6 nov Van der Leeuw-lezing

De 38e Van der Leeuw-lezing zal op 6 november 2020 om 16.30 uur worden uitgesproken in de Martinikerk in Groningen door schrijver, filmmaker en beeldend kunstenaar Marion Bloem. Als coreferent zal Daan Roovers optreden, filosoof, docent publieksfilosofie en sinds 2019 Denker des Vaderlands. Het thema van de lezing is ‘Identiteit, vrijheid en herdenken in tijden van onzekerheid’. Vanwege Coronamaatregelen zal er bij de lezing helaas geen publiek aanwezig kunnen zijn. De lezing is te volgen via een gratis livestream op deze pagina of op www.rug.nl/vdleeuw-lezing
Studium Generale Groningen

Dit bericht werd geplaatst in agenda - evenementen. Bookmark de permalink .

27 reacties op 6 nov Van der Leeuw-lezing

    • Peter van den Broek zegt:

      Interessant interview met Marion Bloem op NPO1. Tijden van onzekerheid zoals de Bersiap, de periode 1945-1949!!!
      Eigenlijk heb ik van mijn familie over die periode weinig over gehoord alhoewel ze er middenin zaten. Wellicht hebben ze in het verleden over gesproken, maar er werd niet naar hen geluisterd , ze wilden hunkinderen natuurlijk niet belasten en zwegen dan maar. De autochtone Nederlanders hadden de Duitse bezettingstijd meegemaakt, dat was erg, zie interview Marion BLoem . Daar komt nog bij dat het grootste deel van de spraakmakende Nederlanders weliswaar in de Japanse bezettingstijd geinterneerd waren, maar direct na de oorlog voor recuperatieverlof naar Nederland gingen, zij repatrieerden. Je kan dan moeilijk verwachten dat zij dan als spreekbuis fungeerden.

      Maar wat mij hogelijk verbaast is dat de aanwezigen van de eerste generatie op dit blog op een enkele uitzondering na, in de aanloop van de Van der Leeuw-lezing door Marion Bloem alle mogelijkheden aangrijpen om een inhoudelijke discussie vermijden, zie andere topic Marion Bloem: “Voor de trauma’s van Indische Nederlanders…….”. Daar is niks mee, maar neem nou onderstaande reactie. Dat geeft toch wel te denken.

      • Anoniem zegt:

        @PetervandenBroek; ”weinig over gehoord etc.’- Dat Indisch zwijgen is is mi. een pose geweest. En uiteraard versterkt/aangewakkerd door de reacties bij aankomst in het vaderland; Die pose is schaamte! Schaamte over het verloop ons Indië! Een debacle na de fanfare/volks misleiding van 1945 ; ‘voor orde en rust! Om de bevolking(!) te beschermen tegen een paar door Japan opgehitste figuren; collaborateur Soekarno etc. etc’, Een afgang toen de hele wereld opinie zich tegen ons keerde en tot overdracht kwam te Batavia 27 december 1949; de driekleur onder gefluit en gejoel van duizenden Indonesiërs werd gestreken.(dit filmfragment werd zelden hier vertoond! (voorkeur voor die (dramatische) van onze koningin in het paleis op de Dam) – Ook de KL militairen hadden hun portie moeten incasseren; te vertrekken met ‘wat doen met Soekarno …etc. Met als slot; pesthaard Djokja via de achter uitgang weer moeten verlaten! En ontgoocheld uit het ‘bevrijde Indië’ moesten vertrekken! -Hoog spanning in de laatste maanden van 1949; hoe en snel hier uit te komen; bewijzen van Nederland schap moesten in allerijl worden opgezocht; formulieren; geboorte- trouwaktes etc. etc. Om maar naar Holland te kunnen. Bij ons vertrek per schip half dec.1949 hoorde ik mijn vader aan de reling met verbittering ; ‘potverdrie….. wij zijn er uit geschopt’.!
        – Hoe/wat te denken, met welk gemoed, wij hier in jan.1950 aankwamen?
        Bittere kou. (nog in warmste tropenkleding met pyjama als ondergoed) In bussen volgestouwd naar een lege zomer(!) hotel in Noordwijk a/zee. In kamers zonder verwarming! met stapelbedden etc. Welkom in uw vaderland sprak de koningin op aankomst kade ons nog toe
        -In land waar vele huizen nog geen badkamer hadden, met surrogaat koffie, het geserveerde avond eten; met (oud brood gevulde) gehaktballen, blauwachtige Zeeuwse piepers/ aardappelen en een potje olieachtige jus…… maar ook met een heerlijke Mars chocolade reep, van toen f 0,25 per stuk!

