Batavia 1627 in virtual reality – Westfries Museum

In 2019 is het 400 jaar geleden dat Batavia werd gesticht, het handelscentrum van de VOC in Azië. Het Westfries Museum en VOC-museumschip de Halve Maen in Hoorn staan in hun programmering van dit seizoen stil bij dit historische feit.
Het museum lanceert op 30 mei een sensationeel nieuw Virtual Reality programma: Batavia 1627 VR.

In 1627 liet toenmalig gouverneur generaal Pieter de Carpentier de stad Batavia, toen net acht jaar oud, vastleggen door de landmeter Floris van Berckenrode. Dit resulteerde in een immens grote geschilderde kaart van de stad. Deze was bestemd voor VOC directie.
(…)
Gelukkig zijn er nog steeds heel veel details op de kaart te zien die uitnodigen om je een voorstelling te maken hoe het leven in het Batavia van toen geweest moet zijn. Om dat voor iedereen makkelijk te maken brengt het museum deze bijzondere kaart met de nieuwste virtual reality technieken tot leven in een prachtige nieuwe presentatie: Batavia 1627 VR.    Westfries Museum

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

40 reacties op Batavia 1627 in virtual reality – Westfries Museum

  1. Jan A, Somers zegt:

    Wel een reclameposter voor dat jonge Batavia dat er echt niet zo sexy uitzag.

  2. RLMertens zegt:

    ‘Batavia werd gesticht etc.’- Jacatra ingenomen, platgebrand en op de puinhopen een stad Batavia werd gesticht. Zomaar door een handelaar/koopman, die met een gewapende handelsvloot een spoor van ellende, moord en brand in de archipel veroorzaakte/ handel dreef. Buskruit kannonnen tegen speren en lansen. De gebieden bezette/annexeerde en de inlanders als onderdanen declasseerden. In het vaderland een helden status verkreeg; ‘daar werd iets groots verricht’. Meer dan 300 jaar Nederlands Indië( Indië van Nederland) en nu herdacht in het Westfries museum met een virtuele kijk naar dat roemrijke verleden. Wat zouden de Indonesiërs hierover denken/vinden? Zijn standbeeld in Batavia werd in de Japanse tijd 1943 meteen verwijderd. Zie de filmbeelden, hoe verbeten Indonesiërs Coen van zijn sokkel omver trokken. Ach, voor de één een held en voor de andere een schoft. Iemand zei ooit; ‘voor schoften, moordenaars en ander gebroed is nationalisme(!) een stroohalm’.

    • PLemon zegt:

      @  Wat zouden de Indonesiërs hierover denken/vinden? 

      # Denk dat ze uiteindelijk blij waren dat er uit de strijd om de monopolie vd handel in specerijen een winnaar is gekomen. En zaken gaan voor het meisje.Tenslotte werd er de basis gelegd voor de huidige eilandenstaat uit al die koninkrijkjes.

      ***  In 1618 werd in Jayakarta een bezetting van 24 man geplaatst en in oktober van hetzelfde jaar besloot J.P. Coen het bestaande pakhuis ‘Nassau’ uit te bereiden tot een echt fort. In 1619 kwam de Engelse vloot en na een onbesliste zeeslag op 2 januari 1619 week Coen uit naar de Molukken om versterking te halen. Het fort bleef onder bevel van Pieter van den Broeck. Na vier maanden kwam Coen terug: het fort was nog steeds in Nederlandse handen, waarschijnlijk vanwege de onenigheid tussen Jayakarta, Banten en de Engelsen, maar Pieter van den Broeck was op verraderlijke wijze gevangen genomen door de Jakatranen. De opvolger van van den Broeck, kapitein van Raay, heeft op 12 maart 1619 om het moreel van de bezetting van het fort op te krikken, op feestelijke wijze de vier bastions de namen gegeven van Holland, West-Friesland, Zeeland en Gelderland en doopte het fort Batavia. Op 16 mei 1619 verscheen Coen met 16 schepen op de rede van Jayakarta. Veertien dagen later veroverde en verwoestte hij de stad. Op de puinhopen van het verwoeste Jayakarta werd een nieuwe stad gesticht, op 18 januari 1621 officieel Batavia genoemd. Coen had liever de naam Nieuw-Hoorn gezien, naar zijn geboorteplaats, maar de Heeren XVII beslisten anders. In 1628 volgde een aanval van een leger van Sultan Agoeng. Bij een uitval van de Nederlanders sneuvelde de aanvoerder en sloeg het Javaanse leger op de vlucht. Enige tijd later moest ook een tweede leger zich na een vergeefs beleg terugtrekken.

      De stad kon zich daarna ontwikkelen. Als VOC-locatie was Batavia het centrum van de handel geworden in plaats van Bantam, stapelplaats en bestuurscentrum met vanaf 1619 de zetel van de Gouverneur-Generaal https://www.vocsite.nl/geschiedenis/handelsposten/batavia.html

      • RLMertens zegt:

        @PLemon; ‘ze uiteindelijk blij waren etc’- Wij weten altijd beter, dan de Indonesiër zelf(!), hoe zij zich voelen met onze aanwezigheid. Gerbrandy 1951;’van de wereld bewondering afdwong en een voorbeeld was van de wijze waarop alle tropische gebieden behoren te worden geregeerd. Nederland bracht in de ganse archipel de onschatbare zegen van een rechtstaat! De bescherm gedachte, art. 45 der Indische Staatsregeling, legt aan de GG als eerste de verplichting om de inheemse bevolking te beschermen tegen onderdrukking door wie dan ook!’ Mochtar Lubis; ‘JP.Coen’- beschouwde de Oosterlingen als heidenen, vijanden van Christenen. ‘daer is wat groots verricht’- ‘is gepaard met het uitmoorden van dorpen, het verwoesten van bouwgronden en het ontvolken van gebieden. Op Banda werd de bevolking uitgemoord, dorpshoofden onthoofd door Japanse huur soldaten. Zijn voorganger GG Laurens Raeael; ‘door die moorden zal Holland voortaan bekend worden als wreedste land in de wereld’ . -Een aan hem toevertrouwde dochter van Jaq Specx, VOC ambtenaar, dreef de liefde met een 16 jarige vaandrig Pieter Kortenhoef. Toen hij haar betrap ontstak hij in woede, manipuleerde de rechtsgang om die 2 te straffen. Pieter werd onthoofd! En Saartje veroordeelt tot verdrinking(!) in een ton water! Maar omdat zij nog geen 16 jaar was, kwam zij er van af met een geseling in het openbaar! Over psychopaten gesproken!

        • PLemon zegt:

          @ Wij weten altijd beter, 

          # Daar was de tijdgeest ook naar tot het moment dat het meer ging kosten dan het opbracht.

          *** Pas na de dekolonisatieprocessen veranderde het kolonialisme – zij het schoorvoetend – van iets ‘goeds’ in iets ‘kwaads’. Al snel viel er zelfs niets gemeners te bedenken dan een ander land binnenvallen, veroveren en bezetten; alleen maar om het daarna uit te persen.
          Vergeten was het feit dat het kolonialisme lange tijd ook een ander gezicht had gekend en een einde had gemaakt aan rooftochten en plunderingen, de levensverwachting van de koloniale onderdanen dramatisch had verlengd, wegen, spoorwegen, telegraaf- en telefoonverbindingen, riolering en leidingwater had aangelegd en het onderwijs, het bestuur en de rechtspraak op moderne leest had geschoeid. Het kolonialisme was voor Azië en Afrika het toegangsbewijs tot de moderne beschaving. Vandaag de dag willen we daar niet meer aan herinnerd worden, want het komt ons beter uit om alleen aan de negatieve gevolgen van het kolonialisme te denken. De Nederlanders, die hun eigen land tijdelijk hadden verlaten om ‘mee te bouwen’ aan de ontwikkeling van de Nederlandse koloniën, werden bij terugkeer beschouwd als egoïstische uitbuiters. Het woord ‘koloniaal’ werd een scheldwoord. Hoe viel anders de ontwikkelingsachterstand in de derde wereld te verklaren?

          Zo’n plotselinge ommekeer mag dan in de andere koloniale moederlanden wat langer hebben geduurd, ook daar werd het kolonialisme op den duur als achterhaald gezien. Alleen António Salazar, de dictator van het achtergebleven Portugal, leek dat maar niet te beseffen. Tandenknarsend lieten de VS en West-Europa hem zijn gang gaan; Portugal had een strategische positie in Europa en de gevolgen zouden niet te overzien zijn als het Portugese staatshoofd zijn land zou losmaken van de NAVO, alleen maar om van de kritiek op zijn koloniale beleid af te zijn.
          De andere koloniale mogendheden dekoloniseerden wel, want ze werden van twee kanten onder druk gezet. De VS wilde na 1945 door middel van de pas opgerichte Verenigde Naties snel een einde maken aan de koloniale verhoudingen. De Sovjet-Unie zag het westerse kolonialisme niet langer als een noodzakelijke fase in het moderniseringsproces, zoals Karl Marx deed, maar als een obstakel om de derde wereld voor het communisme te winnen
          https://historiek.net/de-kijk-op-kolonisatie-door-de-eeuwen-heen/74415/amp/

        • RLMertens zegt:

          @PLemon; ‘dat was de tijdgeest etc.’- Weer zo’n hedendaagse dooddoener! Alsof er toen ook niet figuren waren, die het onderscheid tussen goed en kwaad niet wisten. GG.Laurens Reael, idem de latere GG. Jaq.Spek konden dat onderscheid wel maken. Zo zijn er nog wat Nederlanders; Multatulie, Douwes Dekker, du Perron ea, die in de afgelopen eeuwen die de facade van de ‘inlander te verheffen’ tot volledige uitbuiting van volk en exploitatie van land aan de kaak stelden. Wij werden geindoctrineerd met kretelogiën om dat onrecht te verdoezelen; te toetoepen met helden, die in wezen tot het schoften gebroed behoorden. De realiteit van nu; inkt zwarte bladzijden uit onze geschiedenis.
          Al duurt de leugen nog zo lang….

        • RLMerens zegt:

          @JASomers; ‘reusachtige handelsschepen etc.’- Handelsschepen voorzien van kannonnen etc. Met soldaten aan boord. Om handel te drijven…met onbevangen volkeren, die nauwelijks benul hadden hoe tegen dat oologstuig op te treden. Die gekooid werden met leveringskontrakten van hun producten. Wurgkontrakten waaraan de VOC grof geld aan verdienden. ‘er was werkgelenheid etc.’- Ja natuurlijk, wat konden ze anders doen nadat alles van hen werd verwoest, geroofd en hun landerijen onteigend.( na de politionele acties idem)Tot aan ons vertrek werd volk en land geëxploiteerd en uitgebuid. De infra structuur; wegen, havens, vliegvelden optimaliseerden dat doel. In kampongs, desa’s waren geen asfaltwegen, geen electriciteit en geen leiding water! De geletterden onder hen, die in Nederland konden studeren, beseften te meer wat hun volk moest ondergaan. Terug in hun geboorteland konden zij zich, als 3e rangsburger in achteraf buurten vestigen. En dan zijn wij verbaasd, dat tijdens de bersiap zo’n haatexplosie ontstond.
          note; de door mij geciteerde Gerbrandy, een Bijbel vaste vaderlander!-zie hierboven- schreef zijn boek nb. direct na het debacle van Indië.

        • PLemon zegt:

          @ Weer zo’n hedendaagse dooddoener! Alsof er toen ook niet figuren waren, die het onderscheid tussen goed en kwaad niet wisten.

          # Maar de tijdgeest gebruikt men in algemene zin en natuurlijk zijn er in die periodes figuren die het doen en laten van hun tijdgenoten afkeurden. Mensen met een sociale inborst en rechtvaardigheidsgevoel. Maar de meerderheid regeert en de mens denkt in harde valuta en materieel voordeel.
          Als u het stuk doorleest merkt u wel dat ogenschijnlijk de dekolonisatie door humane opvattingen werd doorgezet maar dat de ‘ bezette gebieden ‘ werden losgelaten omdat herstel van de vooroorlogse situatie geen profijt meer zou opleveren .
          De mens is niet meer de maat der dingen maar zoals Dhr Geenen telkens afsluit ‘Money talks’ .

        • RLMertens zegt:

          @PLemon; ‘de meerderheid regeert etc.’- Die meerheid werd destijds aangevuurd door de stem van onze overheid, die alles ‘verbloemde met kretelogiën’; orde en rust, voor het welzijn van de bevolking, het zijn maar enkelen; extremisten etc.etc. Een aaneenschakeling van leugens, die via radio, kranten; journalisten werden gemuilkorfd etc. ons werd voorgeschoteld.
          De vooroorlogse pers liep aan de leiband van de westerse klok; zie G.Termorshuizen; Realisten en Reactionairen;de Indische pers 1905-1942; ‘Onder wat voor erbarmelijke omstandigheden de gewone inlander leefde, in en buiten de steden, interesseerde de totok niet in het minst. De inlander was arm en vooral rechteloos! Publicist/journalist DM.Koch; Een halve eeuw in Indië; De inheemse maatschappij was voor hen een reservoir van spot goedkope arbeidskrachten, die zo nodig hadden, maar waarvoor voor het overige niet de geringste belangstelling bestond’. Tijdens de ‘politionele oorlog’ werden kritische soldaten, tot in Nederland(!), door gen.Spoor vervolgd! Onze hedendaagse media maakt het mogelijke die geschiedenis te doorgronden. En het is gaande!

        • Jan A. Somers zegt:

          “Handelsschepen voorzien van kannonnen etc.” Ja, als u op geschiedenisles de plaatjes had bestudeerd, dan had u aan beide zijden de rij kanons (marinejargon) gezien . Op handelsschepen om zeerovers tegen te houden, in de archipel vanaf Atjeh tot voorbij Bali! Maar die konden niet snel worden gericht, daar waren die schepen te traag voor. Oorlogsschepen wel, die waren lichter en veel beter wendbaar. Als soldaten hadden die handelsschepen dan wel wat kanonniers aan boord. Coen was op weg gegaan om soldaten uit de garnizoenen in de Molukken op te halen. Zo’n honderd man, om de zwakke bezetting van het fort Jakatra aan te vullen. Die schepen waren wel geen oorlogsschepen, maar zagen er vervaarlijk uit. Hetzelfde effect als die straaljagers met open nabranders bij de aanval op de Molukkers in de trein. En in Soerabaja. Een heleboel lawaai, angstaanjagend, meer niet. Indonesische spotters hadden dan ook de Engelse vloot gewaarschuwd voor een grote Nederlandse scheepsmacht, waarop die vloot zich terugtrok.
          Die hele operatie van Coen bleek niet nodig, het Bantamse leger had zich teruggetrokken en had de hele bevolking van die desa meegevoerd. De GG had de taak van de Heeren XVII een rendez-vous te stichten. Daarover werd druk met Bantam onderhandeld, maar het kopen van Poelau Pandjang lukte niet. Op de vergadering voorafgaand aan de aanval op Jakatra (waar ook de aanstelling van Coen als GG bekend werd) werd besloten niet alleen het fort te ontzetten, maar Jakatra te veroveren, conquest was volkenrechtelijk immers voldoende voor eigendom, soevereiniteit > rendez-vous!. Met wel een staatkundig probleem (juridisch geintje): Er was niemand meer om tegen te vechten en zo te overwinnen en te veroveren. Volgens de mythen en legende waren die terugtrekkende Bantammers dan ook één Jakatraan vergeten (de dorpsgek?). Hij werd krijgsgevangen, waarmee de conquest juridisch voltooid werd.

    • Jan A. Somers zegt:

      Het lijkt mij verstandig dat u mijn dissertatie eens leest. “Wat zouden de Indonesiërs hierover denken/vinden?” Die waren met het terugtrekkende Bantamse leger meegevoerd, er was niet één Jakartaan meer. Maar direct na de verovering door JPC stroomden ze weer terug. Er woonden toen 8058 mensen waarvan 2368 Nederlanders. En dat aantal Javanen bleef snel groeien, er was werkgelegenheid. En wat waren die Indonesiërs in 1949 blij met hun hoofdstad Jakarta!
      “Na vier maanden kwam Coen terug:” Dat was zo’n prachtige gok waarvan JPC later verklaarde veel geluk te hebben gehad. De retourvloot was toen nog in de Molukken en moest vervroegd worden teruggehaald. Hij kon er niet korter over doen. Met het laatste stukje westmoesson heen, met het begin van de oostmoesson terug. Die schepen stelde niets voor, reusachtige handelsschepen, maar het nuttige was dat er soldaten aan boord waren. Voor Bantam was het een machtige oorlogsvloot, vandaar dat zij terug zijn gevlucht naar Bantam. maar ook de aanwezige Engelse vloot was overdonderd, en trok zich ook terug. Die Engelsen waren overigens sportieve verliezers: “Op de rede van Bantam wist Coen de gevangen Nederlanders vrij te krijgen: “De pangoran sprack seer schoon, zeyde niet anders dan vrede ende vrientschap met ons te begeeren.” Maar op 22 januari 1620 schreef Coen dat deze “nae der Mooren aert, gestadich practiserende hoe my best van cant soud mogen helpen (…) heeft de coninck van Jacatra (…) ontboden, dat hy de generael Coen soud doen ombrengen, hem belovende (…).”
      Op 29 maart 1620 werd de tijding ontvangen dat in Londen beide Compagnieën hun geschillen hadden bijgelegd. De op 19 april in Straat Soenda gesignaleerde Engelse vloot werd door Coen tegemoet gevaren, om met saluutschoten de vrede te bezegelen. Direct daarna diende hij een verzoek tot ontslag in.”

  3. Peter van den Broek zegt:

    Wat zouden de Indonesiërs hierover denken/vinden?

    Daar ben ik wel benieuwd naar, bovenstaande reacties geven duidelijk een Nederland-centrisch standpunt aan , waarbij de kolonaile blik niet uit het oog wordt verloren, met andere woorden gezegd het goedpraten van ons verleden. Maar dat is natuurlijk geen geschiedsschrijving.

    Dus geen de gissingen, veronderstellingen, ik zou graag willen weten hoe Indonesiers die tijden beschrijven, hoe ziet hun Canon er eigenlijk uit, toch niet de welbekende zwarte bladzij van 350 jaar koloniale overheersing? Het is toch gezamelijke geschiedenis?

    • Jan A. Somers zegt:

      “geven duidelijk een Nederland-centrisch standpunt aan” Als ik iets over de VOC schrijf is dat meestal gebaseerd op de daar gesloten afspraken en verdragen. De originelen liggen voor een groot deel in het ANI in Jakarta (waar u volgens mij nog nooit geweest bent). Afschriften en uittreksels zijn (vaak in geautoriseerde vertalingen) bij het NA in Den Haag te bestuderen. En in de KB in den Haag zijn die verdragen gebundeld in het Corpus Diplomaticum Neerlando-Indicum, in zes delen. (en niet alleen de verdragen die in de Indische archipel zijn gesloten). Daar is mijn dissertatie op gebaseerd: Voorcompagnieën, Jakatra, Bantam, Mataram, Molukken, Ceylon en Kaap de Goede Hoop. Gezien de talen en de handtekeningen niet direct Nederland-centrisch. Maar ik neem aan dat u een andere mening bent toegedaan, zonder het Corpus Diplomaticum en mijn dissertatie te hebben gezien.

      • RLMertens zegt:

        @JASomers; ‘gesloten afspraken en verdragen etc.’- Alsof die verdragen, vooral uit het VOC tijdperk, de correcte interpretaties zijn van ook(!) de inheemse bewindvoerders! Mi. hadden die inheemse bewindvoerders totaal geen benul van de in het Nederlands gestelde document. Laat staan van de inhoud! – Zijn er ook in het maleis vertaalde documenten?

        • PLemon zegt:

          @ Zijn er ook in het maleis vertaalde documenten?

          #Bijvoorbeeld. …

          *** Het verdrag van Giyanti (ook wel verdrag van Gianti) van 13 februari 1755 was een overeenkomst tussen de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC), de soesoehoenan van Mataram, Pakoeboewono III van Soerakarta (Pakubuwono III), en diens tegenstander, kroonpretendent Mangku Bumi. Het verdrag, dat werd gesloten in Gyanti even oosten van Soerakartaop Midden-Java, maakte een einde aan de derde van de Javaanse successieoorlogen .
          De Javaanse kroniek Babad Giyanti beschrijft de gebeurtenissen rond het sluiten van het verdrag.
          https://nl.m.wikipedia.org/wiki/Verdrag_van_Giyanti

        • Jan A. Somers zegt:

          “hadden die inheemse bewindvoerders totaal geen benul van de in het Nederlands gestelde document.” Als u ruzie met een Portugees hebt, zoekt u daar toch ook een deskundige voor in? Die vorsten waren echt geen sukkels hoor. Onder elkaar stikte het al van rechtszaken. En ze beschikten in de eerste plaats over een Shahbandar, dat was de man die bij buitenlanders betrokken was. Plus tolken in Maleis, Nederlands, en vaak ook Portugees. En als er begonnen was met een Nederlandstalig document, dan was er in no time een Maleise vertaling van. Als de Nederlanders daar al niet voor gezorgd hadden. Het document van Cornelis Houtman dat ik hiervoor noemde eindigt met: [ondertekening door vertaler]. En in een ander verdrag Bali 7 juli 1601, Cornelis van Heemskerck: (…) Dit is de copye des Conincks brief in Baleesche spraeck my mede gegeven, de welcke door Emanuel Rodenburch over geset is in onse Nederlandtsche spraeck.(…). Niet alleen in de Indische archipel hoor, ook in Kaap de Goede Hoop, Ceylon, Japan,. China, Mongolië enz. In het CD zijn het meestal Nederlandse vertalingen. Lijkt mij ook handig voor studie. En de originelen liggen in Jakarta en Den Haag. Misschien verduidelijkend is een vredesverdrag tussen Batavia en Bantam, waarin o.a. Jambi had bemiddeld [citaten]:
          In volkenrechtelijke zin vallen drie zaken op: a. de sultan van Bantam (en zijn Groten), en de Gouverneur-Generaal (in Rade) traden op als gelijkwaardige overheden, zonder verwijzing naar de Staten-Generaal, en b. bij het vaststellen van de landsgrens in artikel 9 werd Batavia opgevat als een aan Bantam gelijkwaardige ‘staat’. Voorts blijkt uit artikel 12, 2e alinea, c. dat het ging om een enkelvoudig document dat door beide partijen werd ondertekend. De tussenkomst van de gezanten uit Djambi hebben kennelijk in Batavia veel indruk gemaakt, het Dagh-Register wijdt er zo’n twintig pagina’s aan:
          Uit diplomatiek oogpunt interessant is het verslag van het ceremonieel: “D’heer ontfanger” kreeg opdracht op 5 juli “de gesanten, soo van Jamby, als Bantam, in derselver name te gaen begroeten ende te verwellecomen, als mede eenige pinangh ende fruyten toe te brengen”. In de grote zaal van het kasteel waren inmiddels de Gouverneur-Generaal en de Raden gezeten, alsmede de ambassadeurs van Atjeh. “Daerop comen met den heer ontfanger generael (…) de Jambyse gesanten ende mediateurs, als de gesanten van den Sulthan van Bantam (…) binnen, (…) wanneer onder de verwellecominge op allerhande instrumenten wiert gespeelt ende door d’compe des casteels, daer de gesanten tusschen door gegaen waren, drie chiergies met musquettades ende seven canonschoten vande puncten gedaen ende also verwellecomt.” Na de acceptatie van de verdragstekst en vastlegging van het protocol voor de ondertekening werd “naer een gedane dronck, weder soo praeu als stadtwaerts gesamentlyck vertrocken.”
          Op 11 juli werd het gezantschap weer “onder verwellecoming van drie chergies van de compe deses casteels, inde wapenen staende, ende seven canonschoten (…) gehaelt ende geleyt ter vergaderinge, (…) de sael met het geluyt der musycksnaren vervult”. Na voorlezing van de artikelen door de kapitein van de Maleiers, voor de zekerheid herhaald door een van de mediateurs van Djambi, “syn d’selve door d’hr. Gouverneur Generael ende de Raden van India getekent ende daernevens ’t wapen der E. Compe in roden lacke doen setten (…) ende werden alsdoen weder toegevouwen om aen haer Ede. naer Bantam aff te senden gecommitteerde overhandight te werden ende t’harer overstaen door den Sulthan van Bantam ende desselffs grooten mede ondertekent te werden, waerop eens een frissen dronck op ’t goet succes des vredes de gesanten toegedroncken ende andersints onthaelt zynde, weder stadt ende prauwaerts haer vervoeghden.” Een duidelijker demonstratie van de ‘hoogheid’ van het ‘Bataviaasche hof’ en de protocollaire bejegening van diplomaten is niet denkbaar. Zonder ratificatie door een hogere macht dan de Gouverneur-Generaal! Op 18 juli tekende de Sultan van Bantam en liet de vrede “seer statigh met gommen ende pijpen langs de stadt afroepen”. Ook werd de teruggelopen handel met vazallen van Bantam hersteld.

        • Loekie zegt:

          “En in een ander verdrag Bali 7 juli 1601, Cornelis van Heemskerck: (…) Dit is de copye des Conincks brief in Baleesche spraeck my mede gegeven, de welcke door Emanuel Rodenburch over geset is in onse Nederlandtsche spraeck.(…).”
          Wat ik altijd mooi vind, is dat die jongens vroeger in no time een vreemde taal leerden. Zouden ze les hebben gekregen of waren het autodidacten?
          Heemskerck overigens kreeg behalve een brief ook een slavin aangeboden van den koning van Bali.

        • RLMertens zegt:

          @PLemon/JASomers; ‘documenten etc.’- Wat opvallend is; dat de omschrijvingen veelal met Nederlandse zelfingenomenheid/genoegzaamheid zijn opgesteld en …een voor ons positief/ver eindresultaat! -Doet me denken aan al die regeringsverklaringen; die altijd onze goede intenties benadrukken. Maar het tegenover gestelde uitvoeren. Zoals art.45 der Indische Staatsregeling; de 1e.(!) verplichting aan de GG de inheemse bevolking te beschermen tegen onderdrukking door wie dan ook! Gerbrandy verduidelijkte het nog; dat ook de kleine man zijn recht geldend(!) kon maken! Dit lezende zou men toch moeten/mogen opperen, dat wij daar alle goeds voor ogen hadden. Zelfs geen vlieg kwaad kon doen! Boven Digoel een vakantie oord moet zijn. Zo werd het inderdaad gebracht. Waardoor ook een tempo doeloe mythe ontstond. Een Wassenaar in de tropen!
          Doet me toch ook denken aan historicus Lou de Jong, die het waagde de ‘koloniale maatschappij’ te omschrijven, waarbij alle negatieve zaken bij al die goede overheids voornemens werden benoemd. ( dit tot grote woede van koloniale adepten)

        • Jan A. Somers zegt:

          “behalve een brief ook een slavin aangeboden” Dit was ook het geval bij Emanuel Rodenburch, een vaandrig die op Bali was ondergedoken omdat hij het leven er zo goed vond. Hij had een vrouw ten geschenke gekregen, “een maecht van grooter afcomste, die van haer vier jaren in zijn hof opgevoedt geweest was ende niet uitgegaen” Von Saher 1986, 82, 87-88.

        • Jan A. Somers zegt:

          “verplichting aan de GG de inheemse bevolking te beschermen tegen onderdrukking door wie dan ook! ” Ik weet niet of u de handelingen voor dit artikel heeft gelezen? Het correcte antwoord op de klacht van Max Havelaar. De uitbuiting door de hoofden van Lebak (als voorbeeld), die niet door het gouvernement wordt gecorrigeerd. De ‘Max Havalaar’ heeft ver doorgewerkt hoor.

    • PLemon zegt:

      @ het goedpraten van ons verleden.

      # een beetje oud nieuws. En desinteresse?

      *** De Indonesische visie op dekolonialisering
      zondag 5 juli 2015, 19:00 uur

      Volgende maand is het 70 jaar geleden dat Indonesië onafhankelijk werd van Nederland. Onderzoeker en fotograaf Marjolein van Pagee wilde weten hoe Indonesiërs nu tegen de Nederlandse periode aankijken, in het bijzonder de politionele acties van 1947 en 1949, in Indonesië de agressie belanda genoemd.
      Marjolein: ‘In Indonesie is er weinig belangstelling voor de geschiedenis van 70 jaar geleden. Studenten die er lessen over volgen verwonderen zich over het feit dat er ook Nederlanders waren die het niet met de politionele acties eens waren.’
      https://www.nporadio1.nl/reporter-radio/onderwerpen/299554-de-indonesische-visie-op-dekolonialisering

      • RKLMertens zegt:

        @PLemon; ‘weinig belangstelling voor de geschiedenis van 70 jaar geleden etc.’- Nou, ik hoor een ‘ander verhaal’ uit deze reportage. Elk jaar wordt nb. vele onderdelen van dit gebeuren zelfs op straat nagespeeld. Marjolein heeft zichzelf, in Soerabaja op nationale helden dag als Ketut Tantri( Soerabaja Sue) verkleed in de parade meegelopen etc. Bezoek Indonesië op 17 augustus en zie hoe merdeka wordt gevierd. Zie onze tv.doc; Eeen waarheid met vele gezichten, Merdeka, Ons Indië voor de Indonesiërs etc/. Waarin vooral Indonesiërs aan het woord komen, die het vooroorlogse en de ‘politionele periode’ hebben ondervonden/meegemaakt. En ook de Indonesische bijdrage aan de recente lezing nav. het huidige (regerings) onderzoek in het Pakhuis, Amsterdam.

        • PLemon zegt:

          @ Indonesiërs aan het woord komen, die het vooroorlogse en de ‘politionele periode’ hebben ondervonden/meegemaakt. En ook de Indonesische bijdrage aan de recente lezing

          *** Zou natuurlijk gek zijn als ze hun merdeka niet vieren en een lezinkje eraan wijden. Maar zoals van Pagee constateerde wordt de koloniale periode niet dieptraumatisch beleefd en haatdragend beschreven door een minderheid geïnteresseerden. Men is van nature vergevingsgezind en leeft meer op de dag dan in het verleden.
          Het volk wordt (politiek) gevoed met de verhalen. over de heldhaftige strijd en overwinning op de koloniale bezetter. In optochten loopt men verkleed in koloniale outfit en worden militaire gevechten nagespeeld. Al met al gaat men er meer carnavalesk mee om dan met de Calvinistische zwaarmoedigheid hier bij ons.

        • Jan A. Somers zegt:

          “Elk jaar wordt nb. vele onderdelen van dit gebeuren zelfs op straat nagespeeld.” Dat is toch normaal. dat doen we in Nederland op 5 mei toch ook? Historische optochten, Zaklopen. WC-potten gooien!. WIJ hebben gewonnen. Eerst van de Spanjaarden, later van de Duitsers. En avond openluchtconcert dat beëindigd wordt met We’ll meet again.

        • RLMertens zegt:

          @PLemon/JaSomers; ‘dieptraumatisch beleefd etc.- Neen, natuurlijk niet. Zij waren uiteindelijk de overwinnaars! En wij? Althans, de koloniale adepten, die nog steeds alles uit kast halen om te proberen dat verleden een ander wending te geven. Bij ons Inderdaad; Calvanistische zwaarmoedigheid ipv. carnavalistische blijmoedigheid. Of kan wc potten gooien toch een teken zijn van het losbarsten van ingehouden van woede? Door onze ‘overwinning’ op de Duitsers? Nadat we in 3 dagen werden overrompeld.

        • PLemon zegt:

          @ de koloniale adepten, die nog steeds alles uit kast halen om te proberen dat verleden een ander wending te geven. 

          # Daarom dit pleidooi…komen we een keer af van die negatieve benadering van het verleden😤

          *** Maar de gedeelde geschiedenis beslaat natuurlijk veel meer. Sterker nog, pas vanaf het einde van de negentiende eeuw begon er zoiets te ontstaan als één Indonesisch gemeenschapsgevoel. En dat is eerder dankzij, dan ondanks de Nederlandse overheersing. Indonesië vandaag de dag valt niet te begrijpen zonder 350 jaar Nederlandse aanwezigheid, van de bloei van Batavia tot de horror van Rawagade. Zonder kennis van dit verleden rest er slechts een niet inzichtelijke, chaotische wereld. Een museum helpt daarbij, al was het maar als symboolfunctie.

          Internationale voorbeeldfunctie

          Deze visie vindt ook in Indonesië steeds meer weerklank. Nog steeds is er weinig behoefte het koloniaal verleden op te rakelen, maar de Nederlandse invloed wordt niet meer ontkend. De vervallen, afbrokkelende en half overspoelde pakhuizen en residentiewoningen in Jakarta staan symbool voor de oude benadering van het koloniaal verleden, maar de nieuwe president van Indonesië, Joko Widodo, wil het Nederlandse erfgoed weer op de voorgrond plaatsen. Alleen zo kan Jakarta de concurrentie met andere metropolen aangaan. Een groots opgezet transnationaal museum draagt bij aan dit nieuwe elan van Jakarta.

          Juist op zo’n manier kan een museum ontstaan met een internationale voorbeeldfunctie. Het laat zien hoe de rijke, maar ook versnipperde collecties van landelijke, regionale en lokale historische musea en archieven kunnen worden verbonden. De kennis en de netwerken voor een dergelijk museum is zelfs al aanwezig.
          https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/richt-een-museum-op-over-het-nederlands-indische-verleden~be46f4c4/

        • RLMertens zegt:

          @PLemon; ‘af van die negatieve benadering etc.’- Zeker, als ook in pleidooien/geschriften zowel plus als min van geschiedschrijving aan de orde is/komt. Zoals nb.dr.L.de Jong dat juist heeft vastgelegd. En conform die bijdrage; van Multalulie tot Poncke Prinsen, door een Indonesische historicus in het Pakhuis, Amsterdam jl. Hij raakte daarmee een gevoelige snaar aan van ons geweten! Door Nederlanders te noemen, die dat ‘koloniale verleden’aan de kaak stelden!
          En dan te konstateren, dat niemand van de aanwezigen hierop reageerden!

  4. Peter van den Broek zegt:

    Om de waarheid te vertellen, ik ben sinds ik geemigreerd ben (1989) nooit meer in een Nederlandse bibliotheek geweest, behalve om mijn mails via het internet te raadplegen, dat hoeft met een beetje smartmobiel ook niet meer.

    De vraag dat ik niet in het ANI (??) geweest ben, vind ik wel een beetje raar, maar ik krijg wel meer rare vragen. Met de moderne technische hulpmiddelen is het niet meer nodig om lijfelijk naar een bibliotheek te gaan. Een beetje bibliotheek van naam heeft zijn bestand al lang gedigitaliseerd. je kan toch niet iedereen in boeken van 300 jaar geleden laten snuffelen, dat gesnuffel doet die arme boeken niet goed.
    Neem nou dat Corpus Diplomaticum Neerlando-Indicum von Prof. Heeres. dat lees ik toch gewoon op het internet? En dissertatie? alleen die relevant zijn voor mijn Bersiapverhaal.

    • Loekie zegt:

      Zo oud zijn ze nou ook weer niet:
      Mr. J.E. Heeres & Dr. F.W. Stapel – Corpus diplomaticum Neerlando-Indicum. Verzameling van Politieke contracten en verdere Verdragen door de Nederlanders in het Oosten gesloten, van Privilegebrieven aan hen verleend, enz.
      Compleet in 6 delen:
      – Eeste Deel (1596-1650), 586 pp. (1907).
      – Tweede Deel. (1650-1675), 625 pp. (1931).
      – Derde Deel. (1676-1691), 616 pp. (1934).
      – Vierde Deel. (1691-1725), 610 pp. (1935).
      – Vijfde Deel. (1725-1752), 637 pp. (1938).
      – Zesde Deel (1753-1799), 743 pp. (1955).
      Uitgegeven in de serie Bijdragen tot de Taal-, Land en Volkenkunde van Nederlandsch-Indië en gedrukt bij Martinus Nijhoff in Den Haag, 1907-1955.

      • Jan A. Somers zegt:

        Die data zijn van de uitgave van de verzameling. Het eerste verdrag dat ik hier voor u heb opengeslagen is Bantam, 1 juli 1596 (CD, I, 3-4) Cornelis de Houtman.

    • Jan A. Somers zegt:

      Een beetje historicus gaat nog altijd graag originele documenten bekijken. Voor mijn staatkundige eindstudie ging ik af en toe naar de bibliotheek van het Vredespaleis, waar o.a. originele verdragen worden bewaard. Hartstikke leuk! Van de conservator mocht ik zo’n origineel even vasthouden. En Zeeuws meisje wilde de ‘bewijzen’ van mijn omzwervingen in Soerabaja meemaken. De Kenpeitai was er jammer genoeg niet meer, maar wel Kalisosok, de broederschool, het Leger des Heilshospitaal, kerk Coenboulevard (met mijn naam in het doopregister!), Kembang Kuning enz. enz. Dat kende ze allemaal al van de verhalen en foto’s, nu genoot ze van de werkelijkheid. Ze liep daar rond alsof ze er altijd had gewoond. Parijs ken je door en door van de foto’s en beschrijvingen, mijn eerste bezoek was ronduit geweldig. Pas dan begint alles tot leven te komen! Een studie bersiapslachtoffers is niet compleet zonder hormat ter plaatse.

