31 aug verzetshelden


Lees verder .

Dit bericht werd geplaatst in agenda - evenementen. Bookmark de permalink .

107 reacties op 31 aug verzetshelden

  1. Peter van den Broek zegt:

    De serie ‘Echte Helden uit de Oost’ wil bijdrage leveren om tot meer ‘inclusief’ herdenken te komen. Nog meer?????
    De serie gaat in op de motivatie van deze helden die hun wortels elders in het voormalig koninkrijk hadden, om aan het Nederlandse verzet deel te nemen.
    Iwan Faiman enMurjani Kusumobroto komen aan het woord. Hun vaders, Nederlandse onderdanen in die tijd, streden in het verzet tegen de Duitser, onze bezetters.

    De discussie in Nederland over Verzet in Wo2 gaat over deugdzaamheid, iemand was goed of iemand was fout, twee duidelijke categoriëen.Die vaders waren vanuit Nederlands standpunt natuurlijke “goede” burgers.

    Maar de situatie tijdens de Japanse bezetting in het voormalig Nederlands Indie was toch niet zo eenvoudig en duidelijk om ethische categorien uit Nederland zoals goed/fout ook daar toe te passen. Wie waren daar dan wel de Echte Helden uit de Oost? Echt betekent hiet toch goed???

    Welke Indonesiers verzetten zich tegen de Japanse bezetters ?
    Indonesiers verwelkomden de Japanners hartelijk, althans de propaganda doet mij dat geloven. Er voltrok zich een Indonesianisering van de koloniale samenleving. De door de internering van Nederlanders opengevallen arbeidsplaatsen werden welwillend door Indonesiers bezet. De Japanners namen moeiteloos het inlandse bestuursapparaat over en de Kempeitai maakte handig gebruik van het bestaande onderdrukkingsapparaat (PID etc).

    Menigeen denkt toch niet dat Sukarno in zijn eentje de paar miljoen Indonesiers als dwangarbeiders, Romusha’s, voor de Japanners liet werken. Hij gebruikte daarbij het bestaande inlandse bestuursapparaat, regenten, districtshoofden e.d.
    In de bersiapperiode keerde de haat zich ook tegen deze met de Japanse bezettingsmacht heulende bestuurselite. zie regentschap Tegal).

    Bij de tentoonstelling in het Sophiahof over het Indisch verzet in het voormalig Nederlands Indie wordt het Indonesisch verzet niet bernoemd, althans ik heb er niets over gehoord. Voor de objectiviteit en de inclusiviteit was er wel degelijk sprake van Indonesisch verzet tegen de Japanners.

    Maar wat moet ik dan dat “inclusieve” herdenken interpreteren? Het criterium hier ten lande goed/fout past niet als meetlat in de Nederlands-Indische verhoudingen. Moet ik dan met twee maten meten, één voor hier en één voor daar?

    Het zou best op 31 Augustus een aardige inclusieve discussie kunnen worden , maar uit niets blijkt dat kinderen van andere (goede/foute, goed foute) helden uit de Oost zijn uitgenodigd.

    • Boeroeng zegt:

      Ik was op de expositie van de week in het Museum Sophiahof
      Er werd ook een filmpje getoond over een afdeling van de PETA die gewapend in conflict kwam met het Japanse leger begin 1945.
      Molukkers werden met naam genoemd als in verzet tegen Japan.

  2. Loekie zegt:

    Al snel na de oorlog werd in Nederland vastgesteld dat er opeens wel heel veel mensen deden voorkomen alsof zij in het verzet hadden gezeten. Veel mensen beweerden dat ook, terwijl toen al duidelijk was dat de massa zich gewoon had gevoegd naar de wil van de bezetter. De Hoge Raad, politiemensen, journalisten, toneelspelers, ambtenaren, bedrijven, burgemeesters, radiomensen enz deden gewoon wat de Duitsers wilden. En ze keken toe hoe o.a. Joden werden afgevoerd. En soms boden ze daarbij de helpende hand.
    Ofwel: met het verzet in Nederland viel het wel mee. Natuurlijk waren er verzetsmensen en verzetsdaden, hun verhalen zijn beschreven en verfilmd, maar 75 jaar na dato mag het sprookje van een massaal wel eens doorgeprikt zijn. Dit alles neemt niet weg dat verzetsstrijders het verdienen om genoemd te worden en dat er wordt verteld over hun daden opdat men niet vergeet. Maar juist omdat wij nu decennia verder zijn, meer weten en kritischer zijn geworden, kunnen en zullen die daden onvermijdelijk gewogen en beoordeeld worden vanuit de arrogante vraag: wat was de kwaliteit van dat verzet?

    • Bung Tolol zegt:

      Indo,s Indonesiers ,Molukkers ,Antillianen en Surinamers hebben gerekend naar hun geringe aantal in die oorlogsjaren een wezenlijke bijdrage geleverd aan het verzet tegen de Duitsers ,die Duitsers waren ook stellig in hun bewering “” Het grootste verzet kwam van mensen uit de kolonien “” Ik ga hier geen namen noemen van die koloniale helden ,die kun je zo googelen maar het valt wel op dat hun aandeel in geschiedenis boeken en in de media totaal weggemoffeld wordt . “” Ze hebben gewoon niet bestaan voor Nederland !!!””

      • RKLMertens zegt:

        @BungTotol;’ uit de koloniën etc.’- Nou, van soldaat van oranje is nu zelfs nu musical, die al seizoenen draait. Want wij, in de koloniën werden met de paplepel ingegeven; wiens Nederlands bloed ……van vreemde smetten vrij etc. Nou ja, van vreemde smetten….die andere inlandse smetten……… telden toen(gelukkig) niet mee. Tijdens de Japanse intocht in Batavia 1942, verouderde een Japanse officier een Nederlandse ambtenaar de driekleur naar beneden te halen. Een Indonesische ambtenaar keek gespannen toe: welk reactie, zou die belanda vertonen? Zonder een spier te vertrekken voldeed die Nederlander het en overhandigde de vlag aan de Japanse officier. Die het vervolgens in een vuilnis bak smeet….Op Ambon weigerde een Ambonese Knil militair de driekleur op bevel van de Japanse officier te strijken. Hij werd ter plekke onthoofd. – Ik vertelde dit voorval in Holland op school. Mijn Amsterdamse klas genoot antwoordde; ‘die Ambonees is stapel gek……

        • Jan A. Somers zegt:

          “Zonder een spier te vertrekken voldeed die Nederlander het ” Correct! Japan was de nieuwe bestuurder.
          “Hij werd ter plekke onthoofd. ” Tja, held wordt je meestal postuum.

  3. Lord Dendeng zegt:

    Ja velen in Nederland waren in het verzet als je ze mocht geloven! Zij verzetten hun stoel, hun bed, hun po en hun keukenstoel. Zij waren actief in het verzet van hun janboel.

    • RLMertens zegt:

      @LordDendeng;’in het verzet etc.’- De oprichter van Vrij Nederland, in nazitijd ondergronds. HMvanRandwijk was een grootheid in het verzet tegen nazi Duitsland. Op de Wetering plantsoen, Amsterdam staat een aan hem opgedragen gedenkmuur met het opschrift; ‘een volk wat voor tirannen zwicht, verliest meer dan bloed en tranen. Dan dooft het licht…’.In 1947 hekelde hij de politionele acties in Indië. Hij vergeleek het met de Duitse inval in Nederland! Hij werd daarna verguisd. Verloor heel wat abonnees en moest het blad verkopen. Anders ging hij failliet. -Altijd, onlangs nog op 4 Mei, tijdens de doden herdenking, vraag aan menig oudere(!)Nederlander of ze HM van Randwijk kennen? Het antwoord; een glazige blik…..ze kennen wel de; van Randwijk laan. Of ik die toevallig zoek….( aan Indo’s heb het ik nimmer gevraagd. Ook niet tijdens de 15 augustus herdenking. Anders denken ze dat hij ook in het Jappen kamp zat)

      • Bung Tolol zegt:

        Enkele Rechtse fanatici hebben die tekst een aantal jaren een ietsje pietsje veranderd nu luidde de tekst “” Een volk dat voor IMANNEN zwicht ,verliest meer dan bloed en tranen .Dan dooft het licht “” trouwens als u in mijn buurt gaat vragen of ze H.M van Randwijk kennen zult u verbaasd staan ,bijna elke oude buurtbewoner heeft van hem gehoord ,heeft misschien ook te maken met het feit dat dat monument op de grens van de wijk staat .

  4. Bung Tolol zegt:

    Ha ha zeer geachte Lord Dendeng goed gevonden maar het Nederlandse verzet was er wel maar kwam hoofdzakelijk uit kringen ,die in de gewone maatschappij ook al een beetje aan de rand leefden ,Anarchisten ( Henk Sneevliet ) Communisten ( Paul de Groot) ,kunstenaars en niet vergeten streng gereformeerde boeren van het platteland .Hoofd van de binnenlandse strijdkrachten was een Indo ,kolonel Koot .

    • Farhan Djajadiningrat zegt:

      En indien de studenten uit Indonesia meetellen als Ned.Indisch/Nederlands onderdaan/staatsburger/ingezetene of wat dan ook hun betiteling geweest was, dan ook voor hen een plaatsje toch?

      Uiteindelijk zijn er minimaal 2 van hen beland in beruchte Duitse concentratie kampen en daar het leven lieten voor “Vorst en Vaderland”…..Ondanks dat enkelen van hen al een voorproefje van het leven achter slot en grendel hadden gekregen van de Nederlandse regering in 1927/1928 waaronder b.v. Moh. Hatta, Ali Sastroamidjojo , Datoek Tan Pamontjak (die later nog iets van doen had in de Kamer van Nederland 1948 of zoiets) en Abdoelmadjid….wegens hun nationalistische gevoelens, maar toch vooraan de rij stonden om hun steun aan Nederland te verstrekken d.m.v. verzetsdaden of iets dergelijks….

