Weduwen van slachtoffers van standrechtelijke executies in voormalig Nederlands-Indië kunnen langer een claim indienen bij de Nederlandse Staat. De regeling zou in september aflopen, maar is nog eens met twee jaar verlengd. Dat hebben ministers Stef Blok (Buitenlandse Zaken) en Ank Bijleveld (Defensie) aan de Tweede Kamer laten weten.
De SP en GroenLinks hadden om verlenging gevraagd. Er zijn, sinds de regeling er in 2013 kwam, in totaal zestig claims binnengekomen. Daarvan zijn er negentien gehonoreerd.
Ook kinderen van slachtoffers willen een vergoeding.
Daarover loopt nog een rechtszaak. In die zaak wordt op 1 oktober uitspraak gedaan.RD.nl
-
- en
Indische Soos -
- Het archief van Indisch4ever
is best wel te filmen !!
...................
...................
.......... Bekijk ook
de archipelsite
met honderden topics.
Zoekt en gij zult vinden. ! -
Indische portretten
ingezonden door de lezers.
-
Thomson
Nassauschool Soerabaja
Depok
Wie is deze familie
Wolff
Tankbataljon Bandoeng 1939
Is de bruid Günther?
Wilde en Waldeck
Brouwer en Hagen
XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
XXXXXXXXXXXXXXXXXX
Kerst 1930 a/b Baloeroan naar Indië
XXXXXXXXXXXXXX
Bertha Lammerts van Bueren-de WitXXXXXXXXXX zwieten 214
Bisch
!!!!!!!!!!!
Detachement Verbruiksmagazijn,
Hollandia
van Hall
Smith
Emy Augustina
Detajongens
von Stietz
de Bar
Soerabayaschool ca 1953
Wie zijn dit ?
Damwijk
Klein
IJsselmuiden
van Braam
Zuiderkruis
Foto
Koster
Versteegh
Baume
Falck
Boutmy
Otto
oma Eugenie Henriette Smith
Meliezer-Andes
christelijk lyceum bandoeng
christelijk lyceum bandoeng
Saini Feekes
Mendes da Costa
Anthonijsz
Bromostraat
Wie?
Tambaksari/Soerabaja-1946
Ornek
van Dijk
.Haacke-von Liebenstein
Theuvenet
Sollaart
Berger-de Vries
Foto's gemaakt door Henrij Beingsick
Augustine Samson-Abels
Samson
Huygens
Hartman
Otto en Winsser
Marianne Gilles Hetarie
Constance en Pauline
Versteegh
Lotje Blanken
Charlotte Hooper
John Rhemrev
Schultze
W.A. Goutier
Otto-Winsser
Bastiaans
Verhoeff
Beisenherz
Stobbe
Wendt-van Namen
Harbord
Pillis-Reijneke
Nitalessy-Papilaja
Reijneke
Oertel-Damwijk
Bruidspaar te Semarang
Daniel
Krijgsman
van Dun
Ubbens en van der Spek
Kuhr
Oertel
Nijenhuis-Eschweiler
Wie ben je
Philippi-Hanssens
Tarenskeen-Anthonijsz
Hoorn-Dubbelman
Mendes da Costa
Palembang
Indisch4ever 
Even terug naar het topic “Weduwen van slachtoffers van standrechtelijke executies in voormalig Nederlands-Indië kunnen langer een claim indienen bij de Nederlandse Staat”.
Bij de rechtzaak was het strijdpunt de verantwoordelijkheid van de Nederlandse Staat voor misdaden begaan door haar militairen in Nederlands-Indie. De landsadvocaat, toch niet de eerste de beste raadsman in Nederland, haalde niet het argument naar voren dat niet de Nederlandse maar Indonesische Staat verantwoordelijk was voor Orde en Gezag op dat moment.
Trouwens de verantwoordelijkheid voor Orde en Gezag dwz Staatsgezag als geschil tussen 2 staten kan een Nederlandse rechter niet beoordelen, zit je wel bij het verkeerde adres.
Naar analogie zullen Bersiapslachtoffers en/of hun nabestaanden een klacht indienen over de verantwoordelijkheid van de Indonesische Staat voor misdaden gepleegd door HAAR…… ja wie eigenlijk? Dat is de vraag, die beantwoording vereist of is er een andere vraag waarop de Indonesische staat antwoord kan geven?
https://en.wikipedia.org/wiki/Quinine#:~:text=Quinine%20was%20first%20isolated%20in,missionaries%20from%20the%20New%20
Moet RECENTE zijn.! Thanks!
NU OVER RECEDENTE NIEUWS.
Trump darteld nu sping levend en kern gezond rond ,zelfs zonder mondkapje omdat hij KININE pilletjes heeft ingeslikt.Made bij de Belanda’s voor d eerste keer in Bandung toen vroeher.
Het minst problematisch zijn de drie criteria van het staatsbegrip die gangbaar zijn in het internationaal publiekrecht: er is sprake van een territoir, er is sprake van een bevolking die op dat territoir woonachtig is en er is effectief en daadwerkelijk gezag over die bevolking. Een vierde criterium, het vermogen om op voet van gelijkheid betrekkingen met andere staten aan te gaan, wordt als criterium betwist: voldoet een entiteit aan de eerste drie feitelijke criteria, dan is het een staat met de bevoegdheid betrekkingen met andere staten aan te gaan.
@JASomers; ‘een staat met de bevoegdheid etc.- De Republiek io (!), in opstand tegen de bezetter, als staat aan te merken is natuurlijk ridicuuls! Om het eigen echec als bezetter te verdoezelen. – Alzo; het aangedane/veroorzaakte leed/verdriet van de slachtoffers van zich af te wenden. Slachtoffers aan/van beide zijden!
@Anoniem=RLMertens (voor alle zekerheid….)
“als staat aan te merken is natuurlijk ridicuuls! ” Inderdaad. Maar het volkenrecht wil altijd in gesprek blijven, en dat kan alleen met een staat. Zonder een of andere vorm van ‘staatzijn’ was bijvoorbeeld Linggadjati niet mogelijk geweest. Vandaar de opvatting dat Linggadjati geen verdrag kon zijn (wat de RIS zo graag wilde), maar een overeenkomst. Waarvoor de kunstgreep ‘de facto’ werd gebruikt. In de richting van de Rondetafelconferentie, waar allen gelijkwaardig zijn: De RIS alvast een staat.
@JASomers; ‘staatszijn etc.’- Het was toch Nederland, die het staatszijn van de Republiek in aanvang 1945 niet aanvaarde. Waardoor bersiap ontstond!
– Uit Kramers Nederlands; verdrag= overeenkomst! Uit Prisma; overeenkomst= verdrag!
Er is hier geen sprake van een morele afweging, laat staan van morele schuld nemen door de Nederlandse overheid. De Nederlandse regering werd door een jarenlange juridische strijd door de Rechtbank in Den Haag veroordeeld en verantwoordelijk gesteld voor de oorlogsmisdaden begaan door haar Nederlandse militairen. De staat werd gerechterlijk GEDWONGEN de veroorzaakte schade te vergoeden. Als het op betalòen op komt doet de Staat der Nederlanden, wij dus, niks vrijwillig, laat staan zij doet beroep op een morele schuld.
Ik begrijp bovenstaande commentaren niet, bvb wat is het verschil tussen nationalistische groeperingen en politiek bewuste jongeren (pemoeda’s). Ik ben dat onderscheid bij mijn. onderzoek naar de Bersiap niet tegengekomen. Iemand mag mij dat verschil wel eens uitleggen!!!
Daarnaast mag emand ook het verschil uitleggen tussen schuldig zijn en verantwoordelijk hebben. Dat kan veel onduidelijkheden uit de wereld helpen.
Is de BERSIAP TIJD voor of na de Proklamatie van de Republk Indonesia op 17 Augustus 1945? Als de staat al bestaat dan is de staat verantwoordelijk voor de daad van zijn onderdanen.
Laatste nieuws dat de kinderen van deze weduwen 5000 euro krijgen van de Nederlandse Staat…..onbegrijpelijk !! Wij die de bersiap tijd hebben meegemaakt en velen zijn vermoordt nemen Indonesië én Japanse regering géén schuld op zicht…..en natúúrlijk doet Nederlandse regering het weer wél…..eerst die Rawagede weduwen betalen….dat snap ik niet…het was OORLOG !! Duitsland betaalt óók geen miljoenen / miljarden uit aan álle vermoorde Joden en anderen die Hitler heeft veroorzaakt, toch ??
“Duitsland betaalt ook geen miljoenen/miljarden uit aan alle vermoorde Joden en andere die Hitler heeft veroorzaakt, toch??”
Duitsland heeft mijarden betaalt en betaalt nog steeds aan bloedverwanten en ega’s. Zelfs de Nederlandse spoorwegen betalen voor het transporteren van Joden. De Nederlandse regering heeft ook betaald omdat ze niets ervan hebben gezegd gedurende de tijd dat ze in London zaten.
