip in de rassenwetten van de nazi’s. Dat zou Ko Zweeres toch bekend in de oren moeten klinken; hij heeft de Duitse bezetting in Nederland immers aan den lijve ondervonden. Of was zijn morele kompas op dat punt even van de kaart?

    In Nederlands-Indië was de gangbare term voor deze bruine groep “Indo-Europeanen” of Indo. Het betrof nakomelingen van een Europese (vaak Nederlandse) vader en een inlandse/Indonesische moeder. Zodra deze kinderen door een Nederlandse vader werden erkend, waren zij voor de wet Europeaan i.c. Nederlander.
    Daarnaast maakt Zweeres bij civiele autoriteiten een onderscheid tussen Nederlanders en Indo’s. Waren indo’s dan geen Nederlanders, als zij erkend waren?
    Zweeres noemt verder de kolonie Eufemistisch een “klassenmaatschappij waarbij bruine Indonesiërs onderaan stonden”.
    Klaarblijkelijk was Zweeres niet geheel op de hoogte van het gangbare taalgebruik en de juridische indeling (Europeaan -Inlander-andere Oosterlingen) in zijn eigen kolonie”. De Heer R.P. Kuijper had dat toch moeten weten. Dus waar hebben Zij het eigenlijk over? Onwetendheid is geen excuus.

    Volgens Ko Zweeres waren Indo-Europeanen ergere “inlandertrappers” dan de militairen uit Nederland. Een gedurfde uitspraak, zeker wanneer die wordt geponeerd door een totok. Want wat deden die brave Nederlandse militairen zelf eigenlijk? Waren zij barmhartige Samaritanen in ons Indie? Zijn vergelijking slaat helemaal en dan ook helemaal nergens op. Wat is dan zijn vooringenomenheid , een andere vorm van alternatieve Objectiviteit?

    Zijn laatdunkende manier waarop hij de Indonesiërs beschrijft, verraadt de koloniaal pur sang (volbloed): de provinciaal die de wijde wereld introk, maar zijn bekrompen wereldbeeld gewoon in zijn plunjezak meenam. De man heeft van zijn verblijf in de Oost werkelijk niets geleerd.

    Ik heb het nodige over Ko Zweeres gelezen en koester best bewondering voor zijn rol als klokkenluider. Maar had hij, na een paar jaar in “Ons Indië”, werkelijk niets zinnigers over Indo’s kunnen schrijven dan de term “halfbloeden”? Afgezien van wat gemeenplaatsen getuigt zijn relaas vooral van een stuitend gebrek aan realistisch en politiek inzicht — een kapitein van de Koninklijke Landmacht onwaardig.

    Zweeres is in wezen een zielig figuur. Hij kon het kleed van Bezetter, de koloniaal niet afschudden omdat hij de Indonesiër nooit als een gelijke zag, maar slechts als een “Inlander” die bestuurd moest worden. Datzelfde geldt ook voor zijn mening over Indo-Europeanen.

  2. Huib schreef:

    En de coupe die Westerling in Bandoeng pleegde was ook uitsluitend gericht tegen de bewapende TNI voor zover mij bekend. Ik heb met eigen ogen de dode TNI soldaten uit hun Jeeps en tanks zijn hangen voor hun kazerne en op kruispunten.
    Overigens mijn vriendje Leopold Sitée en ik waren op weg van school naar huis toen we midden in een vuurgevecht terecht kwamen en doken in de greppel langs de weg. De Indonesische bewoonster zag ons en haalde ons naar binnen, waar bleek dat haar man TNI officier was en in zijn pendèk zat. Hij had gauw zijn uniform uitgetrokken.

    • RLMerrtens schreef:

      @Huib; ‘coupe in Bandoeng’- Parool 1950; Westerling probeert met zijn aanhangers Bandoeng te veroveren. Een actie die op niets uitloopt. Onze correspondent meldt op 24 januari; ‘Even plots als de moordenaars waren gekomen zijn ze ook weer vertrokken. Alles wat hier is gebeurd heeft met eerlijk vechten niets te maken. Wat onder Westerling leiding op Zuid Celebes met soldaten van de Knil werd uitgehaald heeft men nooit durven publiceren. Als dat wat hier in Bandoeng is gebeurd een staal(!) van zijn optreden moet heten, kan men thans alles stilzwijgend begrijpen. Er is maar één woord voor; moord!.
      -Tijdens de presentatie/bespreking van zijn boek Westerling door auteur de Moor bij de vereniging Vrienden van het Indisch boek, Den Haag jr.’90 stond een dame op en vertelde verbolgen, dat zijn aanhang jacht maakte op alles wat een uniform droeg. Niet vermoedende en ongewapende TNI’ers werden zonder pardon neer geknald. Haar neefje van 16, had toevallig een kaki bloes aan, wat ook zijn dood betekende.

  3. Bert .. schreef:

    Tja zo zie je maar dat de meningen over Westerling verschillen ,dat Boeroeng hem een massamoordenaar vindt is zijn goed recht ,het recht om je eigen mening te hebben,ik denk daar anders over is mijn goed recht ,nou heb ik Westerling gekend van zijn tijd in Amsterdam,hij sprak met respect over het Indonesische volk ,hij had een heel andere mening over hun dan Ko Zweeres.Nou is Westerling een vechter ook goed in martial art met de blote vuist dus.Deze man was wel in staat om te doden maar ja daar was hij soldaat voor maar onschuldige vrouwen en kinderen kom nou ,die zou hij geen haar krenken .!

    • Boeroeng schreef:

      Bert, wat ben je naïef. Westerling heeft zelf allang bekend dat hij honderden mensen heeft vermoord.

    • Ron Geenen schreef:

      @Deze man was wel in staat om te doden maar ja daar was hij soldaat voor maar onschuldige vrouwen en kinderen kom nou ,die zou hij geen haar krenken .!@

      Mee eens. En dat deden de Indonesische rover benden en ploppers of hoe je ze ook noemt heel vaak. In noord Sumatra bestreed hij deze benden met hun eigen wapens. Hij noemde zijn groep Kaki Lima en viel ze nachts aan. Ook liet hij zijn mensen false berichten doorgeven, waardoor de benden tegen elkaar te keer gingen.