      Oh en nog wat: Omdat het oorlog was en derhalve de ouderlijke geldelijke steun vanuit Indië niet mogelijk was en derhalve menig student een bordje warme aardappelen met vette jus en spek door hun hospita ontzegd werd, zij zich NIET geroepen voelden om aan te kloppen bij de Nederlandse Soos (Sociale Dienst) maar uit de spaarpot van hun eigen Indische Vereniging hun warme maaltijden kregen….(Bron: Orang Indonesia di negeri Belanda 1600-1950)

    • Loekie zegt:

      Een klas van 20 leerlingen.
      Voor het eindexamen zijn er 18 geslaagd, 2 zijn er gezakt.
      – Een slechte klas, 10% is gezakt.
      – Een prima klas, 80% is geslaagd.
      – Een gewone klas, want 20% is het gemiddelde dat zakt.

      • Bung Tolol zegt:

        @Loekie : Ik zie dat vanuit mijn criminele achtergrond anders ,die 80% zijn erin geslaagd opgaven en antwoorden te kopen van corrupte leraren ,die 2 sukkels die gezakt zijn wilden het eerlijk ( dus dom ) spelen en zijn terecht gezakt .En wat die vlag betreft ,ik zie het zo ,het is gewoon een stukje textiel en als dat stukje textiel tot vod is geworden kun je het alsnog als dweil gebruiken .

    • Bung Tolol zegt:

      @Pak E.M ..Van Randwijk pleitte al tijdens de oorlog voor de onafhankelijkheid van Indonesie ,dat deed hij nog feller na de oorlog ,hij bezocht ook Indie en nam contact op met de leiders van de republiek ,dat bracht hem in aanvaring met “”zijn”” partij de Pv/dA ,die waren toch niet zo vooruitstrevend als je van socialisten mag verwachten .Van Randwijk werd in 1950 tot persona non grata verklaard door de Pv/dA ,dus helaas voor van Randwijk een plaats in de kabinetten Beel en Drees zat er voor hem niet in .Overigens van Randwijk is niet oud geworden 57 jaar of zo maar zijn vrouw heeft de leeftijd van 102 bereikt .

  5. Peter van den Broek zegt:

    Volgens Boeroeng schenkt Sophiehof of het Indisch HerinneringsCentrum in een filmpje ook aandacht aan het Indonesisch Verzet, Molukkers spelen daarin geen rol want die waren in de ogen van de Indonesiers collaborateurs bij hun strijd tegen de Nederlands kolonialisten.

    Ik heb wat gelezen over Japanse bezettingstijd in het voormalig Nederlands-Indie om meer te weten over de oorzaken van de bersiap. Natuurlijk stuit ik dan op het Indonesich Verzet .

    INDONESISCH VERZET tegen de japanse bezetting
    De meest spectaculaire anti-Japanse verzetsactie speelde zich in februari 1945 af in Blitar in Oost-Java. Enige jonge officieren van het Petabataljon hadden een samenzwering tegen de bezettingsmacht op touw gezet. Het was de bedoeling van de samenzweerders dat hun actie het signaal zou vormen voor een Peta-opstand die zich over heel Java zou uitbreiden. Zij gingen echter voortijdig tot actie over wegens een gerucht dat tegenmaatregelen ophanden waren. Ongeveer 400 van de ruim 500 militairen van het bataljon namen aan de actie deel. Zij bezetten in de stad onder meer het politiebureau, het bureau van de Kempeitai, de gevangenis en het telefoonkantoor. Tien Japanners werden tijdens deze actie gedood.
    De opstand vond echter geen steun, zodat de rebellen alleen kwamen te staan. Voor de onderdrukking van de opstand zetten de Japanse autoriteiten in hoofdzaak nabij gelegerde Peta-bataljons in, die de opstandelingen moesten overhalen hun strijd te staken. De meesten gaven zich inderdaad over; kleine groepen trokken de bergen in, maar werden daar in de volgende weken uitgeschakeld. Een Japanse militaire rechtbank, waar enkele Indonesiërs aan waren toegevoegd (onder anderen Soepomo), berechtte in april ruim vijftig officieren en onderofficieren van het opstandige bataljon; zes daarvan kregen de doodstraf.

    Daadwerkelijk anti-Japans verzet was door de meedogenloze repressie bijna onmogelijk. Niettemin kwamen op verschillende plaatsen in de archipel incidentele VERZETSDADEN voor.
    Zo kwam in februari 1944 in West-Java een plaatselijke groep met bamboesperen en messen in verzet nadat de Kempeitai hun leider gearresteerd en mishandeld had. In eerste instantie wist zij haar leider te bevrijden en de Kempeitai te verdrijven. Twee weken later kwam de Kempeitai versterkt terug en werd het oproer in felle gevechten onderdrukt. Ruim vijftig Japanners en meer dan honderd opstandelingen vonden daarbij de dood; ongeveer 400 opstandelingen werden gevangen genomen; ruim tachtig werden ter dood veroordeeld.

    Enige tijd later deden zich meer dan eens soortgelijke ongeregeldheden voor in een ander deel van West-Java, dat geteisterd werd door hongersnood. Boeren verzetten zich tegen de gedwongen rijstleveranties en verdreven inheemse bestuursambtenaren die de leveranties kwamen controleren, onder wie de regent. In augustus brak hier een zo grote opstand uit dat het Japanse leger sterke troependetachementen moest inzetten om het verzet neer te slaan. Bij alle verzetsactiviteiten in West-Java speelden ISLAMITISCHE voormannen een leidende rol. Eén van de reacties van het militair bestuur hierop was Hoesein Djajadiningrat te ontslaan als directeur van het departement van eredienst; zijn werk werd overgenomen door de feitelijke leider van de Masjoemi, kiai Wahid Hasjim.

    Heeft bovenstaande ook met mijn Europees entocentrisme te maken? Natuurlijk niet. Ik heb tot nu toe geen plausibele argumenten gelezen die deze burleske veronderstelling bevestigen.

    Is dhr/mevr. Farhan Djajadiningratsoms familie van Hoesein Djadjadiningrat?

    • Boeroeng zegt:

      Peter,
      Je interesse voor het PETA-verzet van 1945… komt voort uit je interesse in Indisch 41-50 en dat ik PETA noemde …. Allemaal etnocentrisch Indisch-Nederlands in de basis.
      Je onderzoekt niet het joegoslavisch verzet tegen de nazi’s… Is ook niet relevant voor deze site.

      • Peter van den Broek zegt:

        Ik bestudeer zoveel niet. Ik heb wel de slag in de Javazee in de jaren 70 en 80 bestudeerd. Is dat ook etno?

        Indisch- Nederlands in de basis? PETA was toch iets Japans? ik snap iets niet, leg dan even uit wat dat etno-centrisch is? Hoe wordt dat populistisch gedefinieerd. Dan weet ik waarover we discussiëren. Ik heb sterk de indruk dat we over twee heel verschillende dingen praten. Trouwens over dat Joegoslavisch verzet Tito etc. weet ik wel wat af. Gaat over etniciteiten maar heeft heeft niks met etnocentrisch te maken

        • Jan A. Somers zegt:

          PETA was een compleet Indonesisch leger, met eigen officieren: In Indonesische kringen wenste men te komen tot een eigen krijgsmacht; de Japanse autoriteiten waren hiermee aanvankelijk niet erg ingenomen maar het verloop van de oorlog noodzaakte hen de garnizoenen op Java te versterken. Aan door de Japanse overheid geïnspireerde Indonesische verzoeken tot oprichting van een leger ter verdediging van het vaderland werd voldaan met de oprichting op 3 oktober 1943 van de PETA, Barisan Pembela Tanah Air, een Javaans leger met eigen officieren.

    • Farhan Djajadiningrat zegt:

      T.a.v. de heer Peter van den Broek.

      1) Farhan is een voornaam voor een mannelijk persoon.
      2) Neen, ik ben geen familie van de heer Hoessein Djajadiningrat.

      Met vriendelijke groeten.

  6. Peter van den Broek zegt:

    Iets terzijde.

    Veel is bekend overr het Indonesisch Verzet in Nederland, vnl studenten uit de betere milieus . Dat alles is uitstekend gedocumenteerd. In Nederlands perspectief zijn dat deugdzame Indonesiers en ook nog eens Nederlandse onderdanen.

    Opvallend is dat in Indonesie zulk soort Indonesisch Verzet niet plaastvond, althans ik ben dat tot nu toe niet tegengekomen, maar ik ben een domme Italo-Nederlander en bezie dat uit Europees etnocentrisch perspectief.

    Heeft iemand daarvoor een verklaring? Het kan toch niet zijn dat de Jappen harder sloegen dan de Moffen. Of doe ik nu aan leedvergelijking?

    • RLMertens zegt:

      @PetervandenBroek; ‘ Indonesisch verzet in Indonesië etc.’ – Had u dat dan verwacht? Zie de doc.films; hoe Japan werd binnen gehaald! Lees hoe Inlands KMA kadet, Nasoetion reageerde bij de Japanse inval.- zie Javapost; Oud zeer..

      • RLMertens zegt:

        @PetervandeBroek; ‘Indonesisch verzet etc.’- Zoals oa de Peta opstand.
        Toen Japan, vooral eind 1944 oorlog verliezende was, de romoesjah’s ellende aan het licht kwam, en alles (rijst etc.) geconfisceerd werd tbv. hun oorlogsinspanning. Duizenden stierven in die periode van de honger- zie de foto’s op Pinterest! (en dr.L.de Jong; Het Koninkrijk) -Als jochie van ca,10 jaar in Ambarawa, zag ik stervende skeletten, aan de wegkant.