Wie weet gaat de Nederlandse regering ook betalen voor de hongerwinter van 1944/45 omdat ze de resistance aanspoorde om de spoorwegen, die voedsel transporteerde, te laten staaken.
@Kembangmerah; ‘onbegrijpelijk etc.’- Het waren gepleegde oorlogsmisdaden( die nimmer verjaren)!. De Nederlandse staat werd door zijn eigen Nederlandse rechters(!) veroordeeld tot vergoeding. -Zij, die de bersiap hebben moeten ondergaan, have en goed 2x verloren (ook door de Japanse bezetting) wachten…….want geduld is een schone zaag: pardon zaak!
Een klein probleem bij de Bersiapmoorden is dat de moordenaars onbekend zijn, een verwijzing naar de daders als “peloppers” of “bloeddorstige pemoeda'”s lijkt mij toch iets te weing om met Indonesie een gesprek te beginnen. Als in Nederland het werkelijke aantal Bersiapslachtopffers niet eens bekend is, of waarover toch warrige discussies woren gevoerd
Wat dat betreft heeft Jeffry Pondaag het toch wat anders aangepakt. Hij is niet mijn favoriet maar toch mijn petje af voor hem en zijn advocaat.
“een verwijzing naar de daders” Hoeft ook niet. Het is een verwijzing naar de bestuurders van een staat die verzuimd hebben op te treden tegen het bersiapgeweld. Waar ze verantwoordelijk voor waren. Met de plunderingen en moordpartijen tot gevolg. Maar zich wel lieten rondrijden in de Vrijheidstrein en lieten toejuichen. Geen eenvoudige dagvaarding hoor.
Bestuurders van een Staat? Welke staat? We hebben het toch over NEDERLANDS-Indie. Als dat volgens sommigen feitelijk zo was, dan was Nederland of haar zelfstandige Rechtspersoon verantwoordelijk voor Orde en Gezag . Die verzuimde op te treden tegen het Bersiapgeweld, danwel onderhandelde niet met de Indonesiers om het Bersiapgeweld te voorkomen of te beperken. De hele redenering dat Indonesie verantwoordelijk was voor Orde en Gezag en DAAROM voor de Bersiapmoorden raakt kant noch wal.
Als je de (burger)rechterlijke weg uitkiest om Bersiapdaders te vervolgen en daarmee de (Indonesische) overheid net zoals wat Jeffry Pondaag deed, dan mag er wel een duidelijke en concrete aanklacht geformuleerd zijn. Een geloofwaardig verband tussen dader en verantwoordelijken , tussen daders (hoeveel en waar?) en de Indonesische staat (in welke persoon?) moet dan wel aangetoond worden. Is toch essentieel, anders waar hebben we het over.
Ik ga toch ook niet als mijn fiets in Nederland wordt gestolen, premier Rutte of minister van Justitie Grapperhaus aanklagen omdat hij verzuimde op te treden tegen diefstallen? Zo werkt het Recht niet.
@ dat Indonesie verantwoordelijk was voor Orde en Gezag en DAAROM voor de Bersiapmoorden
# Moreel als je het gezag formeel en aanvankelijk nog geweldloos overneemt.
*** Citaat: “In de hoofdstad Jakarta, of Batavia zoals de Nederland het nog noemden, waren Soekarno en Hatta na het uitroepen van de onafhankelijkheid op hun hoede. Zij wisten dat ze in de toekomst de steun van de geallieerden nodig hadden om de uitgeroepen onafhankelijkheid te consolideren. Nederland ging Indonesië niet zomaar prijsgeven, wisten de beide leiders. Ze installeerden een officiële regering, met Soekarno als president, en bezetten nutsbedrijven, het spoor en de tram om maar zo goed mogelijk voorbereid te zijn op wat er nog zou komen. Die naoorlogse periode wordt daarom ook wel de Bersiap-periode – Indonesisch voor ‘wees paraat’ – genoemd.
https://historiek.net/begin-indonesische-onafhankelijkheidsoorlog/136942/
“was Nederland of haar zelfstandige Rechtspersoon verantwoordelijk voor Orde en Gezag” Jammer dat u nog steeds niet hebt gelezen wat ik lang geleden al heb geschreven. En hier meerdere malen heb gekopieerd. Moet ik weer aan de zelfplagiaat:
De geallieerde militaire gezagsverhoudingen:
Gedurende de oorlog behoorde het grootste deel van de Pacific, inclusief Nederlands-Indië, maar exclusief Sumatra, tot het bevelsgebied van de Amerikanen, de South West Pacific Area (SWPA) onder General Douglas MacArthur. Voor Nederlandse civiele aangelegenheden in geallieerd gebied beschouwde hij de NICA als een passend orgaan, de samenwerking verliep vlot. En met de korte lijntjes konden makkelijk bestellingen in Amerika worden geplaatst. Tot het Engelse bevelsgebied, het South East Asia Command (SEAC) onder Lord Admiral Louis Mountbatten, behoorden Birma, Thailand, Malakka en Sumatra. Na de herovering van de Filippijnen, met het noorden van Nieuw-Guinea als springplank, waren de Japanse troepen in de Indische archipel van Japan afgesneden, MacArthur richtte zich nu op Japan. Mountbatten maakte zich op voor de herovering van Malakka en Singapore.
In juli 1945 kwam de atoombom beschikbaar, tijdens de conferentie van Potsdam besloot President Truman tot inzet van dat wapen. Ook werd in Potsdam afgesproken dat bij een Japanse capitulatie de grenzen van de bevelsgebieden zouden worden gewijzigd, Mountbatten zou onder meer ook Nederlands-Indië en Frans Indo-China onder zijn hoede krijgen.
Aangezien SEAC (South East Asia Command) niet in staat was geheel Indië te bevrijden, werd Australische hulp gevraagd. De Australische regering was hiertoe slechts bereid indien buiten SEAC een afzonderlijk Australisch opperbevel zou worden geschapen, globaal Borneo en Oost-Indonesië omvattend. Voor de bevrijding van Oost-Indonesië werd een op Borneo aanwezige Australische divisie beschikbaar gesteld. De Australiërs lieten, net als MacArthur en in tegenstelling tot Mountbatten, het burgerlijk bestuur volledig over aan NICA (Netherlands Indies Civil Affairs), geheel in lijn met het Civil Affairs Agreement dat met de Amerikanen (South West Pacific Area) was vastgelegd. Dat betekende dat NICA-ambtenaren van het begin af aan in contact en overleg kwamen met de plaatselijke Indonesische besturen en de plaatselijke leidende nationalisten. Die NICA-mensen gingen uit van de afspraken die vlak vóór de oorlog waren gemaakt: een rijksconferentie voor hervormingen op staatkundig gebied.
Samenvattend: het Indische gouvernement was niet verantwoordelijk voor veiligheid, rust en orde. SEAC wel, maar had niet genoeg capaciteit voor zijn taak in heel Indië De meeste gebieden waren onder effective control van Indonesië, dat zich als een staat beschouwde, (en daarmee ook verantwoordelijk was voor het gezag!). Een in volkenrechtelijke zin nieuwe, en onmogelijke situatie, die handig werd opgelost met ‘de facto’ staat. En om dat ‘staat’ ook nog kwijt te raken naderhand gewijzigd in National Liberation Movement. Een ‘Subject of International Law’, met alle verantwoordelijkheid voor het gezag in het gebied under effective control. Een verantwoordelijkheid die in volkenrechtelijke zin doorklinkt tot in de nieuwe staat.
Bovengenoemde situatie speelde zich alleen af op Java en Sumatra. (en Bali?).
Buiten Java en Sumatra was de situatie geheel anders, met de Indische verantwoordelijkheid voor het gezag al vanaf de Japanse capitulatie. De Australiërs waren oorlogsmoe, maar de tijdens de oorlog in Australië geformeerde twaalf compagnieën infanterie, gevormd uit Indonesische en wat Nederlandse en Surinaamse militairen, waren uiteraard onvoldoende voor de overname van dat enorme gebied buiten Java en Sumatra. De Australiërs verleenden dan ook steun aan de plannen van de Nederlandse commandant in dat gebied, kolonel C. Giebel: voormalige Nederlandse krijgsgevangenen, ondanks hun slechte fysieke toestand, bewapenen en als KNIL-eenheden organiseren. Overal waar de nieuwe KNIL-compagnieën aankwamen, ruimden de Australiërs met vreugde het veld. Na vertrek van de laatste Australiërs werd het commando weer teruggegeven aan SEAC.