    • RLMertens schreef:

      @Bert; ‘een vechter etc.’ – Welke moedige/helden(!) daden heeft hij eigenlijk verricht?

    • mr. Robert Peter Kuijper schreef:

      Westerling was een oorlogsmisdadiger op het niveau van de Waffen-SS die oneervol ontslag zou hebben verdiend alsmede strafrechtelijke veroordeling.

      • mr. Robert Peter Kuijper schreef:

        Ko Zweeres was mijn grootvader en heeft anders dan Bert gezien wat daar gebeurde,

      • politionele acties II - van den Broek schreef:

        Om alles in een historisch kader te passen wat vragen :
        1) bij welk militair onderdeel was Ko Zweers geplaatst vòòr, tijdens en na de tweede politionele actie, in het Indonesisch Agresi Militer Belanda II?
        2) wat was zijn functie bij dit onderdeel?
        3) hoe lang heeft hij zijn dienstplicht vervuld in het voormalig Nederlands-Indie of was hij daar als Oorlogsvrijwilliger OVW?

      • mr. Robert Peter Kuijper schreef:

        politionele acties II – van den Broek schreef:
        16 februari 2026 om 23:51
        Om alles in een historisch kader te passen wat vragen :
        1) bij welk militair onderdeel was Ko Zweers geplaatst vòòr, tijdens en na de tweede politionele actie, in het Indonesisch Agresi Militer Belanda II?
        2) wat was zijn functie bij dit onderdeel?
        3) hoe lang heeft hij zijn dienstplicht vervuld in het voormalig Nederlands-Indie of was hij daar als Oorlogsvrijwilliger OVW?

        De precieze standplaats en duur moet ik nu even schuldig blijven, ik doe daar zelf onderzoek naar en heb informatie opgevraagd terwijl mijn grootvader en mij zoals gezegd nooit over heeft verteld. Ik weet wel dat hij is opgeroepen als reserveofficier, daar minstens twee jaar is geweest en diende als eerste luitenant, later als kapitein bij de Landmacht onder meer in de regio rond Jogjakarta. Ik ben bezig met het opvragen van meer specifieke informatie bij Defensie.

      • Ko Zweeres - van den Broek schreef:

        @ heer Robert Peter Kuijper

        Bij nader inzien is Ko Zweeres toch een heel bijzonder geval. In februari 1949, vlak na de Tweede Politionele Actie, werd zijn brief al gepubliceerd. Wat hem vervolgens overkwam, lijkt een voorbode te zijn van wat er met Joop Hueting in 1969 gebeurde. Het was dan ook bijzonder moedig van Zweeres om al zo vroeg uit de school te klappen; hij heefvoor die moed t een hoge prijs betaald.

        Ik ben in de archieven gedoken en zal de gevonden informatie over hem direct aan de heer Kuijper toesturen.

        Wat betreft de manier waarop Ko Zweeres over Indonesiërs en Indo’s dacht en sprak: dat was in die tijd toch heel gebruikelijk. Spraken Indo-Europeanen of hun vertegenwoordigers van het IEV er destijds schande van of reageerden zij met verontwaardiging? Welnee. Waarom zouden we daar dan in het ‘hier en nu’ nog zo moeilijk over doen?

  4. Ron Geenen schreef:

    Vervolg: En wanneer een 10 tal moordenaars, die tientallen hebben vermoord, door een ander worden vermoord. Wie is dan de massa moordenaar? Dat kan nog interessant worden.

    • Boeroeng schreef:

      Westerling is de meest bekende massamoordenaar in de zuidcelebesaffaire rond de jaarwisseling 1946/1947

      • Ron Geenen schreef:

        En als het onderzoek uitwijst dat het niet zo is?

      • Bert schreef:

        @Boeroeng ” Westerling is de meest bekende massamoordenaar in de zuid celebes affaire rond de jaarwisseling 1946/1947 ” Boeroeng ,beste Boeroeng ,Westerling werd als plakplaatje beschouwd door de Indonesiers als symbool van de verderfelijke Hollanders. zowel de Hollanders als de Indonesiers schoven alle schuld,nou in de schoenen van Raymond Westerling ,laten die kut Indonesiers en die kut Hollanders nou eens eerlijk zijn ,alleen ik ben bang dat,dat niet gebeurt,wat mij betreft ik buig mij diep voor Raymond Westerling ! Uit mijn hart TERIMAH KASIH RAYMOND!!!!!

      • Ron Geenen schreef:

        @Westerling werd als plakplaatje beschouwd door de Indonesiers als symbool van de verderfelijke Hollanders. zowel de Hollanders als de Indonesiers schoven alle schuld,nou in de schoenen van Raymond Westerling @

        Het aantal moorden dat hij in zijn schoenen kreeg geschoven werden steeds hoger. Soekarno maakte er officieel 40,000 van. Een Indonesische generaal kwam niet verder dan 257, als ik mij niet vergist. In ieder geval schreef die zelfde generaal dat in het zelfde Celebes gebied door de vooral Indonesische Javaanse benden ruim het dubbele aantal moorden werden gepleegd.
        Daarom ben ik echt nieuwsgierig naar het resultaat van het onderzoek.
        Er staat altijd bij de 15 augustus herdenking in LA een militair trots in zijn groene uniform, want hij is een Vietnam Veteraan. Boetje is nu 81 jaar. Hij is in zuid Celebes geboren. Hij, zijn ouders, broers en zussen en naast hun woonden zijn oom met vrouw met neven en nichten, werden op het laatste moment door Kapt. R Westerling gered. Wanneer iemand iets over Westerling durft te zeggen, explodeert hij.