    • R Geenen zegt:

      @@Het kan toch niet zijn dat de Jappen harder sloegen dan de Moffen. Of doe ik nu aan leedvergelijking?@@
      Zijn er vergelijkingen te maken? Mijn oma Geenen werd in Bangkinang tegen de grond geslagen omdat ze niet ver genoeg kon buigen. Ze heeft de oorlog overleeft, maar is 2 maanden overleden.
      Mijn nicht, toen een meisje van 16, werd zo hard geslagen, dat ze met haar hoofd tegen de rand van een bureau sloeg. Ze heeft nog steeds een scheur in haar schedel, die nooit is genezen en haar een evenwichtsstoornis heeft veroorzaakt.
      PS: Ik geloof niet dat mijn nicht het herdenken met de jap zal waarderen.

      • Arthur Olive zegt:

        Op Google kunnen we lezen en zien wat Japan al niet gedaan heeft in WW2 en voor een langere tijd dan Duitsland.
        In Nanking lieten ze vaders onder dwang hun eigen dochters verkrachten.
        Indonesiers hebben veel geleerd van de jap maar konden het niet verbeteren. De jap heeft veel geleerd van Prussia in de 18de eeuw en verbeterd in WW2.

        • R Geenen zegt:

          Is dat niet typisch de jap!

        • e.m. zegt:

          Is Kazuma Obara een jap of een Japanner ?

        • Loekie zegt:

          Voor wie het heeft ondervonden, was, is en blijft een Duitser een mof.
          Voor wie het heeft ondervonden, was, is en blijft een Japanner een jap.
          Mocht dit niet meer zo zijn, dan kunnen herdenkingen e.d. worden opgeheven.
          Voor wie het niet heeft ondervonden, glanst enkel het heden en de toekomst.

          “Kom vanavond met verhalen
          hoe de oorlog is verdwenen,
          en herhaal ze honderd malen:
          alle malen zal ik wenen. ”

          (Leo Vroman)

        • e.m. zegt:

          Er zijn er ook die het ondervonden hebben en voor wie de mof een Duitser is en de jap een Japanner. Doet verder niets af van herdenkingen die gewoon in stand kunnen blijven. Ook voor toekomstige generaties als aan dat herdenken behoefte bestaat.

          De oorlog op zichzelf zal niet verdwijnen, tenzij men geheel onwetend is. Maar is dat laatste nu een doodzonde ?

        • RLMertens zegt:

          @Loekie’voor wie het ondervonden heeft etc.’- En de Indonesiër? Herdenken is; hen gedenken, die er niet meer zijn. Want daarbij haten, is jezelf pijn doen. Jaren lang…, levenslang!

        • Loekie zegt:

          Oorzaak en gevolg zijn nimmer te scheiden.
          Men kan niet zeggen: Keesie, je bent dood, maar ik zal je nooit vergeten. Waarom en hoe je dood bent gegaan doet er niet toe. Daar wil niet aan denken. Ik wil alleen aan jou denken.
          Dat wil zeggen: men kan wel zo denken en men kan het van harte menen ook…maar koppel zo ’n herdenking dan compleet los van een oorlogsherdenking met vlaggen, klokken, kransen en (vreemde) toespraken. Wat hebben die dan voor nut? Immers, men wil niet denken aan het waarom en hoe.

        • Arthur Olive zegt:

          “Is Kazuma Obara een jap of een Japanner?”
          Hangt er van af, als Hirohito zijn god of zijn held is dan is hij zeker een jap in mijn ogen.
          https://www.hope-of-israel.org/hirohito.htm

        • R Geenen zegt:

          Precies mr Olive. Ik vond het daarom ook niet de moeite waard om er op te reageren. Immers de tijd zal het uitwijzen.

        • RLMertens zegt:

          @Loekie; ‘bij herdenken; waarom en hoe etc.’- Dus de Indonesiër nog steeds de inlander?
          En de Hollander;…nog steeds de belanda tai/strond Hollander?

        • RLMertens zegt:

          @ArthurOlive; ‘wat Japan al niet gedaan heeft etc.’- En de Hollanders in Indië, gedurende die 3 eeuwen van ‘kolonisatie’? Zie Pinterest nl.; met foto’s uit de Atjeh oorlog, Atjeh veteraan kapt. H.Colijn in een brief aan zijn vrouw; ‘mijn marchausse’s sabelden iedereen neer; ook vrouwen en kinderen. Ah, met een goede sigaar na afloop is het wel uit te houden’., tenHag; ca.500 oorlogen in Indië! Recentelijk; Westerling’s stand rechtelijke executies in Z-Celebes etc.

        • Jan A. Somers zegt:

          “gedurende die 3 eeuwen van ‘kolonisatie’” Ik wist niet dat we drie eeuwen koloniën hebben gehad.

        • PLemon zegt:

          @ Ik wist niet dat we drie eeuwen koloniën hebben gehad 😁

          # mag wel een eeuw af…🤔

          ***. Citaat : Toen Nederland zijn intrede deed in de archipel kwam ook het Christendom op. Nederland stuurde, in tegenstelling tot andere landen, geen missionarissen naar het land om de Islamitische bevolking te bekeren tot het Christendom. De Indonesische bevolking voelde zich, qua religie, niet onderdrukt door de Nederlanders en dit heeft waarschijnlijk veel invloed gehad op de machtsontwikkeling van Nederland in Indonesië.

          In de loop van de achttiende eeuw raakten de VOC in verval, als gevolg van groeiende concurrentie en kapitaalgebrek. In 1780 kwam de VOC door de Vierde Engelse oorlog in de rode cijfers. In 1799 waren de schulden zo ver opgelopen dat de overheid besloot de onderneming te liquideren en haar bezittingen en schulden over te nemen.

          Een Nederlandse kolonie
          Nederland wilde het alleenrecht op de handel en wilde daarom van het begin af aan conflicten voorkomen. Ze kwam tussenbeide bij bepaalde onderlinge conflicten en dit zorgde ervoor dat veel lokale machthebbers de Nederlanders binnenhaalden als een bondgenoot. In 1814 werd de term Nederlands-Indië ingevoerd.”(einde citaat) het het
          https://www.geschiedenis.nl/nieuws/artikel/184/van-nederlands-indie-tot-indonesie

        • e.m. zegt:

          @Jan A. Somers zegt: 26 augustus 2019 om 13:44 Ik wist niet dat we drie eeuwen koloniën hebben gehad.@

          — Ja, je hebt van die rekenaars die van 1949 minus1815, 3 eeuwen weten te maken. Je hebt er zelfs bij die aan 4 eeuwen komen. Ik heb dan toch meer op met de mening van Indonesiërs zoals Generaal A.H. Nasution, die als militair* Van Heutz dankbaar is de archipel tot een eenheid te hebben gesmeed. Of die voormalige minister* van EZ onder president Megawati Sukarnoputri, die in het bijzijn van toenmalig staatshoofd Beatrix stelde dat je de VOC-era vooral vanuit de toentertijd geldende tijdgeest moet beschouwen.

          Maar ja, je hebt erbij die graag ‘achteraf’ rechtertje willen spelen en dat is meestal niet zonder blijken van arrogantie met hun steeds terugkerende: “… en toen was het mederdeka!” Alsof we dat al niet bijna 70 jaar weten!

          *Ik laat de “citaten” (geen gedichten) achterwege . . .

        • e.m. zegt:

          @@***. Citaat : Toen Nederland zijn intrede deed in de archipel kwam ook het Christendom op.@@

          — De Portugezen in het kielzog van Vasco da Gama waren er eerder. Zij brachten aan het begin van de 16e eeuw het Katholicisme. Hoe Ambon Protestants is geworden, is weer een ander verhaal en heeft met ‘pragmatisme’ te maken.

        • e.m. zegt:

          @Arthur Olive zegt: 26 augustus 2019 om 01:56 Hangt er van af,@

          — En als voor Kazuma Obara Hirohito niet zijn god of zijn held is, Pak Olive ?

        • Arthur Olive zegt:

          RL Mertens, het doden van onschuldige mensen is wreed in welke oorlog ook. De jap vervijnde het echter en zo ook het getuig in de Bersiap met hun rituele afsachtingen van zelfs babies.

        • Arthur Olive zegt:

          Pak EM, dan zijn mijn gevoelens voor Kazuma Obara neutraal.

        • RLMertens zegt:

          @JASomers; ‘3 eeuwen kolonisatie etc.’- 1610 (eerste) gg.Pieter Both!
          1949 (laatste)HvdKroon Beel
          Dus 1949 minus 1610= 339 jaren ! minus Japanse tijd 4 jaar. Dus 335 jaar!

    • Jan A. Somers zegt:

      “Opvallend is dat in Indonesie zulk soort Indonesisch Verzet niet plaastvond,” Ja, maar in Nederland lag het bedje al langer gespreid.
      [citaat Staatkundige ontwikkelingen]: Het na 1925 geïntensiveerde debat over de autonomie van Nederlands-Indië binnen het Koninkrijk leidde tot een scherpe scheiding van opvattingen tussen de nationalistische stromingen en de Europese burgerij. In het nieuwe beginselprogramma van de Indonesische Vereeniging (in Nederland) Perhimpoenan Indonesia van 1925 kwam een radicale, onverzoenlijke geest tot uiting. Interessant is de geheime brief van 25 april 1926 van gouverneur-generaal Fock aan de minister van koloniën Koningsberger . In deze brief verwoordt Fock zijn indruk “dat verscheidene zeer ontwikkelde Inlanders van beteren stand, waaronder academisch gevormden (…) blijk geven van een bewust streven zoo al niet tot aansluiting bij extremistische elementen, wier actie rechtstreeks gaat tegen het Nederlandsch gezag, dan toch tot het zich onttrekken aan elke medewerking aan politieken arbeid en het zich bepalen tot afbrekende critiek” Terugkijkend naar deze periode, zien wij hier de kiem gelegd voor de totale staatkundige breuk tussen Nederland en Nederlands-Indië: een voortijdig einde van de verdere ontwikkeling van een nieuwe staatsvorm voor een autonoom multicultureel Indië, volledige onafhankelijkheid voor de Indonesiërs, soevereiniteit voor Indonesië. De vanzelfsprekendheid van het Nederlandse gezag ontnam de politici echter het zicht op die toekomst.

  7. Peter van den Broek zegt:

    Ik gebruik de termen Jappen en Moffen bewust , want die termen zijn onlosmakelijk verbonden met WO2, zoals de Engelsen Kraut of Jerry als bijnaam voor de Duitsers gebruik(t)en. Daar is niks raars aan, het is gewoon de lexicon van die oorlog, alhoewel het Indisch Herinnerings Centrum IHC wel over het woord “Jap” misbaar maakt, maar dat zal het Sophiahof-museum toch niet doen?

    Wat ik mij afvraag of de tentoonstelling over het verzet in Nederlands-Indie ook aandacht schenkt aan het “vermeend” Verzet. Ik heb het dan over die dwangneurotische, schizofrene clubje van de Kempeitai die achter elke verdachte beweging van een Inlander of Indo-Europeaan een verzetsdaad/complot zagen. Een goed voorbeeld is de Dampit-affaire in Malang of de Glodok-affaire in het voormalige Batavia.
    Daarbij geef ik alleen maar aan dat de situatie in Nederlands-Indie niet vergelijkbaar is met die van Nederland, leedvergelijking is niet op zijn plaats, anders begrijpen Nederlanders niets van Nederlands-indie in oorlogstijd. Andersom geldt dat natuurlijk ook.

    Over twee weken ga ik maar eens naar museum Sophiahof

    • Loekie zegt:

      Kan best zijn dat je dan wordt gevraagd om medewerker te worden van de afdeling ‘Indische Encyclopedie’. Dat is een op te richten informatiebalie, waar bezoekers van alles en nog wat kunnen vragen over Ons Indië.
      Ik bedoel: nu je hebt aangekondigd Sophie te bezoeken, bereidt men zich daar natuurlijk voor op jouw komst. En onderling zullen de organisaties zeggen: die vent moeten we hebben, die weet veel, zo niet alles. Dus niet (quasi) verbaasd zijn dat wanneer je het terrein betreedt, je meteen hartelijk wordt uitgenodigd om mee naar de bestuurskamer te gaan.

    • R Geenen zegt:

      @@Ik heb het dan over die dwangneurotische, schizofrene clubje van de Kempeitai die achter elke verdachte beweging van een Inlander of Indo-Europeaan een verzetsdaad/complot zagen. Een goed voorbeeld is de Dampit-affaire in Malang of de Glodok-affaire in het voormalige Batavia.@@

      Ik kan daar het volgende voorbeeld aan toevoegen. De spoorlijn van Padang/Sawahlunto – Padang Pandjang naar Fort de Kock was een tandradbaan met een aardige stijgingspercentage. Toen de tandwielen versleten waren klom het treintje niet meer. De kempeitai jap zag dat als sabotage en een van de redenen op een 30 Ombilin mijn mensen maandenlang te martelen want zij hebben sabotage gepleegd. Mijn vader Eddie Geenen was een van de saboteurs. Heeft zijn leven gekost.
      Noem u dat ook zielig meneer Somers?

    • Jan A. Somers zegt:

      “dwangneurotische” Zo schizofreen heb k het niet meegemaakt. Ze hadden een aantal onderwerpen waar ze meer informatie en mogelijke verdachten bij zochten. Bij mij vier. Mogelijke informanten werden verzameld met een visnetactie in een buurt, de vangst bekijken en ‘verhoren’. Met de nodige problemen: Nederlands/Maleis/Japans, die tot rommeltjes, multi-interpretatie + ongeduldige klappen leidden.

  8. Boeroeng zegt:

    De kolonisatie van de Indische Archipel door Nederlanders met steun van de Nederlandse staat .. is toch echt wel ca 350 jaar … 1600-1950.
    In het VOC-tijdperk en daarna werd alom gedacht : dit is goed voor Nederland. Publiek dacht het, de regenten, de politici, de media .

    • Loekie zegt:

      Sterker nog: het was midden in de tijd van de ontdekkingsreizen, belangrijke kern van elke maritieme natie. Sterker nog: dat was de gewoonste zaak van de wereld van toen. Deed je niet mee, dan stelde je niks voor.
      Ik bedoel: men zei niet: kom, we gaan een land zoeken dat we kunnen koloniseren. Men zei: effe kijken of er iets te ontdekken valt. En zo werd er van alles en iedereen ontdekt.
      Ik bedoel: als je zo denkt, is dat een andere ingang, een andere grondgedachte.

  9. e.m. zegt:

    Het vestigen van handelsposten is nog geen kolonisatie. Net zo min als gannexeerd of veroverd gebied als er geen volksplantingen plaatsvinden.

    • Boeroeng zegt:

      Een stuk land inpikken met geweld en bezetten is ook kolonisatie.

      • Loekie zegt:

        Den Jap heeft Ons Indië gekoloniseerd?

        • RLMertens zegt:

          @Loekie; ‘den Jap heeft ONS Indië gekoloniseerd ‘- Die Jappen waren echte(!) kolonialen, die inderdaad de ethische politiek van de Nederlanders hebben vervolmaakt/uitgevoerd! Den Inlander hebben verheven. En die belanda’s in diverse Digoel kampen ondergebracht. Maar ja, toen kwamen die Amerikanen….

      • RLMertens zegt:

        @Boeroeng; ‘inpikken met geweld is ook een kolonie etc.’- Dus Nederland in 1940-1945 werd ook een kolonie van Duitsland. En Seys een gg.! En de moffen de kolonialen!

    • RLMertens zegt:

      @em; ‘volksplantingen plaats vinden etc.’- En als er dan bij die groep/ vreemden(= kolonie!) kinderen ter plekke(!) worden geboren? Geen volksplanting? Of alleen volkstuinen worden aangelegd?

      • e.m. zegt:

        Heer Mertens, als lokale of regionale heersers (koningen, sultans dll) bij verdrag- en contractbesprekingen zelfs virtuele ‘good breeds’ in de aanbieding hebben, dan blijft dat toch niet zonder gevolgen. Met vorstelijk instemming nog wel!

        In uw geest sluit ik dan ook af met: ‘hoezo ‘volkstuinen’ ?

    • Bung Tolol zegt:

      Het vestigen van handelsposten is nog geen kolonisatie zegt pak E.M ,precies aanwezigheid en kolonisatie zijn 2 verschillende dingen van pakweg 1600-1800 had de VOC maar beperkte gebieden in bezit ,vooral op Java een paar op Sumatra en nog wat gebieden elders b.v op de Molukken ,na het faillissement van de VOC gingen deze gebieden over op de Bataafse republiek .Pas na 1815 toen de nieuwe Staat der Verenigde Nederlanden ,dus Belgie en Nederland ontstond ,ging het hard met die gebied uitbreiding en geheel Indie was pas werkelijk gekoloniseerd in 1920 .dus neem die tijdspanne 1920-1942 ,ah ha dat maakt 22 jaar echte bezetting/kolonisatie van Indie .Van Heutz is de held van die Indonesische historici volgens hun bracht hij met de inlijving van het sultanaat Atjeh eenheid in het gebied ,je kunt het ook zeggen van Heutz bracht de laatste stukjes bij elkaar .Dus je kunt beter spreken van 350 jaar Nederlandse aanwezigheid in Indie ,ja dat wel .maar niet dat Indie 350 jaar een kolonie was van Nederland .

      • Jan A. Somers zegt:

        “350 jaar Nederlandse aanwezigheid in Indie ‘ Ja, vanaf 1596. De Portugezen nog eerder! Net als de Spanjaarden in Nederland. Enkele bezittingen van de VOC: Kaap de Goede Hoop. Colombo, Negapatnam, Coromandel, Malacca, Batavia, Ternate, Ambon, Lontor, Deshiuma. En her en der kantoren zoals in Bantam,
        Vergeet ook niet dat in het handelsrecht in die tijd je je eigen recht mocht halen als je overeenkomsten werden geschonden. Denk aan Batavia, Lontor. Ook de nederzettingen in gebieden die in die tijd als res nullius (niemandsland) werden gekenmerkt zoals Kaap de Goede Hoop. In dat gebied waren de Engelsen de Nederlanders al voor: [De VOC als volkenrechtelijke actor]: In 1620 namen Andrew Shilling and Humphrey Fitzherbert namens de Engelse Koning (niet namens de East India Company!) bezit van de Tafelbaai: “We, Andrew Shilling and Humphrey Fitzherbert (…) have taken quiet and peaceable possession of the Bay of Saldania aforesaid for, (…) as by a Deed published, executed and subscribed (…) which deed was published, with great solemnity, before the English and the Dutch (…) and, in token of possession taken as aforesaid, and for a Memorial hereafter, we have made a Heap of Stones on a Hill lying (…) and call it by the name of King James His Mount.”
        De volkenrechtelijke grondslag werd gevonden in het begrip res nullius, het ontbreken van een staatkundige organisatie: “as that, at present, no Christian Prince nor Potentate have any Fort, or Garrison, for plantation, within the limits aforesaid; and our Sovereign Lord the King to be thereunto entitled Lord, or Prince”.De aanwezigheid van bevolking was van minder belang; gelet op overweging 2 (zie noot 17) was deze kennelijk zodanig primitief dat zij geacht werd geen rechtsmacht te kunnen uitoefenen, “the natives being but naked men and without a Head or Policy”. De actie werd echter nooit bekrachtigd of met een vestiging voltooid, en bleef dus zonder volkenrechtelijk gevolg.
        In juni 1633 werd bekend dat enkele “Francoijsen inde Baije van Saldanja bij forme van peupelatie ende pretentie van eijgendom, haer ter nedergeseth hadden,” en bezit van de baai hadden genomen. Ook van deze actie is naderhand niets meer vernomen.