In tegenstelling tot de chaos op Java en delen van Sumatra, was in die regio’s (Borneo, de Grote Oost, Bangka, Billiton en de Riouw archipel) enige politieke stabiliteit bereikt en waren voorlopige vertegenwoordigende organisaties tot stand gekomen. Op 13 juli 1946 werd door SEAC in Makassar het gezag over deze gebieden aan de Indische regering (niet de Nederlandse regering!) overgedragen. Dit is het gebied waar NICA al vanaf eind 1944 veiligheid, rust en orde kon verzekeren. Het gebied waar de Gouvernements Marine in korte tijd een redelijk opererende vloot kon opbouwen. Een soort anarchie, niemand was echt de baas, maar er werd wel gewerkt aan één zaak: wederopbouw. Waar de vooroorlogse Indonesische schepelingen van harte aan meewerkten. En niet alleen een herstel van de vooroorlogse bestuurstaken, maar ook vele taken van de KPM die daartoe nog niet in staat was.
U zult uit dit gebied, onder Nederlands-Indisch gezag, weinig claims voor bersiapgeweld tegenkomen!!!!
Gelezen heb ik wel het verhaal maar het is geen analyse van de gebeurtenissen en verklaart niks. Er moet wel een onderscheid gemaakt worden tussen de militaire en politieke verantwoordelijkheden van SEAC. Wellicht kan dhr Somers daar aandacht aan schenken, dan wordt zijn verhaal zeker anders en begrijpelijk. zie de uitstekende scriptie van Majoor M T J Vrenken, Koninklijke Landmacht met als titel “A Common Approach? The British and Dutch in the Netherlands East Indies, 1945-1946”. Het gaat over de verhoudingen binnen de SEAC op militair en politiek niveau
3 Oktober komt de ltnt-GG in Batavia aan en neemt zijn intrek in het paleis aan het Koningsplein. Volgens bovenstaande redenering, die niet geheel rechtlijnig is, zat hij daar als Jan zonder Land, weliswaar had SEAC , dwz lord Mountbatten het militair voor het zeggen, maar hij was vearntwoording schuldig aan de politieke top, waarvan ltnt-GG Van mook deel uitmaakte .
Opvallend is dat na de provocatieve aankomst van ltnt-GG Van Mook in batavia de rotzooi/Bersiap uitbrak te beginnen bij de razzia’s, de systematische jacht op Nederlandse sympathisanten in Depok.
“weliswaar had SEAC , dwz lord Mountbatten het militair voor het zeggen, maar hij was verantwoording schuldig aan de politieke top, waarvan ltnt-GG Van mook deel uitmaakte.” Nee hoor. Zij waren verantwoordelijkheid verschuldigd aan hun Chiefs of Staff, Washington en Londen. En wel voor het volledige gezag, militair zowel als bestuurlijk. Het is niet voor niets dat MacArthur, bang voor inmenging in koloniale toestanden, met instemming van zijn baas, het openbaar bestuur overliet aan NICA (Civil Affairs Agreement). Dit in tegenstelling tot Mountbatten, die als de dood was voor de (hem storende) bestuursactiviteiten van de Nederlanders .In een persoonlijk onderhoud met Mountbatten in Kandy probeerde Van Mook toestemming te krijgen om op 26 augustus naar Batavia te gaan hetgeen hem werd verboden. Verzuimd werd ook het hoofdkwartier van Van Mook te verplaatsen naar Kandy of naar Singapore, in het centrum van het operatiegebied, om dichterbij de centrale geallieerde besluitvorming te komen. En dan weer de Australiërs die zo snel als mogelijk wilden vertrekken en zich daarom niet met bestuurlijke activiteiten van het Civil Affairs Agreement wilden bezig houden.
Ik weet nu wat het misverstand bij de Heer Somers is . Als hij JJP de Jong’s Diplomatie of Strijd: Het Nederlands beleid tegenover de Indonesische revolutie 1945-1947 of de officiele Bescheiden betreffende de Nederlands-Indische betrekkingen had bestudeerd dan had hij wel een andere en reele voorstelling van zaken getoond.
Daarbij richt ik mijn focus op Nederlands-Indie en haal geen bijzaken zoals South-West Pacific Area SWPA van de Amerikanen en Australiers erbij, dat maakt de zaak alleen maar verwarrend en zien we door de bomen het bos niet meer
Het South-East Asean Command SEAC was verantwoordelijk voor Nederlands-Indie, met uitsluiting van gebieden onder gezag van de Australiers. Dan spelen er drie niveaus en de daarbij horende actoren een rol:
1. Grand strategic level
Op dit niveau waren de actoren het Britse en Nederlandse kabinet in London/Den Haag Zo ziet de chain of command voor Nederlands-Indie eruit
2. Strategic level
Op militair strategisch niveau was er Lord Mountbatten als Brits Supreme Allied Commander South East SACSEA en de civiele partij de Nederlandse ltnt-GG Van Mook
3. Operational level
Op militair operationeel niveau was er de Britse generaal Christison, commandant van de Allied Forces Netherlands Indies AFNEI met haar civiele partij de Netherlands Indies Civil Administration NICA.
Het is wel duidelijk dat de militairen, de zgn sabeldieren altijd aan het kortste eind trokken, uiteindelijk waren de politici in de regeringen in Londen en Den Haag de baas.
De boven geschetste situatie is een kader om de gedachten te ordenen.
Er was een klein en typisch Nederlands probleem van de dubbele petten in de persoon van Van Mook. Deze maakte als minister van Kolonien deel van het kabinet, maar werd later ltnt-GG van Nederlands-Indie . Hij was thans in de functie van ltnt-GG van Nederlands-Indie niet alleen op strategisch niveau betrokken, maar hij was tegelijkertijd op operationeel niveau ook opperbevelhebber van de Indische legermacht , waardoor hij ondergeschikt was aan gen. Christison, de commandant van de geallieerde legermacht in Nederlands-Indie AFNEI. dat leidde in het begin tot veel geharrewar en misverstanden.
Ik neem als voorbeeld de manouvres van Van Mook. In een persoonlijk onderhoud met Mountbatten in Kandy probeerde Van Mook toestemming te krijgen om op 26 augustus naar Batavia te gaan hetgeen hem werd verboden.
Hij de kleine en provenciale hollandse jongen dramde door en wilde zo vlug mogelijk terug naar huis, naar zijn Indie. Natuurlijk werd hem dat verboden . Van Mook zijn politieke antenne stond verkeerd. Hij begreep niet dat de oorlog eerst officieel en militair beeindigd moest worden en wat de symboliek van de capitulatie was.
Maar pas op 2 september 1945 werd op de USS Missouri in de baai van Tokyo officieel de Japanse capitulatie ondertekend in het bijzijn van adm. Helfrich, de Belhebber Strijdkrachten in het Oosten BSO. Er was ook een klein diplomatiek incident. De Nederlandse regering wilde eerst gen van Ooyen de capitulatie laten tekenen, maar zijn credentials werden niet geaccepteerd door de Amerikanen. Hij was militair van een leger KNIL van een rechtspersoonlijkheid Nederlands-indie dat internationaal helemaal niet bestond. Na enige discussie mocht admiraal Helfrich Bevelhebber Strijdkrachten Oost BSO als vertegenwoordiger van het Koninkrijk der Nederlanden de capitulatie ondertekenen
Een sprookje is dat het voor de Nederlanders een verrassing was en tegen hun wens inging dat de herbezetting van Nederlands-Indie overgedragen werd van SWPA (Amerikanen) naar SEAC (Britten). De Britten hadden dat verzoek al begin 1944 ingediend om zo hun koloniale invloedssfeer af te schermen van de Amerikanen. De Nederlandse regering besloot zich neutraal op te stellen daarbij de kans voorbij laten gaan de beslising te beinvloeden. De beslissing werd uitgesteld en pas in juli 1945 genomen (conferentie van Potsdam). De Nederlandse politici hadden zitten dutten temeer zij in die tijd bezig waren met de zovelste regeringswisseling. Nu hadden zij het historische gelegenheidsexcuus dat ze niet geconsulteerd waren.
Nog één opmerking, en dan houd ik het voor gezien. In Potsdam was afgesproken dat bij een Japanse capitulatie de grenzen van de bevelsgebieden zouden worden gewijzigd, Mountbatten zou onder meer ook Nederlands-Indië en Frans Indo-China onder zijn hoede krijgen. De Amerikanen zouden hierdoor niet betrokken raken bij de afwikkeling van Europese koloniale problemen. De Nederlandse en de Indische regering hoorden (net als de Franse regering) slechts bij geruchte over deze aanpassingen, en de onverwacht snelle capitulatie van Japan brachten voor Nederland en Groot-Brittannië grote praktische problemen met zich mee. Van Mook hoorde pas op 26 augustus van Mountbatten, dat hij niet welkom was in de club. Met zijn eigen koloniale problemen kon hij die van Indië er niet bij hebben. Den Haag en Parijs waren geen actoren in de ontwikkelingen. Voor Indië was dat pas het geval toen de Britten inzagen dat ze er niet uitkwamen in Indië.
Ach, veel sprookjes worden in Nederland verteld over WO2 en Nederlands-Indie. . Natuurlijk wil Nederland de geschiedenis mooier voorstellen dan het is, zodat zij de schuld aan anderen kan toewijzen (schuldtoewijzing is trouwens een juridische term).
Zoals dat verhaaltje over Van Mook, kijk dan toch naar de data. Daar komt nog bij gen. MacArthur wilde dat de capitulatie op één en dezelfde datum en plaats zou plaatsen vinden, anders dat dat in Europa het geval was. Lord Mountbatten kon daarom zijn overwinningsparade in Singapore pas op 12 September 1945 laten plaatsvinden
En dan wil Van Mook zich als Overwinnaar op 26 Augustus 1945 laten kronen/verwelkomen in Batavia, hij de Toean Besar . Maar wat was de bijdrage van Nederlands-Indie geweest aan de overwinning van de Geallieerden. Welk grondgebied had een Nederlands-Indische bataljon op de Japanners veroverd? geen toch.
Nu kwam hij op 3 oktober 1945 aan in Batavia!!! Nu kwam hij als Jan Zonder Land in Batavia aan en wat had hij te bieden? meer dan 300 jaar koloniale overheersing. Nederland had door gebrek aan overwinningen op de Japanners hun (On-)recht op Nederlands-Indie verspeeld. Zelfs de kleren van de keizer paste Nederland niet.
En dan komt ene KTZ Huijer in Soerabaja en laat een paar Japanse generaals ten teken van capitulatie hun zwaarden aan hem overdragen. De capitulatie was allang voorbij . Die man spoorde niet. Die was even wereldvreemd als Van Mook. Dat soort mensen zou dus Orde op zaken stellen en Gezag herstellen in Nederlands-Indie. Dat heeft 4 jaar en duizenden Nederlanders het leven gekost.
Met de gebakken peren zitten we nog steeds. Laat het dekolonisatieproject daar iets over zeggen.
En dan hebben we het nog niet over de Bersiap, waarvoor Van Mook als ltnt-GG boter op zijn hoofd heeft. Wat heeft hij na 3 oktober 1945 eraan gedaan? Dat verhaal moet maar eens op tafel komen. Hij zat daar maar in het paleis terwijl duizenden Nederlanders in zijn omgeving werden vermoord. Waar is zijn verantwoording, waar is de balans van zijn dekolonisatie-beleid?
“Als hij JJP de Jong’s Diplomatie of Strijd: ” U bent weer gezellig met mij bezig. Als u mijn boek hebt gelezen (en zo mogelijk begrepen), dan heeft u toch gemerkt dat ik J.J.P. de Jong van A tot Z heb doorgespit. Daarom hoef ik me niet te verdiepen in uw theoretische verhandelingen, zoals Grand strategic level’ uit de militaire schoolboekjes maar gewoon even de Jong uit de boekenkast gepakt. De verwijzingspapiertjes zaten er nog in. “Deze zouden alle beslissingen nemen die voor de oorlogsinspanning noodzakelijk waren, een en ander volgens de directieven van Roosevelt en Churchill. Zouden zij geen overeenstemming bereiken, dan zou de betrokken zaak aan de Amerikaanse president en de Britse Prime Minister voorgelegd moeten worden. (…) De oprichting van de CCOS geschiedde buiten de Nederlanders om. Zij werden noch om raad gevraagd noch werd hun een aandeel gegeven.” U ziet, niks Nederlandse regering, niks Van Mook. Hetzelfde gold eveneens voor de Fransen.
“en haal geen bijzaken zoals South-West Pacific Area SWPA van de Amerikanen en Australiers erbij, dat maakt de zaak alleen maar verwarrend en zien we door de bomen het bos niet meer” Die activiteiten van de Amerikanen en Australiërs, met daarbij het Civil Affairs Agreement, waren van groot belang bij de introductie en ontwikkeling van het Indisch bestuur en KNIL in grote delen van de Archipel. (zie weer de Jong) Al vóór de Japanse capitulatie had NICA Nieuw-Guinee als oefengebied. Daar kon na de capitulatie van Japan dankbaar gebruik worden gemaakt bij de ontwikkeling van het bestuur vanaf Riouw t/m Borneo en de Grote Oost. Zonder bersiap!!!! Zonder politionele acties!!! Samen met de daar aanwezige Indonesische bestuurders en nationalisten werd de kiem gelegd voor het al vóór de oorlog aangekondigde Rijksconferentie, naderhand de RTC.
Wat vaak in de vaderlandse geschiedenis wordt vergeten is dat dat de marineman Helfrich, onze Bevelhebber Strijdkrachten Oost BSO vòòr de capitulatie in 1942 naar Ceylon vluchtte en daar tot aan het eind van de oorlog bleef. Ceylon lag toch wel aan de verkeerde kant van Indie, dicht in de buurt van Afrika maar ver af South-West Pacific Area SWPA , het oorlogsgebied waarvoor gen. MacArthur, verantwoordelijk was.
De rare situatie was dat de burger Van Mook c.s. in Australie dicht bij gen. MacArthur zat en de Nederlandse militaire bevelhebber Helfrich en zijn schepen in Ceylon of all places. Daar kwam nog bij dat Nederland niet zijn beste militairen naar de geallieerde militaire staven zoals de Combined Joint Chief of Staffs CJCS in Washington had gestuurd en ook militairen met een lage rang. Zo zat een wat bedeesde kolonel van het KNIL als hoofdofficier en verbindingsman in Washington en werd daar weggebuldozerd door de stars en stripes van Amerikaanse vlag- en opperofficeren. Rangen tellen bij sabeldieren.
De Amerikanen hadden in tegenstelling tot Nederland troepen en vuurkracht, hun strategie bepaalde de richting van de oorlog. Als vanuit Amerikaans perspectief naar de. wereldkaart wordt gekeken dan ligt Nederlands-Indie aan de rand van hun gevechtsgebied, South-West Pacific Area SWPA, dus strategisch van weinig belang om de vijand Japan te verslaan. Voor de Amerikanen waren de Philipijnen van groter strategisch belang, dat trouwens een Amerikaanse kolonie was en vòòr de oorlog al onafhankelijkheid was beloofd. Minister en later ltnt-GG Van Mook kon best opschieten met gen. MacArthur maar zijn militaire en politieke bazen zaten wel in Washington
Sommigen zeggen dat de aardolie van Nederlands-Indie voor de Amerikanen strategisch belangrijk was maar dat was van de Shell (BPM) dus een Brits-Nederlandse affaire. Al met al was de Amerikaanse interesse voor Nederlands-Indie gering. Dezelfde olieprodukten konden de Amerikanen ook uit het Midden-Oosten of thuis halen en van Amerikaanse bedrijven
De verwisseling van Nederlands-Indie van het ene geallieerde commando SWPA naar het andere SEAC was al een komische zaak. Nederlands Indie ging van het Zuid-Westen (South-West SW) naar het Zuid-Oosten (South-Eas SE t) maar bleef aan de rand. Het perspectief is belangrijk.
Dhr Somers heeft zijn interpretatie van de feiten en daar staat hij met zijn ideologisch getinde verhaal gegoten in zijn boek alleen, wetenschappelijke verwijzingen naar zijn interpretatie van zijn feiten zijn mij onbekend
“wetenschappelijke verwijzingen naar zijn interpretatie van zijn feiten zijn mij onbekend” Waarschijnlijk mijn ‘geraadpleegde literatuur’ niet gelezen. In ieder geval niet begrijpelijk gelezen.
“Helfrich stond rechtstreeks onder luitenant-admiraal Fürstner, minister van marine en tevens algemeen opperbevelhebber en Bevelhebber der Zeestrijdkrachten (BDZ). Het commando van Helfrich betekende weinig meer dan een administratieve functie vanwege de afstand en de communicatieproblemen tussen zijn hoofdkwartier in Colombo en de stationering van het grootste deel van de uitgeweken Nederlandse strijdkrachten in Australië.” J.J.P. de Jong 1988, 37.
“In politieke kringen (Peekema, adviseur van de minister van koloniën, en minister Soejono) werd erop gewezen dat Nederland na de oorlog niet direct in staat zou zijn tot enige acte de présence in Indonesië zodat de Indonesiërs bij afloop van de oorlog de facto vrij zouden zijn.” J.J.P. de Jong 1988, 36; Van Mook 1949, 40`.
“Maar ook de Britten lieten verstek gaan. Nederland was in de ban van de Duitse bezettingsperiode: een leeggeplunderd land, zonder voedsel, met een ontwrichte economische structuur en een deplorabele financieel-monetaire situatie.” J.J.P. de Jong 1988, 57-63.
Ik stop maar met die teksten, zie verder verwijzingen naar J.J.P. de Jong 1988. Bijvoorbeeld 71-75, 75-95, 79, 80-82 83-84, 82-84,121-122. 138- 144 enz. enz.
” hij was tegelijkertijd op operationeel niveau ook opperbevelhebber van de Indische legermacht , waardoor hij ondergeschikt was aan gen. Christison,” Nee. Gouverneur-generaal Tjarda had op last van de regering in Londen al op 4 maart zijn staatsrechtelijke positie als opperbevelhebber overgedragen aan de legercommandant en de waarnemend vlootvoogd.
“dat na de provocatieve aankomst van ltnt-GG Van Mook in Batavia de rotzooi/Bersiap uitbrak” Niet alleen Batavia hoor, de bersiap begon overal al eerder, in Soerabaja op 29 september.
“mocht admiraal Helfrich Bevelhebber Strijdkrachten Oost BSO als vertegenwoordiger van het Koninkrijk der Nederlanden de capitulatie ondertekenen” Heel correct! Het Koninkrijk der Nederlanden was in oorlog met Japan. (zie staat van oorlog, I.C. 015870/4783 bis). Het was een koninkrijksaangelegenheid, Dat werd dus de KM. KNIL was een orgaan ven een deelgebied.
“En dan komt ene KTZ Huijer in Soerabaja en laat een paar Japanse generaals ten teken van capitulatie hun zwaarden aan hem overdragen.” Er zijn meerdere marineofficieren die er geen verstand van hebben. Net als Helfrich met zijn plannen voor een staatsgreep in Nederland.
“de Bersiap, waarvoor Van Mook als ltnt-GG boter op zijn hoofd heeft. Wat heeft hij na 3 oktober 1945 eraan gedaan?” Niks dus. Daar was hij niet bevoegd toe, en kon dus ook niets.
“De rare situatie was dat de burger Van Mook c.s. in Australie dicht bij gen. MacArthur zat” Niet zo raar hoor. Vanuit die plek had hij korte lijntjes naar het Amerikaanse bedrijfsleven om bestellingen te kunnen plaatsen. Daar had hij als politiek burger ook het geld voor en Helfrich niet. Vanwege de omschakeling naar SEAC werd de NICA in feite ondergeschikt aan de Britse Director of Civil Affairs waardoor in Indië slechts kon worden opgetreden na overeenstemming met het SEAC, terwijl ook niet meer kon worden gerekend op royale Amerikaanse materiële voorzieningen. Bij het Amerikaanse hoofdkwartier geplaatste bestellingen bleken niet te kunnen worden uitgevoerd en Mountbatten kon deze niet overnemen. Wel mocht worden geput uit Amerikaanse voorraden op Nieuw-Guinea. Naast de kleine voorraden van de Indische regering in Australië en Borneo had het Nederlandsch-Indische Rode Kruis hulppakketten verzameld in San Francisco, Wladiwostok en Australië.
Citaat: “De rare situatie was dat de burger Van Mook c.s. in Australie dicht bij gen. MacArthur zat” Niet zo raar hoor. Vanuit die plek had hij korte lijntjes naar het Amerikaanse bedrijfsleven om bestellingen te kunnen plaatsen.
Ik lees de zin nog eens rustig door en trek een ernstig gezicht. Minister van kolonien Van Mook hield zich bezig met Inkopen en had zeker supersnel internet om zijn bestelllingen te plaatsen en het werd door Amazon bij hem in Australie bezorgd. Kom nou die zin is volkomen onzin.
En het citaat is vokomen plagiaat van JJP de Jong : ” Het commando van Helfrich betekende weinig meer dan een administratieve functie vanwege de afstand en de communicatieproblemen tussen zijn hoofdkwartier in Colombo en de stationering van het grootste deel van de uitgeweken Nederlandse strijdkrachten in Australië.”
Die (on)zin kom ik vaak tegen. Historici kauwen en herkauwen dit onderdeel maar berust niet op de waarheid want wat zijn de feiten: de GG van Starkenborgh en de legercommandant van het KNIL generaal ter Poorten met zijn gehele generale staf zaten in 1942 in Japanse krijgsgevangenschap.. Helfrich was de enige hoge militair in Zuid-Oost-Azie die vrij rondliep enverstand van zaken had en hij werd door Den Haag benoemd tot Bevelhebber Strijdkrachten Oost -BSO-.
Hij zat weliswaar in Colombo op Ceylon maar hij wist van organiseren, hij was een zogenaamde thuiswerker. Hij benoemde in Australie zijn marinemaatje Schout-Bij-Nacht Koenraad tot onderbevelhebber der strijdkrachten Oost -OBSO, de Marine had zodoende de militaire leiding in de Oost stevig in handen, her en der werden marinemensen op strategische plaatsen benoemd. En het KNIL? Van het KNIL was in Australie weinig over. Er was zelfs geen generaal als opper-officier aanwezig en ten arremoede werd kolonel van Straten als waarnemend commandant van het KNIL benoemd, dus geen commandant maar waarnemend, voor wie nam hij waar, voor een Gouverneur-Generaal?. Geen enkele historicus stelt de vraag wat van Straten deed, hij was ondergeschikt aan SBN Koenraad en dus aan Helfrich. Als Helfrich louter een administratieve taak had, wat had kol Van Straten van het KNIL dan te doen? Hij had nauwelijks troepen tot zijn beschikking, terwijl Helfrich een hele rits onderzeeboten kon inzetten. Helfrich was niet alleen adminstratief bezig,hij was daar de man niet naar, daarvoor had hij zijn stafchef KTZ Huijer. Ik lees de archieven er op na en daaruit blijkt dat Helfrich operationeel bezig was. ik snap niet dat JJP de Jong niet het organisatieschema van de strijdkrachten in de oost en de PRIMAIRE bronnen heeft geraadpleegd, althans uit niks blijkt dat.
https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/archief/2.12.44
“Minister van kolonien Van Mook hield zich bezig met Inkopen en had zeker” Ja, hij had daar zeker toch zijn staf voor? En directe aflevering was toch niet aan de orde? In 1946 kwamen de tijdens de oorlog in Amerika bestelde Higginsboten erbij, in te zetten voor politietaken. Van de Amerikaanse marine werden series landingsvaartuigen verworven. Drie van de acht gekochte Australische korvetten werden aan de GM toegewezen, alsmede drie zeelichters. En uitrusting voor de in Australië geformeerde KNIL-eenheden., Rode Kruispaketten. enz.
“terwijl Helfrich een hele rits onderzeeboten kon inzetten. Helfrich was niet alleen adminstratief bezig,hij was daar de man niet naar, daarvoor had hij zijn stafchef KTZ Huijer.” Waar werden die (hele rits????) onderzeeboten ingezet? En heb ik ook wel eens van die stafchef gehoord? Helfrich kreeg toch geen toestemming schepen naar Soerabaja te sturen?
Onderzeebootdivisies in Indië op 8 december 1941 onder commando van LTZ 1 A.J. Bussemaker, de vader van de bekende historicus Dr H.Th Bussermaker. Zijn vader kreeg in de oorlog voor zijn inzet posthuum de MWO.
Divisie onderzeeboten 1
O 16 (A.J. Bussemaker)
K XVII (H.C. Besançon)
In reparatie: K XVIII (C.A.J. van Well Groeneveld)
Divisie onderzeeboten 2
K XIII (MAJ Derksema) , K XI (AH Deketh
K XII (HC Coumou )
Met machineschade: K IX (P.G. de Back) LTZ1 de Back speelt later een eigenaardige rol in Soerabaja van september 1945
Divisie onderzeeboten 3
K XIV (P.A. Mulock van der Vlies Bik)
K XV (C.W.Th. van Boetzelaer)
K XVI (J. Jarman)
Divisie onderzeeboten 4
O 19 (F.A.J. Knoops*)
O 20 (P.G.J. Snippe)
Buiten flottieljeverband: K X (in dienst op 8 december met bemanning K IX)
Uit dienst te Soerabaja: K VII en K VIII (beide in conservatie)
Na de Slag in de Javazee had ADM Helfrich de beschikking over weinig bovenwaterschepen. Die waren weliswaar toegevoegd aan de Amerikaanse vloot in South West Pacific Area SWPA , maar Helfrich was wel zo eigenwijs om enkele schepen, waaronder Hr. Ms. Soemba naar zijn hoofdkwartier in Colombo (Ceylon) te halen en toe te voegen aan de Britse Fleet aldaar. Trouwens, op Ceylon (Kandy) was in 1943 wel het opperbevel van de SEAC van ADM Mountbatten gevestigd. Gen. MacArthur was over de verplaatsing van Nederlandse schepen niet zo te spreken ( zie het Koninkrijk der Nederlanden in WO2, deel 11c)
Maar ook bij de SEAC ging Helfrich eigengereid te werk.