      • PLemon schreef:

        @Hr Ron G “Soekarno maakte er officieel 40,000 van”

        *** Westerling spreekt vrij over verliezen van zo’n 500 man bij de tegenpartij, tijdens de 15 operaties die hij uitvoerde. Het waren vijanden die waren gesneuveld tijdens de gevechten, op de vlucht waren neergeschoten of standrechtelijke geëxecuteerd, zegt hij. 

        ‘Trouwens de juiste cijfers zijn te vinden in mijn patrouilleverslagen.’
        Westerling hoefde geen moment bang te zijn voor vervolging, omdat hij de steun had van de Nederlandse regering. ‘Ik sta pal achter mijn daden, met dien verstande dat men een onderscheid dient te maken tussen oorlogsmisdaden en strenge maatregelen, consequent en rechtvaardig onder zeer moeilijke omstandigheden’, zegt hij. Hij erkent dat er oorlogsmisdaden zijn gepleegd, niet door hem maar door vier andere officieren die op ‘mijn bevel uit hun functie zijn ontheven.’ Hij voegt eraan toe dat het ‘verborgen sadisme in mensen in oorlogsomstandigheden veel sneller tot ontplooiing kan komen dan in normale situaties.’

        Historicus Willem IJzereef noemt Westerling in de uitzending een oorlogsmisdadiger, verantwoordelijk voor de dood van 3.500 militairen, voornamelijk via het standrecht
        https://www.volkskrant.nl/buitenland/kapitein-westerling-geeft-in-tv-interview-wandaden-op-zuid-celebes-toe~a3300918/

      • Ron Geenen schreef:

        @door hem maar door vier andere officieren die op ‘mijn bevel uit hun functie zijn ontheven@

        Een heette Vermeulen. Schijnt een sadist te zijn. Hoop dat het in het onderzoek ook naar bovenkomt.

      • Ron Geenen schreef:

        Lees maar het volgende, dat op een website is te vinden met een brief gericht aan Westerling:
        Op 13 april 1977 heeft de Indonesische luitenant-kolonel dr. Natzir Saïd (afdeling Geschiedkundig Onderzoek der Indonesische Strijdkrachten van de Universiteit te Ujung Pandang) namelijk verklaard dat het getal van 40.000 destijds door Soekarno is gebruikt als ‘propagandamaatregel tegen de Nederlanders’.
        Uit onderzoek door Natzir Saïd en zijn staf is namelijk gebleken dat er op Zuid-Celebes in de periode 1945-1950 in totaal 565 Indonesiërs zijn gedood, waarvan 256 in de periode december 1946 – februari 1947 (dus tijdens de acties van kapitein Westerling).

      • Peter van den Broek van een andere generatie schreef:

        Hier kan ik zelfs niet tegen op, ik ga maar boodschappen doen.

      • Boeroeng schreef:

        Wel Bert,
        Je eerbetoon aan een massamoordenaar is een ander symptoom wat er indertijd fout ging.
        Het verheerlijken, goedpraten, verbloemen en verbergen van oorlogsmisdaden is ook een uitnodiging en stimuleren van die misdaden.

      • Ron Geenen schreef:

        @Je eerbetoon aan een massamoordenaar @

        Volgens mij weet je dat niet. Ik heb hem ook nooit meegemaakt. Maar de mensen die door hem bevrijd zijn, zijn hem erg dankbaar. Zeker weten, dat als je familie door hem bevrijd is geworden dat je dat ook zou zijn. Is het niet zo, dat degene op een gemakkelijke manier door die vreselijke jaren heen is gekomen, alles als en een ieder als moordenaars ziet en zij die door deze zelfde mensen gered werden, hun zien als weldoeners? Aan elke medaille zijn 2 kanten.
        Toch ook wel vreemd, dat altijd alleen Zuid Celebes wordt aangehaald en nooit zijn optreden in Sumatra, waar heel wat gevangenen in de Jap concentratiekampen werden gered van de in de nacht rondtrekkende Indonesische bende moordenaars. Celebes heeft slechts 80 dagen geduurd. Sumatra bijna een jaar.

      • PLemon schreef:

        @Bert.. “.Westerling als plakplaatje voor de Indonesiërs.

        Bij ons zijn de excessen over en weer door historici met de fluwelen handschoenen aangepakt of niet benoemd.
        Hier moet het beschermvelletje nog vh plakplaatje afgetrokken en de mist rond de wandaden van de vrijheidsstrijders verdwijnen.

        *** Historicus Rémy Limpach deed vorig jaar als eerste de uitspraak dat buitensporig geweld van het Nederlandse leger „structureel” was en geen incidentele „excessen”, zoals de politieke uitspraak volgend op het onderzoek van Fasseur al die tijd had geluid. De reactie van Fasseur op die aankondiging aan ondergetekende was opmerkelijk. „Dat wist iedereen.” Alleen kon je dat in 1969 niet zeggen.

        Maar waarom zette hij zich dan later niet in om deze misstand waaraan hij mee had gewerkt grondig op te helderen? Het bleef bij een geanonimiseerde brandbrief in 1969 in Vrij Nederland, waarin hij pleitte voor openbaarheid van de archieven. Ook viel hij historicus Lou de Jong in 1987 weliswaar bij toen deze het woord ‘oorlogsmisdrijven’ wilde inzetten in de conclusies van zijn magnum opus, maar zelf gebruikte hij het niet. Fasseur liet in de pers meer dan eens vallen dat er meer onderzoek nodig was, maar lijkt daar in zijn recent verschenen memoires Dubbelspoor toch op terug te komen. „Waarom opnieuw alle wandaden, die over en weer waren begaan en de aantallen daarbij gevallen slachtoffers in kaart brengen?”