        • J.A. Somers zegt:

          “reacties bij aankomst in het vaderland”, “schaamte”, “misleiding”, “ontgoocheld”, “hoe en snel hier uit te komen”, “verbittering” enz. Potverdrie, wat heb ik veel gemist! En mensen die nog steeds niet hebben gesnapt waar dat brood in de gehaktbal voor diende. In ons vakantiehuis in Zeeland hadden we ook stapelbedden voor de kinderen van de logees. Ook in het depot voor de aankomende dienstplichtigen.

        • R.L. Mertens zegt:

          @Anoniem= RLMertens

        • R.L. Mertens zegt:

          @JASomers; ‘veel gemist etc.’- Uiteraard; u vertrok meteen na 1945 met Europees(!) recuperatie verlof! En kwam/wilde niet terug (om Indië weer op te bouwen!). Wij waren verdrevenen uit de gordel van smaragd. In die periode dat u in een vakantie(!) huisje zat werden onze ouders lastig gevallen door DMZ ambtenaren; schulden administratie, sommeren om snel werk te zoeken etc. En dat allemaal tijdens de periode van surrogaat koffie en met brood aangevulde gehaktbalen en Zeeuwse piepers, overgoten door vettige jus. Mijn vader hield van zijn salaris f 50,- (!) pm. over tbv.5 persoenen. Vakanties….? En de verdere ontvangst?; Door onze Europese namen en taal werden wij voor geadopteerde Indonesiërs aangezien. Het woord Indisch/Indo daar hadden ze nooit van gehoord. ‘Eigen schuld dikke bult; jullie waren toch , die koloniale uitzuigers!’ En de ex.KL militairen; mannen van de daad, werden voor moordenaars uitgescholden! Die dan ook meteen in hun burger pakje rond liepen. En hun welkomst boogje eigenhandig sloopten. Welkom in uw vaderland!

        • J.A. Somers zegt:

          “u vertrok meteen na 1945 met Europees(!) recuperatie verlof! En kwam/wilde niet terug (om Indië weer op te bouwen!). Wij waren verdrevenen uit de gordel van smaragd.” Juli 1946! Geen recuperatieverlof, dat was voor mijn vader. En terecht. Ik mocht niet eens weg, maar ja, er viel te oeroesen. Ik ben niet verdreven, een bewuste keus. Ik had het wel gezien. En we wisten toch dat er voor ons niets op te bouwen was? Je moest toch zelf aan de slag voor je eigen toekomst?
          Voor dat vakantiehuis moet u wel de tijdlijn in de gaten houden. Dat was pas vanaf 1985. In de tijd waar u het over had, moest ik werken voor mijn studie! En voor dat vakantiehuis ook. En Zeeuws meisje ook. En militaire dienst.

      • PLemon zegt:

        @ “Voor de trauma’s van Indische Nederlanders…….”. Daar is niks mee, maar neem nou onderstaande reactie. Dat geeft toch wel te denken.

        # Mogelijk dat u dit draadje dan hebt gemist :
        zie: https://indisch4ever.nu/2020/03/11/marion-bloem-6/
        waarin we los gingen nav mevrouw Bloem’s laatste pennenvrucht.
        Om eea weer bij deze video te herhalen ?

  1. PLemon zegt:

    Marion was duidelijk geïmponeerd en vereerd door de invitatie …
    Toch wat nieuwsgierig naar de achtergrond van de man waar de lezing naar is genoemd.

    Citaat : Gerardus van der Leeuw, een diepgelovig man, combineerde de godsdienstwetenschap en zijn intense belangstelling voor kunst en cultuur met een veelomvattend openbaar leven en een optreden in de politiek – een combinatie die toen zeldzaam was en het vandaag nog is. Hij schreef, ook al sneller dan God kon lezen, over zulke uiteenlopende onderwerpen als oud-Egyptische piramideteksten, de Griekse mythologie, de verhouding tussen religie en kunst, liturgiek, antropologie, Bachs Matthäus- en Johannespassion en de Nederlandse cultuur in de tijd van de wederopbouw, en hij was – zij het slechts kort – minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen. Van moralisme hield hij niet en dogma’s kende hij niet. Hij had iets van de renaissancistische uomo universale.

