Dekoloniale discussies: Slavernij in Nederlands Indië


dd 28 januari, bron

Tijdens deze bijeenkomst vertelt Reggie Baay over slavernij in Nederlands-Indië aan de hand van zijn boek ‘Daar werd wat gruwelijks verricht’.
Vervolgens gaan we in gesprek met mensen die als postkoloniale diaspora een band hebben met voormalig Nederlands-Indië, namelijk Surya Nahumury (Stichting Nusantara Amsterdam, Zwart onder Oranje), Sarah Klerks (Indisch 3.0, Redmond Amsterdam) en Rochelle van Maanen (Dekolonisatie Netwerk voormalig Nederlands-Indië). In hoeverre is er sprake van een kritisch dekoloniaal geluid onder Nederlands-Indische diaspora?

 RD.nl: Zowel Nederland als India beleefde in de zeventiende eeuw een periode van economische voorspoed en culturele bloei. Tijdens deze gedeelde Gouden Eeuw werden beide landen meegezogen in de toenemende globalisering. Beide groeiden uit tot wereldrijken. De brug tussen de landen vormde de Verenigde Oost-Indische Compagnie.            Er ontstond een wisselwerking, niet alleen op het gebied van handel, maar ook was er een intellectuele en kunstzinnige onderstroom die de landen met elkaar verbond. Terwijl het Indiase textiel voor een kleine revolutie in het Nederlandse consumptiepatroon zorgde, droeg de VOC met haar edelmetalen bij aan de monetaire stabiliteit van het Indiase Mogolrijk.   

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

30 reacties op Dekoloniale discussies: Slavernij in Nederlands Indië

  1. Boeroeng zegt:

    Reggie Baay liet dit tabel zien

    En merkte op dat het totaal aantal bewoners van Batavia 45.000 mensen was .
    Mijn overweging:
    Het totaal aantal niet-slaven van Banda moet een kleine minderheid geweest zijn van het totaal aantal bewoners.

  2. Ron Geenen zegt:

    Wat Reggie Baay schrijft is iets dat heel lang geleden heeft plaats gevonden. Vervolgens wordt er door een paar uitgebreid over gedebatteerd. Mijn vraag aan B. Zijn die getallen allemaal juist. Of is het juist omdat zijn naam Reggie Baay is? En als er toevallig een getal niet klopt, heet dat geroddel? Of is het bij bekende mensen een discussie? Ik sluit de subject.

    • Jan A.Somers zegt:

      “Zijn die getallen allemaal juist.” Volgens mij zijn dit alleen de geregistreerde slaven in vestigingen van de VOC, heel land geleden. Die VOC had een heel precieze administratie, tot op het laatste cijfer nauwkeurig. De Inlandse vorsten bezaten het overgrote deel van de slaven, maar die zijn nergens geboekt.

      • PLemon zegt:

        @ nergens geboekt..

        # Verschil als ‘gevangene’ of als bezit gerekend? Tegenwoordig uitbuiting van economisch zwakkeren.

        *** Uit de Global Slavery Index blijkt dat ook vandaag nog bijna 46 miljoen mensen leven in slavernij. De cijfers laten zelfs een toename zien van het aantal slaven met bijna een derde ten opzichte van 2014.

        Wat is dat, moderne slavernij?

        Moderne slavernij kent verschillende vormen en is misschien niet altijd meer zo duidelijk te herkennen als de slavernij van vroeger. Sommige mensen worden geboren als slaaf, omdat hun ouders dat zijn. Anderen werken hun leven lang om een schuld of een lening af te betalen. 

        Maar ook gedwongen prostitutie, op jonge leeftijd uithuwelijken en zelfs het verkopen van een orgaan om aan geld te komen, wordt gezien als moderne slavernij.
        https://www.rtlnieuws.nl/buitenland/slavernij-iets-van-vroeger-nee-ook-nu-nog-46-miljoen-slaven-wereldwijd

      • RLMertens zegt:

        @JanASomers; ‘slaven van Inlandse vorsten etc.’- Woonden die vorsten dan ook in Batavia?

      • RLMertens zegt:

        @JASomers; ‘slaven van Inlandse vorsten niet meegeteld.’- Woonden die vorsten dan ook in Batavia?

    • Boeroeng zegt:

      Zie onder.. inwoners Batavia in 1679 52% was slaaf
      In 1689 volgens tabel Baay iets meer % slaaf.
      Deze scan komt uit het boek Batavia van Hendrik Niemeijer, pagina 400
      https://www.bol.com/nl/f/batavia/9200000002155172/

      • Ron Geenen zegt:

        En wat wil je daarmee zeggen?