        In zijn memoires noemt Fasseur het gegoochel met termen niet meer dan „een woordenspel.” Maar de Britse genocide expert Phillippe Sands beargumenteert in zijn recente boek East West Street dat de betiteling van geweld juist wel belangrijk is voor de maatschappelijke begripsvorming van de ernst ervan. Het langdurig labelen van bruut geweld met eufemistische termen lijkt geen ‘woordenspel’ te zijn geweest, maar eerder het vasthouden aan dwaallichten.
        Oorlog werd ‘politionele acties’, structureel geweld werden ‘excessen’. De manier waarop Cees Fasseur en andere historici wegkeken van het Nederlandse geweld in de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog, heeft het denkkader van jongere historici beïnvloed, schrijft Anne-Lot Hoek.
        https://www.nrc.nl/nieuws/2016/09/16/iedereen-wist-het-maar-niemand-kon-het-zeggen-4264914-a1521914

      • Arthur Olive schreef:

        Ik zou niet graag in de schoenen van Westerling staan maar ben het volkomen eens met de heren Ron Geenen en Bert.
        Vele Indo’s en andere Nederlandse gezinden hebben hun leven te danken aan deze man onder wiens gezag ook onschuldige Indonesiers zijn gedood.
        Onder de omstandigheden was er geen andere manier om rust en orde te brengen in zulke grote delen van Indie.

      • Ron Geenen schreef:

        Westerling heeft ook veel Chinezen en Indonesiërs het leven gered. B.v. ook de Chinese wijk in Medan.

      • Jan A. Somers schreef:

        “Celebes heeft slechts 80 dagen geduurd.” En met (heel zacht gesproken) bijval van diverse Indonesische bestuurders en nationalisten in dat gebied, die niet op konden tegen de infiltraties vanuit Java. Hun politie was te zwak, en de KNIL-eenheden die daar waren stelden ook nog niet veel voor. KL was daar niet, alleen maar op Java/Sumatra.

      • Ron Geenen schreef:

        @En met (heel zacht gesproken) bijval van diverse Indonesische bestuurders en nationalisten in dat gebied, die niet op konden tegen de infiltraties vanuit Java.@

        En dat waren de echte moordenaars, die Kapt. Westerling bestreed.

      • Jan A. Somers schreef:

        Hoeveel Indonesiërs hebben het leven gelaten bij de bevrijding van Soerabaja? Niet door Westerling, maar door Brits-Indische militairen. Maar ik kwam er levend uit, dank zij die militairen.

    • mr. Robert Peter Kuijper schreef:

      Ron Geenen, even voor de duidelijkheid, het vermoorden van een moordenaar is nog steeds moord waanneer dat gebeurt op illegale en in strijd met het oorlogsrecht strijdige wijze. En 256 mensen vermoorden maakt iemand ook al tot een massamoordenaar en oorlogsmisdadiger vooral omdat het ging om grote aantallen non-combattants.

      • Anoniem schreef:

        Meer mensen dan 256 “ongewenste minderheden”zijn vermoord door acties geïnstigeerd bij Bung Tomo.

  5. P.Lemon schreef:

    On topic …
    Heel wrang zo uit de eerste hand te lezen hoe het inheemse verzet de eigen bevolking terroriseeerde en zo psychologisch brak omdat ook nederlandse soldaten naar dit middel grepen. En wie kreeg achteraf de schuld voor de vele slachtoffers in de merdekaoorlog toegeschoven?

    *** Tenslotte heb ik zelf tijdens mijn verblijf in Ambarawa en Salatiga gedurende enige maanden langs de zogenoemde status quo-lijn kunnen vaststellen dat er vrijwel elke nacht min of meer goed bewapende, meestal kleine benden uit het republikeinse gebied deze lijn overkwamen om de burger-bevolking te terroriseren. Want deze benden hadden het niet of slechts bij uitzondering op onze militaire posten voorzien, doch richtten hun activiteit vrijwel zonder uitzondering tegen de bevolking der kampongs. Meestal moesten de loerahs (dorpshoofden) en andere Indonesische bestuursambtenaren het ontgelden. Deze mensen werden bij tientallen, vaak op de meest wrede wijze afgemaakt, hun huizen in brand gestoken en hun bezittingen geroofd. Meestal nam men en passant nog uit andere huizen kostbaarheden, textiel, levens-middelen en geld mee, waarna haastig het republikeinse gebied werd opgezocht, waar onze troepen hen officieel niet mochten volgen. Wat niet willen zeggen dat niet enige malen acties over deze lijn door ons werden uitgevoerd, zogenaamd ter achtervolging van dergelijke benden, maar vaak toch ook uitsluitend ter opruiming van haarden van verzet.

    • Boeroeng schreef:

      Zweeres noemt hier excessen van wie ?
      Indonesische extremisten? Het leger van Soekarno ?
      Dit zouden ze ook moeten onderzoeken in het huidige excessenonderzoek.
      In hoeverre is het waar of in hoeverre is dit het verhaal wat in Nederlandse kringen rondzoemde?
      Ik denk ook aan 1946 te Zuid-Celebes. Gezegd word dat criminelen en extremisten de bevolking terroriseerden en dat was de reden om een butcher Westerling daar heen te sturen. Wat is er waar aan ?
      Zijn contraterreur werd vaak verdedigd met wijzen op die terreur van Indonesische zijde.
      Breng dat nou eens in kaart …

      • Loekie schreef:

        …wat is er waar aan?…Breng dat nou eens in kaart…
        Zeker, zeker.
        En in afwachting van de uitkomsten is het wellicht passend om kwalificaties als ‘butcher’ op te schorten…

      • Boeroeng schreef:

        Opschorten ? nahhhhh
        Misschien is massamoordenaar beter. ?

      • Ron Geenen schreef:

        En wanneer is iemand een massa moordenaar? Als een persoon 3, 4, 5, enz afmaakt?
        Of wanneer er 16 3, 4, 5, enz in stukken snijden?

      • Boeroeng schreef:

        In het geval Westerling zijn er enkele honderden tot duizenden mensen vermoord in zijn opdracht .
        Dat moet men ook eens goed uitzoeken . Welke aantallen waren dat?
        Dat er in die regio ook andere moordenaars waren is geen excuus.
        Het is allemaal moord.

