Oude onbekenden

Oude_onbekendenBoek van Charlotte Laarman :  Oude onbekenden
het politieke en publieke debat over postkoloniale migranten in Nederland, 1945-2005

In de loop van zestig jaar hebben circa één miljoen mensen uit voormalige Nederlandse koloniën hun weg gevonden naar Nederland. Door de migratie van Indische Nederlanders, Molukkers, Surinamers en Antillianen kwam een ontmoeting tussen ‘oude onbekenden’ tot stand. Dit leidde tot reflecties over de collectieve identiteit van de Nederlanders en de lidmaatschap van postkoloniale migranten van de Nederlandse natie stockum.nl.
Recensie:
De forse, onvermoeide Europese man, met zijn scherpe, levendige blik en ‘iets prettigs van stevige mannelijkheid’ die Louis Couperus in De stille kracht al beschreef, verschilt nogal van de Indiër uit dezelfde roman, met een fijn en vrouwelijk gezicht, ‘als van een laatdunkende wajangpop’ en vermoeid starende ogen. Ook ‘de struise, doortaste nde Europese vrouw en het indolente fijne Indische meisje’ zijn behoorlijk verschillende types, die al bekend waren uit boeken. ‘De kracht van de Nederlandse vrouw lag niet in erotiek en zinsbegoocheling, maar in haar intelligentie en rationaliteit’, benadrukt Laarman nog eens. In de tijd van Couperus werden dergelijke stereotyperingen ingezet om het Nederlandse koloniale gezag te rechtvaardigen.

Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

14 reacties op Oude onbekenden

  1. DP Tick zegt:

    Zulke mentaliteit is niet erfelijk,doch kwestie van opvoeding.Op mijn werk heb je Kaapverdianen.,Dat is een volk met flinke discipline.Die hebben een arbeidsethos.Ook zijn eveneens ijverige mensen opmijn werk de Indo’s en Molukkers.Ach,iedereen heeft de potensie om iets vh leven te maken.Men moet de blanken niet verheerlijken,doch mijn Indonesische schoonvader zegt tegen me,dat die Hollandse doortastenheid zo gek nog niet was. Ach,laten we nu maar met elkaar gaan samenwerken als broeders en zusters.In Godsnaam!

  2. Boeroeng zegt:

    Zoals , volgens de recensent, de Hollanders werd benadrukt in de goede eigenschappen (wel of niet vermeend) zo werd in het couperus-boek de Javanen en de indo’s meer negatief gestereotypeerd.
    Waarom toch al die couperusverering. Die man was een arrogante westerling. Zo van …. wij zijn het Herrenvolk.

  3. van den Broek zegt:

    Quote …..Door hun keuze van woorden, termen, argumenten, metaforen en beelden, die gedeeltelijk reproducties waren van het koloniale discours, beïnvloedden of stuurden zij het beleid. Deze studie laat zien op welke wijze dat taalgebruik van invloed is op de in- en uitsluiting van migranten

    “De kracht van de Nederlandse vrouw lag niet in erotiek en zinsbegoocheling”, dus dit sloeg niet op Pleuni Touw in haar rol in de TV-serie De Stille Kracht, maar in haar intelligentie en rationaliteit’.

    Maar welke Nederlandse vrouw heeft in Indie zich door intelligentie en rationaliteit van zich laten spreken????? Waar is de Alette Jacobs van Indie gebleven of laten wij het bij de voorvechter van de vrouwen Margaretha Geertruida (Griet) Zelle welbekend onder haar artiestennaam “Oog van de dageraad”

    • Boeroeng zegt:

      Ik schets wat Couperus bedoelde met dit karakter : Mevrouw Oudijck ( actcrice Pleuni Touw in de tv-serie) is de verindischte totok. Geboren en opgegroeid in Indië en al helemaal verpest, de nobele Hollandse waarden van kuisheid en hard werken niet meer kennen. Bedriegt haar man
      De indozoon Oudijck deugt ook niet… rommelt met stiefmoeder Oudijck. Bedriegt zijn vader.
      Indozoon Oudijck nr 2 uit de kampong wrokt en chanteert en stalkt de nobele Hollander resident Oudijck. Denkt vooral aan poen.
      Dochter Oudijck… uiteraard een oppervlakkig indomeisje.
      Haar verloofde de indo de Luce…. etc.. etc….steenrijk en ook al lui, op seks uit, bedriegt zijn verloofde.