  10. PLemon zegt:

    Koloniseren…Dat kan in een onbewoond, onontgonnen gebied zijn, maar het kan ook een vestiging zijn in ‘vreemd’ gebied tussen de daar al aanwezige ‘vreemde’ bevolking.( Wiki)

    # Dus toch volgens het werkwoord het verrichten van de handeling/het vestigen van een handelspost. Maar daarmee is nog niet het hele gebied of land een kolonie. Dacht meer als het geheel bestuurlijk bij het ” bezettende land” is ondergebracht.

    • RLMertens zegt:

      @PLemon; ‘bestuurlijk bij het bezettende(!) land is ondergebracht etc.’- Dan is het geheel gebied ‘gekoloniseerd’? Zoals Nederland in nazi tijd?

      • PLemon zegt:

        @Zoals Nederland in Nazi tijd?

        # Verschil is dat koloniseren meer een proces is om een nieuw onbekend gebied zo in te richten dat de infrastructuur geschikt wordt gemaakt voor handel en bewoning door de kolonisator. De Duitse bezetting van reeds ingerichte landen is politiek militair gericht en meer moet worden gezien als gebiedsuitbreiding want de regeringsvorm van het land bleef ongewijzigd hetzij onder curatele gesteld.

        • RLMertens zegt:

          @PLemon; ‘een kolonie etc.’- Letterlijk(!) een groep. Zoals een kolonie vogels ,die in een bepaalde boom neerstrijkt. Om te keuvelen, te eten etc. Een nederzetting van Hollanders bv.boeren in Argentië, een handelspost in Decima, Japan etc. Zo ook begon het in Bantam/Jacatra etc.Tot zij die stad innamen, tot de grond verwoeste en daarop Batavia stichtte. Een kolonie Hollanders, die de volledig macht overnam van inheemse vorsten/hoofden en zelfs daarna een gouverneur aanstelde. Daarna, na Java(Java oorlog), het gehele gebied veroverde wat Nederlands Indië werd. Indië van Nederland! En het nog steeds liefelijk een ‘kolonie’ noemde. De onderworpende vorsten/hoofden, ten koste van duizenden inlandse slachtoffers, werden gepacificeerd= vrede gebracht! Zo konden ze genieten van de zegeningen van ons bestuur. Er werd daarna een ethisch boodschap uitgeroepen nl. de inlander verheffen. De smeulende haarden van verzet tegen de inmenging van ons bestuur, werden met dmv. expedities= wetenschappelijke tochten/uitstapjes tot de orde geroepen; Bali, Z-Celebes, Lombok. Want…wil men ze verheffen, dan moeten ze eerst toch onder het bestuur gebracht worden. Zo werd geheel Indië, met een maximum van eufemistische benamingen/aanduidingen( we zijn toch een Christelijke natie!) tenslotte gevormd tot een welvarende wingewest. Van Heutz werd de pacificator= brenger van vrede genoemd. Een soort koloniale jezus! Tenslotte; zijn onze(!) kolonieën voor het vaderland en niet andersom, nietwaar? En toen kwam Japan…. En als sluitstuk; kapt.Westerling….

        • Loekie zegt:

          Mertens, alles wat jij beschrijft leverde ook een bepaalde sfeer op. Toch? En, zoals je meermalen hebt verteld, die sfeer zuig je op de jaarlijkse TTF met volle teugen op en je geniet dan intens van die typische Indische koloniale sfeer. Of niet?

        • RLMertens zegt:

          @Loekie; ‘die koloniale sfeer etc. ‘ -Of dat nou specifiek koloniaal te noemen is, betwijfel ik ten sterkste; dat gnbrollen, omgaan met elkaar, die gemoedelijkheid/lachen/ petjok praten, genieten van Indische zaken, elkaar (eindelijk) te ontmoeten/zien. Het is in die ‘koloniale tijd ontstaan dat wel, en wij daaruit ook voortgekomen(!). Daar was toch een plezierige tempo doeloe geboren? Vooral voor ons! – Toch wat anders, dan zo’n Hollandse kermis met haring happen, draaimolens en patat? En dat ordinaire gedoe van ….. (of ga je veel naar dit gedoe?)

  11. Boeroeng zegt:

    Citaat Bung Tolol
    —-
    Dus je kunt beter spreken van 350 jaar Nederlandse aanwezigheid in Indie ,ja dat wel .maar niet dat Indie 350 jaar een kolonie was van Nederland .
    ___
    Helemaal goed geformuleerd….. maar de VOC was zeker bezig gebieden in te pikken, steeds meer slaven, militairen en burgers uit Europa of elders te importeren. Dat noem ik kolonisatie.
    De VOC had nooit de hele archipel onder strikte controle. Dat was het doel ook niet , maar ze kregen langzamerhand meer directe controle over gebieden of wisten de machthebbers in andere gebieden aan zich te binden, te manipuleren of met deals te verleiden of direct te bedreigen en met geweld haar zin door te drijven
    De Nederlandse staat had ook nooit strikte controle over de gewesten.
    Let op het woordje “strikte” .

    Je hoort en leest wel dat mensen beweren dat Indonesië 350 jaar een kolonie was. Dat is te generaliserend gesteld omdat dit suggereert dat de hele archipel onder controle was.
    Een term als 350 jaar kolonisatie door Nederlanders vind ik wel juist

    • R Geenen zegt:

      VOC deed gewoon zaken op een ouderwetse manier. Het was gewoon een Multi-National uit de oude doos.

    • Bung Tolol zegt:

      Dhr Mertens zegt “” Zo,n Hollandse kermis met haring happen en draaimolens “” ???? Geachte heer Mertens ,Zo was de Hollandse kermis tijdens de Hoekse en Kabeljauwse twisten anno 1350-1490 .Die Twisten speelden zich af in Holland ,Utrecht en Zeeland ,eigenlijk was het een mini oorlog ,die 140 jaar duurde ,waarom het ging ? geen idee denk zoals alle oorlogen om niets nada nothing ! na afloop stellen de deelnemers zichzelf dan ook de vraag “” Waarom voerden we eigenlijk oorlog ?”” En wat Japan betreft ,die betuigt spijt van die oorlog ,spijt ? Japan ? Omdat ze oorlogsmisdaden hebben begaan ? Nee natuurlijk bodoh ,ze hebben spijt dat ze die oorlog verloren hebben !

  12. Bert krontjong zegt:

    Kleine correctie Ron ,de VOC was in zijn tijd de grootste multinational ter wereld ,bedoeling was zaken drijven in de Oost ,zijden uit Bengalen ,waar ze een eenvoudige handelspost hadden en verder handelsposten in China ,Ceylon ,Japan etc en Batavia was het verzamelpunt ,het christelijke geloof verspreiden of de Nederlandse taal ,dat was niet echt hun bedoeling ,business only business ! Het ging fout toen ze verplicht van dit pad af moesten en hun gebieden moesten uitbreiden ,soldaten moesten inhuren ,dure bestuursambtenaren moesten aanstellen etc etc .De uitgaven rezen de pan uit en de inkomsten daalden door hevige concurrentie .Toen de Nederlandse Staat die failliete boedel overnam ,bedacht ze een truk om de inkomsten zwaar te verhogen “”Het Cultuurstelsel””Inlanders waren verplicht om voor 20% voor de Koloniale Staat te werken .Dit Cultuurstelsel was een molensteen rond de nek van de Inlander maar een ware bron van heel grote inkomsten voor de Staat ,het geld stroomde binnen ! Dit was ware uitbuiting nooit eerder vertoond .Dit vreselijke systeem heeft 40 jaar geduurd .

    • Jan A. Somers zegt:

      “Cultuurstelsel” Op zich niets bijzonders. Bestaat .o.a in Nederland nog steeds: contractteelt. Met een vaste prijs, onafhankelijk van de marktprijs op het moment van oogsten. Op deze plaats moet eerst worden gememoreerd dat het Cultuurstelsel in beginsel slechts op Java gold. Aan de basis van dit stelsel had de ideeënstrijd gelegen over het wel of niet uitgeven van grond aan Europeanen ten behoeve van het stichten van plantages. Deze strijd eindigde met de opdracht aan gouverneur-generaal Van den Bosch dat het gouvernement diende te zorgen voor het toevloeien van baten uit de (inheemse) landbouw naar Nederland. Daarbij kan worden gesteld dat er met het Cultuurstelsel een stap werd gezet in de omzetting van Indië als handelskolonie in een landbouwkolonie. Feitelijk herleefde met het Cultuurstelsel ook het contingentenstelsel van de Compagnie, waarbij het gouvernement zich niet bemoeide met de boeren, maar alleen met hun hoofden. Zowel in Indië als in Nederland was men nauwelijks op de hoogte van de lasten van het systeem op de inheemse bevolking; men vroeg zich ook niet af of de betalingen voor de afgeleverde oogsten wel terecht kwamen bij de boeren. En dit was het knelpunt waar Multatuli via Max Havelaar de vinger op legde: de toespraak tot de hoofden van Lebak. Toen werd het cultuurstelsel duidelijk gezien als uitbuiting van de boeren door hun hoofden.