        Te lang werd dat goedgepraat dat Westerling moordenaars vermoordde.
        Het zal best wel voor een deel. Maar misschien voor het grootste deel niet.
        En waarom weten we dat niet ? Omdat Westerling de principes van de rechtsstaat overboord zette: fatsoenlijke behandeling gevangenen, eerlijk proces, rechter moet straffen.

      • Ron Geenen schreef:

        Lees ook het schrijven van de Indonesische generaal, die daar naar onderzoek heeft gepleegd.

      • mr. Robert Peter Kuijper schreef:

        Zweeres benoemde misdaden van zowel Indonesiërs als Nederlandse (KNIL)militairen.

  6. Boeroeng schreef:

    Het is schokkend wat Zweeres waarneemt , maar dit is niet zo fris van zijn pen.

    Weliswaar zijn er onder die nieuwe bewindvoerders heel wat die ook een bruine huid hebben en met wie graag door de lieden die het hier voor het zeggen hebben wordt geschermd, maar je moet dit land kennen om te weten wat dit wil zeggen. Dit zijn namelijk in negen van de tien gevallen halfbloeden, lieden met een Nederlandse vader of moeder en een Javaanse, althans Indonesische moeder, respectievelijk vader, en dat wil dan altijd zeggen dat deze lieden Nederlandser trachten te zijn dan de Nederlanders, een hartgrondige afkeer hebben van alles wat Indonesiër is en de ergste inlanderstrappers zijn van alles wat hier rondloopt

    Lijkt dit niet op racisme? Dan wel een koloniaal arrogantie het land te kennen en af te geven op indo’s
    Natuurlijk kende hij die Nederlandse cultuur niet goed genoeg in zijn korte tijd daar…
    De meest indo-europeanen hadden indo-europese ouders. Die vaak beide Nederlanders waren.
    En als je ontkent dat men Nederlands is…. dan snap je het Nederlandszijn van indo-europeanen niet zo en dan kom je wel tot de minachting van : ze zijn niet Nederlanders en ‘deze lieden Nederlandser trachten te zijn dan de Nederlanders’

    Ook die vermeende indo-europese hartgrondige afkeer van inlanders is typisch iets voor totoks die de gemixtheid van lijf, cultuur en gevoelens niet snappen.
    zeker… die afkeer was er wel…. maar niet zo hartgrondig als Zweeres stelt

    • Loekie schreef:

      Voor ogen houden dat het gaat om een tijd waarin het gewoon was om te spreken van nikkers, joden, liplappen, moffen, manke, papen, Hottentotten, inlanders, koelies enz. Dat was toen GEWOON. Niet met de bril anno nu naar vroeger kijken.
      En wat Indo’s die neerkeken op inlanders betreft: helemaal onwaar is dat niet natuurlijk

      • Boeroeng schreef:

        Die minachting van Zweeres voor indo’s werd ook in 1949 al door indo’s met hun eigentijdse bril afgekeurd

      • Bert de bruine boskabouter schreef:

        Tja op die toer beste Loekie ,kunnen we ” Onze ” KO ,die klein van gestalte was en een rode bos haar ook makkelijk onze kleine rode boskabouter noemen en dat is bekend van rode boskabouters ,die houden niet van bruine boskabouters.

    • Ron Geenen schreef:

      @Lijkt dit niet op racisme? Dan wel een koloniaal arrogantie het land te kennen en af te geven op indo’s@

      Was dit niet vaak de gedachte in de zestiger jaren in Nederland. De verhalen daarover zeggen toch genoeg. Een groot deel van de bevolking was toen racistisch.

      • Jan A. Somers schreef:

        Welk deel was dat toen? Ik heb daar geen ervaring mee. Tegenwoordig zouden dat wellicht de aanhangers van de heer Wilders kunnen zijn. En de antivluchtelingenlobby.

      • Ron Geenen schreef:

        @Welk deel was dat toen? @

        Dat deel van o.a. de Haagse regering, die ons niet in NL wilden hebben.
        De personen die mij vroegen of ik mijn bruine huid wel waste.
        Of waarom ik niet terug ging naar mijn klapperboom.
        Pinda poep chinees
        Nog meer?

      • P.Lemon schreef:

        @Hr J.S. “aanhangers van Wilders ”

        #zoals de domme burger ? …nee bijkans de hele bevolking.

        ***Nu de Europese kinderen in Indië. Thuis spraken ze Nederlands en op school natuurlijk ook. Maar ze leerden zich al vroeg ook in het Maleis redden. of in het Soendanees of een andere taal. Ze groeiden allen op in een» twee-talenland. een meerdere-talenland. Taal en kuituur zijn onverbrekelijk verbonden. Daarom mag men zeggen dat de kinderen uit Indië al vroeg in aanraking kwamen met twee kulturen, een westerse en een oosterse. Waarmee niet gezegd wil zijn dat ze geen kultuur-barbaren konden worden of blijven. Laten we het niet sober houden: ze hebben kunnen proeven aan oosterse beschaving en kultuur.

        Met hun in Indië behaalde diploma’s aan technische scholen, huishoudscholen. handelsschool, algemene middelbare school, muloschool, lycea, hbs’en en kweekscholen, hadden ze Nederlandse diploma’s behaald.

        Hoe reageerde men daar voor de oorlog in Nederland op? Wat scholieren met verlof in Holland op Nederlandse scholen, óók van leerkrachten, te verduren kregen, grenst soms aan het ongelooflijke. Ze waren in Den Haag niet de boertjes van buiten maar wel die apen uit Indië aan wie men spottend kon vragen: „Leren ze je dat wel bij jullie in dat apenland?” Dat is nog subtiel. Er werd met veel grover geschut gewerkt wat hierop neer kwam: denigrerende en discriminerende behandeling. Indische kinderen werden in Nederland voor de oorlog niet zelden als mikpunt beschouwd en als een heel apart soort beschouwd en bejegend. De pers bemoeide zich er toen echter niet mee en daarom werd er geen melding van gemaakt. De vraag is of er achter minachting in die dagen geen jaloezie kon schuilen.