      • bo keller zegt:

        Dat was zo’n beetje de voorlichting die wij indo-militairen in Batavia
        in 1950 met verbijstering aanhoorden van Hollandse officieren waarom we maar beter over konden stappen naar de TRI.
        Voornamelijk dat onze vrouwen zouden zich niet aan kunnen passen,
        met alle gevolgen van dien.
        Het kwam zo heel vernederend over ,dat wij als één man het podium opstormden en de boel kort en klein sloegen.
        Waarna ons, door een plotseling opduikende generaal een enkele reis Nw.-Guinea werd aangeboden.
        siBo

        • Boeroeng zegt:

          Bo…
          Maak daar een lang verhaal van .
          Misschien is er een toneelschrijver die het kan omzetten in een script.

          ps.. Hollandse officier die de jappenkampen niet heeft meegemaakt, neem ik aan ? Hoe lang was hij al in Indië op die dag ?
          Ik heb altijd het idee dat die Hollandse jongens die met indo’s samen de oorlog doorkwamen in de kampen wel verder keken dan die ouwe clichés

      • Pierre de la Croix zegt:

        Wat ben ik blij dat de naam De la Croix niet in het stuk van Couperus voorkomt.

        Die eer valt mij wel te beurt in een stripverhaaltje van de Stichting Pelita, waar een De la Croix (of all names!) als brave kleine boeng, zo niet brave Indo melarat wordt afgeschilderd die ’s avonds na het kantoorwerk huis en gezin verlaat om stiekem met zijn vriendjes in de kampong, waar hij zich thuis voelt, te gaan krontjongen.

        De strip bestaat uit 3 deeltjes over het leven van 3 bevolkingsgroepen in de kolonie NOI, het eerste laat iets zien uit het leven van een welgestelde totokfamilie, het laatste van dat van een “inlands” gezin.
        Zie http://www.virtueelindie.nl/index.php?pagina=fam

        Voila het stereotiepe beeld van de verhoudingen, c.q. sociale verschillen in Nederlands Indië en van het archetype Indo, uit onverwachte hoek, “onze eigen” Stichting Pelita. Wat was nu de bedoeling van die strip, voor wie was die bestemd? Geen idee.

        Maar goed, als juist een stichting als Pelita in het neerzetten van “DE” Indo al zo kort door de bocht raast, wat moeten we dan van de schrijver Couperus verwachten? Hij was totok, slechts passant in Indië en, zo mogen we toch wel verwachten, tijdens zijn betrekkelijk korte verblijf aldaar in zijn (voor)oordeel over Indo’s en inlanders in hoge mate beïnvloedt door de communis opinio over die bevolkingsgroepen van de totoks in de hogere (ambtelijke) kringen waarin hij verkeerde (hij logeerde bij zijn zwager, resident van als ik mij niet vergis Probolinggo of Pasoeroean, een van die plaatsen stond model voor Laboewangi).

        Toevallig staat in mijn krantje van vanavond een recensie van “Louis Couperus: De correspondentie”, bezorgd door H.T.M. van Vliet. De recensent Bas Heijne stelt vast dat uit zijn brieven Couperus een heel andere man blijkt dan uit zijn boeken. Citaat: “Misschien was hij voorzichtig in zijn brieven, in zijn romans en verhalen laat hij alles toe met een voor zijn tijd adembenemende vanzelfsprekendheid – benauwdheid en wanhoop, het onmogelijke verlangen naar transcendentie, onbeheersbare seksuele driften, onverantwoord en schaamteloos genot”. Einde citaat.

        Laten we “De Stille Kracht” maar blijven beschouwen als een mooi verhaal over het oude Indië dat waar gebeurd zou kunnen zijn maar waarin iedere gelijkenis met bestaande personen, bevolkingsgroepen, plaatsen op louter toeval berust.