Toen SEAC in September 1945 met de HMS Cumberland voor het eerst in Nederlands-Indie in Batavia, landde , had Helfrich de Hr. Ms. Tromp meegestuurd om de aanwezigheid van het Nederlands Gezag te demonstreren. Dat zinde ADM Mountbatten niet, hij verwachtte dat Nederlands vlagvertoon bij de Indonesiers kwaad bloed zou zetten en dreigde de bevoorrading van de Hr. Ms. Tromp te staken, hij verboodt de Nederlanders aan wal te gaan.
Toen de Britten in oktober 1945 in Soerabaja wilde landen, verscheen plotseling het Nederlandse schip de Hr. Ms. Abraham Crijnsen op de rede . De Engelsen sommeerden het Nederlandse marineschip terug te keren naar haar thuishaven.
Eèn van de laatste insubordinaties van Helfrich was tegen de orders van het SEAC in mariniersbrigade uit de VS en aan boord van o.a. Ms Noordam tijdens Kerst 1945 te laten landen op West-Java . ADM Mountbatten kon de landing van éèn bataljon niet voorkomen., maar blokkeerd haar bevoorrading, dit bataljon bleef werkeloos tot aan maart 1946, toen zij in Oost-Java bij Soerabaja werd ingezet., een beetje onlogisch en omslachtig om een hele bataljon van West- naar Oost-Java te verplaatsen. . De rest van de brigade , twee bataljons werd gesommerd naar Singapore en verder door te varen.
ADM Helfrich had zijn administratieve taak op wel heel eigen wijze opgevat en ingevuld. De Nederlands historici vergeten de scheepsbewegingen van de Nederlandse (marine) schepen te controleren, zijn taakopvatting paste niet in het beeld van de Nederlandse geschiedsschrijvers Nu papagaaien ze elkaar na.
“Als hij JJP de Jong’s Diplomatie of Strijd: Het Nederlands beleid tegenover de Indonesische revolutie 1945-1947 of de officiele Bescheiden betreffende de Nederlands-Indische betrekkingen had bestudeerd’ Kijk eens naar mijn notenapparaat.
“Onderzeebootdivisies in Indië op 8 december 1941” Het gaat mij niet over de KM in 1941. Het gaat mij over de situatie van Helfrich in Colombo, met zijn hele rits schepen. Ik neb snel (en dus veel gemist?!) de acties in het bezette Indië doorgespit. Alleen de K XIV (?) tegengekomen bij twee acties t.b.v.NEFIS. Die veelal gebruik maakte van een Amerikaanse onderzeebot. Wel maakte Helfrich weer misbruik van de gedemilitariseerde Zuiderkruis van de GM. Pas na de oorlog, op 27 februari 1947, werd de Dienst Scheepvaart opgewaardeerd tot Departement van Scheepvaart. Nadrukkelijk als zuiver Indische organisatie met een civiel karakter. Duidelijk onafhankelijk van de Koninklijke Marine zodat de marinecommandant niet meer zelfstandig gebruik kon maken van de schepen van de GM.
Terwijl KNIL-offcieren in Australie van afstand carriere konden maken (Spoor werd van kpt aan het begin van de oorlog, na de oorlog generaal) en de GouvernementsMarine uit voorzorg een deel van haar schepen had laten zinken, ging de Koninklijke Marien door met vechten. Als de Heer Somers de vlootberwegingen van de onderzeeboten had gevolgd i.p.v. JJP de Jong copieerde, dan ha hij kunnen weten dat een deel der oderzeeboten bij de strijd tegen de Japanners op de zeebodem belandden, weliswaar een zeemansgraf maar dat wordt niet herdenkt, zie bvb O 16 (A.J. Bussemaker) en K XVII (H.C. Besançon) .
Het MISBRUIK van de Zuiderkruis berust niet op feiten, het schip werd aangemerkt als oorlogsschip en stond onderbevel van ADM Helfrich!!!!!!!! In de nacht van 27 op 28 februari 1942 kon Hr. Ms. Zuiderkruis, onder commando van gezaghebber en LTZ1 W.F. van Rooy uitwijken naar Trincomalee, Ceylon, waar het schip op 13 maart arriveerde. Vanuit Ceylon bleef Hr. Ms. Zuiderkruis haar taak als marinebevoorradingsschip uitvoeren en werd daarbij tevens ingezet als onderzeebootmoederschip. Van 1 september 1943 tot 1 april 1945 deed de Zuiderkruis dienst als victualieschip voor de Royal Navy.
De rest van de onderzeeboten werd gebruikt voor patrouilles tegen de Japanners en ingezet om geheime agenen in Nederlands-Indie te laten landen.
Wat de Gouvernements Marine GM betreft:
Na de oorlog vestigde het hoofdkwartier van de Commandant Zeemacht, afkomstig uit Colombo en aangevuld met marineautoriteiten uit Australië, zich na terugkeer in Nederlands Oost-Indië in het vooroorlogse gebouw aan Goenoeng Sahari te Batavia. In datzelfde gebouw nam eveneens de uit Australië teruggekeerde civiele instantie Dienst van Scheepvaart plaats, echter met een nieuwe commandant in de persoon van kapitein-luitenant-ter-zee Koninklijke Marine Reserve (KMR) D.J. Kommer. De Dienst van Scheepvaart beschikte na de oorlog over de teruggevonden schepen van de Gouvernements Marine Rigel, Gemma, Bangkalan, Eridanus, Albatros, Pollux en Fazant, enige politiekruisers en gewestelijke vaartuigen en de Zuiderkruis, die de gehele oorlog ongeschonden was doorgekomen.
ALLEEN 2 schepen, SS. de Gemma en de SS. Bangkalan konden door de Gouvernements Marine INGEZET worden voor hydrografische- en bebakeningwerkzaamheden. De overige schepen van de Gouvernements Marine konden door de slechte staat alleen ingezet worden als logement- en loodslichtschepen. De Zuiderkruis kreeg een uitgebreide onderhoudsbeurt en kon daarna eveneens ingezet worden als opnemingsvaartuig. De uit Australië teruggekeerde hulpmijnenvegers Hr. Ms. Rinjani, Hr. Ms. Merbaboe en Hr. Ms. Smeroe werden weer als politiekruisers ingezet evenals de teruggevonden Hr. Ms. Djombang, Hr. Ms. Djember, Hr. Ms. Djampea en Hr. Ms. Enggano.
Op vele plaatsen in de Indonesische archipel druppelden havenmeesters, officieren, loodsen en opzichters uit gevangenschap binnen en bouwden vaak op eigen initiatief weer een dienst op. Ze gingen in allerlei havens op zoek naar geschikte vaartuigen, vaak achtergelaten Amerikaanse scheepjes. In de Filippijnen werden enkele overtollige Amerikaanse landingsvaartuigen gekocht en omgebouwd. Ook werden enkele buitgemaakte Japanse schepen gebruikt als bebakeningvaartuig. Er werd flink langs elkaar heen gewerkt, maar in een betrekkelijk korte tijd, ongeveer een jaar, werd een redelijk functionerende organisatie opgebouwd met een goed opererende vloot.
In 1949 viel het doek voor de Dienst van Scheepvaart en de Gouvernements Marine toen Nederland in december van dat jaar de onafhankelijkheid van de Republik Indonesia Serikat (Federale Republiek van Indonesië) erkende. De overgebleven schepen van de Dienst van Scheepvaart en de Gouvernements Marine werden overgedragen aan de nieuwe staat. Hiermee kwam een definitief einde aan een civiele dienst, die meerdere malen als militair instituut werd ingezet en die vanaf 1861 onder de naam Gouvernements Marine had bestaan.
https://www.tracesofwar.nl/articles/2506/Gemilitariseerde-schepen-van-de-Gouvernements-Marine.htm
“de GouvernementsMarine uit voorzorg een deel van haar schepen had laten zinken,” In de tijd van de slag op de Javazee lagen deze in havens te wachten op orders van de KM terwijl ze nog weg konden komen. Na de slag, toen het te laat was, kregen ze de order uit te wijken. Mijn vader kwam niet ver vanwege luchtaanvallen. Moest (standaardprocedure!) het zwaar beschadigde schip verlaten en tot zinken brengen. (heel erg voor een zeeman!)
“dan ha hij kunnen weten dat een deel der oderzeeboten bij de strijd tegen de Japanners op de zeebodem belandden” Had ik geen literatuur voor nodig, wist ik al in maart 1942. Maar in de kranten was niet te lezen dat ‘ship a day Helfrich’ praktisch zijn hele vloot was kwijt geraakt.
“haar taak als marinebevoorradingsschip uitvoeren en werd daarbij tevens ingezet als onderzeebootmoederschip.” Gelijk met de capitulatie werd de Gouvernements Marine weer gedemilitariseerd. De Zuiderkruis was daarbij gedemilitariseerd, en zoals u weet door de KM weer als burgerschip(!) Ingezet als oorlogsschip! Oorlogsrecht!