    Wie was de man die professoraten in Marburg en Chicago kreeg aangeboden en toch zijn leven lang de stad Groningen en haar universiteit trouw bleef?

    https://www.vanderleeuwlezing.nl/over-gerardus-van-der-leeuw

    • Pierre de la Croix zegt:

      Als ik dat zo lees, dan is die Gerardus van der Leeuw een formidabele man geweest. Erudiet, moreel hoogstaand en moedig, eentje waarvan er in NL niet zoveel zijn geweest in de contemporaine geschiedenis.

      Dan denk ik dat Maron Bloem met de uitnodiging voor de naar Van der Leeuw genoemde lezing veel te grote schoenen heeft gekregen om in te staan.

      Misschien een kwestie van smaak en is Marion Bloem in de ogen van de rest van Nederland een groot denkster, schrijfster en spreekster, maar ik zie dat niet.

      Bij Max Nieuws Weekend bleef zij desgevraagd heel vaag over de kern van haar te houden betoog. Haar goed recht, maar dan had ze de uitnodiging om in dat programma haar zegje te zeggen niet moeten accepteren.

  2. Peter van den Broek zegt:

    Na Alfred Birney (Libris Literatuurprijs en Henriette Roland-Holstprijs 2017 ) en nu Marion Bloem begint het erop te lijken dat schrijvers met een Indische achtergrond spraakmakend worden in Nederland een erkenning dat Indisch Nederland een stem en een gezicht heeft. Dat heeft het al lang, maar Nederland loopt altijd achter de feiten aan.

    Marion Bloem moet in bovenstaand interview zichzelf niet naar beneden halen, toch een beetje een Indisch trekje of is het valse bescheidenheid? Dat naar beneden halen doen andere Indischen wel in bovenstaande reacties, ik heb daarvoor geen respect, het begrip non-valeur (oninbare vordering) krijgt zo wel zijn eigenlijke betekenis.

    Kijk ik naar voorafgaande sprekers zoals bijvoorbeeld Ian McEwan. Isabel Allende, Daniel Cohn-Bendit, André Brink, Hans Magnus Enzensbereger, Ralph Dahrendorf, Amos Oz of Iris Murdoch, dan ben ik als Nederlander van Indische afkomst toch wel trots dat zij op 6 november de Van der Leeuwlezing houdt. Het is wel een bijdehand, een geen gewoon Indisch meisje. Ik zag haar eens op een Tong-Tong Fair druk bezig om de signeertafel duidelijk zichtbaar voor de ingang van een zaal te zetten en haar boeken op orde brengen. Er moet wel brood met beleg op de plank en de Public Relation hoort op orde te zijn,dat kan ik wel in haar waarderen.

    Ik heb wat boeken van haar in mijn boekenkast staan, maar de meesten halen niet het niveau van dat boek over een Indisch meisje. Misschien is haar laatste boek beter. Als ik ooit weer in Nederland kom, zal ik het kopen.

    • Non Valeur zegt:

      Van den Broek: “Ik heb wat boeken van haar in mijn boekenkast staan, maar de meesten halen niet het niveau van dat boek over een Indisch meisje”

      Oeps …. en ik vond dat boek al niet om door te komen.

      Non Valeur alias Pierre de la Croix

      • R.L. Mertens zegt:

        @NonValeur; ‘niet om door te komen etc.’- Dat dun pocket boekje uit 1983; Geen gewoon Indisch meisje 1983, niet door te komen? Hella Hasse; ‘zal niemand onberoerd laten’. Wel; een non valdeur, pardon: valeur!

        • Pierre de la Croix zegt:

          Wie is Hella Hasse nu weer?

        • R.L. Mertens zegt:

          @PierrelaCroix; ‘Hella Hasse etc.’- De nicht van..

        • Pierre de la Croix zegt:

          Bedoelt u de nicht van Rudolf Hess?

        • J.A. Somers zegt:

          Mogelijk heeft de heer Mertens er behoefte aan zijn literatuur bij te werken.

        • Pierre de la Croix zegt:

          “Literatuur”, if any.