    • R Geenen zegt:

      @@ Dit was ware uitbuiting nooit eerder vertoond .Dit vreselijke systeem heeft 40 jaar geduurd @@
      Was het niet zo, dat ze vele van de Aziatische opperhoofden ook mee hadden? Die profiteerden er ook van. Daarnaast was en is de Indo mens de dupe van dat hele systeem.

      • Peter van den Broek zegt:

        In bovenstaande reactie mag de persoon van de Verzetsheld Diponegoro, ratu adil (de rechtvaardige koning) en pahlawa nasional van de Republik Indonesie niet over het hoofd gezien worden, naar hem is tenslotte in Amsterdam een straat vernoemd.
        In de tijd van de invoering van het Cultuurstelsel, eufemistisch contractteelt genoemd, leidde Diponegoro een opstand tegen de Nederlandse bezetter. Hij werd gesteund door alle lagen van de Javaanse bevolking, zowel leden van de Javaanse aristocratie als de islamitische geestelijken en de gewone boeren. De opstand, die in de Geschiedenis als Java-oorlog zal ingaan, kostte aan Nederlandse zijde zo’n 15.000 militairen (vaak door de malaria getroffen) en zo’n 200.000 Javanen lieten het leven.

        Rekening houdend met het Britse intermezzo (Raffles) in Nederlands-Indie en de Java-oorlog brak voor Nederland een nieuw tijdperk aan, de met gewelddadige middelen definitieve en daadwerkelijke vestiging van het Nederlands koloniaal gezag. Om dan te spreken van 350 jaar koloniaal bewind lijkt me toch geweld te doen aan de koloniale werkelijkheid, geschiedenis is wel gebaat bij een nationaal geheugen, canon of zo.

        • Bung Tolol zegt:

          Ja klopt een onooglijk straatje met klein kut hofje ,Diponegoro straat en het Diponegoro hofje ,vlakbij is de Rustam Effendi straat ,Roestan Effendi ex lid Tweede Kamer voor de CPN in 1946 geroyeerd door de CPN vanwege weinig heldhaftige houding tijdens de bezetting .Dit staat allemaal in IJburg .

        • Peter van den Broek zegt:

          Niet te vergeten de Tan Malakastraat.

          Deze Indonesische verzetsstrijder tegen kolonialisme en slavernij mag toch geen communistische sympathieën ontzegd worden. Wellicht kan dhr Sandew Hira of Pondaag uitleggen wat voor etiket ik op dit “onschuldig” slachtoffer mag plakken. Volgens H. Pouze, zijn biograaf, werd Malaka op 21 februari 1949 op bevel van een TNI-officier geëxecuteerd. Dat laatste zal wel eenzijdige, niet-inclusieve geschiedenis zijn.

        • Jan A. Somers zegt:

          “eufemistisch contractteelt genoemd,” Hoezo? Nog voordat de planten in de grond staan wordt overeengekomen dat dan en dan zoveel kilo’s mais zullen worden geleverd, tegen een overeengekomen prijs. In mijn HBS-tijd, appels plukken op Zuid-Beveland, waren die appels vaak al ‘op stam’ verkocht. Het verschil met het cultuurstelsel was dat die prijs in het cultuurstelsel aan de hoofden werd betaald (in de veronderstelling dat dit zou worden doorbetaald aan de tani’s, zie toespraak tot de hoofden van Lebak), en bij de huidige contractteelt direct aan de boer, (en niet aan de burgemeester).

      • Arthur Olive zegt:

        “Daarnaast was en is de Indo mens de dupe van het hele systeem”
        Ik hoor het mijn ooms nog zeggen: “Het is altijd de Tani (Boer) die de dupe is”
        Een aangetrouwde oom van mij die een plantage overzag heeft vele malen bekent bij ons dat hij er maar op los sloeg als iets hem niet beviel. Hij had er in Nederland tot huilens toe spijt van. De omstandigheden zijn niet goed te praten maar het zijn de omstandigheden die het gedrag beinvloeden. Wij kijken onder andere omstandigheden naar verleden tijden.
        Zo waren de omstandigheden van mijn aangetrouwde oom later in Nederland ook anders toen hij zich besefte wat hij gedaan had.

        • R Geenen zegt:

          Wat ik bedoeld met de Indo die daar mede de dupe van werd>
          Velen hadden hun eigen besognes en eigen beroep en gezin. Ook waren er die hun eigen bedrijf draaiende hielden en ook goed voor hun personeel waren. Maar vandaag worden ze over een kam geschoren.

        • Bert Krontjong zegt:

          De Inlandse bevolking werd onder het cultuurstelsel vakkundig en meedogenloos uitgebuit door Nederlandse planters en Inheemse hoofden en het Nederlandse bestuur deed helemaal niets aan die misstanden ,nog een voorbeeldje ,als het bestuur suiker nodig had moesten de sawahs wijken voor suikerriet ,dat was zeer nadelig voor de boeren ,zwaardere arbeid en nog minder opbrengsten .In die eeuw na 1830 stroomde het geld binnen bij planters en de Nederlandse staatskas .o.a.die mooie Indische koloniale wijken in Den Haag zijn het gevolg van die kolossale rijkdom .Koning Leopold van Belgie was zeer jaloers op die grote successen van de Nederlandse Staat en begon voor zichzelf ook een kolonie in Afrika ,daar trad hij nog driester op dan de Nederlanders in Indie .Dit cultuurstelsel kan toch niet door iemand met gezond verstand verdedigd worden ? ( …rectificatie.Nederlandse planters en Ondernemers )

        • Jan A. Somers zegt:

          Wel proberen alles op het rijtje te houden. In 1830 waren er niet zoveel Nederlanders. Ambtenaren, militairen, en door de overheid gelegitimeerde handelaren. En de planters waren van jaren later. Er werd handel gedreven zoals in de VOC-tijd. Men struinde alle desa’s af, op zoek naar aanbod van handelswaar, meestal landbouwproducten. Tawarren, betalen, verzenden. In Nederland begon men dat te ongeregeld worden, men wilde grotere partijen op vast tijdstippen in de toekomst.
          In het cultuurstelsel kwam men bij de kepala desa: Kunt u over x maanden zoveel pikol rijst leveren? Natuurlijk kon die kepala dat. Tawarren tot een overeengekomen prijs voor de hele zaak. Dat was een vaste prijs, dus met garantie/nadeel voor beide partijen. Die kepala desa regelde dat met zijn onderdanen. Ging waarschijnlijk niet altijd even netjes. En de bij levering afgesproken prijs ging ook in de zakken van die kepala, de tani zelf was dan vaak in herendienst. De daaropvolgende Javaoorlog kon vanaf het begin van het cultuurstelsel al worden voorspeld.
          Pas na veel geharrewar (i.v.m. inheemse eigendomsrechten) na het eind van het cultuurstelsel kregen ondernemingen toegang tot eigen activiteiten in Indië. Buiten de kepala om werden landerijen gehuurd van de tani’s, die meteen in dienst op hun eigen land werden aangenomen. Indië was van een handelskolonie een productiekolonie geworden. Het geld stroomde niet binnen bij de Nederlandse staat, maar bij de ondernemingen en de aandeelhouders. Maar die staat had gelukkig een belastingstelsel.. “die mooie Indische koloniale wijken” zijn dan ook niet door de staat tot stand gekomen maar door de directies en aandeelhouders. Een staat heeft nooit geld.

        • Hans Boers zegt:

          @ de heer Somers, die o.a. ditt schreef:” …In 1830 waren er niet zoveel Nederlanders. Ambtenaren, militairen, en door de overheid gelegitimeerde handelaren. En de planters waren van jaren later….”

          En dat laatste ( jaren later…) betwist ik, indien u tenminste Nederlandse planters bedoelt.

          Er waren wel degelijk planters: : Schotten, Fransen, Engelsen en nog een paar anderen die niet uit Europa (maar wel gelijkgesteld aan) afkomstig waren, maar hun thuisbasis hadden in Perzie en India. (Gebieden Buitenzorg, Jogja, Pekalongan en bovenal nabij en rondom Semarang.)
          Producten: Indigo, kokosplantages, rijstverbouw en zelfs toen al suiker.

          (Immigratie wetgeving 1823 van der Capellen moest imiigratie tegenhouden).

          Ulbe Bosma: Planters op Java 1819-1823 – maar ook Ulbe vertelde zich, want hij vergat er nog 4 (vanaf 1813 Simongan en Kendal, Brebes tot aan Cirebon) waar mee het aantal volgens mijn bescheiden mening op 24 kwam

        • Hans Boers zegt:

          @ De heer Somers, die o.a. schreef:

          1) “….Buiten de kepala om werden landerijen gehuurd van de tani’s, die meteen in dienst op hun eigen land werden aangenomen…..

          2) En ook schreef: “Een staat heeft nooit geld….”

          Ad 1) Ik verwijs naar mijn vorig bericht inzake de 4 niet meegetelde planters. Deze hadden NIET de grond gehuurd van de tani’s doch in eigendom verkregen van Raffles wegens hun verdiensten t.g.v. de Engelsen in de periode 1808-1813.buiten Java en in 1815 beloond werden met eigendomsrecht van enkele landerijen op Java. De tani’s wier land door Raffles was afgepakt en geschonken aan de planters werden echter door de “nieuwe eigenaren” terdege schadeloos gesteld….Documentatie aanwezig en wel zelfs in een museum en archief in te zien op een plaats heel ver weg van Nederland maar wel in Europa.

          Ad 2) Ik geef u hierin gelijk, want in 1822 was de Nederlandse regering (of althans wat er voor door ging) een beetje erg blut en kon geen steun bieden aan Ned. Indie voor de bouw van forten e.d. in verband met de naderende Java Oorlog. (Nederland was een beetje kaalgeplukt door de Fransen en moest er nog van bekomen.)
          Maar gelukkig waren er een paar welwillende Niet Nederlandse (maar wel aan Europeanen gelijkgestelde) planters die meteen klaar stonden om de knip open te trekken… Documentatie aanwezig en wel zelfs in een museum en archief in te zien op een plaats heel ver weg van Nederland maar wel in Europa.

          Het is dat de Ned. Indische regering en Ned. Indie niet meer bestaan, anders zou er op de balans nog steeds een openstaande vordering te boek staan anno 2019.

        • Jan A. Somers zegt:

          Ik kan u op van alles gelijk geven. Maar in dit soort bijzondere verhalen (geen geschiedenis!) ben ik toch altijd al te lang bezig, vervelend voor minder geïnteresseerde lezers. Daarom mijn beperking tot Nederlandse bemoeienissen. Net als de eigendomsoverdrachten tijdens het Engelse bewind, korte tijd, en niet opgevolgd door de Nederlandse wetgeving. Raffles had daar als interim geen last van. Nederlandse wetgeving die niet uitging van bedankjes voor inspanningen, maar bescherming van de tani tegen de machtige Europese ondernemingen. In die tijd waren de rechtsregels ook anders. Als je contractpartner de afspraken niet nakwam, mocht je zelf je recht halen (Batavia, Banda). En als je een plaats veroverde, werd dat via conquest ook meteen je eigendom. (eveneens Batavia, Banda).
          ““Een staat heeft nooit geld….”” Inderdaad! Als een staat geld wil uitgeven moet dat van de belastingbetaler komen. En dat lukt alleen via de belastingwetgeving. En als de staat/provincie/gemeente dat bijeen geharkte geld wil uitgeven, is daar eveneens toestemming voor nodig.. Dat sommige rijke stinkerds nalaten aan de staat is niet de gangbare normaliteit. Wat wel voorkomt is dat zij bij een erfenis kunstwerken in hun erfenis overmaken aan een (rijks/provinciaals/gemeentelijk)museum. En niet opgehaalde erfenissen vervallen na enige tijd aan de staat. Bedragen boven de €45,38 worden door de overheid twintig jaar bewaard in de zogeheten consignatiekas bij het ministerie van financiën. Daarna verdwijnt het in de schatkist. Zo kan je op je computer nagaan of er iemand zo aardig is gewest je wat na te laten.

  13. Arthur Olive zegt:

    “Dit vreselijke systeem heeft 40 jaar geduurd”
    Pak Bert,mijn over over grootvader, Charles Olive, had een suikeronderneming op Java en werd schatrijk.
    Hij maakte misbruik van de situatie die de oorzaak was van duizenden doden onder de Javanen gedurende de hongersnood die het cultuurstelsel met zich meebracht.
    Pieter Mijer was gouverneur generaal van Indie op het einde van het cultuurstelsel en Jacques, een broer van mijn vader, trouwde zijn kleindochter, Johanna. Mijn familie had dus veel te maken met dat wrede cultuurstelsel.

    • Bert Krontjong zegt:

      @Pak Olive uw familie had dat systeem niet uitgevonden en maakte er ook geen misbruik maar gewoon gebruik van het was toch een legaal systeem ? Een zeer onrechtvaardig systeem weliswaar maar door de Staat tot wet gemaakt .Net zoals de Nazi,s een wet hadden die sexuele verhoudingen tussen Ariers en Joden verbood .Mensen die dit soort onmenselijke wetten moeten uitvoeren zeggen altijd “” Ja sorry hoor wet is wet !”” net zoals al die medeplichtigen aan die massa moorden “” Ja sorry hoor befehl ist befehl !”” Net zoals die Jappen ,die zich te buiten gingen aan roof en moord “” Ja sorry hoor ik doe het alleen maar voor de Keizer!”” Als ik verzetsman was geweest in die tijd ,zou ik met genoegen zulke personen om zeep helpen en daarbij zeggen “”Ja sorry hoor ,ik doe het niet voor mijn plezier maar alleen uit gerechtigheid !””

      • e.m. zegt:

        @@Pak Olive uw familie had dat systeem niet uitgevonden en maakte er ook geen misbruik maar gewoon gebruik van het was toch een legaal systeem ?@

        — Ik vind het knap van Pak Olive om dienaangaande zo objectief mogelijk over diens familieverleden te oordelen. Ben dat niet eerder op deze wijze op I4E en Javapost tegengekomen; courageous !

        • Loekie zegt:

          Hoezo ‘ courageous !’?
          Als men een (over)(groot)vader had die bij het Knil zat, dan mag je ten sterkste vermoeden, of weten, dat hij inboorlingen de stuipen op het lijf heeft gejaagd en/of verwond en/of gedood. Da’s geen publiek geheim, dat is een feit. Da ’s objectief weten.

        • Bert krontjong zegt:

          Ja inderdaad dapper van pak Olive maar pak E.M er was hier eens op dit blog een persoon ,die schreef “” Wat mijn vader als KNIL soldaat heeft begaan tijdens die politionele acties ,zou je best weleens als oorlogsmisdaden kunnen zien !”” Dus er zijn wel meer mensen ,die de hand in de familie boezem durven te steken .

        • e.m. zegt:

          @Loekie zegt: 27 augustus 2019 om 10:35@

          — Hè hè, u ontspoort weer om uw punt te maken, heer Loekie. Begrijpend lezen is toch ook voor uw academisch niveau weggelegd. Het ging dus hier over, heer Loekie:

          @Pak Bert,mijn over over grootvader, Charles Olive, had een suikeronderneming op Java en werd schatrijk.
          Hij maakte misbruik van de situatie die de oorzaak was van duizenden doden onder de Javanen gedurende de hongersnood die het cultuurstelsel met zich meebracht.@

          — Wat heeft dit met uw KNIL-analyse te maken, heer Loekie. Toe, zet u weer op het goede spoor en braak dan als een degelijke ouderwetse Kreta Api uw relevante bijdrage over suikerondernemingen en het cultuurstelsel uit.

          Succes!

      • Arthur Olive zegt:

        “Een zeer onrechtvaardig system weliswaar maar door de Staat tot wet gemaakt”
        Pak Bert, er zijn wel meer onrechtvardige wetten in onze landen die niet goed te praten zijn. Neem nou b.v. Abortus. Degenen die het goed spreken doen niets anders dan het kwaad te onderdrukken in hun eigen gevoelens want wij hebben allen een geweten. tenzij men een sociopath is. Hoe meer men het geweten onderdrukt , hoe meer gehard men wordt.

  14. Peter van den Broek zegt:

    Door af te dwalen van het topic en voortgaan met het gekeuvel over Kolonialisme plaats men zich wel in de positie van iemand als dhr. Sandew Hira , één van die actvistische historici die elke discussie over Nederlands Indie 1940-1950 laat ontaarden in kolonialisme.

    Het mag wel te denken geven, dat men dan broederlijk in de getuigenbank zitten samen met dhr Pondaag of het International Institute of Scientific Research, om maar een paar namen te noemen.

    Lees maar het verhaal van Sandew Hira
    https://iisr.nl/keuvelen-over-kolonialisme-in-indonesie/

    • Loekie zegt:

      Het betoog van Hira, en alle andere betogen, hebben, of men dat beseft of niet, dezelfde bron: het nieuwe zoeken naar goed en slecht.
      Nederland heeft God afgeschaft en met Hem ook de ijkpunten voor goed en slecht. Maar de mens heeft nog altijd behoefte aan weten wat nu goed en wat nu slecht is. En nu de christelijke ijkpunten niet meer worden gehanteerd, is het zoeken naar een ander houvast. Dat houvast wordt vooral gezocht in meningen van mensen. En de mening die, bijvoorbeeld door toedoen van een lobby, het hardste en vaakste klinkt, wordt als norm geadopteerd. Dat geld voor alle uithoeken van de maatschappij, ook voor de geschiedschrijving.

      Dat de mens zoekt naar een antwoord op de vraag wat goed is en wat slecht, is niet van deze tijd. Dat begon al in het Paradijs. Genesis 2:16 :
      “De Heer God zette de mens in de tuin van Eden, om voor de tuin te zorgen. Hij waarschuwde hem: “Je mag van alle bomen in de tuin eten zoveel je wil. Maar je mag niet eten van de boom van kennis van goed en kwaad. Want op de dag dat je daarvan eet, zul je sterven.”
      Eva dacht echter: nou, een hapje van die vrucht moet toch kunnen. Ja, en toen was het gebeurd.

      Moraal (wellicht) : men kan eigenwijs eten van de boom wat men wil, een stap dichter bij wat nu goed en wat nu slecht is komt men toch niet. Ja, men maakt allerlei wetten en regels en die zouden het goede moeten zijn….maar of dat ook werkelijk zo is….ik weet het niet.

      • R Geenen zegt:

        Ook in uw verhaal komt naar voren, dat er een heerser was, die wetten maakte waar een ander aan moet geloven. In de koloniale tijd waren er ook heersers die anderen vertelden hoe ze zich moesten gedragen en waar ze zich aan moesten houden. En als ze dat niet deden———! En vandaag? Nog steeds het zelfde. Er is in wezen niets veranderd. Alleen de tijd is veranderd.

  15. Peter van den Broek zegt:

    Bovenstaande reactie lijkt meer een wazige les in moraalfilosofie en hoort thuis in een christelijke kerk, daarom is die verwijzing naar Genesis wel op zijn plaats. Maar dat zegt natuurlijk niks over wat er precies gebeurde in de dé- of rekolonisatie-oorlog. Wij zijn toch op zoek naar waarheidvinding en helderheid, daar gaat Geschiedschrijving toch over?

    Dhr.Hira heeft het over iets totaal anders , hij haalt bewust de feiten uit hun historische kontekt, zoals ook dhr Loekie ook doet, want wat lees ik in het gekeuvel van Hira:
    …..”Maar er is een groot verschil tussen GEWELD van vrijheidstrijders en GEWELD van onderdrukkers. ALS je geweld loskoppelt van het doel, DAN leidt dat onherroepelijk tot een negatief oordeel van de vrijheidstrijd. …………………………….

    Hira houdt wel onsamenhangende betoog, de aanduiding argumentatie lijkt mij een brug te ver, hij keuvelt rustig verder…”ALS er tijdens de Bersiap onschuldige mensen zijn omgekomen, BETEKENT dat de strijd tegen de Hollandse bezetting niet gerechtvaardigd was”????

    Er zijn best argumenten voor de rechtvaardigheid van de vrijheidsstrijd van het Indonesische volk, maar rechtvaardigt deze strijd ook het vermoorden van “onschuldige” slachtoffers in de Bersiap, zoals Nederlanders, Chinezen en ook Indonesiers? In de bijziende ogen van dhr Sandew Hira zijn (Indonesische) slachtoffers van Nederlands geweld ethisch superier aan slachtoffers van het Bersiap geweld. Het mensdoden wordt functioneel en natuurlijk heiligt het doel de middelen. Dhr Sandew Hira is weliswaar immoreel maar niet amoreel.

    • Loekie zegt:

      In de goede oude tijd trokken legers en strijdgroepen naar een groot veld en spraken een tijd af voor het gevecht. Op de hellingen veel toeschouwers met eten en drinken bij zich. Toen begon het met charges, katapulten, kruitdampen, artillerie, cavalerie en wie zich terugtrok had verloren. Iedereen weer naar huis en kunstenaars aan de slag om er schilderijen van te maken.

      • Jan A. Somers zegt:

        In de middeleeuwen, de riddertijd was dit zo ongeveer. Ridder Piet verklaarde ridder Kees de oorlog: oorlogsverklaring van ridder Piet. Ridder Kees antwoordt met de verklaring dat hij zich in staat van oorlog verklaarde. Samen een veldje uitzoeken, zodat zo min mogelijk onschuldige burgers slachtoffer werden Dat gebeurde naderhand, als de winnaar zijn plundertocht begon.

  16. Bung Tolol zegt:

    Kijk je hebt Indo,s en je hebt Indo,s nou rustig maar ga het proberen uit te leggen ! Pak Olive heeft een opa of overgroot opa ,die zwaar zijn zakken heeft gevuld tijdens dat vreselijke Cultuurstelsel ,nou ja mooi voor Pak Olive ( Zou ik ook wel willen ) maar helaas mijn opa en overgroot opa ,waren van de andere kant ,dit verhaal is verteld door mijn Soendaneze oma ,die vertelde de ellende die haar vader en haar opa hebben doorgemaakt tijdens dat Cultuurstelsel ,tja gewoon vreselijk om aan te horen ,mijn Hollandse familie daarentegen waren weer van de betere Maatschappelijke kant maar ze moesten niks weten van hun bruine familieleden .Het is natuurlijk gewoon stom om als Indo geboren te worden ,want winnen doe je nooit !

    • Loekie zegt:

      Jawel, maar in Nederland had je mensen die een zaak begonnen, eerst klein, wat groter enz en op het laatst enorm groot. Erg rijk geworden door o.a. hard werken en lage lonen voor de arbeiders. geen ziekengeld, geen vakantiegeld, geen premies enz. Al die ondernemers hebben Holland mede opgebouwd.
      Leg je het vergrootglas op de arbeiders en hun gezinnen, dan krijg je geweeklaag, ‘hoe is het mogelijk’, ‘wat erg’ e.d. Wat dat betreft is er geen verschil met bijvoorbeeld de tani’s….behalve dat die tani’s zwoegden onder witte mannen en de witte arbeiders hier zwoegden onder witte mannen van eigen volk.
      Over die witte arbeiders maken weinigen zich nog druk. Over de bruine arbeiders des te meer…..Waarom?

      • e.m. zegt:

        @Wat dat betreft is er geen verschil met bijvoorbeeld de tani’s….@
        — Jawel! In Europa gingen in het midden van de 19e eeuw stemmen op om ‘den arbeider te verheffen’. De eerste vakbonden verschenen ten tonele. Intellectuelen als Marx en Engels spanden zich in voor de witte arbeider, en aan het eind van de 19e eeuw kwamen de eerste sociaal politieke partijen op.

        @Over die witte arbeiders maken weinigen zich nog druk. Over de bruine arbeiders des te meer…..Waarom?@
        — Ik denk dat het komt, omdat de tani in tegenstelling tot zijn lotgenoot, de witte arbeider niet allen de pineut was van de @witte mannen@, maar ook van het heersend feodale systeem** waaronder hij fungeerde. Niemand die het voor hem opnam. Een enkele ‘witte man’*** uitgezonderd.

        En de tani, hij ploegde voort. Maar toen ook zijn laatste karbouw hem werd afgenomen door het districtshoofd en hij daardoor zijn 2/5 deel landrente niet meer kon opbrengen, vluchtte hij.

        Tja, en nu gedurende het objectief algeheel terugblikken ook het lange zwijgen wordt verbroken, gaan empathie en schuldbesef hand in hand.

        PS
        Overigens verdween de meeste winst die o.a. het cultuurstelsel opbracht via de door koning Willem I (grootste aandeelhouder) en graaf Van den Bosch opgerichte Nederlandsche Handel-Maatschappij voor een groot deel in de kas van het koningshuis. De NHM had namelijk het alleenrecht van handel verkregen (waar kennen we dit ook weer van; begint met een V en eindigt op OC).

        **In de huidige bijna 70-jarige onafhankelijke Republik Indonesia zijn uitbuiting, corruptie en armoede nog immer dominante economische indicatoren.
        ***E. Douwes Dekker (Multatuli), A.J. Duymaer van Twist (GG 1851-1856)

        • e.m. zegt:

          @In de huidige bijna 70-jarige onafhankelijke Republik Indonesia zijn uitbuiting, corruptie en armoede nog immer dominante economische indicatoren.@

          — De Citarum rivier is door menselijke handelen zwaar vervuild; ongeveer vijf miljoen mensen leven in het stroomgebied. Textielfabrieken in Bandung en Cimahi zijn belangrijke veroorzakers van het giftige afval. Meer dan 2.000 industrieën verontreinigen 8.000 vierkante kilometer van de rivier met lood, kwik, arseen en andere giftige stoffen, sulfieten, nonylfenol, ftalaten, PCB 180, paranitrofenol, tributylfosfaat. De gevaarlijkste vervuiling is afkomstig van de Indonesische textielindustrie (waarbij veel textielfabrieken deel uitmaken van Asosiasi Pertekstilan Indonesia).
          BRON: Wikipedia

          Helaas is de onderstaande docu niet Nederlands ondertiteld.

          Op 17:41 zegt chemicus Dr Soong dat alle de door hem onderzochte watermonsters zware metalen bevatten. Hij vindt het hartverscheurend. Het water bevat 4x meer kwik dan het veiligheidsniveau om het te drinken. Zware metalen zijn niet afbreekbaar en het koken van het water heeft daarom geen zin. Mensen die dit water regelmatig drinken, lopen het risico om kanker te krijgen, verstandelijk beperkt te raken en zeer trage groeiontwikkeling te ondergaan; vooral bij kinderen. Verder zegt Dr Soong, dat als een waterleidingbedrijf dit water zou leveren het door de regering zou worden gesloten. In dit geval zouden de vervuilende fabrieken gesloten moeten worden.

          Op 19:34 zegt de Indonesische Plaatsvervangend Minister van Milieu:
          “”We hebben een paar strategieën en we hopen daarmee deze problemen te kunnen verminderen. Vorig jaar (2013 e.m.) hebben we goede vorderingen gemaakt. Onze belangrijkste prioriteit is het verbeteren van de gezondheid van de mensen. We maken gebruik van milieuwetgeving die in 2009 van kracht werd. Als fabrieken deze wetten overtreden, zullen we handhavingsmaatregelen treffen. We begrijpen de problemen rondom de Citarum, maar we kunnen het niet van de ene op de andere dag oplossen!””

          NB
          Op 5 december 2008 keurde de Aziatische Ontwikkelingsbank een lening van $ 500 miljoen goed voor het opruimen van de rivier en noemde deze de smerigste ter wereld.

          De docu: ‘smerigste rivier ter wereld’

  17. Bert Krontjong zegt:

    In de huidige bijna 70-jarige onafhankelijke Republik …….Tja als je 27 december 1949 aanhoudt dan wel ,dat was dus “” De Jure”” maar Nederland erkende in 2005 de Republik de facto ,ingewikkeld hoor ,Ik ben geboren 6 maart 1949 dus de facto in Indonesia en de jure in Indie ,ga dat maar uitleggen aan een toevallig voorbij komende passant ,hij wijst meteen op zijn voorhoofd .Ja de NHM ,de grootste uitzuig bank aller tijden ,hoewel Lippmann -Rozenthal ( Joodse uitzuig bank ) er ook wat van kan .En ja die “”arme”” Oranjes ,die zitten er dankzij die NHM en aandelen Shell warmpjes bij ,die hoeven voorlopig niet naar de Voedselbank ( De enige goede bank samen met de Sperma bank ) ….trouwens ook geen kwaad woord over mijn zit -bank en mijn slaap-bank .

    • Arthur Olive zegt:

      “Nederland erkende in 2005 de Republiek de facto, ingewikkeld hoor”
      Stichting Japanse Ereschulden wacht al heel lang op Japan’s excuses en compensatie.
      Ze hebben al excuses De Facto gekregen maar ze demonstreren nog steeds voor De Jure.

  18. Loekie zegt:

    Wie heeft er een rekening bij de ABN…kleinzoon van de NHM?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.