“ingezet om geheime agenen in Nederlands-Indie te laten landen.” Ik ben slechts twee keer de K XIV tegengekomen. Verder alleen Amerikaanse schepen.
”De overgebleven schepen van de Dienst van Scheepvaart en de Gouvernements Marine werden overgedragen aan de nieuwe staat. Hiermee kwam een definitief einde aan een civiele dienst,” Werd gewoon voortgezet onder een ander, Indonesisch, bestuursorgaan met een andere naam, met dezelfde bemanning. Op 27 december 1949 veranderde de nationaliteit van de schepen van de Federale Schependienst. Vanaf die datum werd uiteraard de nieuwe nationaliteitsvlag en de nieuwe naam gebruikt. Bij besluit van de minister van Perhubungan, Tenaga dan Perdjaän van 28 januari 1950 werd het volgende bepaald:
1e Alle aangelegenheden behorende tot de werkkring van het voormalige Dept. van Scheepvaart (,,,) zullen behoren tot de werkkring van het Dep. Pel.;
2e Alle wettelijke en contractuele bevoegdheden van de voormalige Secretaris van Staat zullen (…) onder de bevelen en het oppertoezicht van genoemde Minister, worden uitgeoefend door Kepala Dep. Pel.
Ook op het departement Djawatan Pelajaran bleven de Europese afdelingshoofden in functie, en werden soms bij pensionering nog afgelost door jongere Europese collega’s.
“die meerdere malen als militair instituut werd ingezet” Een burger schip, door de KM misbruikt als oorlogsschip. Alleen korte tijd (10 mei1940 – 8 maart 1942) correct gemilitariseerd.
“kwam een definitief einde aan een civiele dienst, die (…) die vanaf 1861 onder de naam Gouvernements Marine had bestaan.” Lijkt mij verstandig Javapost, 19 juli 2011, Beschermd door houten mitrailleurs, te lezen.
Even de juiste chronologie, toch wel belangrijk bij geschiedsschrijving!!!!
Mijn citaat: …….”In de nacht van 27 op 28 februari 1942, kon Hr. Ms. Zuiderkruis, onder commando van gezaghebber en LTZ1 W.F. van Rooy uitwijken naar Trincomalee, Ceylon, waar het schip op 13 maart arriveerde.
Pas op 1 maart 1942 (sic) werd de Gouvernements Marine door de Commandant Zeemacht te Nederlands Oost-Indië, vice-admiraal Helfrich gedemiltariseerd, maar toen was Hr. Ms. Zuiderkruis al onderweg naar Ceylon, Het schip had toch moeilijk als in marinekleuren geschilderde burgervaartuig terug kunnen keren Hoe dat oorlogsrechterlijk uitpakte mogen theoretici hun hoofd over breken!!!
Trouwens een ander schip van de Gouvernement Marine nam echter de wijk naar Australie. Maar met dit schip, de hulpmijnenveger Hr. Ms. Endeh liep het minder goed af. Op 1 maart 1942, de dag van demilitarisatie van de GM-schepen, ondernam een groep vrijwilligers van 24 man, onder leiding van kapitein-luitenant-ter-zee P. Rouwenhorst, een poging om met het schip te ontkomen naar Australië. De volgende morgen werd het schip onderschept door de Japanse torpedobootjagers Matsukaze en Shiokaze en met geschutvuur tot zinken gebracht. Van de opvarenden kwamen er zeven om het leven. De overlevenden wisten zich met moeite te redden in een beschadigde vlet. Op 13 maart bereikte de vlet de Duizend Eilanden, 30 zeemijlen ten noorden van Tandjong Priok. Vier van de opvarenden gingen mee met een aantal inlandse vissers en zijn door hen om het leven gebracht. De overigen bereikten met een gevonden sloep het vasteland bij de landtong Krawang waar zij op 23 maart door een Japanse patrouille werden gevangengenomen. Zij werden overgebracht naar een Japans krijgsgevangenkamp.
Mij is niet bekend of ander GM-schepen op eigen gezag een poging waagden om in februari/maart 1942 de wijk te nemen naar Ceylon of Australie.
Citaat en misser: ……“ingezet om geheime agenen in Nederlands-Indie te laten landen.” Ik ben slechts twee keer de K XIV tegengekomen. Verder alleen Amerikaanse schepen…….
Correctie: Op 6 maart 1942 was de K XII, een onderzeeboot, één van de laatste schepen die vluchtte van Soerabaja naar Fremantle, waar het veilig aankwam op 20 maart. Vanuit Australië voerde de K XII voornamelijk operaties uit die bestonden uit het afzetten en oppikken van agenten. Deze agenten voerden operaties uit in bezet Nederlands-Indië.
“In de nacht van 27 op 28 februari 1942, kon Hr. Ms. Zuiderkruis, onder commando van gezaghebber en LTZ1 W.F. van Rooy uitwijken” Klopt, na de slag in de Javazee kregen de schepen van de GM opdracht van Helfrich uit te wijken. Wat dus de meeste schepen uiteraard niet is gelukt. Mijn vader dus ook niet. Dat commando moesten ze wel opvolgen, de schepen waren nog niet gedemilitariseerd. Die demilitarisatie werd door de KM slecht doorgevoerd. Die gezaghebbers wisten van niets en brachten dus hun schap na (!) de capitulatie tot zinken, zoals hun orders luidden, en werden enkelen daarvoor geëxecuteerd.
.De Zuiderkruis wist uit Tandjong Priok te ontsnappen met bestemming Tjilatjap en wist daarbij een vijftigtal schipbreukelingen van de net getorpedeerde KPM-er Pijnacker Hordijk op te nemen. Vanuit Tjilatjap werd eerst koers gezet naar Australië. Het werd koud weer, en de inheemse schepelingen wensten terug te keren naar Java. Na emotioneel overleg werd besloten naar Colombo te varen. Dat LTZ1 (ook van mijn vader)was slechts titulair om te voldoen aan het oorlogsrecht. Zelfs zodanig titulair dat zij, na samenwerking met de KM, niet in aanmerking kwamen voor de achterstallige salarissen. Bij de KM wel!
“Het MISBRUIK van de Zuiderkruis berust niet op feiten, het schip werd aangemerkt als oorlogsschip ” Aangemerkt! Ja, maar het was al gedemilitariseerd. Misschien had Helfrich zijn Nederlandse schoolboekjes niet bij zich in Colombo.
” en ingezet om geheime agenen in Nederlands-Indie te laten landen.” Daar heb ik twee verslagen van gezien. Bij de andere landingen was een Amerikaanse onderzeeboot betrokken.
“nam eveneens de uit Australië teruggekeerde civiele instantie Dienst van Scheepvaart plaats, echter met een nieuwe commandant(???) in de persoon van kapitein-luitenant-ter-zee Koninklijke Marine Reserve (KMR) D.J. Kommer. Dat was eventjes aangezien de meesten zich nog in de interneringskampen bevonden. Al snel vervangen door de heer van Deinse. De Dienst Scheepvaart was opgewaardeerd tot Departement van Scheepvaart. Nadrukkelijk als zuiver Indische organisatie met een civiel karakter. Duidelijk onafhankelijk van de Koninklijke Marine zodat de marinecommandant niet meer zelfstandig gebruik kon maken van de schepen van de GM. Maar bij gebrek aan werk bij de KM werkten er ook nog een paar marineoficieren in administratieve functies bij dat departement.
“ALLEEN 2 schepen, SS. de Gemma en de SS. Bangkalan konden door de Gouvernements Marine INGEZET worden voor hydrografische- en bebakeningwerkzaamheden.” Voor opneming en bebakening waren er nooit meer dan twee schepen tegelijk beschikbaar.
Ik weet niet waarom dhr Somers de activiteiten van de KM in Nederlands-Indie wilt onderwaarderen. Zijn informatie over de KM en haar onderzeeboten lijken niet op betrouwbare bronnen gebaseerd,
De overgebleven onderzeeboten van de Koninklijke Marine werden in de oorlog niet alleen voor patrouilles ingezet maar hielpen ook bij het afzetten van Nederlandse agenten vanuit Australie in Nederlands-Indie . Bijvoorbeeld op 28 februari arriveerde de onderzeeboot Hr. Ms. K XV in Fremantle waar het onder Amerikaans operationeel commando stond. Gedurende periode in Australië voerde de K XV vanuit Darwin tien NEFIS-operaties uit. Natuurlijk werden deze activiteiten gecoordineerd door de Bevelhebber Strijdkrachten Oost ADM Helfrich.
Wat de schepen van de Gouvernements Marine betreft verwijs ik naar mijn link. Alhoewel de schepen van de Gouvernements Marine op 1 Maart 1942 werden gedemilitairisererd, deden de bemanningsleden hun (militaire) plicht.