        Kollega-leraren hadden het daar in Indië natuurlijk veel beter dan in Holland, ze werden er misschien wel rijk terwijl het in Holland armoe geblazen was in de onderwijzende beroepen.
        https://psychotraumanet.org/nl/de-achtergrond-van-de-mensen-uit-voormalig-indi%C3%AB

      • Anoniem schreef:

        “Nog meer?” Dit soort verhalen heb ik pas hier op I4E gehoord. Interessant! Mijn ouders, en later ikzelf hebben heel veel steun gekregen van gemeente, kerk, school, en buren. Ik kan me nog zo goed voor de geest halen wat ze op de HBS in Vlissingen voor mij en mijn Indisch klasgenootje hebben gedaan om jaren in te halen. Maar je moet dan wel open staan voor die mensen.

      • Jan A. Somers schreef:

        U weet het waarschijnlijk al, die anoniem was ik weer.

      • Ron Geenen schreef:

        @Anoniem@

        Misschien het volgende. Vult u ook in een website? Zo ja, dan het volgende: Tegenwoordig heb je veilige en door o.a. google als onveilig bestempelde sites. Een veilige website is een die begint met: https:// en niet met Http:// en ook niet met www. Als voorbeeld: https://Indisch4ever.nl
        De letter “s” achter http geeft aan “beveiligd te zijn”.

    • mr. Robert Peter Kuijper schreef:

      Nee, dat is geen racisme, maar onderkenning en benoeming van het feit dat racisme niet het voorrecht was van Nederlandse militairen, Colorisme is een bekend en veelvuldig gedocumenteerd verschijnsel in Azie, Afrika en Zuid-Amerika.

      • Boeroeng schreef:

        Je kunt het ook etnisch profileren noemen, dat klinkt wat onschuldiger.
        * Wat heeft die bruine huid van de nieuwe bewindvoerders van doen in dit verhaal?
        Lijkt het alsof Zweeres wilt zeggen dat al die bruine mensen niet deugen ? Niet de Indonesische bestuurders en ook niet de indo-europese knil-officieren.
        Die ‘hartgrondige afkeer’ en overdreven Nederlandser doen van de indo’s is zwaar overtrokken en het wordt zo omschreven door Zweeres om zijn eigen afkeer van indo’s te rechtvaardigen, zo lijkt het.
        Hij is niet de eerste totok , net uit Nederland overgekomen, die denkt ‘dit land te kennen’
        Ook zijn ‘kennis’ van wie de vader en de moeder van indo’s zijn is een stereotypering.
        Maar goed… heel normaal zo te denken in 1949 en men noemde het niet etnisch profileren.
        Die term bestond niet.
        Het woord racisme wel.

      • Noordin schreef:

        Mr.RPK, colorism e staat niet op zich zelf. Zie u voorbeeld Afrika,Zuid Amerika etc.

      • Noordin schreef:

        Boeroeng, deels overdrijft u wel hoor. Dat zweeres veel niet weet over die zogenaamde halfbloeden en achtergrond,etc, ok. Maar hij neemt het gewoon waar. En die afkeer zou ik simpel ook krijgen. U kunt niet ontkennen dat dit niet voorkwam (niet alleen in het leger) en doen alsof aan hem ligt.

      • Boeroeng schreef:

        Die afkeer en schaamte voor het inlandszijn was een gegeven, maar Zweeres blaast het op.
        Zoals hij het formuleert lijkt het op haat voor een etnische groep: de indo’s
        Het opblazen blijkt ook dat hij het heeft over indo-officieren en hun attitude projecteert hij op alle indo-europeanen.
        Mijn familie had geen hartgrondige afkeer voor Indonesiërs, ook niet wilde mijn ouderen Nederlandser dan de Nederlanders zijn.
        Zweeres kende hun helemaal niet, maar beweert hen wel te kennen.
        En die opmerking dat Indonesische bestuurders een bruine huid hebben…. lijkt op alles van inlandse afkomst op een hoop gooien.
        Dat lijkt op zijn afkeer van het inlandse. Maar indo’s voelden tegelijk daarmee een schaamte….want hen was geleerd dat blank europees superieur was en moest zijn.

        wbt moordzucht van Nederlandse officieren...Fons Wijnen , commandant te Rawagede en Raymond Westerling te Celebes waren geen indo’s . Ook niet in Indië geboren en getogen.
        Van oudsher werd het Oost Indische Leger en later KNIL geheten veelal geleid door …… mensen geboren en getogen in Europa.
        En zij brachten de traditie van grof geweld in de koloniale veldslagen.

      • mas van Beek schreef:

        Boeroeng zegt:’ Die ‘hartgrondige afkeer’ en overdreven Nederlandser doen van de indo’s is zwaar overtrokken

        Het is misschien overtrokken, maar in mijn eigen ervaring heb ik helaas te veel Indischen van de eerste generatie ontmoet die in die lijn denken. Ook binnen mijn eigen Indische families. Op zich is dat denken niet heel raar, want in Ned-indie moest je om succesvol te zijn je zo ‘wit’ mogelijk gedragen. Dat gedachtegoed raak je niet zomaar kwijt, dat continueert zich deels.

      • mr. Robert Peter Kuijper schreef:

        Noordin schreef:
        17 februari 2026 om 15:26
        Mr.RPK, colorism e staat niet op zich zelf. Zie u voorbeeld Afrika,Zuid Amerika etc.

        Dat heb ik ook niet beweerd.

    • Anoniem schreef:

      Inderdaad Zweeres gaat tekeer tegen “halfbloeden” dat getuigd van zijn racial profiling en minachting voor Indos. Hoeveel “ongewenste minderheden” zijn er niet vermoord op instigatie van Bung Tomo, als een instigator, in zijn redevoeringen en brontak sessies?

      • thoughtfully4f8d4451bc schreef:

        Onschuldige vrouwen en kinderen en ouderen, Indos en andere “ongewenste minderheden” over de kling gejaagd of aan de bambu runtjing geregen op instigatie van Bung Tomo.

      • mr. Robert Peter Kuijper schreef:

        Zweeres ging niet te keer tegen indo’s en halfbloeden Anoniem. Hij veroordeelde het wangedrag van en tegen hen, net zoals het wangedrag van en tegen Nederlanders veroordeelde. Daar is niets racistisch aan.

      • mr. Robert Peter Kuijper schreef:

        Boeroeng schreef:
        16 februari 2026 om 18:33
        Je kunt het ook etnisch profileren noemen, dat klinkt wat onschuldiger.
        * Wat heeft die bruine huid van de nieuwe bewindvoerders van doen in dit verhaal?
        Lijkt het alsof Zweeres wilt zeggen dat al die bruine mensen niet deugen ? Niet de Indonesische bestuurders en ook niet de indo-europese knil-officieren.
        Die ‘hartgrondige afkeer’ en overdreven Nederlandser doen van de indo’s is zwaar overtrokken en het wordt zo omschreven door Zweeres om zijn eigen afkeer van indo’s te rechtvaardigen, zo lijkt het.
        Hij is niet de eerste totok , net uit Nederland overgekomen, die denkt ‘dit land te kennen’
        Ook zijn ‘kennis’ van wie de vader en de moeder van indo’s zijn is een stereotypering.
        Maar goed… heel normaal zo te denken in 1949 en men noemde het niet etnisch profileren.
        Die term bestond niet.
        Het woord racisme wel.

        Even voor je informatie Boeroeng, wat mijn grootvader besref over de klassenmaatschappij in Indonesië is niet anders dan Multatuli beschreef en historici beschrijven. Daar is niets racistisch aan, noch is het etnische profilering. En als je voorbeelden ervan wilt hoef je niet verder te kijken dan de huidige behandeling van Papoea’s in Indonesië waarover onder meer Amnesty International geregeld heeft gerapporteerd. Het zou helpen om niet roomser te willen zijn dan de paus als je serieus wilt overkomen.

        Bekijken op Medium.com
        https://www.researchgate.net/publication/364753951_Seeing_Beauty_Sensing_Race_in_Transnational_Indonesia
        Bekijken op Medium.com

      • Noordin schreef:

        Mr RPK, met Indo,s bedoelen wij daarmee de zogenaamde halfbloeden of euraziaten.

      • Boeroeng schreef:

        Zover ik begreep heeft Multatuli nooit indo-officieren en Indo-Europeanen verweten een hartgrondige afkeer van Indonesiërs te hebben. Evenmin schreef hij over dat indo’s Nederlandser trachten te zijn dan de Nederlanders.
        Historici die wel deze woorden, zoals in het genoemde citaat bezigen, zijn hun titel niet waard.
        Maar meneer Kuiper… u vat niet hoe schofferend voor alle indo-europeanen uw grootvader was in die brief. En ook beledigend voor Indonesische bewindvoerders ?
        Bent u wel bereid het te snappen?

        Terzijde: over het extreem geweld van Nederlandse legers, die primair de verantwoordelijkheid waren van bestuurders ter plekke, politici in Nederland en officieren… veelal niet Indo-Europeanen. Hendrikus Colijn had beide functies:

      • ronmertens schreef:

        mr.RobertPeterKuijper; ‘overdreven Nederlandser etc.’- Dat was toen gewoon(!) wil je in die tempo doeloe/maatschappij slagen/vooruit komen! Zo Nederland mogelijk zijn werd al in de opvoeding en op school onderwezen: ‘Hollands vlag, jij bent mijn glorie, Hoezee voor Nederland hoezee, bij de school spreekbeurten; spreek Nederlands; jij bent toch geen inlander etc.!’- Zelfs heden ten dage is mijn beledigd, als men met Indonesiër wordt aangesproken etc.!’ zie de FIN! -In de jr.80 werd op de Leidse universiteit een Indië lezing gehouden; een oudere Indo in de zaal maakte bezwaar. dat het woord Indo werd gebezigd; hij wenste met tropisch(!) Nederlander te worden aangeduid…..!’

    • mr. Robert Peter Kuijper schreef:

      Ko Zweeres had niets tegen bruine of andere Indonesiërs. Ik weet dat omdat Ko Zweeres mijn grootvader was. Hij constateerde wel dat er sprake van van een duidelijke klassenmaatschappij waarbij bruine Indonesiërs onderaan stonden. En dat viel niet ‘wel mee’. Mijn grootvader heeft nooit in zijn leven wie dan ook geminacht vanwege etnische afkomst, hij heeft zelfs vrijwillig zijn vrijheid opgeofferd in WOII om de veiligheid van onderduikers die werden opgevangen door zijn familie te beschermen en lange tijd in krijgsgevangenschap doorgebracht. In zijn brief veroordeelde hij terecht het wangedrag van hen die zich aantoonbaar misdroegen.

      • Anoniem schreef:

        Wie creëerde die klassenmaatschappij gebaseerd op kleur,racisme en etnische afkomst in the Archipel?
        Waren dat niet “nette” Nederlanders die een verdeel en heers bewind uitoefenden tot hun eigen voordeel en woekerwinsten? De Indos waren zoals vele anderen slachtoffers van die praktijken.

      • mr. Robert Peter Kuijper schreef:

        Anoniem schreef:
        17 februari 2026 om 04:25
        Wie creëerde die klassenmaatschappij gebaseerd op kleur,racisme en etnische afkomst in the Archipel?
        Waren dat niet “nette” Nederlanders die een verdeel en heers bewind uitoefenden tot hun eigen voordeel en woekerwinsten? De Indos waren zoals vele anderen slachtoffers van die praktijken.

        Leuk geprobeerd Anoniem. Om te beginnen deden zij er vrolijk aan mee, deden ze dat al voor de komst van de “nette” Nederlanders en gingen daarna mee door, kijk naar de huidige behandeling van Molukkers en Papoea’s in Indonesi en die van voor de kolonisatie. Racisme is niet door één enkel volk uitgevonden noch het privilege van één volk. De mens is geen aardig dier. “De realiteit is dat zelfs racisme geen kwestie is van zwart-wit.