        Pak Pierre

        • Pierre de la Croix zegt:

          Eerlijkheidshalve moet ik Pelita nageven dat ze ook “de welgestelde Indo” in beeld hebben gebracht. Maar ja ….. waarom die niet “De la Croix” genoemd?

          Nu zit ik met de brokken en moet ik net als Pak Bo aan een iegelijk verklaren dat ik wel degelijk in Nederland thuishoor en met mes en vork kentang kan eten.

          Hihihi …. tijd voor de bee-bee, lekker tidoeren. Morgen naar Scheveningen, vis eten op kosten van een rijk nichtje (niet Oostenbroek).

          Pak Pierre

        • Surya Atmadja zegt:

          Leuk verhaaltje en filmpje van Pelita.
          Ik vraag me af of toen al singlets waren te koop in N.O.I ?
          Of had Mas Suko het gekregen ?

  4. bo keller zegt:

    En ik als ooggetuige toneelspeler,jammer dat deze ouwe beentjes
    nog net de lift zonder hulp kan halen.
    Boeroeng, je moest eens weten wat wij (de ongeletterden) allemaal
    te slikken kregen. -Toen ± 60 geleden.
    Wij hebben ons ,ook onze vrouwen en kinderen er behoorlijk door-
    heen geslagen . U kijkt maar rond op de Indische sites oa I4E en
    segala-galanya kom je nu wel bespraakt tegen.
    Het was wel wat anders geweest,dat nu gelukkig geschiedenis is
    geworden geworden .
    sibo

  5. Boeroeng zegt:

    Sneller geaccepteerd

    Door het koloniale verleden werden Indische Nederlanders, Molukkers, Surinamers en Antillianen gemakkelijker toegelaten dan bijvoorbeeld Marokkanen. De associaties van politici, lobbyisten en journalisten leverden voor de postkoloniale migranten zowel voor-als nadelen op, stelt Laarman. ‘Koloniale onderdanen waren eeuwenlang uitgesloten van macht met behulp van negatieve beelden en retorieken en deze gebruikte men ook in het naoorlogse debat.’ Zo werd de inheemse bevolking in Indië als kinderlijk neergezet, over wie het koloniale gezag heerste als een opvoedende vader. ‘Het interessante is dat dit beeld na de migratie naar Nederland ging gelden voor de Indische Nederlanders, een heel andere groep.’

    Kinderen van ons volk

    De familiemetafoor had voor Indische Nederlanders ook voordelen. In kranten die waren gelieerd aan confessionele partijen stonden zinnen als: ‘De kinderen van ons volk’ en ‘Onze broeders komen thuis’, ook al waren de meesten nog nooit in Nederland geweest. Laarman: ‘Hiermee werd benadrukt dat Indische Nederlanders bij de Nederlandse natie hoorden.’ De warme woorden waren ingegeven door een actieve lobbygroep voor Indische Nederlanders die uitgebreid aan het woord kwam in de media.

    http://www.nieuws.leidenuniv.nl/nieuws-2013/de-bijlmer-is-veroverd-de-kracht-van-metaforen-in-het-migratiedebat.html

    Haar promotie is op 27 juni

  6. bo keller zegt:

    Bij het lezen van het bovenstaande kreeg ik ”nu” een zeer warm gevoel.
    ”Sneller geaccepteerd – Kinderen van ons volk”

    Velen en o.a.. ik zelf hadden het wel heel anders ondervonden
    Aanmelden bij de Indonesische Ambassade voor terugzending.
    elk vrij weekend op het bankje bij de vreemdelingen dienst.
    Smeekbrieven- hulpvragen-bewijs van goed gedrag etc.-etc.
    Zeker ± 20 man reeds op de boot retour Indonesië.
    Daarbij draaiden de ambtelijke molens heel langzaam en dat
    deze periode voor de betrokkenen ,heel zacht uitgedrukt
    heel vernederend overkwam.
    Plus ik heb wat extra nl. bij stamboeknr….de hoedanigheid
    van Nederlander verkregen bij de wet…enz.
    siBo

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.