      • RLMertens zegt:

        @JASomers; ‘zonder hormat ter plaatse etc.’- En ook niet compleet; zonder te onderkennen, waarom/waardoor het zo gelopen is!

  5. Boeroeng zegt:

    Batavia 1627 VR, een digitale tentoonstelling waar bezoekers met virtual reality-brillen worden ondergedompeld in het Batavia van de 17de eeuw.

    Maar hiermee slaat het museum de plank faliekant mis. Tijdens de presentatie van Batavia wordt niet het structurele geweld in de voormalige kolonie onder de loep genomen. Integendeel, suizend over het Batavia van weleer wordt de bezoeker door een zalvende stem meegevoerd langs zonnige scheepswerven en rustieke plantages. In de verte kwetteren meeuwen, een zacht zeebriesje waait over de baai. ‘Wat een prachtig gezicht, al die VOC-schepen!’, roept de voice-over in verrukking. De boodschap is duidelijk: koloniale geschiedenis is een tropisch avontuur, haar gewelddadige realiteit een digitaal sprookje.

    https://www.nhnieuws.nl/nieuws/246667/400-jaar-batavia-komt-met-virtual-reality-tot-leven-in-westfries-museum?fbclid=IwAR08hlKnHtEgR03ZQIJl3gQkyJduFYG_X3gqfJvWgQE4yVFQ1FfppQUB0x8

    • Jan A. Somers zegt:

      Daar was ik al bang voor. Het is het Westfries Museum, in de plaats waar toevallig onze JPC is geboren. Wil waarschijnlijk allen maar klantjes trekken. Gelukkig ben ik tijdig gewaarschuwd! Hoorn is overigens de moeite waard. Als je daar rond loopt kom je in de straten die nog heten naar de tijd van de scheepsjongens van Bontekoe. Met hun standbeeld bij de haven.

      • Jan A. Somers zegt:

        JPC Had een hekel aan de naam Batavia. Heeft nog enige tijd die naam weten te boycotten. Zijn voorkeur ging uit naar Nieuw Hoorn. En het fort had dan de naam Batavia mogen hebben. Hij ondrtekende op zijn werkplek zijn stukken dan ook met Vanuit het fort Batavia.

      • Tolol zegt:

        @Pak Somers zegt “” Hoorn is overigens de moeite waard.”” Een understatement .Hoorn is een pracht plaatsje .Heb daar in de jaren 80 v/d/e enige maanden gelogeerd ( gratis) in de befaamde/beruchte Krententuin van Hoorn ,zo genoemd omdat de gevangenen krenten moesten sorteren ,tja je moet toch wat .Het was toen een halfopen inrichting met mild regime ,zeg maar zeer mild ,het was dat we niet zo maar de poort konden uitlopen ,anders zou ik me in een vakantie oord hebben gewaand ,tegenwoordig is die gevangenis een Hotel ongetwijfeld niet gratis ,overigens worden veel gevangenissen in Nederland omgebouwd tot hotel ,een bezoek aan Hoorn kan ik iedereen aanbevelen .Dat museum ga ik zeker bezoeken ,ach dat ze de waarheid geweld aandoen en Coen tot held wordt verheven ( Dat was hij niet eerder een crimineel naar onze maatstaven ) Net als Bung Tomo in Indonesie tot held verheven ,terwijl het een gewone ordinaire misdadiger is .Het museum doet dat inderdaad om klantjes te trekken .

  6. Tolol zegt:

    Verbaast je dat Boeroeng ? Het is/was gewoon politiek om de Nederlandse koloniale geschiedenis beter uit te laat komen dan het was ,ook in geschiedenis boekjes .Ik heb geschiedenis lessen gehad in Suriname ,daarin werd ons kinderen geleerd ,dat de Marrons ( Weggelopen slaven ) de boeven waren en dat Nederland alle recht had om op ze te jagen ,ja want slaven moeten hun plek weten ,en niet in opstand komen .Later als volwassene denk je alleen ,ik ben gigantisch in de maling genomen ,want die Marrons waren juist de goede partij !! Waarom waren er dan geen protesten van Surinaamse Onderwijzers ? Denk dat het er mee te maken heeft dat een kritische houding niet gewaardeerd werd en natuurlijk takut voor hun baantje .Hoe is het verder afgelopen met die Marrons ? Nou Nederland zag in ,dat ze nooit en te never konden winnen van die “”Wilde Negers”” Dus ze hebben het op een akkoordje gegooid met die bosnegers en hun als vrije mensen beschouwd ver voor 1863 ( afschaffing slavernij ).Deze Marrons zijn de echte helden van Suriname ,helaas kijken de Creolen zwaar op hun neer en beschouwen ze die Marrons nog steeds als minderwaardig aan hun .

  7. Loekie zegt:

    ” Tijdens de presentatie van Batavia wordt niet het structurele geweld in de voormalige kolonie onder de loep genomen.”
    Ik ben even de weg kwijt. Gaat het (enkel) om Batavia anno 1627? Zo ja, waarom zou er dan aandacht moeten zijn voor ‘structureel geweld in de kolonie’? Of bedoel je: geweld dat heeft plaatsgevonden in de periode tot 1627?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.