        • R.L. Mertens zegt:

          @JASomers/PierredelaCroix; ‘Hella Haase etc.’- Als 15 jarige scholier, net in Holland, las ik Oeroeg! De eerste zin uit het boek; Oeroeg was mijn vriend! Ik schrok; Oeroeg, de Indonesiër een vriend? In die Indische tijd werd; een Indonesiër je vriend noemen als verraad beschouwd! – Jaren later, als verzamelaar van Indische boeken, vond ik de allereerste druk van Oeroeg met als auteur Soekah Toelis/ ik hou van schrijven= Hella. -Bij de film manifestatie; Niets dan goeds uit de Koloniën/ film beelden in het Amsterdamse filmmuseum in 2002, ontmoette ik haar. Door/via haar 1e druk boekje te tonen; ‘ach, wat leuk, neem even plaats’. De gelegenheid haar ook de vraag te stellen; ‘,na al de felicitaties als winnares van het Boekenweek geschenk etc.; wat waren de verdere reacties? Ze keek mij peinzend aan en antwoorde, na een pauze; de Indische mensen hebben mij voor verraadster uitgemaakt. Ik was in de tijd van die acties woedend op wat daar gebeurde, mijn geboorteland. Ik moest iets doen!’- Oeroeg een dun boekje, maar met een boodschap als een Multatuli!

        • Jan A. Somers zegt:

          Zoals mijn vader en zijn vaste vooroorlogse bootsman. Hun eerste ontmoeting na de oorlog: werd als vanouds aan boord gefloten. Daarna ik, de zoon van……. En dan mijn naoorlogse ontmoeting als misdienaar met de koster van toen! Geweldig! Hij was zo trots dat alles er nog was.

        • J.A. Somers zegt:

          “Als 15 jarige scholier, net in Holland, las ik Oeroeg!” Ja, voor de lijst. Lekker dun.

  3. Ellen Querido-de Lange zegt:

    Het is zo jammer dat er in Nederland veel mensen zijn die als je over voormalig Nederlands Indie spreekt zeggen alleen ooit het boekje Oeroeg te hebben gelezen, maar er daarna niet veel interesse in toonden. Gelukkig is de laatste paar jaar er veel nadrukkelijker aandacht voor in de pers en op televisie.

  4. ellen zegt:

    Nog erger, op de middelbare school worden de boeken op de lijst niet eens meer gelezen. De leerlingen lezen alleen de uittreksels van het boek, te vinden op internet. O.a. de Max Havelaar werd via een uittreksel “gelezen”. Dat heb ik van mijn kinderen (zaten op havo en vwo) naderhand vernomen. Alleen Oeroeg werd wel uit mijn boekenkast gehaald, lekker dun.

    • Pierre de la Croix zegt:

      Als dat in mijn tijd zo was, die literaire slappe hap, dan had ik die middelbare school afgemaakt en was niet naar zee gegaan. Op zee begon ik te lezen. Aan boord was er altijd een zeemanskist met stichtelijke lectuur. Later, véél later, kwamen de vieze woordjes in de boeken. Jan Cremer, Wolkers. Maar toen zat ik weer aan wal.

      Aangezien in alle havens geen Nederlandse boeken te krijgen waren was ik op Engels aangewezen. Ik leerde de groten van die tijd kennen en waarderen: Hemingway, Steinbeck, Graham Greene, Somerset Maugham, Mason, Michener en nog wat. Ik heb al die pockets nog, ruim 50 jaar oud en verfomfaaid. Af en toe doe ik aan random cherry picking. Een mooi stukkie Steinbeck (Tortilla Flat, Sweet Thursday) of Michener (The Source, een eye opener over de geschiedenis van de Joden).

      “Oeroeg” zat niet in de zeemanskist. Misschien nu wel en voor de rest van de wereld vertaald in 40 talen. De beschreven geschiedenis kan ik mij voorstellen. I’ve been there!

  5. R.L. Mertens zegt:

    ‘de lezing etc.’- Identiteit, vrijheid en herdenken in tijden van onzekerheid. Prima verwoord; de Indo identiteit, herdenken etc. van de gebeurtenissen/bersiap onzekerheden in Indië in/na 1945. Haar verhaal over de tangsi verbintenissen tussen Europeanen en (zelfs te koop aangeboden) Inlandse meisjes deed mij denken aan de uitspraak van gg. Rochussen, 23 mei 1851(!); ‘Gij zijt de vrucht van het onwettige verkeer van den Europeaan met de inlandsche (kleine i) vrouwen, meestal van de laagste stempel’! – Opmerkelijk is verder dat de coreferent Daan Roovers, Denker des Vaderlands, een eigen lezing hield en totaal geen reflex (zoals vooraf aangekondigd) gaf van de nb de hoofdlezing van Marion Bloem. Wederom negeren van al het Indisch?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.