Andere Tijden is op zoek

De Moesson van oktober :
grijsindie

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

75 reacties op Andere Tijden is op zoek

  1. Anoniem zegt:

    Ik had een hele goede tijd, Ik zal proberen Gerda te bereiken.
    Cap

  2. Boeroeng zegt:

    Een paar weken terug mailde ik per twitter naar Andere Tijden.
    Ik wees hen er op dat misschien wel enige tienduizenden burgers vermoord werden omdat ze Nederlands of pro-Nederlands waren En dat dit een apart programma van Andere Tijden verdiende. Iemand zou het bespreken met de redactie.
    We zien wel.

    http://anderetijden.nl/

    • Henk zegt:

      Ik ben een 90er en heb contact gemaakt met Gerda.
      Mijn oorlogsbelevenissen (in Ned.Indië cq Indonesië) en daarmee samenhangende nawerkingen(trauma’s) heb ik gelukkig kunnen verwerken. ICODO en de daar werkende psychiaters hebben mij goed gesteund. Ook gesprekken gevoerd met o.m. Paul Witteman en Dr.F A Begemann. Mijn verhaal heeft Dr.Begemann opgenomen in zijn, in 2001, uitgegeven boek: “Oud worden met de oorlog”. Verhalen van “Oorlogs-en Bersiapslachtoffers”. Ik heb Gerda dit boek aanbevolen.

  3. Ron Geenen zegt:

    Als ze een beetje moeite nemen en de diverse Indo websites lezen, is er stof voldoende voor een programma.

  4. Peter va den Broek zegt:

    in die tijd viel het Nederlands referentiekader weg want de totoks, de kolonialen zaten achter het prikkeldraad, in de kampen.

    Mij interessert hoe het. contact was op school,met de inlanders, dus Indonesiers? Daar zal toch ook veranderingen zijn ingetredenen. We, dus Indonesiers en Indischen dienden te overleven. Was er eigenlijk sprake van een solidariteit of waren tekenen van een pre’-Bersiap te onderscheiden?

    • Peter zegt:

      Hr P vd Broek, wij waren buitenkampers, vader zat in Siam, moeder en ik woonden bij grootpapa met nog 2 zusters en broertjes van mijn moeder in Malang. Alles liep redelijk door. Echter scholen waren gesloten. De opgeschoten Indo’s, dus mijn jonge ooms liepen doelloos op straat. Dat alles tot ongeveer eind 1944. Toen begon de Jap in deze jeugd een gevaar te zien met gevolg dat ze werden geïnterneerd, jochies van 15/ 17 jaar. Opgesloten in Dampit en elders. Thuis hadden we echter nog steeds een baboe, tot in de Bersiap tijd toe, die ons, met het nodige gevaar voor zichzelf, van voedsel voorzag.

      Eind oktober, misschien begin november stonden opgewonden standjes met bamboe roetjing voor ons huis met de dreiging ons daaraan te rijgen als de Britse troepen vanuit Soerabaya, landinwaarts zouden trekken

  5. H. Boers zegt:

    …. want de totoks, de kolonialen zaten achter het prikkeldraad, in de kampen…..

    M.a.w.: Zaten er geen Indischen achter het prikkeldraad???

    Mijn oom was een Indo (1914-1944) (Vader Indo en moeder Indo) zat achter prikkeldraad en stierf achter prikkeldraad.
    Mijn ma was Indo (1912-1946) (zuster van boven genoemde oom) zat achter Japans prikkeldraad (1943/1945) en stierf achter Bersiap prikkeldraad (1945-1946).

    • bokeller zegt:

      H. Boers zegt:
      21 oktober 2016 om 08:16
      …. want de totoks, de kolonialen zaten achter het prikkeldraad, in de kampen…..
      M.a.w.: Zaten er geen Indischen achter het prikkeldraad???

      Zeer vreemd !! Enkele weken terug en nog wel met een
      videopresentatie, ” ALLE Nederlanders in kampen opgesloten'( wvds.)
      Geuit door een staflid van een Rijks en Defensie instantie
      Museum Bronbeek.
      Waar niemand op reageerde
      M.a.w. ;Mee eens,de Indische mensen waren geen Nederlanders..
      Tsja,’t kan verkeren.
      siBo

      • H. Boers zegt:

        Hr. Keller, ik had het gezien en gelezen en gedacht: Laat maar, want diegene die het uitte “weet niet beter.”

        In bovenstaand geval echter, reageerde ik omdat de heer P. van den Broek schreef en omdat hij een Indo is.

        Ik wens u een fijn weekend sowieso ondanks de betrokken luchten en waterige kou.

      • H. Boers zegt:

        Hr. Keller, toch nog iets extra’s als explikatie waarom ik NIET reageerde:

        1) Mijn pa was geboren en getogen in voormalig Indië en afkomstig uit Nederlands en Armeens bloed. Hij was pertinent GEEN koloniaal. In begin 1943 werd hij te werk gesteld op een voormalige suiker onderneming in Oost Java uit hoofde van het feit, dat zijn werkzaamheden door de Jappen niet konden worden uitgevoerd. (Hij was voorheen thee planter. Hij woonde NIET thuis maar “woonde en werkte” op deze voormalige SF en stierf aldaar. Omdat deze voormalige SF NIET te boek staat in de historische stukken van de Nederlandse instanties als gevangenenkamp, werd mij medegedeeld, dat hij DUS geen gevangene van de Jap was.(Letterlijk: hij fietste elke dag heen en weer van huis naar werk en v.v. Welk huis? Want ma en o.g. zaten in Kawarasan.
        Zijn broer daarentegen werd te Cimahi opgesloten en werd wel als gevangene beschouwd.

        2) Ik voerde aan, dat volgens deze “bevoegde Instanties” ALLE NEDERLANDERS als gevangenen beschouwd werden. (Hij stond wel te boek in de stukken van de ODO troepen.)

        3) Men reageerde niet op mijn opmerking en ik heb hen mijn zegen en die van mij pa en ma meegegeven.

      • Peter zegt:

        Situatie was in feite regionaal. In sommige gebieden zaten wel Indische mensen achter het prikkeldraad en in andere weer niet. Mijn vader was een totok, weliswaar landskinderen, mijn moeder Indisch en ik, geboren in 1942, een blond jongetje. Wij waren buitenkampers, had opa voor gezorgd, en bij opa in huis.

        • Surya Atmadja zegt:

          Peter zegt:
          21 oktober 2016 om 12:51
          1.Situatie was in feite regionaal.
          Wij waren buitenkampers, had opa voor gezorgd, en bij opa in huis.
          2.een blond jongetje
          =====================================
          1. Het is dus verschillend.
          Niet die Indianen verhalen van Pia v.d M (Archief van tranen ), waar de Pemuda’s op zoekt waren naar alles wat Nederlands is.
          2. Hangt ook af wie je buren of Indonesische/inlandse familie zijn .

          Voor de jongere buitenkampers die “niks”hebben gehoord van hun ouders of moeders , want pa zat ergens in een kamp in Indonesia of buitenland .
          Ze zijn aangewezen op beschikbare literatuur.
          Mijn oudere Indische sobat 76-77 jaar uit Semarang ( van de familie K , ze hebben daar ook een eigen Gang K ) was binnenkamper( niet lang) en buitenkamper.
          Mijn vriend lijkt op een Ambonees (donker) , zijn vader zat in een Tjimahi kamp.
          De “hele”familie waren buitenkamper.

          *Men kan vragen hoe oud Peter vdB was in die tijd , dat hij informatie zoekt is duidelijk.

        • bokeller zegt:

          .Surya Atmadja zegt:
          21 oktober 2016 om 13:27
          1. Het is dus verschillend.
          Niet die Indianen verhalen van Pia v.d M (Archief van tranen ), waar de Pemuda’s op zoekt waren naar alles wat Nederlands is.
          2. Hangt ook af wie je buren of Indonesische/inlandse familie
          — — — —
          U gaat wel 2 perioden door elkaar halen.
          1 de Japanse tijd
          2 de bersiap periode

          Dus over welke Indianen verhalen heeft U ‘t
          Lees de toespraak van P.v/dM.
          http://www.archiefvantranen.nl/nieuws/de-andere-kant-van-de-medaille-toespraak-indieherdenking/
          siBo

        • Ron Geenen zegt:

          “”””””””””””Situatie was in feite regionaal. In sommige gebieden zaten wel Indische mensen achter het prikkeldraad en in andere weer niet. “””””””””””””

          Op west Sumatra zaten, dacht ik, ook alle Indo’s achter de tralies.

        • Indisch4ever zegt:

          Zover ik las werden buiten Java alle Europeanen geïnterneerd.
          Ook diegenen die qua naam en uiterlijk (indo)Europeaan leken, maar het juridisch niet waren .
          Er zullen wel uitzonderingen gemaakt zijn voor mensen die het Japanse leger nodig had, spoorwegen etc.

        • Ron Geenen zegt:

          “””””””””Er zullen wel uitzonderingen gemaakt zijn voor mensen die het Japanse leger nodig had ergens voor spoorwegen etc””””””””””””

          Alle mensen van Sawahlunto b.v. kregen eerst huisarrest en werden vervolgens opgesloten. Eerst in Padang hutje mutje en daarna in Bangkinang. Niets met spoorwegen te maken. Trouwens de moeders en kinderen werden niet naar de spoorwegen gestuurd. Vaders van Sawahlunto werden maanden lang door de Jap en Indonesische bewakers afgetuigd en gemarteld. Heer Keller weet daar zelf meer dan ik van. Het boek KURA! geeft het ook duidelijk weer.

  6. Peter zegt:

    Sorry het tablet vult soms verkeerde woorden in. Lees landskind.

    • bokeller zegt:

      ###Alle mensen van Sawahlunto b.v. kregen eerst huisarrest
      en werden vervolgens opgesloten.###

      Nog erger Ron, de vrouwen en kinderen werden
      eerst gegijzeld in een afgesloten vleugeldeel van
      het ziekenhuis te Sawah-Loento.
      De redenen,was het in goede staat terug plaatsen
      van een onmisbare Machine ,die in het Singkarak meer
      werd afgezonken in afwachting op betere tijden.
      De mannen moesten de steenkoolproductie op
      peil houden en bleven daar buiten.
      siBo

      • Ron Geenen zegt:

        “”””””””””Nog erger Ron, de vrouwen en kinderen werden
        eerst gegijzeld in een afgesloten vleugeldeel van
        het ziekenhuis te Sawah-Loento.””””””””””””

        Bedankt voor je antwoord. Het toont het karakter en mentaliteit van de Jap. En nu ergens gelezen dat een Jap die in Rusland ook al niet al te lief is behandeld is geworden, ook verontschuldiging en compensatie eist. Gekker kan het haast niet.

        • Indisch4ever zegt:

          Hoezo “gekker kan het haast niet” Hebben Japanners minder recht op een menselijke behandeling

        • Ron Geenen zegt:

          “”””””””””Hebben Japanners minder recht op een menselijke behandeling””””””””””

          “Waren zij menselijk tegen ons? Zij waren toch de goden zonen en wij de onderkruipsels.

        • Indisch4ever zegt:

          Ron, Je maakt de fout om alle Japanners de schuld te geven wat enkele Japanners deden.
          Bovendien heeft elk mens het recht op een humane behandeling .

        • Ron Geenen zegt:

          “”””””””””Bovendien heeft elk mens het recht op een humane behandeling .””””””””””””

          Ook moordenaars en sadisten? Voor mij hebben dat soort wezens gewoon de doodstraf verdiend.
          De Jap die mijn grootmoeder in Bangkinang tegen de grond sloeg en daarna trapte was zo’n wezen.

        • Loekie zegt:

          Hoezo ‘wat enkele Japanners deden’?
          Bedoel je dat er goede Japanse soldaten waren (die slechts deden wat hen werd opgedragen) en dat er foute Japanse soldaten waren (die dingen deden wat hen niet was opgedragen)?
          Of bedoel je dat slechts een beperkt aantal Japanners heeft deelgenomen aan de oorlog en dat de overgrote meerderheid vredelievend thuis zat?

  7. Peter zegt:

    Men kan vragen hoe oud Peter vd Broek is: hr S A, ik geloof dat hij toen nog niet geboren was.
    En verder is het zoals u schrijft.
    Groeten Peter

    • Pierre de la Croix zegt:

      Deze keer moet ik het maar – ongevraagd – voor de heer Peter van den Broek opnemen. Hij stelt gewoon een paar vragen over de situatie van totoks, Indo’s en inlanders en hun onderlinge verhouding tijdens de Japanse bezetting. Wat maakt het in dat verband uit of hij vóór of na die tijd is geboren?

      In die bezettingsperiode was ik zelf (* 1938) 3 – 7 jaar. Uit het eind van die periode weet ik mij het e.e.a. te herinneren, maar het blijven flarden zonder veel samenhang en overzicht. Wat ik NU weet is dus vooral via overlevering tot mij gekomen en via leeswerk. Soms weet ik niet meer wat waar vandaan komt, maar die oorlog was er altijd in de een of andere gedaante bij de vorige generatie, c.q. bij mijn (groot)ouders, overige familie en hun brede Indische kennissenkring. Dus ook bij mij.

      Ik heb ergens gelezen dat de Japanner zich aanvankelijk geen raad wist met die smeltkroes aan kleuren en rassen die zij in NOI aantroffen. Zij kwamen uit een etnisch homogene samenleving: In Japan leek iedereen op een Japanner, zelfs de keizer. Van één ding waren zij zeker: De blanke Nederlander was de duidelijke moesoeh, de Europese kolonisator. Hij moest voor het oog van alle mede Aziaten worden vernederd en geknecht. Zij, de Japanners, waren immers gekomen om het Indonesische volk te bevrijden van het Europese koloniale juk? Aldus verdween iedere totok, man, vrouw en kind, indien niet al krijgsgevangen, achter de gedèk of kawat. Een kleine groep witneuzen mocht buiten blijven, voor de tijd dat ze onmisbaar werden geacht om de economie draaiende te houden.

      Met de grote groep inlanders en “vreemde oosterlingen”, mede Aziaten, had de Japanner ook geen moeite. Als die niet lastig deed werd die met rust gelaten.

      Maar … wat te doen met die groep van zwart tot bijna blank, doorgaans met Europese namen, die zich Belanda en geen Indonesiër voelde, Nederlands sprak en door de Indonesiër ook Belanda (Indo) werd genoemd? Hier bracht de asal-oesoel uitkomst: De verhouding blank – bruin bloed bepaalde wie als totok in het kamp kwam en wie “buiten” mocht blijven. Maar … ik heb begrepen dat de uitvoering van het beleid aan de plaatselijke commandanten werd overgelaten. Zo kon het gebeuren dat in een bepaald gebied (garnizoen?) duidelijke Indo’s wel in een kamp terechtkwamen en in een ander niet.

      Hoe was het contact op school tussen de Indo-buitenkampers en de inlanders? Er was via de school geen contact meer, aangezien Nederlands onderwijs was verboden en de vrije Indo-kinderen doorgaans niet naar inlandse scholen gingen. Mijn tante en moeder waren beiden onderwijzeres, onder meer aan een “Hollands Indische School” (HIS) en de Kartinischool, voor de oorlog bedoeld om inlandse kinderen te “verheffen”, maar zij mochten geen les meer geven.

      Alhoewel vooroorlogse vriendschappen tussen Indo- en Inlandse families doorgaans intact bleven denk ik – weer via de overlevering – dat de houding van de Inlanders tegenover de Indo’s vijandiger werd, naar mate de oorlog voortduurde. Indonesische bediendes bleven hun Indo-werkgevers doorgaans trouw, deels misschien om economische redenen. Waar moesten ze anders heen?

      Ik denk niet dat er in het algemeen sprake was van “solidariteit”, c.q. een gevoel van lotsverbondenheid tussen Indo’s en inlanders, althans niet op Java. Het was ieder voor zich, zeker naar mate er voedselschaarste ging heersen. Ik kan mij heel goed voorstellen dat de kiem van de Bersiap vooral in het laatste oorlogsjaar is gelegd, mede door de opleiding van jonge Indonesiërs tot Japans hulpsoldaat (Heiho). Ik herinner mij persoonlijk ophitsende marsliederen als:

      Awaslah Ingris dan Amerika
      Moesoeh seloeroeh Asia

      Amerikaaaaaa di setrika
      Inglis … di linggis

      Belanda djoega, Belanda djoega

      Oh well, the world according to me. Slechts ter overdenking opgetekend.

      Pak Pierre

      • Surya Atmadja zegt:

        Pierre de la Croix zegt:
        21 oktober 2016 om 19:55
        Deze keer moet ik het maar – ongevraagd – voor de heer Peter van den Broek opnemen…… etc.
        ======================
        Juist omdat hij nog niet geboren was ( dacht na 1950 ,1953?) is hij echt nieuwsgierig en info zoekt bij de oudere buitenkampers.
        Het zijn terechte vragen.
        Ervaringsdeskundigen zoals o.a Pak .P ( en mijn sobat van fam.K met de eigen gang K in Semarang) kunnen hem vertellen .

        Over solidariteit tussen de indonesiers en indo/indisch ga ik mee met wat P.P vertelde, ieder groep leeft in hun eigen wereld.
        Dat vertelde mijn ouders ( families van beide zijde ) terwijl ze Nederlandse opleiding/vorming hebben en leraar bij H.I.S gouvernement , afkomstig uit HIK Goenoeng Sahari Batavia en Lembang Bandung.
        Tot dat ze over gingen naar Indonesische onderwijs via de Japanse periode.

        De loyaliteit van de indonesische personeel werd ook beschreven toen ze in de eerste paar jaren voedsel/kleding smokkelen voor hun oude bazen( Kamp Tjideng) .
        En het verkoop/barter van goederen (een broche , penitie , briljant etc ), of kennisoverdacht /lesgeven.

        Uiteraard vraag ik me af hoe de Indo’s die geen “ruilmiddel” hebben het kunnen overleven .
        Heb gehoord van mijn ouders/tantes (ben van 1948)

        • bokeller zegt:

          Japanse bezetting 1942 -1945
          Direct na binnenkomst van de Japanners in maart ’42
          werden villa wijken van de grote steden huizen gevorderd
          voor de legering van officieren.soms hele straten.
          De gezinnen werden met wat lijfgoed op straat gezet
          ze moesten alles achter laten.
          In alle grote steden waren woningen ontruimt.
          In het najaar van 1944 ging ook het Borneo-plan
          in werking.Het hield in dat de vrouwen en kinderen
          werden ondergebracht naar kleine kampen
          langs de kust.
          Veel van hun bezttingen,die ze nog hadden
          moesten ze achterlaten.
          — — — — — === — —
          De achtergelaten bezittingen werden geroofd en
          niet zon klein beetje ook.
          De Japanners traden hier soms hard tegenop.
          Na de oorlog had ik in enkele {bevriende[ huizen
          onze spulletjes terug kunnen vinden.
          Dus heel netjes? ging het niet.
          siBo

        • Ron Geenen zegt:

          “”””””””””Uiteraard vraag ik me af hoe de Indo’s die geen “ruilmiddel” hebben het kunnen overleven .””””””””””””””””

          Als je ouders net bezig zijn met de opbouw van een jong gezin, dan heb je niet veel. Het is dus een kwestie met hangen en wurgen. Voor velen had de oorlog ook niet langer moeten duren.
          De atoombommen, u weet het wel.

        • Pierre de la Croix zegt:

          Doeh Pak Surya,

          “Ervaringsdeskundige” zou ik mijzelf niet willen noemen. Ik was nog maar een kind in bezettingstijd en direct daarna. Maar goed, ik had toen al grote oren en ogen en een goed geheugen. Misschien in den beginne ook een grote mond, maar die werd door mijn grootmoeder eens met zeep gewassen …..

          Nog een toegiftje over die bezettingstijd, t.a.v. de verhouding met “bedienden”. Waren zij trouw en loyaal?

          Ik woonde in een betrekkelijk groot huis in Semarang, dichtbij het bandjirkanaal Oost, al ver voor de oorlog gehuurd van een meneer Tasripin, die veel huizen in de buurt bezat. Ik geloof dat hij Arabier was. In het huis woonden mijn (inlandse) grootmoeder die het huishouden bestierde, haar 2 dochters (mijn moeder en ongehuwde tante), mijn zusje en ik. In “het paviljoen” woonde een bedienden gezin, bestaande uit Pak Diroen de kebon tevens chauffeur tot dat de Japanner de Ford van mijn tante inpikte, zijn vrouw Soepi die “Bèng” (van “gembèng) werd genoemd en een hele hoop kinderen, mijn eerste speelkameraadjes op het veilige achtererf. De vader van Bèng, kakèk Bawok, had al gediend bij mijn grootvader toen hij havenmeester was. Op Borneo van “de Koetei en hare mondingen”, op Bali (Koetaradja/Boelèlèng), Makassar en laatstelijk Semarang. Bawok en zijn gezin trokken mee met mijn grootvader, Bèng werd ergens op een van de standplaatsen van opa geboren. Zij werd onze baboe, maar was in zekere zin deel van de familie. Zij noemde mijn grootmoeder “mamah”, al haar kinderen kregen van mijn grootmoeder een naam.

          Dit heb ik allemaal nodig om hier te noteren dat het Bèng was die ons in bersiaptijd en daarna met gevaar voor eigen leven van voedsel voorzag. Als er in de buurt hevig werd geschoten rende ze van boon tot boom, soesoer in de mond. Bèng bleef bij mijn tante in dienst tot tante in 1959 met haar man als spijtoptant naar Nederland vertrok. Zij overleed in 1964. Met 3 van haar kinderen onderhielden mijn moeder, tante en later mijn zuster vanuit Nederland contact; menig postwisseltje ging hun kant uit.

          Pak Pierre

      • Ron Geenen zegt:

        “”””””””””””Ik denk niet dat er in het algemeen sprake was van “solidariteit”, c.q. een gevoel van lotsverbondenheid tussen Indo’s en inlanders, althans niet op Java. “””””””””””””

        Velen van ons Indo’s werden van andere delen van Indonesie, zoals wij van Padang naar Jakarta, Cideng verhuisd. Ik weet nu nog te herinneren dat naast ons Tjilamaja voetbal veldje en de weg een kampong grensde. Wij Indo’s speelden daar, maar nooit met de Indonesiers. Die hielden zich ook afzijdig. We werden wel van een afstand geobserveerd. Ik spreek van 1946 tot 1950.

        Ben intussen ook wel te weten gekomen, dat er grote verschillen waren tussen het ene Jappenkamp tov een ander.

        • Surya Atmadja zegt:

          Ron Geenen zegt:
          21 oktober 2016 om 23:03
          Ik weet nu nog te herinneren dat naast ons Tjilamaja voetbal veldje en de weg een kampong grensde. Wij Indo’s speelden daar, maar nooit met de Indonesiers. Die hielden zich ook afzijdig. We werden wel van een afstand geobserveerd. Ik spreek van 1946 tot 1950.
          =======================
          Ik spreek van 1954 en of 1955.
          Je hebt daar 2 scholen , de GIKI-school (het bestaat nu nog)waar Indonesiers en Indischemensen naar schoolgingen ( mijn oude school, hoofd der school is Mevr.Sahanaja) en de Openbare School(100% Indonesisch).
          Dezelfde complex , en wij gaan ook NIET met de Indonesische gedeelte/leerlingen omgaan .
          Ik woonde met andere Indonesiers in Laan Trivelli , mijn/onze buurkinderen waren Indo’s en ook totoks (in ieder geval echt bule/kaaskop) .
          Wij spelen wel met elkaar .
          Kinderen hebben geen last van politiek.
          SMP GIKI 5
          https://www.google.nl/search?q=SMP+GIKI+Cilamaya&ie=utf-8&oe=utf-8&client=firefox-b-ab&gfe_rd=cr&ei=GCYLWK7xN9fCaKv1jKAN

          https://www.nyaritempat.com/tempat/smp-giki-5/5738a0ceb60aef6c05c09698/

        • Ron Geenen zegt:

          “”””””””””””Ik spreek van 1946 tot 1950.””””””””””””

          Naast de Cilamaja straat aan de kampong zijde stond toen rond 1948 altijd een kerel met zijn betja. Hij zei nooit wat maar de manier waarop hij altijd ons zat op te nemen, was niet prettig. Dat kan ik mij nog goed herinneren. Een jaar later was hij even verdwenen om vervolgens weer tevoorschijn te komen. Nu in nieuw leger uniform en op een motorfiets. Demonstratief reed hij, als wij op straat waren, langs ons heen. Mijn moeder waarschuwde ons vooral niets te zeggen.
          Dat waren een van mijn kinderherinneringen.

      • Ron Geenen zegt:

        “”””””””””””Excuses of niet, voor Indonesiërs, die meer ressentiment koesteren jegens de voormalige kolonisatoren dan ze tonen en dan Nederlanders willen zien, zijn de Japans-Nederlandse onderonsjes uitermate storend. Ze bevestigen het beeld van arrogantie en koloniaal atavisme en benadrukken de secundaire status van het armere Indonesië. Het is dan ook een merkwaardig gezicht hoe de twee voormalige kolonisatoren elkaar de hand schudden, hoe ongemakkelijk ook, terwijl Indonesië slechts de hand kan ophouden.””””””””””””

        “De meeste Indo’s keuren de Nederlandse vriendschap met Japan ook niet goed.”

  8. Peter van den Broek zegt:

    Ik weet niet of dhr Boers Nederlands kan lezen want ik schreef l: ….in die tijd viel het Nederlands referentiekader weg want de totoks, de kolonialen zaten achter het prikkeldraad, in de kampen . Mij gaat het om het referentie kader vertegenwoordigd door de totoks. de indische nederlanders waren op zichzelf aangewezen en uit verhalen van de overgebleven broer van mijn vader, begrijp ik dat er met medescholieren , indonesiers in dit al toch een soort lotsverbondenheid bestond, men hielp elkaar.

    Ik bebruik het woord Buitenkamper niet omdat het een koloniale term na de oorlog is uitgevonden om de tegenstellingen te benadrukken.

    Ik heb de oppervlakkige indruk dat er toch een soort Indisch gemeenschap was/zich vormde vormde en dat die vreedzaam met de Indonesische emeenschap leefde althans er was geen sprake van Bersiaptoestanden, alhoewel de Japanse aanwezigjheid niet overal in Ned.Indie?Indonesia uitgesproken was, maar ik kan me natuurlijk vergissen.

    Ik Wil dhr de la Croix bedanken voor zijn standpuntbepaling.

    • H. Boers zegt:

      Ach ja heer van de Broek…Mea culpa. Het spijt me ( voor mezelf) dat ik – slechts voorzien van kennis van een cursus Nederlands voor beginners – het gewaagd heb om uw bombastisch taalgebruik te ontcijferen. Was zonde van mijn verspilde tijd en energie en ik heb er van geleerd om mijn bemoeizucht voortaan na te laten en u maar in uw hoge eigenwaan te laten….Ere wie ere toekomt….

      Ik wens u en alle anderen een prettig weekend

      • Peter van den Broek zegt:

        De foto boven het topic is veelsprekend, een Nederlandse vrouw die buigt voor een Japanse militair. Het beeld van een buigende vrouw komt veelvuldig voor op Nederlandse afbeeldingen over WO2 in Azie. Kijk maar naar de omslag van het boek Bezonken Rood van Jeroen Brouwers.
        Vanuit Nederlands en ook koloniaal oogpunt drukt het de vernedering uit die Nederlanders of waren het vooral de totoks, in hun koloniale eigenwaan dienden te ondergaan. Terwijl het buigen toch in de Japanse ritueel een normale begroeting is, Wat hadden ze dan anders dienen te doen? de Japanners gekleed in burqa een hand geven of omhelsen?

        Waarom wordt het toch door Nederlanders als symbool voor de oorlog in Z.O. Azië gebruikt? In tegenstelling tot bvb in Amerikaanse verhalen over die periode wordt vaak een foto gebruikt van Amerikaanse Marines die de vlag met vlaggestok oprichten op Iwo Jima, een heroische foto.

        Dan steekt die Nederlandse foto met dat buigen als vernedering er maar karig bij af. Er zijn toch heldhaftiger foto’s te kiezen? Bvb over de onverzettelijkheid en trouw van Indische Nederlanders gedurende WO2 ? Dat drukt toch iets wezenlijks uit van hoe Nederlanders zich ondanks alles zich gedroegen!

        Dat is beeldvorming die tenminstee met de werkelijkheid overeenstemt. Daar dienen de samenstellers van Andere Tijden wel rekening mee te houden om niet in vooroordelen, mythes en sprookjes te vervallen.

        Wodt grijs Indie wat minder grijs

    • Pierre de la Croix zegt:

      Peter van den Broek 21 oktober 2016 om 20:53 (2 quotes):

      1. “Ik bebruik het woord Buitenkamper niet omdat het een koloniale term na de oorlog is uitgevonden om de tegenstellingen te benadrukken”.

      Tja …. ik zie dat niet zo. Welk kort en krachtig woord zou dan wel passend zijn voor die Nederlanders, wit en van alle bruintinten, die krachtens de vigerende printas, door de Japanse bezetter waren vrijgesteld van internering en dus BUITEN DE INTERNERINGSKAMPEN moesten zien te overleven? Ik zou het zo gauw niet weten en proef in de aanduiding “buitenkamper” niets koloniaal denigrerends. Wellicht aanleiding voor de webmaster om een prijsvraagje uit te schrijven voor een passende, politiek correcte benaming? Eerste prijs: 10 lempers van Si Pentje uit Den Haag.

      2. “Ik heb de oppervlakkige indruk dat er toch een soort Indisch gemeenschap was/zich vormde vormde en dat die vreedzaam met de Indonesische emeenschap leefde althans er was geen sprake van Bersiaptoestanden, alhoewel de Japanse aanwezigjheid niet overal in Ned.Indie?Indonesia uitgesproken was, maar ik kan me natuurlijk vergissen”.

      Gevoelens van lotsverbondenheid binnen de Indische gemeenschap buiten de kampen was er zeker. Men hielp elkaar, hoewel gevallen van “IVI” (= Indo Verlakt Indo) ook voorkwamen. In ons huis was nog plaats voor een vriendin van mijn moeder, tante Pop van de suikerfabriek Tjepiring, met dochter en zoon, man krijgsgevangen in Japan (naar later bleek). Men kwam bij elkaar op bezoek en wisselde nieuwtjes en ervaringen uit. Ook de kerken waren dacht ik actief; de diaconie van de protestantse kerk in Semarang (Djomblang/Petèrongan voor de kenners) deed wat ze kon voor de armsten.

      Indo’s en inlanders leefden dacht ik in die bezettingsjaren “apart together” doch in vreedzame coëxistentie. Ik ging regelmatig met mijn moeder naar de pasar en soms, heel soms, naar “de stad” met de bètjak of dokar. Als de dokarkoetsier zijn paard te hard sloeg, dan kon mijn moeder hem vermanen “odjoh, odjoh, mesa’ké” (niet doen, niet doen, dat is zielig) zonder dat de “sir” in woede ontstak.

      Van bersiaptoestanden was tijdens die bezettingsjaren, voor zover ik weet, geen sprake. De Japanner hield van orde en rust. Opstandjes en rampokpartijen werden dacht ik zwaar bestraft. Pas na 15 augustus 1945 liet de Japanner hier en daar de teugelsvieren, met de bekende gevolgen.

      De hamvraag: Hoe overleefden die buitenkampers? Ik gebruik die term gemakshalve nog maar even. Door verkoop of ruil van alles wat waardevol was. Dus (groot)moeders juwelen (if any); in het geval van mijn grootmoeder haar gouden kabajaspelden versierd met edelsteentjes. Iedereen was aan het tjatoeten (handelen). Voor zichzelf, of als bemiddelaar. Men maakte kleding of eten. Kennissen van ons gaven pianoles, mijn moeder en tante bijles taal en rekenen. Betaald werd in geld of natura. Wie een tuin had kweekte eten. Wij hadden pisangbomen en o.m. ketella pohong (cassave). Totdat – ik meen in het laatste bezettingsjaar – iedereen verplicht was “djarak” aan te planten. Ik meen dat daar (vliegtuig)benzine van werd gemaakt. Wie zijn tuin niet vol “djarak” had, was de pisang.

      Dit was het dan. Ben benieuwd hoeveel ervaringsdeskundigen “Andere tijden” nog bij elkaar kan harken die de bezettingstijd als volwassen “buitenkamper” hebben meegemaakt en daarover kunnen verhalen.

      Pak Pierre

      • Surya Atmadja zegt:

        Dit was het dan. Ben benieuwd hoeveel ervaringsdeskundigen “Andere tijden” nog bij elkaar kan harken die de bezettingstijd als volwassen “buitenkamper” hebben meegemaakt en daarover kunnen verhalen.
        ======================================
        Eigenlijk nog veel.
        Andere tijden kan bij de vele Woongemeenschappen van Indische ouderen bezoeken en de 85 plussers interviewen.
        Zoals de IMOA in Amsterdam, Nusantara , en andere plaatsen (Rumah Kita ?).

        • Pierre de la Croix zegt:

          Pak Surya: “Eigenlijk nog veel”.

          Tja …. effe rekenen. Als je de bezettingstijd in Indië, dus pakweg vanaf 1942, als volwassen buitenkamper hebt meegemaakt, dan zou je, pakweg, op zijn laatst in 1922 geboren moeten zijn en nu dus pakweg minstens 94 lentes moeten tellen.

          Maar goed, als je er 10 hebt uit verschillende plaatsen in de archipel die zich goed kunnen herinneren hoe zij en/of hoe hun (groot)ouders en tantes met hun kinderen hebben overleefd, c.q. voor wat voor problemen zij zijn komen te staan, dan zou het programma een goed overzicht kunnen bieden van wat die mensen – in meerderheid vrouwen omdat de mannen elders in Azië achter de kawat zaten – hebben doorgemaakt én GEPRESTEERD.

          Pak Pierre

    • Jan A. Somers zegt:

      “viel het Nederlands referentiekader weg want de totoks” De Indo’s en alles wat er daar tussen zit zijn toch ook Nederlanders, en hebben toch ook een Nederlands referentiekader te bieden?
      “Buitenkamper niet omdat het een koloniale term ” Wat is er koloniaal aan? Er zaten Nederlanders in de kampen en Nederlanders buiten de kampen. Met verschillen in ervaring, niks koloniaals aan. En tijdens de bersiap in Soerabaja waren daar zowel zelfstandig, als met de RAPWI, al veel ex(binnen)kampers teruggekeerd. (zie de foto’s van de evacuaties in oktober/november 1945). Toen mijn zus pas in het kamp in Soerabaja zat heb ik samen met de dochter van baboe Soep regelmatig over de pagger het een en ander geregeld. En in dat kamp zaten nogal wat Indo-gezinnen. In het begin was dat kamp nog open. Sommige arme Indo-gezinnen verhuisden uit zichzelf naar die plek waar (nog) onderdak en eten werd geregeld. Ik zat in een clubje dat met een gammele kar help bij die verhuizingen. Ik had in die tijd geen zin in het kamp, kon worden geoeroest (heb ik hier meermalen beschreven).

  9. Peter zegt:

    Ja hr Loekie, ik geloof dat er ook goede Japanse soldaten waren, zoals je overal onder elk volk ook goede, slechte, sadisten enz. hebt.
    Het volgende uit mij peuter/kleuterjaren, waarvan ik mij flarden herinner maar door mijn moeder en familie, wij waren nogmaals buitenkampers, later vele malen is verteld:
    Op een goede dag brak er in huize De Ruyter de Wildt enige paniek uit, de kleine sinjo was meegenomen door een Jap. Deze man bracht mij echter even later terug met veel kroepoek en een houten sabel. Het was een taxi-chauffeur uit Tokyo die mijn grootvader beloofde hem na de oorlog Tokyo te laten zien. Hij schijnt nog diverse keren langs te zijn geweest.
    Ik ken ook de slechte verhalen uit de familie van de Jap; de weinige verhalen van mijn vader uit Siam, de belevenissen van mijn 2 jonge ooms bij de Kempetai.
    Maar ik hou het nu maar even bij een goede herinnering

  10. Peter van den Broek zegt:

    Vaak beluister ik de kritiek dat je die Indische tijd met de maatstaven van die tijd dient te beoordelen.,maar dan ook met dezelfde woorden.

    Buitenkamper is een misplaatst woord., uitgevonden door welke onbenul in de jaren 80 en met welke bedoeling.?

    Om welk onderscheid uit te drukken? De nadruk ligt op KAMP, daar leek voor bepaalde Nederlanders dan de hele wereld om te draaien, want daar werd geleden. Lees maar al die kampboeken erover na.

    Ik vroeg eens aan een BIN waarom louter alleen totoks in de belangstelling stonden en hun verhaal in die boeken deden. IK kreeg het nietszeggend antwoord, dat totoks uit het verre Indie vanwege de brieven naar Nederland een schrijverstraditie hadden, was zijn veronderstelling. Uit beleefdheid lachtte ik hem niet in het gezicht uit. Het is die amorele leedvergelijking dat stoort, de arrogante houding van de post-koloniaal.

    Heeft men in Nederland ooit in het hoofd gehaald een vergelijking te maken tussen degenen die bvb in een kamp zoals Vught zaten, ik praat niet over concentratiekampen, en die daarbuiten, zonder dat over zulke prietpraat keihard wordt gelachen en als borrelpraat wordt afgedaan?

    Maar als het over ons Indie gaat dan is alles geoorloofd in post-koloniaal Nederland en mag alles door bepaalde Nederlanders gezegd worden en dat wordt door andere Nederlanders als zoete koek geslikt, als gewoon ervaren.

    Hopelijk zullen vele Indische Nederlanders, de ware ervaringsdeskundigen zich aanmelden bij Andere Tijden om eindelijk hun verhaal over de oorlogstijd te herhalen., worden zij eindelijk gehoord.

    Dat zijn zij aan de Waarheid en aan de Geschiedenis verplicht.

    apropos woorden zijn niet zo onschuldig als ze lijken, anders waarom praten we over politionele acties, soevereiniteitsoverdracht, Excessen.

    • Ron Geenen zegt:

      “”””””””””””Buitenkamper is een misplaatst woord., uitgevonden door welke onbenul in de jaren 80 en met welke bedoeling.? “”””””””””””””

      Ik weet niet wie en wanneer iemand met het woord Buitenkamper kwam opdagen. In mijn familie en kennissenkring heb ik er zelf nooit van gehoord. Dit woord zag ik voor het eerst hier op deze discussie site en wist in eerste instantie er geen betekenis aan te geven. Dacht ook, dat moet iets van Java zijn en niet een gebeuren van Padang. Had ook niet gehoord dat er mensen vanwege hun huidskleur wel of niet achter de tralies werden opgesloten ter bescherming? Een vreemde combinatie ook.

      • Pierre de la Croix zegt:

        Misschien is het goed nog eens kennis te nemen van een artikel op Javapost van zo’n 3 jaar geleden. Ter overdenking.

        https://javapost.nl/2013/10/02/buitenkampers/

        Pak Pierre

        • Ron Geenen zegt:

          “”””””””””””Nog iets negatiefs? Ja, de titel. Het woord buitenkampers is lelijk, en als titel monstrueus. Je wilt liever niet voor de kassa van de bioscoop worden gespot, net als je aan de kassière vraagt of er nog plaatsen vrij zijn voor ‘Buitenkampers’. “”””””””””””

          Het bovenstaande uit het artikel van javapost zegt misschien genoeg. Maar wie het uitgevonden heeft?

        • Pierre de la Croix zegt:

          Dus toch hoog tijd voor de prijsvraag (zie PP 23 oct 1332 uur, 2de alinea).

          Pak Pierre

  11. bokeller zegt:

    .Nah voor de puzzelaars, nmi. al in 1952 binnen-buitenkampers in zwang.

    De invulling van het gebaar
    Het Indisch Platform heeft uitdrukkelijk te kennen gegeven een individuele bestemming van het gebaar centraal te willen stellen, waarbij tevens sprake dient te zijn van de door de Indische gemeenschap gewenste gelijke behandeling van alle Nederlanders uit Nederlands-Indië.

    Het gaat dan om individuele uitkeringen voor zowel diegenen die door de Japanse bezetter werden geïnterneerd als diegenen die buiten de kampen verbleven.

    In de brief van 27 september 2000 beargumenteert het Indisch Platformhet als volgt
    «In dit verband wil het Indisch Platform er bovendien op wijzen
    dat in het rapport van de
    Commissie Achterstallige Betalingen van 29 december 1952

    de positie van binnen- en buitenkampers gelijkwaardig wordt behandeld

    en geeft ook dr. F. Steijlen,
    de coördinator van de Stichting Mondelinge Geschiedenis Indonesië in zijn memo aan dat buitenkampers evenzeer als oorlogsslachtoffers beschouwd moeten worden als binnenkampers… Vanuit een sterke onderlinge solidariteit zal het Indisch Platform dit standpunt eendrachtig naar haar achterban verhelderen en uitleggen».

    https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25839-21.html#IDASE45

    ​siBo

    • Pierre de la x zegt:

      Alweer een mooi staaltje van noest speurwerk!

      Hebben die tegenstanders van het B-woord al die tijd liggen tidoeren.

      Tja. … Wat zou een aanvaardbaar politiek correct alternatief kunnen zijn voor “Buitenkampers”?

      “Buitenbeentjes” misschien, omdat zij niet met de Totoks mee mochten achter de kawat?

      Pak Pierre

      • Ron Geenen zegt:

        “”””””””””Tja. … Wat zou een aanvaardbaar politiek correct alternatief kunnen zijn voor “Buitenkampers”? “”””””””””””””

        Ik kijk wel eens via BVN naar het NL program Ïk Vertrek” En de mensen beginnen allemaal hun eigen zelfstandige business dat met Bread and Breakfast en/of kamperen te maken heeft.
        In een tent heet dat dan Buitenkampeerder en in een luxe kamper met airco en eigen motor aandrijving een Binnenkampeerder. Kamperen is ook typisch Nederlands en daar staan ze in Europa om bekend.
        Alleen tussen 45-49 hadden de mensen geen keuze en ook geen luxe of het moesten de bewakers zijn.

      • bokeller zegt:

        Pak Pierre,zie Het Indischplein van Pelita.
        Er was ook een andere benaming voor nl.,
        De Wet Uitkering Indische Geïnterneerden was een
        kostwinnersvergoeding voor hen die gedurende
        internering geen inkomsten hadden ontvangen.

        De vogelvrije staatsburgers werden van deze regeling
        uitgesloten evenals oorlogswezen.

        • Pierre de la x zegt:

          “Buitenbeentjes” dus.

          Pak Pierre

        • PLemon zegt:

          Zelfs de ‘buiten’ niet in kampen ondergebrachte nederlanders (!) waren liever geïnterneerd geweest……

          ***Gedurende de bezetting van Nederlands-Indië hebben de meeste Indo-Europese vrouwen en kinderen buiten de interneringskampen doorgebracht. De Japanners hanteerden bij de internering afkomst en huidskleur als criterium. Indo-Europese vrouwen met een Indonesisch uiterlijk en -afkomst werden door de Japanners niet gedwongen geïnterneerd. Sommige van deze vrouwen kozen vrijwillig voor internering omdat het alternatief, verblijf bij familie op de kampong, geen optie was. Het contact met de Indonesische familie was verwaterd door het huwelijk met een Nederlandse of Indo-Europese man. Daarbij leek de internering in eerste instantie niet zeer ernstig, doordat het leven op de fysieke vrijheidsbeperkingen na, over het algemeen redelijk intact leek te blijven. Een Indo-Europese vrouw en haar kinderen waren bij de Indonesische familie over het algemeen niet echt welkom. Door armoede en het beperkte voedselaanbod zat men niet te wachten op extra monden om te voeden. Sommige vrouwen besloten om in hun eigen huis te blijven wonen. Zij hebben grote moeite gehad om voldoende voedsel te verzamelen en hadden een grote angst om seksueel lastig gevallen te worden door Japanse militairen. Deze niet zichtbare groep oorlogsslachtoffers heeft na de oorlog lang moeten wachten om erkenning te krijgen voor de verschrikkingen en de erbarmelijke situatie tijdens de Japanse bezetting. Doordat zij geen gevangenschapservaring hadden, werd hun problematiek door Indische Nederlanders die in de interneringskampen hebben gezeten, niet onderkend. Pas in de jaren negentig erkende de Nederlandse autoriteiten hun leed.
          http://www.vijfeeuwenmigratie.nl/indo-europese-vrouwen-en-kinderen-buiten-japanse-interneringskampen

        • Ron Geenen zegt:

          “”””””””””***Gedurende de bezetting van Nederlands-Indië hebben de meeste Indo-Europese vrouwen en kinderen buiten de interneringskampen doorgebracht. De Japanners hanteerden bij de internering afkomst en huidskleur als criterium. “”””””””””””””

          Misschien was dat de methode op Java. Op Sumatra gingen we allemaal, blank, bruine en donkerbruin achter Japanse schuttingen en prikkeldraad. Het is triest dat bijna in alle boeken over die periode, alleen de gebeurtenissen op Java werden belicht en dat terwijl er meer dan 1000 eilanden zijn.

  12. Peter van den Broek zegt:

    Dat tegenstanders van het B-woord al die tijd liggen tidoeren, lijkt me wat sterk uitgedrukt.

    Dhr de la Croix c.s. dient vooral niet te vergeten , ik maak gebruik van mijn prerogatief recht, ik was in 1952 nog niet geboren. Een argument dat toch veelvuldig tegen mij wordt gebruikt?
    Een bijkomend argument is dat ik niet alles kan lezen, maar ik luister wel naar degenen die er wel wat van afweten zoals dhr Keller.

    Als één man zulke bronnen kan achterhalen, dan is hij het wel, dat bestrijdt ik niet. Hij maakt weer de juiste opmerking over degenen die in de kampen zaten : “Geïnterneerden”, was ook ambtelijk taalgebruik.

    Hoe heten dan degenen die niet geïnterneerd waren? Buiten-geïnterneerden ?
    Het blijft een koloniaal perspectief om alles vanuit het kampgebeuren te zien. Het schept alleen maar verdeeldheid en dat blijkt wel. Wat wisten de geïnterneerden van het Buitengebeuren af, helemaal niks toch en dat blijkt wel na 15 Augustus 1945. Die dachten rustig met het koloniale leven verder te gaan en gedroegen zich er naar, terwijl er een sociale revolutie aan de gang was. Voor mij tekent dat de Bersiap.

    • Pierre de la Croix zegt:

      Tja meneer Van den Broek ….. in 1952 nog niet geboren maar u hebt, nadat u op een stralende dag het levenslicht aanschouwde, toch heel wat gedaan om uw achterstand in wetenschap en informatie van vóór die dag in te halen. Zo blijkt mij althans uit uw vele geschriften op I4E. Maar goed, ik accepteer dat u in uw vruchtbare leven toch niet op alles hebt kunnen letten.

      Ik weet zo gauw ook geen andere naam voor de groep Nederlanders in multi colour die niet in aanmerking kwam voor een kampleven onder Japans management dan “buitenkamper”. Een benaming inderdaad vanuit de “kamper” gezien. In hedendaags Nederland zou de naam “kamper” trouwens worden geassocieerd met “woonwagenbewoner”. Ook niet leuk voor die Totoks, alhoewel ik mij heb laten vertellen dat heel veel woonwagenbewoners brave, oppassende mensen zijn, net als Indo’s.

      Vooruitlopend op de prijsvraag een probeerseltje: “Vrije vogels” misschien, i.p.v. “buitenkampers”? Vanuit het perspectief van de “Vrije vogels” kunnen de kampers alsdan worden aangeduid met “Pechvogels”. Maar ja, dan is het weer net of die “Vrije vogels” GEEN “pechvogels” waren, maar “geluksvogels”.

      Soedah, laat maarrrrrr. Ik geef het op.

      Pak Pierre

      P.S.: Voor de heer Keller heb ik natuurlijk ook grote bewondering. Net als u.

    • Ron Geenen zegt:

      “””””””””Hoe heten dan degenen die niet geïnterneerd waren? Buiten-geïnterneerden ?””””””””””

      Vogelvrij verklaarden?

  13. Peter zegt:

    Hemel, waar gaat de discussie eigenlijk om, ja om een naam. Alles moet toch een naam hebben, anders wordt het niet duidelijk. Buitenkampers, binnenkamers, als het maar een naam heeft en voor een buitenstaander, ja Pierre, misschien een buitenbeentje, duidelijk is. Eigenlijk moet je van je stoel vallen van het lachten.

  14. Huib Otto zegt:

    Pak Bo heeft het dus over de Vogelvrijen.
    Wat wel wat anders is dan de Vrije Vogels
    Want zij en hun gezin kregen geen looncompensaties,
    terwijl manlief als KNIL krijger achter de kawat onder het Japanse juk zuchtte
    en veelal afpeigerde door harde dwangarbeid en mishandeling, maar daarvoor geen loon
    (en ook geen soldij ) doorbetaald kreeg.

    Dus het Indieplein van Pelita kunnen ze beter Vrije Vogelplein gaan noemen.
    Maken we meteen korte metten met het koloniale verleden zoals we ook doen met het slavenverleden door Zwarte Piet af te schaffen.

    • Pierre de la Croix zegt:

      Nu ja …… als Zwarte Piet op de zwarte lijst (oeps … mag dat nog wel?) komt te staan en alleen nog maar zwart mag werken voor beunende Sinterklazen, dan kan de ondernemende Indo in het ontstane gat in de markt springen als Bruine Piet. Politiek helemaal correct, zo lijkt mij.

      Pak Pierre

      • Huib Otto zegt:

        Wat valt te denken over de zwarte markt? Zal nu helemaal niet meer mogen.
        En in het zwarte gat duiken mag beslist ook niet meer.
        Zwart werken mag dan nog wel. Dat kwam bij Bijlmerianen veel voor.
        De tere zwarte zieltjes mogen niet gekwetst worden. Want ze melden zich meteen aan bij partij DENK met bont gekleurde en kunstig gevlochten vlechtjes.

    • Edgar Ingram zegt:

      TOEN DE JAPANNERS BINNEN KWAMEN IN INDIE HEBBEN OOK VELE KNIL SOLDATE N OOK HUN SOLDATEN KLEREN VEBRANDT

      • bokeller zegt:

        Hr. Edgar Ingram , waar zou de verbranding dan hebben plaats gevonden,
        want vele Knil-soldaten woonden ook in de tangsi met vrouw/kinderen.
        U benadrukt het wel door HFD–letters te gebruiken wat naar ik aanneem
        U wel meer gegevens over deze situatie moet hebben verkregen
        of het persoonlijk hebben meegemaakt.
        Uw antwoordt mag/kan dan ook in hoofdletters .
        siBo

        • Ron Geenen zegt:

          “””””””””””Uw antwoordt mag/kan dan ook in hoofdletters .”””””””””””””

          Wanneer iemand OP HET INTERNET met hoofdletters iets naar een ander schrijft, staat dat bekend als SHOUTING. Dus niet zo vriendelijk.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s