      • Anoniem schreef:

        Ach meneer Kuijper, ik begrijp dat U Uw stellingen tracht te verdedigen. Echter, wanneer een persoon het heeft over “halfbloeden” in een koloniale klassenmaatschappij geschapen door “raszuivere””volbloeden” en gebaseerd op het streven naar macht, racisme, uitbuiting en woekerwinsten, dan zijn Uw stellingen en die van Uw grootvader gefundeerd op los zand en moeras.

      • mr. Robert Peter Kuijper schreef:

        Anoniem schreef:
        17 februari 2026 om 17:29
        Ach meneer Kuijper, ik begrijp dat U Uw stellingen tracht te verdedigen. Echter, wanneer een persoon het heeft over “halfbloeden” in een koloniale klassenmaatschappij geschapen door “raszuivere””volbloeden” en gebaseerd op het streven naar macht, racisme, uitbuiting en woekerwinsten, dan zijn Uw stellingen en die van Uw grootvader gefundeerd op los zand en moeras.

        Beweren dat u iets beseft, en feitelijk iets beseffen zijn twee verschillende dingen in uw geval mijn beste. Maar Homines quod volunt credunt.

      • Anoniem schreef:

        “Zij deden er vrolijk aan mee”,(de indos) dat is het scheren van allen over een kam, zoals de nazis deden met de Joden en andere “ongewenste minderheden”. Het gaat hier niet om beseffen maar om feiten gebaseerd op de realiteit.Res ita se habet.
        Veritas odium parit.

      • wanasepi schreef:

        Anoniem sschrijft: “dat is het scheren van allen onder een kam zoals de nazi’s deden met de Joden…..”
        Ik begrijp dat niet. Zouden de Nazi’s meer selectief moeten zijn geweest?
        A.Olive

      • ronmertens schreef:

        @Anoniem: ‘los zand etc.’- Die Indische staatswet: Europeanen-Vreemde Oosterlingen- Inlanders is de grondslag van de die maatschappij! Met een beruchte art.153 bis: een ieder een gevangenis van max 6 jaar riskeert, hij die opzettelijk of in bedekte termen tot aantasting van de gevestigde regering oproept of daarvoor stemming maakt!!- de opmerkingen/indrukken van Ko Zweeres; oa over ook de Republiek, zijn terecht en natuurlijk vooral ingegeven door de regerings- propaganda! Ik heb die maatschappij tot mijn 14 jr.(1950) meegemaakt; en ben blij dat het afgelopen is! Het was een onrechtmatige samenleving!

  7. Loekie schreef:

    “Al geef ik onmiddellijk toe dat dit zelfden of nooit is gebeurd uit onbaatzuchtige liefde voor dit volk, maar vrijwel steeds omdat men er persoonlijk beter van dacht te worden en in korte tijd een grote welvaart en rijkdom kon verwerven.”
    Die mentaliteit is er nog altijd. Deze week, tijdens het Kamerdebat over de afschaffing van de dividendbelasting bijvoorbeeld, zei de premier nog dat Nederland een slaatje moet slaan uit de brexit door bedrijven, die twijfelen of ze in Engeland gevestigd moeten blijven, naar Nederland te lokken, want dat is goed voor de Nederlandse werkgelegenheid.
    De premier zei er niet bij dat daardoor dan in Engeland velen hun baan zouden verliezen.
    Een voorbeeld van de zo geroemde Europese gedachte en saamhorigheid zullen we maar zeggen.

    • e.m. schreef:

      @Een voorbeeld van de zo geroemde Europese gedachte en saamhorigheid zullen we maar zeggen.@

      — “America first !”

      • Arthur Olive schreef:

        “America first!”
        Amerika maakt het moeilijker voor bedrijven om naar het buitenland te verhuisen om te voorkomen dat vele Amerikanen werkeloos worden.
        Engeland zou hetzelfde moeten doen om te voorkomen dat hun bedrijven naar het buitenland gaan.
        England first!

      • Jan A. Somers schreef:

        Ze verhuizen wel hun winsten, o.a. naar Nederland. Waar een lager tarief geldt dan in de USA.

      • P.Lemon schreef:

        @A.O. “Engeland zou hetzelfde moeten doen”

        Dat deden ze al…juist daarom het Rutte kado.

        *** “In de afgelopen 15 jaar is in Nederland niet veel veranderd als het gaat om het investerings- en vestigingsklimaat. Elders wel.”

        Bovendien komt de brexit daar nog bij, die het thema van dividendbelasting extra urgent maakt. Groot-Brittannië heft al nul procent belasting op het dividend. En de belangrijkste investeerders en beleggers in multinationals zijn buitenlandse partijen. Shell pleit naar eigen zeggen al 12 jaar voor verlaging of afschaffing van de dividendbelasting.

        In de discussie over het behoud van Nederlandse bedrijven naar aanleiding van de vijandige overnamepogingen van AkzoNobel en Unilever speelde de dividendbelasting ook al. “Er wordt vanuit het Verenigd Koninkrijk en de VS een hevige strijd gevoerd om bedrijven en op het punt van de dividendbelasting is Nederland extra kwetsbaar”, stelt Hans de Boer. “Met de dividendmaatregel wordt het risico op vijandige overnames van succesvolle Nederlandse bedrijven kleiner.”

        https://nos.nl/artikel/2202005-schrappen-dividend-taks-hard-nodig-in-strijd-met-britten-en-amerikanen.html

      • Arthur Olive schreef:

        De amerikaanse zaken die in het buitenland verdienen brengen hun winsten niet naar Amerika omdat de belasting opleg hier te hoog is.
        Naar schatting is er 2 trillion dollars in het buitenland geparkeerd.
        Trump wil de belasting lager maken zodat die 2 trillion naar Amerika komt.
        Dit heeft ook te maken met “America first”.

Laat een reactie achter op e.m. Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *