Getuigen

Hoe verhouden geschiedenis en herinneringen zich tot elkaar? Wat gebeurt er als er in de geschiedenisboeken iets staat wat niet strookt met je eigen herinnering, of die van je vader of moeder, opa of oma? Over dit soort vragen ontstaan vaak, soms behoorlijk heftige, discussies. Het project Getuigen & Tijdgenoten, één van de onderdelen van het lopende onderzoek Onafhankelijkheid, dekolonisatie, geweld en oorlog in Indonesië, 1945-1950, verzamelt verhalen van mensen die deze tijd zelf mee hebben gemaakt. Het gaat om verhalen die minder gehoord zijn, maar ook om herinneringen die in de loop der tijd op een andere manier geduid worden.Geschiedschrijving en herinneringen zijn niet altijd met elkaar in tegenspraak. Soms vullen boek
Auteurs:Stephanie Welvaart  en Eveline Buchheim

Stephanie Welvaart (links) en Eveline Buchheim (rechts) werken bij het NIOD en voeren samen met Fridus Steijlen het project Getuigen & Tijdgenoten uit. Dit project is onderdeel van het onderzoeksprogramma Onafhankelijkheid, dekolonisatie, geweld en oorlog in Indonesië 1945 – 1950.

Zie ook : netwerkbijeenkomst Getuigen & Tijdgenoten op 24 januari in Zwolle.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

32 reacties op Getuigen

  1. Ronny Geenen zegt:

    Die benadering voor mijn verhalen op mijn website zijn ook volgens dat zelfde principe. Ik wil beslist geen politiek geneuzel.

  2. Loekie zegt:

    Alweer een waardeloos onderzoek.
    Oorzaak: het uitgangspunt is totaal verkeerd geformuleerd.
    Dat uitgangspunt luidt: “Koloniale herinneringen anders belicht”.
    Hoezo KOLONIALE herinneringen? Een herinnering is een herinnering. Er bestaan geen koloniale, democratische fascistische, onafhankelijke, socialistische, communistische, republikeinse enz herinneringen…..Toch? Of loop ik achter?

    (Voorbeeld; we schrijven het jaar 1916. Sinjo verliefd op Nonnie…Moet er dan gesproken worden van een koloniale verliefdheid?…)

  3. Robert zegt:

    The richness of life lies in memories we have forgotten

  4. Robert zegt:

    O Memory, thou fond deceiver, still importunate and vain, to former joys recurring ever, and turning all the past to pain.

  5. Robert zegt:

    Better by far you should forget and smile than that you should remember and be sad.

  6. Boeroeng zegt:

    Het onderzoek is wel nuttig.
    Maar het onderscheid koloniale herinneringen versus indonesische herinneringen is scheef.
    Zeg dan Nederlandse herinneringen daar opgedaan in de koloniale tijd en Indonesische herinneringen opgedaan daar in de koloniale tijd.
    Of noem alle herinneringen ‘koloniale herinneringen’ Inclusief Indonesische herinneringen.
    Of wordt het woord “koloniale’ dan ontdaan van zijn negatieve betekenis.
    Maar dan is er nog een scheefheid van onderverdeling. Alsof er niet een groep verweven was … de indo-europeanen .
    Op een zeker moment waren de meeste Nederlanders van gemengde afkomst . ( in 1700? in 1800?)
    Het onderscheid Nederlanders versus Indonesiërs te zwart-wit zien, te strak de scheidslijnen hanteren, zou wel eens oerhollands kunnen zijn.. dwz de indo-europeanen verdwijnen, worden niet meegeteld.
    En met ‘Nederlanders ” denkt de publieke opinie in Nederland eerder aan blanke mensen in Nederland geboren en getogen.

    • Ronny Geenen zegt:

      Ik denk dat het zelf uitbreiding verdient gebaseerd op de verschillende situaties op diverse eilanden. Want anders hoor je niets anders dan dat de onderzoekers het hebben over Java.

      • Boeroeng zegt:

        Ik heb vernomen dat men ook Nederlandse excessen te Bali, Sumatra en Zuid Celebes aan het onderzoeken zijn.

      • Jan A.Somers zegt:

        “gebaseerd op de verschillende situaties op diverse eilanden.” Ik heb een verhaal ingediend over de dekolonisatie-activiteiten buiten Java en Sumatra. Gebaseerd op de herrijzenis van de Gouvernements Marine die daar het grootste deel van zijn werkzaamheden heeft. Totaal anders dan de ellende op Java/Sumatra. Als voorbeeld de Nederlandse bestuursambtenaren, die met het roodwitblauw vanaf de achtersteven op bezoek gaan bij de Indonesische bestuursambtenaren die het roodwit hebben wapperen. En de snel groeiende economie daar. Maar dat is allemaal weinig bekend. Is journalistiek ook niet interessant, geen ‘man doodt vrouw met bijl’.

        • Ronny Geenen zegt:

          @Maar dat is allemaal weinig bekend. Is journalistiek ook niet interessant, geen ‘man doodt vrouw met bijl’.@

          Maar wil men het verleden aannemelijk maken dan hoort die geschiedenis er ook bij.

  7. Loekie zegt:

    Het onderzoek heeft geen nut. Respondenten hebben Indië als kind meegemaakt. Ze kunnen vertellen wat zij zich herinneren toen ze kind waren. En ze kunnen vertellen dat, toen zij ouder waren, Pa dit wel eens vertelde en Ma dat. Maar die kind-herinneringen plus de latere gehoorde verhalen van ouders geven hooguit aanwijzingen voor een tekening van de hand van de onderzoeker, maar leveren nooit een foto op. En het onderzoek moet een foto opleveren, geen schets.

    • Boeroeng zegt:

      Geen enkel onderzoek resulteert naar ‘een foto’ .
      Het zijn altijd schetsen, met missende details, met gaten , met vraagtekens.
      Herinneringen van kinderen, jongeren, volwassenen, zijn altijd de basis van geschiedschrijving.

      Ook een echte foto is een momentopname , gemaakt vanuit een bepaald standpunt, waar de fotograaf stond. Ook een schets.met missende details.

      • Loekie zegt:

        No, no. Geschreven bronnen zijn de basis. En voorwerpen (archeologie). En foto’s, films. En kunst. Dan komt er een tijdje niks en dan komt de oral history, gebaseerd op overleveringen en herinneringen.

        • Boeroeng zegt:

          Geschreven bronnen zijn geschreven door mensen.
          Zij schreven vanuit herinneringen en meningen, die men hoorde
          Oral hystory is de basis van written history.

        • Loekie zegt:

          Het Srebrenica Rapport…ik noem maar een schriftelijke bron…is samengesteld uit meningen en herinneringen?

        • P.Lemon zegt:

          @…een verzameling van meningen en herinneringen?

          # een belangrijk onderdeel en dan concluderen…
          *** Rapport
          Het uitpluizen van een berg verzamelde informatie, orde scheppen in de chaos van aantekeningen, heldere conclusies formuleren: het zijn allesbehalve gemakkelijke klussen. Het schrijven van onderzoeksrapporten stellen we dan ook graag uit…..
          http://www.carrieretijger.nl/functioneren/communiceren/schriftelijk/modellen/rapport

      • Ronny Geenen zegt:

        @Ook een echte foto is een momentopname , gemaakt vanuit een bepaald standpunt, waar de fotograaf stond. Ook een schets.met missende details.@

        Maar niet als er een album met 150 foto’s wordt samengesteld en ingediend. Die foto’s zijn o.a. gebruikt bij het Tokio Tribunaal als bewijs hoe de jap zelf vrouwen en kinderen hebben mishandeld.
        Zeven van de 23 zijn er toen ter dood veroordeeld. Jammer, want ze verdienden allemaal de doodstraf. Enkele landen o.a. Nederland werkten daar niet aan mee. De fotograaf was korporaal Theo van der Kolk en zijn zwager N. Drakolic heeft de opnamen ontwikkeld en afgedrukt.

    • Ronny Geenen zegt:

      Er zijn ook een heleboel gegevens, documenten, enz nog achter slot en grendel. Die mogen pas na 2033 worden vrijgegeven. Dat politieke geheimhouden daar krijg ik wat van. Ben al diverse keren daarmee in aanraking gekomen. Waarom mogen wij onze eigen geschiedenis gegevens niet inzien?

  8. e.m. zegt:

    Off topic*,

    In breder perspectief lijkt het mij dat er wel sprake kan zijn van koloniale herinneringen. ‘Tempo doeloe’ lijkt mij een voorbeeld van een koloniale herinnering. ’t Gaat er alleen welke zijde er naar kijkt; de kolonist of de gekoloniseerde. Of neem het ‘Cultuurstelsel’, of de ‘Ethische Politiek’.

    Alles na het failliet van de VOC lijkt mij -als feitelijke mening- een koloniale herinnering: de onderwerping van prins Diepo Negoro aan luitenant-generaal baron de Kock: de Atjeh oorlog; de pacificatie van Bali; de Bersiap periode om wqt andere voorbeelden te noemen.

    In het huidige Indonesia worden mondjesmaat oude forten en oude gebouwen waar mogelijk in ere hersteld als herinneringen aan ‘koloniale architectuur’. Dankzij de restauratie van deze ‘koloniale herinneringen’ staan wijken als Kota Tua in Jakarta en Kota Lama in Semarang op de nominatie van UNESCO om als werelderfgoed te worden aangemerkt.