Hr. Ms. Pollux
Het schip werd op 2 maart 1942 op last van de commandant van de marine in Soerabaja door de eigen bemanning tot zinken gebracht in de haven van Tandjong Perak bij Soerabaja.
Hr. Ms. Poolster
In de nacht van 1 op 2 maart 1942 werd de Poolster, die afgemeerd lag in de eerste binnenhaven van Tandjong Priok bij de Gouvernements Motordienst, tot zinken gebracht door een vernielingsploeg onder leiding van 2e officier R. van den Oever.
Hr. Ms. Willebrord Snellius
Op 6 maart 1942 werd het schip als blokschip tot zinken gebracht voor het Marine Etablissement.
Hr. Ms. Castor
Op 2 maart 1942 werd Hr. Ms. Castor door de eigen bemanning tot zinken gebracht in het Westervaarwater in Soerabaja
De capitulatie vond op 8 maart plaats. Ik heb nog wat vergeten te vertellen over Hr. Ms. Arend met gezaghebber F.J. Somers.
Een dag na de Japanse aanval op Pearl Harbor, die op 7 december 1941 plaatsvond, verklaarde Nederland de oorlog aan Japan. Vanaf dat moment werd de Arend, met gezaghebber (LTZ1) F.J. Somers, ontlast van de bewakingstaken en belast met het escorteren van koopvaardijschepen vanuit Tandjong Priok. Om te voorkomen dat het schip in Japanse handen viel werd het op 1 maart 1942 in Tandjong Priok tot zinken gebracht door de eigen bemanning. Ook dhr Somers deed zijn (militaire) plicht.
@JASomers; ‘verwijzing naar de bestuurders etc.’- Verwijzen naar (oorzaak) de voormalige bestuurders(!), die met; geen merdeka, bijbehorende provocaties; niet praten met de Republiek, Soekarno voor het tribunaal, een Japanse maaksel etc. een volkswoede ontketende(gevolg); dood aan alle Belanda’s! -Wij, buiten de beschermde(!) kampen; families zonder vaders, ouderen ea. werden geslachtofferd voor her- ‘kolonisatie’= bezetting van Indië!
@ geslachtofferd voor her- ‘kolonisatie’= bezetting van Indië!
#Op dat moment na de capitulatie lag die optie nog open gezien de proclamatie en de buitenlandse steun. Maar ja, kennelijk moeten slachtpartijen (Japans voorbeeld) de revolutie en overname bevochten ‘helden’ en heldendaden opleveren
*** Citaat: ” Buiten de hoofdstad was de situatie anders: nationalistische groeperingen en politiek bewuste jongeren (pemoeda’s) hadden lak aan de voorzichtige voorbereiding van Soekarno en Hatta. Zij wilden een Revolusi door het onafhankelijk verklaarde land zo snel mogelijk te ontdoen van buitenlandse inmenging. Bedreigingen, mishandelingen en moorden door lokale leiders waren aan de orde van de dag. Tienduizenden (Indische) Nederlanders, pro-Nederlandse Indonesiërs en Chinezen (een niet-inheemse minderheid in Indonesië) kwamen door het gewelddadige optreden van de pemoeda’s om het leven. Soekarno en Hatta hadden het gezag noch de middelen om de pemoeda’s een halt toe te roepen. Grote delen van de archipel dreigden in feite stuurloos te raken”
@PLemon; ‘bezetting van Indië etc.’ Al in begin oktober ’45 schreef Soekarno aan gen. Christison, dat de Nederlanders omringt waren door een fanatieke meute, die tot alles staat waren. En hij zeker niet de macht had hen in toom te houden! Een meute van vrijheidsstrijders; pemoeda’s, dieven, moordenaars ea, die kansen zagen zich uit te leven tegen alles wat met Nederland werd geassocieerd. Sjahrir, beducht voor het imago deed een oproep aan het volk, om zich vooral in te houden. Hij zelf ontsnapte ter nauwer nood aan een aanslag gepleegd door een gewapende ‘Ambonese Knil groep’!.Maar ons beleid was, op z’n vooroorlogs: ‘er op los slaan’; de troepenaanvoer was onderweg. In weerwil van de Britten, bleven de toenaderingen/gesprekken met de Republiek achterwege. En het ‘drama proloog’ begon…..
Pondaag en zijn advocaat krijgen veel werk zodra de slachtoffers van Oost-Timor en Papua hun claims gaan indienen bij de Indon. rechtbanken.Zijn “morele” praatjes raken dan kant noch wal. Man is just the most formidable of all beasts of prey and even worse.
Good point Wal Suparmo! Kudos for you!
Maar wie stelt die vraag aan de bevoegde instantie? Boeroeng heeft het geld daar niet voor!
How about schade vergoeding voor de mensen die geexecuteerd zijn tijdends de BERSIAP TIJD?
Voor bersiapmoorden moet je bij de daders in Indonesie zijn.
De staat Indonesië zal verklaren dat de moorden niet gedaan zijn door haar leger.
Maar is wel verantwoordelijk voor veiligheid, rust en orde in de staat. Ze hebben toch steeds geclaimd een staat te zijn?
De moorden zijn niet gepleegd door haar(Indonesische) leger maar vele laffe moorden zijn gepleegd in gebieden gecontroleerd door de TNI, etc. en op instigatie van de Indonesische autoriteiten en brontakkers.(.o.a. Bung Tomo en zijn trawanten).
Vroeger hoorde je zoiets als: je bent een moordenaar of je bent geen moordenaar. Een beetje moordenaar bestaat niet. Wat ook niet bestaat is een beetje dief, een beetje een overspelige, een beetje een leugenaar enz. Maar vandaag heeft het hoogste rechtscollege, de Hoge Raad, arrest gewezen en nu kan het wel zijn dat je een beetje moordenaar, dief enz. kunt zijn. Dit arrest gaat ook belangrijk worden voor Ons Indië: de geschiedschrijving, de slachtoffers enz. De Staat kan nu zeggen: wacht even, ik ben sowieso niet schuldig, maar als ik al schuld heb, dan niet meer dat 5%, 10%….
Wordt nog lachen.
https://www.nu.nl/binnenland/5967278/hoge-raad-houdt-nederlandse-staat-verminderd-aansprakelijk-voor-val-srebrenica.html
Annemarie Toebosch:De ene standrechtelijke executie is de andere niet
Nederlandse politici kijken nog altijd liever weg voor executies uit de koloniale geschiedenis.
Laat ik het zo zeggen en ik zal beleefd blijven:
Annemarieke Toebosch is hyper. Erg hyper. Zeg maar: half gek. (ook mensen werkzaam aan een universiteit kunnen half gek zijn. Soms zelfs compleet gek).
https://www.doorbraak.eu/kritiek-van-fia-hamid-walker-en-annemarie-toebosch-op-het-onderzoek-naar-de-koloniale-oorlog-in-indonesie-videos/
Wat is er hyper en gek aan welk standpunt van Toebosch ?
En uiteraard moet je beleefd blijven op deze site.
Gewoon je kritiek op een nette manier formuleren
Boeroeng, ga er even voor zitten en google wat zij zoal heeft gezegd en geschreven. Zij noemt zich een academicus in racisme-onderwijs en -onderzoek en zegt dat haar sociale constructie lijdt onder de koloniale onderdrukking. Een van haar eisen is dat Nederland schuld erkent voor 350 jaar beestachtige koloniale onderdrukking en de gevolgen daarvan.
Maar nogmaals: google maar en trek je eigen conclusies.
De video bekeken. Inderdaad overduidelijk iemand die vrij makkelijk en bijna ongecontroleerd een ooordeel velt over een lange periode van 350 jaar. Beroepsdeformatie of gewoon publicatiedwang om de betaalde positie te behouden?
Krentenpikkerij uit de donkere kanten van volkeren die elkaar bevochten en handel dreven en waarom zou “Gouden Eeuw Nederland” daar een heilig boontje in moeten zijn. Het is menselijk om de minpunten uit iemands verleden achter zich te laten en het wordt ziekelijk die geisoleerd zonder de pluspunten later weer boven te halen.
*** Toebosch : ‘Where is colonialism as starting point in this study? For a national genocide center, 350 years of rape, torture, exploitation, and slavery should be the beginning, the middle and the end of your research.” “Here is NIOD, in a glaring case of double standard, signing its name under a study that in its very conception has a cultural relativistic view of human rights violations. Because ’45-’49 is not the story of ’45-’49. It’s the story of 350 years of oppression and human rights violations ***
Most of the 350 years the oppression and human rights violations flowed from the local leaders,that is from the lurahs on, of the archipelago which is now called Indonesia.In the 19th century the Dutch started to participate actively in the exploitation of “their colony”.