        • Boeroeng zegt:

          Deze tabellen van Hendrik Niemeijer zijn uit het VOC-archief
          Aanvullende informatie en tevens een bewijs dat de cijfers van Baay over aantallen inwoners van Batavia 1689 juist zijn. Althans volgens het VOC-archief
          Daaruit volgt dat ook de andere cijfers van Baay over Ambon, Banda, Malabar, Malakka juist zijn, als je de VOC-administratie als correct geteld beschouwt.

          Baay en Niemeijer hebben maandenlang het VOC-archief in Jakarta bezocht.

        • Ron Geenen zegt:

          En als ik maandenlang gegevens via internet en via mensen in Nederland krijgt, verzamelt en doorneem noem je het geroddel. Waarom het verschil?

        • Boeroeng zegt:

          Ron…. je suggereerde nu en al een tijd terug dat Esther Captain verantwoordelijk zou zijn voor het financieel wanbeleid van het Indisch Huis nr 2 en je doet dat soms op zo’n suggestieve wijze .. alsof ze jatneigingen heeft ..

          Dat is geroddel. en niet gebaseerd op maandenlang onderzoek.
          Alswel, dan had je allang concreet met naam en datum en bedragen genoemd hier.

          De cijfers van Baay en NIemeijer zijn verkregen door onderzoek.

        • Ron Geenen zegt:

          @Dat iis geroddel. en niet gebaseerd op maandenlang onderzoek.@

          Jij weet helemaal niet wat ik aan het uitzoeken ben. Dus je conclusie slaat nergens op en wat dat betreft valt je me tegen. Het nijgt zelf naar een vorm van discriminatie. Tegen een bekende Nederlander zal je dat immers niet schrijven. Daarnaast worden en werden diverse onderwerpen op I4E over de jaren meerdere malen herhaald. Hoe noem je dat?

        • RLMertens zegt:

          @RonGeenen; ‘en wat wil je daarmee zeggen’ – Dat iemand die via internet en ‘van horen/ zeggen uit Nederland geen wetenschappelijk(!) bewijs levert! Reggie is gerespecteerd auteur, die oa via onderzoek(!) zijn bijdragen levert/publiceert. Hij kan het mis hebben. Echter; kom op met bewijs bv. door verwijzing naar andere onderzoek(!) resultaten/ leteratuur. Van mensen uit Nederland? Omong kossong!

        • Jan A.Somers zegt:

          In het NA. of in Jakarta het Arsip Nasional is meer dan internet en ‘losse mensen’.. De VOC was berucht om zijn pietluttige administratie. De beste bron als het om exacte aantallen gaat. Zelf ben ik daar bezig geweest met teksten van verdragen die met de vorsten zijn gesloten. Omgevallen boekenkasten!

        • Ron Geenen zegt:

          @De VOC was berucht om zijn pietluttige administratie. De beste bron als het om exacte aantallen gaat. @

          Kan wel waar zijn, maar ik denk dat elke bron van bovenaf vaker eenzijdig is. Vaak heeft de gewone mens, de slaaf, de bediende, enz een andere ervaring. En die menselijke bronnen (slachtoffers) zijn haast nooit vastgelegd.

  3. Wal Suparmo zegt:

    CORNELIS CHASTELEIN WAS ZIJN REGERING 100 JAREN VOORUIT.
    Als een jongen van amper 7 jaar oud trok hij samen met zijn beide zusters Machteld en Ida naar tante Henriette in Indie om daar een toekomst op tebouwen.Gedrieen vetrokken zij op 24 Junuari 1675 met het jacht ‘ HET HUIS VAN KLEEF” van rede vanTexel.Een schip van 564 ton onder commando van kapitein Gerrit Albertz Schellinger met 120 zeelieden,66 soldaten en 11 passagiers. Na 204 dagen kwamen zij op de rede van Batavia aan.
    In Batavia kwam hij onmiddelijk in dienst bij de Heren Zeventien als boekhouder met een gage van f 24, per maand.En kreeg waardering van zijn superieuren en capaciteien, als:”een habijljonge man,flucx en sedig terpenne”.In 1682 werd hij benoemd to grootwinkelier met gage van f 50, per maand en op 12 Februari 1685 werd aangesteld als koopman in dienst van de VOC met een salaris van f 65, per maand zijn bliksemcariere lijde hem op 11 October 1691 tot tweede opperkoopman van het kasteel met nu een gage van f 130, per maand maar meer belangrijker is dat hij nu het beleid en de handels politiek van de VOC over geheel Oost Indie,als 2de man in zijn handen heeft .Maar Chastelein verchild in vele ideen van zijn vrienden in de compagnie vooral wat het betreft de colonien en zijn bevolking.Op 20 November 1686 ten hij nog maar koopman was voltooide hij reeds een notitie getiteld: “Mijne gedagten en eensame bedenckingen over de saken van Nederlands India”.Chastelein kreeg boven hem Willem van Outhoorn , bekend als de incarnatie van de verouderde mensen expoitatie politek.Na dat Johannes Camphuijs in 1691 aftrad als GG kwam Willem van Outhoorn als zij opvolger met de realizering van zijn ideen dat in linea reckta met Chastelein menselijk idieen staat.En promt nam Chastelein zijn ontslag.
    Maar hij had al zijn landerijen met de bijbehoren slaven en besloot een Christen gemeenschap opterichten. En in zijn testament 1714 behalve dat hij zijn 300 slaven de vrijheid gaf. Ook al zijn landerijen in Depok als hun legale eigendom en ook hun nazaten mogen beschouwen.Tot grote ergenis van mensen de zich als erfgenamen van Chastelein beschouwen vooral die in Holland wonen.Juridisch en voor de Rechtbank,was de TESTAMENT van Chastlelein tot de jaren1920 elkekeer door verchilende erfgenamen gevorderd.Maar altijd afgewezen o.a. met GRATISCHE verdediging de Mr VAN DEVENTER van de Ethiesche politiek.
    Dit is de beginne van de z.g BLANDA DEPOK en Depok dat nu een grote stad is s geworden.
    De slavernij is in Nederland Indie pas in 1810 afgeschaft.

    • Ron Geenen zegt:

      Zeer mooi verhaal, maar waar haal je dit vandaan?

    • RLMertens zegt:

      @WalSuparmo; ‘slavernij pas in 1810 afgeschaft.’- Pas(!) in 1859!
      Multaluli’s Max Havelaar verscheen 1860! Die slavernij heeft hij dus meegemaakt!
      Depok= De eerste Protestantse ouderen kolonie. Luister naar het lied, via Google: Depok, ik hou van jou.

      • bokeller zegt:

        Slavernij in Nederlands-Indië
        In Nederlands-Indië kwam op 1 januari 1860 een einde aan de slavernij.
        Hier staan we in Nederland niet bij stil, laat staan dat slavernij in de oost in ons collectieve geheugen zit.
        En dat terwijl de slavernij in Nederlands-Indië eerder begon en omvangrijker was dan in de westelijke koloniën.
        Zie`,Slavenhandel en Slavernij in VOC.Nemo kennislink.
        Auteur,M.Overmeer 17 Augustus 2016
        siBo

        • Loekie zegt:

          Wat wil je dan? Een aparte herdenking van de slavernij in den Oost? Alle nazaten van slaven en sympathisanten rond een monument? Daarna eten en poco2?

        • RLMertens zegt:

          @Loekie; ‘een aparte herdenking in den Oost?’- Ik herdenk uitsluitend de slavinnen.
          Vooral die met koelit langsep…

  4. Jan A.Somers zegt:

    Van der Capellen, ‘ethicus avant la lettre’ was van mening dat het gouvernement de plicht had de inheemse bevolking te beschermen, zowel tegen haar eigen bestuurders als tegen Europese ondernemers. Het is de vraag of het tegenwerken van de vestiging van nieuwe Europese plantagehouders alleen in het kader van die bescherming plaats vond. Ook de beëindiging van de slavernij en het pandelingschap kwam niet goed van de grond. In Oost-Indië leidden de slaven een draaglijk bestaan, er bestond dan ook een groot verschil tussen de slavernij in Oost- en in West-Indië: ‘de Oost-Indische slaaf is een voorwerp van gerief en weelde, de West-Indische een werktuig, waarmede eerst in het benoodigde levensonderhoud moet voorzien en vervolgens winst behaald worden.’ In 1809 had het gouvernement al besloten geen slaven meer aan te voeren uit Celebes. Het Britse bestuur had het slavenbezit al doen verminderen, en vanaf 1 januari 1813 werd de invoer van slaven op Java totaal verboden. Door Raffles was in 1815 de Java Benevolent Institution opgericht met als doel de afschaffing van de slavernij te bevorderen en voor vrijgelaten slaven te zorgen. Na het herstel van het Nederlandse gezag werd de naam veranderd in Javaansch menschlievend genootschap. Krachtens het Regeringsreglement van 1818 was de slavenhandel verboden, in 1819 werd begonnen met het aanleggen van registers van alle toenmalig aanwezige slaven, in 1825 gevolgd door een algemeen reglement op de slavenstand. Het houden van slaven was door deze maatregelen weliswaar niet verboden, maar vanwege het verbod op de slavenhandel nam het aantal slaven sterk af. Schatte Raffles het aantal slaven op Java en Madoera nog op 30.000, de registers uit 1814 wezen op een aantal van 27.142, in 1820 nog 20.680 en in 1843 nog 9907.

  5. Peter van den Broek van die andere generatie zegt:

    Bovenstaande reactie over slavernij als dragelijke lichtheid van het bestaan is een duidelijk voorbeeld van het ethisch aanwenden van propagandataal avant la lettre en het witwassen van de geschiedenis, ondanks het knullig gebruik van de statistiek van de vele nullen (how to lie with statistics). want lees nu maar het boek van Reggie Baay – Daar werd wat gruwelijks verricht – Slavernij in Nederlands Indie

    Voor de lezer van  ‘Daar werd wat gruwelijks verricht’ van Reggie Baay groeit per hoofdstuk de verbazing over die gruwelijkheden. Slavernij kwam ook voor in Indië met alle vernederingen en misbruik die we elders tegenkomen. De handel in slaven was daar waarschijnlijk zelfs omvangrijker, becijfert Baay, dan in de West, waar het gebruik ervan waarschijnlijk groter was.

    ‘2 Januari 1668: Francisco van Bengale, slaaf van onderkoopman Jan Grootstadt, verhangt zich.’ Deze Francisco was een van de velen die de dood verkozen boven een ondraaglijk slavenbestaan in Nederlands Oost-Indië.
Van de beginjaren van de VOC tot aan het einde van de kolonie volgt Baay het spoor van de mensenhandel in de Nederlandse koloniën in de Oost. De koloniale slavernij nam er vele vormen aan: er waren huisslaven, kindslaven, seksslaven, ambachtsslaven, maar ook slaven op de plantages en perken. Slaven werden vernederd, gefolterd en vermoord. Honderdduizenden personen zijn in de Oost tot slaaf gemaakt.
Reggie Baay schrijft de geschiedenis van de slavernij in Indië. Want het is een misverstand te denken dat de slavernij in de koloniën zich beperkte tot de West. En hoe komt het dat ons beeld van de mensenhandel zo vertekend is, alsof er geen echte slavernij bestond? Daar werd wat gruwelijks verricht is, hoe ongelofelijk dat ook lijkt, het eerste boek waarin de geschiedenis van de slavernij in ‘ons Indië’ in zijn geheel verteld wordt’.

    Ik ga maar weer verder met het ontwerp van een web site voor biologische tomaten in Italië.

    • Jan A.Somers zegt:

      “ethisch aanwenden van propagandataal avant la lettre en het witwassen van de geschiedenis, ondanks het knullig gebruik van de statistiek van de vele nullen” Wat is hier voor propaganda aan, witwassen, knullig gebruik enz.? Heel eenvoudig citeren van twee keurig exacte registers, met minder nullen dan die van bersiapslachtoffers. De in de item genoemde registers zijn die van de VOC-vestigingen in de halve wereld, in de 17e eeuw. Niet alleen de Indische Archipel, niet (de kolonie) Nederlansch-Indië, want die bestond niet. Zelf heb ik dat aangevuld met het citeren van registers (excl. de slavernij bij de Inlandse bevolking) van zowel Raffles uit het Engelse bewind, als het Indische gouvernement, in de 19e eeuw. Er was weliswaar sprake van een Nederlandse kolonie, maar dat geezag was beperkt tot ongeveer Java en de Molukken.
      Bij een vergelijking met de West moet je ook letten op de geografische verschillen. De halve wereld, en na Raffles de kolonie Indië was vele malem groter dan de West!

      • RLMertens zegt:

        @JASomers; ‘de Oost Indische slaaf was een voorwerp van gerief en weelde’ – Een voorwerp(!) van gerief? Wat voor gerief? Als die Knil kettingberen? Doet me denken aan de uitspraak van ene prof. Piet Emmer ( in de Telegraaf ) die beweerde dat de opbrengsten van graanhandel met de Oost zee landen meer(!) opbracht dan de gehele slavenhandel, aldus zijn studie. Alsof men in die ca. 200 jaar slaven handel; slaven van de ene continent naar de andere verscheepten, woeste oceanen trotseerden terwijl zowat ‘om de hoek’ meer te verdienen was. Gij gelooft dat ? Zo ook; het ‘dragelijk bestaan’ van een slaaf? Wellicht wordt bedoelt; ene sex slaaf? – Lees; De Groene Amsterdammer nr.43/26-10-2017; Het slaven debat; Math.vanRossum(Intern.Instituut voor Sociale Geschiedenis) ; ‘er is terecht(!) aandacht voor het geweld van Nederland bij de Indonesische onafhankelijkheid, maar dat bouwt voort(!) op de lange lijnen van geweld en dwang die ingeweven in de Nederlandse koloniale geschiedenis’! -Hoezo; slaaf voor gerief? Geweld gerief!

        • Jan A.Somers zegt:

          “Wat voor gerief?” Bedienden, pajongdragers, leraren, kinderoppas enz.
          “varen er nu in de Middellandse opvallend veel schepen onder Nederlandse vlag” Eentje! en de vraag is of die vlag wel legitiem is, Ik dacht dat dat schip niet in Nederland was geregistreerd.

  6. P.Lemon zegt:

    @ slaven werden vernederd, gefolterd en vermoord…

    Slavernij was -en is tot op heden- een groot menselijk drama. Zo bereikten van de 15 miljoen slaven die in Afrika werden ingeladen, nog geen 10 miljoen levend de overkant. Wie leest hoe de Nederlandse slavenhouder Claas Badouw een slaaf alle tenen en vingers liet afhakken, een oor afsneed en de tong uitrukte, lopen de rillingen over het lijf. De slaaf werd vervolgens gedwongen zijn eigen lichaamsdelen op te eten. Uiteindelijk werd de slaaf in brand gestoken, gegeseld en levend begraven.
    Die collectieve schuld -voor zover iets dergelijk bestaat- maakt de discussie over slavernij meer dan moeilijk. Nuanceringen worden maar al te vaak beschouwd als pogingen het leed te bagatelliseren. Toch zijn er enkele kanttekeningen te maken bij de discussie over slavernij, mede naar aanleiding van het boek “For the glory of God” van de Amerikaanse socioloog Rodney Stark.

    Het is een gegeven dat er in Afrika zelf een uitgebreid stelsel van slavenhandel bestond, voordat de blanken daar kwamen. Europeaanse slavenhandelaars waren afhankelijk van het netwerk dat Afrikanen zelf onderhielden. Daarnaast waren ook -of misschien: vooral- moslims vaste klant. Islamitische klanten bleken ”grootverbruikers”, in de trieste zin van het woord. Slaven werden niet gebruikt, maar verbruikt
    Nederland was een van de laatste Europese landen die besloten tot afschaff ing van de slavernij. Toch waren er ook in Nederland christelijke voorvechters van de afschaffing van slavernij. Groen van Prinsterer was bijvoorbeeld een van de oprichters van de Nederlandsche Maatschappij ter bevordering van de Afschaffing der Slavernij. Diezelfde Groen was schrijver van een “rekest” ter afschaffing van de slavernij dat in 1842 werd gepubliceerd.
    https://www.digibron.nl/search/detail/012dbe79b359a4cc57b70556/christendom-leidde-tot-afschaffing-van-slavernij/8

    • RLMertens zegt:

      @PLemon; ‘Nederlandse christelijke voorvechters’- Christelijk Nederland(!) was het laatste(!) Europees land, dat slavernij afschafte!-zie uw bron. Wellicht, vanwege dat ‘christelijke’. Zo varen er nu in de Middellandse opvallend veel schepen onder Nederlandse vlag, om asiel drenkelingen te redden.

      • bokeller zegt:

        Tja,Ik durf het bijna niet te vermelden
        er waren helaas ook slaven voor het gerief.
        Dan denk ik aan de kolonialen transporten,
        vanaf Harderwijk naar de Oost.
        Onderdeks gelegerd en voor vertier bij
        Afrikaanse havens ’n pretdame kochten
        en in Batavia werd achter gelaten,
        als zij het overleefd heeft.
        ’t Was niet de bloem der Natie
        dat naar Indie als koloniaal ging.
        siBo

        • Loekie zegt:

          Helemaal waar natuurlijk. Overigens zijn er anno heden ook nog volop slaven voor het gerief. Binnen huwelijken in bepaalde culturen bijvoorbeeld, maar ook op de Amsterdamse wallen. ‘Als ze geen aangifte doen van mensenhandel en uitbuiting kunnen wij niks doen’ zegt de overheid en dezelfde overheid gaat vrolijk verder om de wallen als toeristische trekpleister aan te prijzen in de toeristenindustrie.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.