    *Ma’af yah . . .

    e.m.

    • Boeroeng zegt:

      Wel.E.M.,
      Ik had even de indruk dat de auteurs bedoelde koloniale herinneringen = Nederlandse herinneringen = fout.
      Wellicht concludeerde ik te snel. En bedoelde men ook de Indonesische herinneringen.
      De term tempo doeloe is problematisch.
      Letterlijk is het “verleden” , maar het wordt teveel gebruikt in de betekenis van koloniaal verleden en/of kolonialisme verheerlijkende nostalgie.
      In elk geval is het geen herinnering..
      Mijn moeder vertelde dat ze als jonge dame tenniste
      Waarom moet je dat een koloniale herinnering noemen?
      Dan moet je de herinneringen van de Indonesische ballenjongens ook koloniaal noemen.
      In dat geval is het bijvoeglijke naamwoord koloniaal overbodig en misleidend.
      Of het woord koloniaal is bedoeld als benadrukken van een slecht iets.
      Mijn moeder herinnert zich een slecht iets: het tennissen, een Europese elitesport, en de Indonesische ballenjongens waren niet slecht .. dus kun je hun herinneringen niet koloniaal noemen.

      Verder was het eerste doel van dit onderzoek de Nederlandse excessen onderzoeken, beschrijven.
      Ergens werd er gezegd dat ook de Indonesische excessen in kaart zou worden gebracht.
      Wat mij betreft moet men alle excessen van alle strijdende partijen 45-49 meenemen.
      Dat is al best veel Indonesische herinneringen verzamelen en vastleggen…

      • Ronny Geenen zegt:

        Het is gewoon een herinnering van mij over mijn vader als een van de beste voetballers van Sumatra. Hier is een officieel verslag van Sawahlunto tegen Medan en gelet op de namen is er niets koloniaal aan. https://myindoworld.com/soccer-match-between-medan-and-black-diamant-sawahlunto/

      • e.m. zegt:

        Dag Pak Boeroeng, ik interpreteer inderdaad het topic wat ruimer. Ik geef dan ook expliciet aan in mijn off topic bijdrage @ Alles na het failliet van de VOC lijkt mij -als feitelijke mening- een koloniale herinnering:@

        Dat laat onverlet, dat kolonist en gekoloniseerde hierover een tegengestelde mening kunnen hebben.

        Evenals de periode 1945-1949 omvat ‘tempo doeloe’ een tijdsperiode. Daarin past dat koloniale potje tennis. Hoe de Europese ‘kolonisten’ en de dienstdoende ‘gekoloniseerde’ inlandse/Indonesische ballenjongens die tennispotjes ervaren hebben, kan uiteraard variëren. Aan beide zijden van: racistisch, niet leuk, wel leuk tot aan mooie ‘koloniale herinneringen’ aan toe.

        De kleinzonen van die ballenjongens hebben mogelijk als militairen gediend op voormalig Nederlands Nieuw Guinea. Hebben de Papoea’s ‘koloniale herinneringen’? Zeker wel, in elk geval tot 1962. En die kunnen weer variëren van ‘verraad’, ‘in de steek gelaten’, tot aan daardoor vandaag de dag gebukt gaan onder neo-kolonialisme !

        Maar ik acht het ook weer niet uitgesloten dat er Papoea’s zijn (geweest) die goede ‘koloniale herinneringen’ hebben overgehouden aan die Nederlandse periode.

        e.m.

        • Boeroeng zegt:

          E.M.
          Dat woordje koloniale in koloniale potje tennis is misleidend.
          Het suggereert dat het een slechte bezigheid was van een dictatuur, dan wel een immorele daad.

          Ballenjongens die het niet leuk vonden ballen te rapen konden doorgaans het niet doen, als men dat koos.
          Tenzij een weigering ontslag kon betekenen, voor ook andere werkzaamheden.
          In het verhaal wat ik hoorde werden ze betaald.
          De kwalificatie ‘racistisch ‘is overbodig en misleidend.

          Verder hebben vele papoea’s frisse herinneringen aan het Indonesisch kolonialisme
          De meeste van ná 1962, en misschien ook van voor 1962 toen het Indonesisch leger NNG infiltreerde.
          En die kunnen heel wat pijnlijker zijn dan herinneringen aan Nederlands kolonialisme.

        • e.m. zegt:

          Dag Pak Boeroeng, ik kan mij niet geheel aan de indruk onttrekken dat wij op verschillende golflengten communiceren. Ik heb niet de intentie u te willen overtuigen. Ik dein meer op de macro wave, u meer op de microgolf.

          Mijn uitgangspunt is namelijk dat alles na het failliet van de VOC als ‘koloniale herinneringen’ kan worden aangemerkt. En dat kan zowel in goede tijden, maar ook in slechte tijden hebben plaatsgevonden. Afhankelijk van de zijde van de beschouwer.

          Daarbij struikelen we ook vaak over betekenissen van de gehanteerde begrippen. Wat is bijvoorbeeld het wezenlijk verschil tussen ‘standenmaatschappij’ en ‘racistisch’ in voormalig Nederlands Indië ?

        • Boeroeng zegt:

          E.M. even finetunen dan.
          Iemands herinneringen uit de VOC-tijd in VOC-gebied kun je toch ook koloniale herinneringen noemen?

        • e.m. zegt:

          Dag Pak Boeroeng, in eerste instantie niet naar de letter. In beginsel trad de VOC in overleg met lokale heersers en maakte afspraken over levering van goederen en prijzen.

          Later mogelijk naar de geest (fortenbouw, monopoliestreven).

          Wat leert ons Het Octrooi van de VOC ?

        • RLMertens zegt:

          @em; ‘verchil standen- en rascitische maatschappij etc’.- Standen: = status. Kleine- en grote boeng. Ook Indo, die het gelukt is, een Tottok rang te bekleden. Hoge Piet en (lage)klerk.
          Rascistisch= etnische afkomst/huidskleur; Hoge Piet= (meestal) Tottok/Indo= grote boeng Klerk:= Indo/ Inlander
          ‘Koloniale geschiedenis’- Geschiedschrijving door de Koloniaal/bezetter. Bv. door de tennisser. Idem(!) geschiedschrijving door de gekoloniseerde/onderdrukte. Bv. door de ballenjongen.

        • Jan A.Somers zegt:

          “Wat leert ons Het Octrooi van de VOC ?” Een klein stukje is op een rij gezet in mijn dissertatie. Een eerste opmerking van mijn promotor: Waar begin je aan? Hier kun je zeker een stuk of vijf dissertaties over maken. Het interessante was dat mijn bronnen, in eerste instantie de gesloten verdragen, zowel in Jakarta als in Den Haag zijn te raadplegen. Interessant is ook dat het m.b.t. het octrooi en de gevolgen, niet gaat om koloniale geschiedenis. Die kolonie kreeg pas in de 19e eeuw vorm, dank zij een geschenk van Engeland.

  9. Jan A.Somers zegt:

    “Hoe verhouden geschiedenis en herinneringen zich tot elkaar? Dat zijn twee verschillende zaken die wel bij elkaar horen. Mijn herinneringen (ervaringen) zijn maar een heel klein stukje van het totaal. En die zitten in een groter geheel dat ik in die tijd niet kende. Volgens Louis Paul Boon, mijn kleine oorlog. Daarom lees ik graag geschiedenis om mijn leven in die tijd in te kunnen passen in het geheel. Dan komt het ‘waarom’ van mijn herinneringen boven drijven. Andersom kan de geschiedenisschrijver leren van die vele ‘kleine oorlogen’. Maar moet daarbij verschrikkelijk oppassen. Mijn geheugen vervaagt niet alleen, het wordt ook aangevuld met verhalen van anderen, die geen eigen ervaring zijn, maar dat wel worden. Niet controleerbaar. Aangedikt? Traumatisch? Van horen zeggen? De geschiedenis kan met al die ervaringen wel wat menselijker worden, maar het eind is dan zoek.

    • Ronny Geenen zegt:

      @Mijn geheugen vervaagt niet alleen, het wordt ook aangevuld met verhalen van anderen, die geen eigen ervaring zijn, maar dat wel worden. Niet controleerbaar. Aangedikt? Traumatisch? Van horen zeggen? De geschiedenis kan met al die ervaringen wel wat menselijker worden, maar het eind is dan zoek.@

      Daarom begrijp ik niet waarom veel geschreven en gedocumenteerde geschiedenis achter slot en grendel blijft en het publiek er niet in mag duiken. Je gaat je dan afvragen wat de werkelijke politieke reden is.

      • Jan A.Somers zegt:

        In de archiefwet kunt u vinden hoe er met archiefstukken moet worden omgegaan. Het gaat dan vaak om in die stukken genoemde personen die anders voor hun huidige leven in een ongewenste openbaarheid komen. Net als het publiceren van een in het wild gemaakte foto van iemand. Verder is ook een groot aantal belangrijke archiefstukken afkomstig van privé personen die bij die afstand hebben aangegeven wanneer die openbaar mogen worden. Ik heb wel eens gezien dat elk jaar op 1 januari weer stukken vrij komen, maar verder heb ik er geen verstand van..

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.