Sporen van een onderbelicht verleden

Geplaatst op 18 september 2012 door Boeroeng

Quotes  Afstudeerproject cultuurgeschiedenis
De weerspiegeling van het postkoloniaal bewustzijn in de Nederlandse lesmethodes voor de onderbouw van 2000 t/m 2010
——
De lesmethodes – die onderling weinig van elkaar verschillen – tonen weinig postkoloniaal bewustzijn. Hiermee reflecteren ze het maatschappelijke discours waarin er slecht in de periferie plek is voor een postkoloniaal bewustzijn. De confrontatie met het koloniale en postkoloniale verleden heeft zowel binnen de samenleving als binnen de onderzochte lesmethodes niet geleid tot een zelfkritische houding. Het Nederlandse geschiedverhaal laat hiermee een onvolledig beeld zien van de componenten die invloed hebben in het ontstaan van de huidige Nederlandse samenleving.

Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

10 Responses to Sporen van een onderbelicht verleden

  1. Pierre de la Croix schreef:
    24 september 2012 om 21:25

    Het “topic” over het afstudeerproject van Wardi Aztouti wordt ingeleid met een stukje uit de “Conclusie”. Voor mij zijn “Conclusies” en “Aanbevelingen” de belangrijkste elementen van iedere studie. Snijden die hout, dan hoef ik – van nature lui – niet verder te lezen.

    Ik moet dan ook bekennen dat ik niet de hele studie heb doorgeakkerd, nu ik mij verstout mijn eigen vragen en conclusies aan de conclusies van de schrijfster te verbinden.

    Wardi’s navolgende conclusie kan m.i. niet anders dan als zeer verheugend worden opgevat:

    “Het koloniaal verleden wordt in de lesboeken uitgebreid behandeld. Er zijn veel voorbeelden – zoals besproken in het voorgaande hoofdstuk – van een goede genuanceerde behandeling van het koloniale verleden”.

    Maar geen vreugd zonder traan, want zij vervolgt:

    “Maar er zijn ook voorbeelden waarbij de lesmethodes – door een aantal tekortkomingen en een gebrek aan diepgang – tekortschieten”.

    Toch geen man overboord, lijkt mij. Als de basis, vervat in de lesboeken, solide is dan hebben we alleen een beetje goede wil nodig om aanvullend het bouwsel er boven te verbeteren.

    Rest dan nog iets wat bij mij vragen oproept:

    “De lesmethodes – die onderling weinig van elkaar verschillen – tonen weinig postkoloniaal bewustzijn. Hiermee reflecteren ze het maatschappelijke discours waarin er slecht(s) in de periferie plek is voor een postkoloniaal bewustzijn”.

    Beetje wollig voor mijn oude brein. Wat is “post koloniaal bewustzijn” in de context van Wardi’s studie en wat kunnen “we” er mee? Is het een nationaal schuldgevoel dat Nederlanders tot in het 7de geslacht met zich moeten dragen, net zoals de Duitsers het t.a.v. de Joden zijn verplicht?
    Arme 5de, 6de en 7de generaties. Misschien zijn zij in hun tijd zelf gekoloniseerd, b.v. door China of India, anno nu nog opkomende wereldmachten.

    Dan nog iets gelezen onder dit topic over verschillen in de Indische cultuur vóór en na de exodus. De Indische cultuur is er altijd geweest, maar de dragers daarvan waren zich er niet of nauwelijks van bewust zo lang zij met hun cultuur leefden in de omgeving waarin die is ontstaan, c.q. de “natuurlijke” omgeving van het oude koloniale Indië. De bewustwording kwam pas post exodus, in Nederland of elders waar de Indische cultuurdragers belandden in een andere omgeving met een andere cultuur. Toen kwam de ontdekking: “Loh …. wij zijn anders” en daarmee natuurlijk, als geruststellende reactie “Wij zijn beter ….”.

    Vervolgens ontstond binnen de Indische gemeenschap de behoefte om in den vreemde aspecten van de Indische cultuur te benadrukken en/of behouden. Uit die behoefte werden o.m. de Tante Lien’s van deze wereld geboren en de koempoelans met zang en dans en lekker eten.

    Pak Pierre

    Beantwoorden
  2. Peter van den Broek schreef:
    24 september 2012 om 19:06

    @Boeroeng
    De opmerking
    “Ik vind dat toch wel een zware denkfout of minstens een zware woordkeuzefout, over wat Lizzy bedoelde. Wat je Indische cultuur kunt noemen was er al vóór de exodus. Mensen gingen naar Nederland of elders en maakten een nieuwe start , met meeneming van de eigen culturele eigenschappen. Uiteraard toch ?” wordt niet gevolgd door het argument wat de Indische cultuur vòòr de Exodus precies inhoudt of het moet de opmerking zijn:” uiteraard toch”; alsof hier iets zonder enige verklaring als vanzelfssprekend wordt gedebiteerd, QED. Dat lijkt me wel heel dun ijs op een zomeravond.

    Als ik het goed begrepen heb, dan had Tjalie Robinson ook over de Indische Cultuur in Nederland is ontstaan maar daarover moet ik ergens zijn biografie lezen

    En de stereotype niets dan goeds over Tante Lien en Ricky Risolles

    Beantwoorden
  3. P.Lemon schreef:
    22 september 2012 om 14:50

    “Onze” questee naar de indo cq de euro-aziaat en zijn culturele achtergrond lijkt vooral beantwoord te kunnen worden door buitenstaanders , sociologen , hollandse expats en totokkers.
    De recensent van Birney’s boek “de dubieuzen” krijgt er z’n vinger bijna achter:….
    “Het valt Alfred Birney op dat onze geschiedenis, in het bijzonder de koloniale en postkoloniale geschiedenis, is verworden tot iets voor freaks, vooral waar verhalende literatuur als bronnenmateriaal gebruikt wordt. Alles wat voor de Tweede Wereldoorlog gebeurde, lijkt in het vergeetboek terecht te zijn gekomen. Pijnlijk vooral voor bevolkingsgroepen in Nederland zoals de Indo’s. Birney wijst op de ‘minder fraaie episodes’ in onze geschiedenis en het feit dat Nederland geen postkoloniaal debat heeft gekend, in tegenstelling tot Frankrijk, Engeland en Amerika. Blijkbaar probeerde men zo de eeuwenlange moordpartijen in Indonesië en de vele andere zwarte bladzijden van de vaderlandse geschiedenis onder het tapijt te vegen.

    Belangrijk in dit boek is de rol van de Indo’s en hun gedrag in de literatuur dat vaak, vooral in fictie, als dubieus werd omschreven. Meteen wordt duidelijk dat de titel bitter en bijtend is. Birney wijst op de argwaan jegens de Indo in de klassieker Orpheus in de dessa van Augusta de Wit. En dat terwijl de Indo al klem zat. Ik citeer Birney: ‘…de “blanke arrogantie”. Indo’s sprongen daar ogenschijnlijk het makkelijkst mee om. Ze konden moeilijk anders. Ze waren Hollander noch Javaan. Ze zaten ertussenin. Dat maakte hun positie zo uniek. En ongrijpbaar, en vooruit: soms ook onbegrijpelijk.’ http://www.literatuurplein.nl/recensie.jsp?recensieId=280

    Beantwoorden
  4. Mas Rob schreef:
    22 september 2012 om 09:03

    Goede vragen. Als toevoeging: waarom zijn de stereotypen van de Late, Late, Lienshow (zo heette dat toch?) ook beeldbepalend geworden in Indische kringen?

    Beantwoorden
    • Jan A.Somers schreef:
      22 september 2012 om 16:14

      Op de broederschool in Soerabaja mocht je geen petjoh praten. Althans, dat deed je niet. Bij ons thuis ook niet, het was of Nederlands of ‘Maleis’. Tante Lien (ik ben er niet kapot van) overdrijft met haar ‘Indisch’ taaltje, maar dat is cabaret. En cabaret heeft ook invloed gehad op het Nederlands. Denk aan Wim Kan, Freek de Jonge, Kooten en De Bie, en anderen. Ik ken mensen (ook jonge) die ongemerkt prachtig ‘Indisch’ praten. Ik kan alleen niet vertellen wat dat eigenlijk is, dat weten ze zelf ook niet. Voor mij is dat geen nostalgie hoor, ik noem dat: stemmen uit het verleden. Volgens mijn moeder zaliger sprak ik Nederlands zoals Soekarno!

      Beantwoorden
    • Surya Atmadja schreef:
      23 september 2012 om 11:57

      Zoals de stereotypen van Sam en Moos -Sarah ?
      Het gaat namelijk over die oudere generaties in NOI en mss in het begin jaren na de migratie/repatriering.
      De nieuwe generaties en in het bijzonder de Generasi ke 3 dan ke 4 gedragen zich anders , ze zijn Nederlanders .

      Beantwoorden
  5. Boeroeng schreef:
    21 september 2012 om 21:08

    Wardi Aztouti heeft begrepen dat Lizzy van Leeuwen in het boek ‘Ons Indisch erfgoed’ stelde dat de Indische cultuur in Nederland na de remigratie ontstond. Hoewel Lizzy soms vaag en abstract schreef, heb ik het wel anders opgevat.
    Lizzy had het over een bepaalde behoefte in Nederland om het koloniaal verleden te verdringen of minder pijnlijk te herinneren en vandaaruit werd er een beeld gemaakt dat Indische Nederlanders, beleefd zijn, gezellig met veel eten, snel assimileren, maar toch een beetje zielig bleven steken in nostalgie.
    Dit beeld van onschuld werd geassocieerd met het koloniaal verleden. Een spookbeeld werd zo onschadelijk gemaakt.
    Ik dacht eerder aan het bezweren van een vijandsbeeld over vreemde oosterlingen. Lees deze pikirans: Help we zijn vernostalgieseerd
    Ik vind dat toch wel een zware denkfout of minstens een zware woordkeuzefout, over wat Lizzy bedoelde. Wat je Indische cultuur kunt noemen was er al vóór de exodus. Mensen gingen naar Nederland of elders en maakten een nieuwe start , met meeneming van de eigen culturele eigenschappen. Uiteraard toch ?

    Wardi… gebruikt ergens de woorden Indiërs en Indonesiërs op de verkeerde manier.
    Het kan ook zijn dat ze de woorden van de besproken lessen met opzet toepast. Juíst om te laten zien dat men daar wat historisch klunsend was. Tenminste, ik hoop dat ze begrijpt dat het geknoei is: Pagina 25

    Zo konden de Indiërs leren om beter voor zichzelf te zorgen en kwam er misschien vanzelf een einde aan de armoede. Er wordt een enkel motief – maar ook voorspeld gevolg – genoemd.
    Hierdoor worden andere religieuze en ideologische motieven niet belicht die juist tijdens het begin van de 20ste eeuw een belangrijke rol speelden.
    Deze versimpeling van de geschiedenis is in een andere lesmethode ook terug te vinden. Hier betreft het de nasleep van de dekolonisatie van Nederlands-Indië en de complexe verbanden binnen de koloniale samenleving. Ten gevolge van deze dekolonisatie emigreren ongeveer 300.000 Indonesiërs om verschillende redenen

    Maar onderwijl, in een vloek en enen zucht, verschijnt ook bij haar weer het stereotype van nostalgie.
    Wat mij op het idee brengt… wat was daarvan waar in de laatste 60 jaar. Wat is er nu van waar ?
    In hoeverre is het een stereotype door Indische mensen zélf gemaakt en in hoeverre in de Nederlandse publieke opinie uit zijn context gezet en verkasard ? Of in hoeverre hebben Indische mensen die hollandse versie in hun zelfbeeld opgenomen ?
    En waarom is dat nog niet goed onderzocht vanuit Indische kring.?

    Beantwoorden
  6. P.Lemon schreef:
    21 september 2012 om 02:13

    Aztouti is het bijna niet kwalijk te nemen dat zij haar migranten situatie in dezelfde context plaatst als die van de repatriant uit de indische kolonie.
    Dat er in de tropen gedurende 3 eeuwen een parallelle westerse maatschappij is opgebouwd naast de bestaande oosterse gaat haar voorstellingsvermogen te boven, evenals dat bij de doorsnee nederlander. Met uitzonderingen is de snelle opname van de totok en indo in de samenleving daaruit meer te verklaren dan de vinger te leggen op het ontbreken van een postkoloniaal bewustzijn of dat de cultivering van het heimwee gevoel e.d het blijkbaar zo is dat de repatriant niet om z’n oorspronkelijke roots heen kan.

    Beantwoorden
  7. William Deymann schreef:
    20 september 2012 om 09:46

    20 september 2012 – Dag Wardi Aztouti, ik kwam je naam en scriptie tegen op indisch4ever.nu – En heb daardoor je prima scriptie gelezen. Wat ik bijzonder vond was dat mij herinnering aan het ‘aardrijkskunde’ onderwijs uit begin jaren ’60 van de vorige eeuw op mijn lagere school naar boven kwamen. Wij moesten de eilanden groepen van Indonesië uit ons hoofd leren. Behalve dat Indonesië een voormalige kolonie was werd ons nauwelijks meer uitgelegd. Dat mijn moeder op Java was geboren riep toen al vragen bij mij op. Mijn moeder kon er niet over praten. Er was teveel gebeurd. In 1946 is zij naar NL gevlucht. Op school wist de onderwijzer eigenlijk ook niets over Indonesië en Java. Ook mijn Indische tantes wilden weinig kwijt. In jou scriptie valt goed te lezen waarom de Nederlanders zo weinig over Indië weten. Wat mij na het lezen van jou scriptie een gevoel van trots en blijdschap gaf is jou naam. Het kan haast niet anders dat je een Marokkaanse achtergrond hebt. En dat je vervolgens een Master doet met Indië als thema geeft mij het gevoel dat onze NL samenleving kennelijk wereldburgers nodig heeft om de Nederlanders te helpen met hun eigen geschiedenis. Dat je ook nog vrijwilligers werk doet voor Islamic Relief Nederland geeft mij het gevoel dat je een buitengewoon mens bent. Als ‘ongelovige’ werk ik zelf in een Islamitisch land in West Afrika, Senegal en heb juist door mijn Indische roots weinig moeite om mij in te leven in het lot van de kansarme kinderen en hun ouders die hier trachten te overleven en enig houvast vinden in hun bijzondere mengeling van de traditionele en de vanuit Noord Afrika aangebrachte Islamitische denkbeelden. Die overigens een sterk Soefistische inslag hebben. Je raad het misschien al, denkbeelden uit Moulay Idriss. Op school leerden wij het rijtje Sumatra-Java-Bali-Lombok-Soembawa-Soemba-Flores-Timor. Op Lombok woont en werkt een jonge Nederlandse vrouw waar ik net zoals op jou ook een beetje trots op ben. Zij is te zien in uitzending van uitzending gemist. Als je haar ziet in deze uitzending dan krijg je misschien net zoals ik het gevoel waarom en waarvoor wij doen wij nu doen. En wat doet de wereld met het ons ? Jij een Nederlandse ? Jill Jurgens op Lombok nu een Indonesische ? En ik in Senegal een witte Indisch getinte Afrikaan ? Zijn wij nou nog Nederlanders of Wereldburgers ? Ach wat maakt het ook uit ☺. Ik ben trots op jullie en je hebt een uitstekende scriptie geschreven. Schrijver Hans Vervoort heeft onlangs een mooie aanvulling geschreven over de gebeurtenissen vlak voor het vertrek uit Nederlands-Indië. Van harte aanbevolen. Warme groet, William Deymann

    Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *