Sla eens een ouwe krant open

DE TERUGKEER VAN HET NEDERLANDS GEZAG in Indonesië na
de capitulatie van Japan op 14 augustus 1945 was – zo blijkt uit het rapport
van de parlementaire enquêtecommissie — een viervoudig drama.
Australië in 1945 anti-Nederlands

EERSTE DRAMA: het is niet mogelijk gebleken uitvoering te geven aan het plan dat al in december 1943 was gemaakt om Nederlandse troepen in Australië op te leiden. De vijftien in Nederland aangeworven gezagsbataljons kregen -(in een uitspraak van 24 juli 1945) van het geallieerde opperbevel geen prioriteit voor het vervoer naar Indonesië en Nederland kon over zijn eigen schepen niet,vrijelijk beschikken. In Australië heerste na het uitroepen van de Indonesische republiek op 17 augustus 1945 een anti-Nederlandse stemming.

Bron: De Indische kwestie verwijzend naar krantenartikel Het Vrije Volk 15 sept 1956.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

14 reacties op Sla eens een ouwe krant open

  1. Wal Suparmo zegt:

    Het was de communistiische gezinde Arbeids Partei in Australie dat een boycot voerde in Australische havens tegen Hoilandse schepen die naar Indonesie willen varen.

  2. RLMertens zegt:

    ‘anti Nederlandse stemming’ – Om welke redenen? Wat was het motief van het geallieerd opperbevel om gezagsbataljons(!) te weigeren te verbieden naar Indië te vervoeren?

    • Jan A. Somers zegt:

      Het ging hier niet om de Australische boycot. Vanuit Nederland werd getracht troepen naar Indië te sturen. De daartoe bestemde militairen waren weliswaar nog niet beschikbaar, maar onder het geallieerde hoofdkwartier in Europa ressorteerden vijftien bataljons die vrij werden gegeven voor inzet overzee en omstreeks 22 augustus zouden kunnen vertrekken. Met de Britse regering werd de uitrusting en het transport geregeld, omstreeks 1 november zouden zo tien Nederlandse bataljons in Indië kunnen worden ingezet. De Britse regering stelde SEAC van deze afspraken op de hoogte maar binnen SEAC bleek geen scheepsruimte over te zijn. Het was een bizarre situatie: een groot aantal Nederlandse schepen werd ingezet voor de repatriëring van Amerikaanse, Britse, Brits-Indische en Australische gevangenen terwijl Nederlandse krijgsgevangenen niet verder kwamen dan de verzamelpunten in Manilla, Bangkok en Rangoon. Bovendien konden ondanks de Britse toezeggingen de in Nederland beschikbare troepen niet naar Indië worden vervoerd, evenmin als beschikbare Brits-Indische militairen en herbewapende Nederlandse krijgsgevangenen. De Nederlandse transportschepen zaten in de geallieerde transportpool. Amerika, Engeland en Australië kregen voorrang. Van Mook in een brief van 29 mei 1945 aan Admiraal Sir James Somerville, Brits maritiem lid van de Combined Chiefs of Staff te Washington: “For transport we ask the use of a few of our own ships.” Niet dus! Maar van Mook snapte het wel, als je nauwelijks hebt bijgedragen aan de oorlogsinspanningen tegen Japan sta je onderaan het lijstje. Het transport van de in Australië aanwezige KNIL-compagnieën naar Borneo e.o. gebeurde wel, op basis van de steun van het Australische gezag over Oost Indonesië.

      • Ron Geenen zegt:

        @De Britse regering stelde SEAC van deze afspraken op de hoogte maar binnen SEAC bleek geen scheepsruimte over te zijn. Het was een bizarre situatie@

        Toch niet zo bizar, want had Nederland niet in London een overeenkomst met de Britten getekend.
        Zolang er een militair optreden nodig was, had Nl buiten de archipel te blijven. Nederlanders mochten van de SEAC ook niet Sumatra binnenkomen. Hoe dat onder de Amerikanen met de rest van de Archipel was geregeld, is mij niet bekend.

        • bokeller zegt:

          Het was wel een boycot van((communistische ?) Australische havenbonden.
          Daarin ook gesterkt door de” Digoelisten ” die
          door de Nederlanders naar Australië werden geëvacueerd
          om hen uit handen van de Jap te houden.
          In Australië aangekomen en mede onder druk van de vakbonden aldaar
          niet meer als gevangenen te worden aangemerkt.

          De Australische regering was intern verdeeld, men wilde enerzijds de slachtoffers van de
          bezetting helpen, maar anderzijds had men als voormalige kolonie van Groot Brittannië, veel
          sympathie voor het streven van de Indonesiërs (de buren!) naar onafhankelijkheid, hetgeen onder meer een boycot opleverde tegen Nederlandse instellingen.

          Vooral degenen die in het oostelijk deel van Australië terecht kwamen hadden niet altijd gunstige ervaringen.

          Dat was in november 1945. Direct dus na de Japanse capitulatie en midden in de woelige
          bersiaptijd. Men kon kiezen tussen debarcatie of in Perth in West Australië of Melbourne in
          Victoria. Mijn moeder koos er voor om in Freemantle van boord te gaan.

          Er was al een boycot van de dokwerkers tegen Nederlandse schepen,
          dus we moesten zelf onze bagage lossen

          http://www.indieherdenking.nl/images/bestanden/15%20augustus/2012/PINJARRA%20Willem%20Plink.pdf
          siBo

        • Ron Geenen zegt:

          @De Australische regering was intern verdeeld@

          Zelf jaren later, ik was al zee werktuigkundige, waren de bruine mensen ook niet erg welkom in Australië. In 1967 meerde de ms Woensdrecht af in Adelaide. Na het afmeren komt de costums aan boord. O.a. wordt er visums voor ons geregeld om te gaan stappen. Ik kreeg het niet omdat ik een bruintje was. Gelukkig voor mij was de kapitein ook een Indo al was hij licht van kleur.
          Na veel heisa kreeg ik in mijn monsterboekje een stempel met visum om te stappen. Maar bij het stempel stond er extra bij vermeldt: ORIGIN WHITE! Heb mijn monsterboekje hier nog in mijn la liggen.

        • Jan A. Somers zegt:

          “Hoe dat onder de Amerikanen met de rest van de Archipel was geregeld,” Na de oorlog hadden de Amerikanen in Indië niets meer te regelen. Alles was SEAC geworden. Maar de gebieden buiten Java/Sumatra waren door SEAC overgedaan aan Australië. En die hield zich aan het Van Mook/MacArthur Civil Affairs Agreement waarbij vanaf de eerste dag alle burgerlijke zaken aan NICA werden overgelaten en de militaire zaken bij stukjes en beetjes aan het KNIL. In tegensteling tot Mountbatten op Java/Sumatra.

      • RLMertens zegt:

        @JASomers; ‘niet om een Australische boycot etc.’ – Die boycot was er wel- zie hieronder Ivens. Echter ik heb over een anti Nederlandse stemming! ‘binnen Seac bleek (!) geen scheepsruimte aanwezig te zijn’ – geen boycot? Terwijl nb. Nederlandse schepen werden ingezet voor repatriëring van Amerikaanse ea. gevangenen(!) En men hier in Nederland na mei 1945 over Indië bevrijden etc. het volk oproept. Worden onze eigen schepen gebruikt om gevangenen(!) te vervoeren. We stonden zelfs onder het lijstje van de gevangenen!

        • Jan A. Somers zegt:

          Er was inderdaad sprake van een Australische boycot, maar die had niets te maken met het voorgenomen transport van Nederlandse troepen uit Nederland in mei 1945, waarover ik schreef. Zie brief van Van Mook. Het ging daarbij om oorlogsvrijwilligers die deel zouden nemen aan de bevrijding van Indië van de Japanners. Pas in tweede instantie ging het om Nederlandse troepen die in augustus konden worden uitgezonden, met instemming en uitrusting van de Engelse regering, maar waar Mountbatten geen zin in had. Mountbatten had in veel dingen geen zin, zoals in de Van Mook-MacArthur Civil Affairs Agreement. In die tijd was er geen Australische (overheids)boycot, Australië had van SEAC het tijdelijk gezag over de gebieden buiten Java/Sumatra overgenomen, en droeg dat (militair) gezag bij stukjes en beetjes aan de Indische regering over. Hierbij hield Australië zich aan dat Civil Affairs Agreement, al die gebieden werden overgedragen aan NICA. De Australische boycot was vooral een vakbondsaangelegenheid. Maar leverde ook problemen op toen (licht getinte) Nederlanders via RAPWI voor recuperatieverlof naar Australië zouden worden gezonden. Het was meer een economische boycot, maar ook scheepsbewegingen werden verstoord.
          Voor de volledigheid, u heeft niet begrepen (of niet willen begrijpen) dat het ging om de transporten van ex-krijgsgevangenen en geïnterneerden. Maar u heeft het acroniem RAPWI waarschijnlijk ook niet begrepen.

  3. Peter van den Broek van een andere generatie zegt:

    Als ik Dr.Lou de Jong Het koninkrijk……. deel 11C opensla, dan krijg ik toch een andere indruk als wat boven geschetst wordt..
    http://loe.niod.knaw.nl/grijswaarden/De-Jong_Koninkrijk_deel-11c_bw.pdf

    a) blz 124 De Indonesiërs in Australië m.n. de koloniale mentaliteit die de Nederlanders daar tentoon spreidden ,verbaasden zelfs de Australiërs.
    b) blz 459 De transportcrisis. Nadelig voor Van Mook was, dat hij weliswaar lt-GG en Min. van Kolonien was, maar dat hij geen bevel had over de Marine en het leger, dat verzwakte wel zijn positie.
    c) blz 469 Australie weigert de gezagsbataljons. Het gaat om de anti-Nedelandse stemming die niet alleen in vakbondskringen, maar ook daarbuiten heerste. Daarbij is het verhaal op blz 124 De Indonesiers in Australië wel verhelderend.

    Die boycot van de havenarbeiders was dacht ik veel verder na 17 Augustus 1945

  4. Jan A. Somers zegt:

    Opmerkelijk dat in Australië tijdens de oorlog twaalf compagnieën konden worden gevormd uit Nederlandse, Surinaams en Indonesische militairen. Plus drie escadrilles vliegtuigen. Plus bestellingen voor twaalf direct na de oorlog te leveren korvetten. Alles werd direct na de oorlog overgebracht naar Indië. Opmerkelijk dat Australië bij het overnemen van Amerikaanse taken buiten Java/Sumatra ook het Van Mook-MacArthur Civil Affairs Agreement overnam, alle civiele zaken ressorteerden onder NICA. En bij de geleidelijke teugtrekking van de Australische troepen werden nieuw gevormde KNIL-compagnieën ingezet. Die waren gevormd uit krijgsgevangenschap teruggekeerde militairen.

    • bokeller zegt:

      Er waren wel degelijk problemen in Australie
      in volle oorlogstijd en het betrof onze uitgeweken
      gekleurde Knil militairen.
      De Nederlandse staf in Ceylon moest zelfs overkomen
      om te bemiddelen daarover.
      Zoekt en U zult vinden.
      siBo

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s