Computable.nl:
De Koninklijke Bibliotheek (KB) heeft het digitaliseringsproject Databank Digitale Dagbladen na zes jaar afgesloten. In die periode vanaf 2007 zijn acht miljoen krantenpagina’s uit Nederland, Nederlands-Indië en West-Indië (Suriname en de Antillen) doorzoekbaar gemaakt. Samen heeft dit samen ruim 85 miljoen artikelen opgeleverd die doorzoekbaar zijn op de webdienst Historische Kranten.
Inhoudsopgave van het archief online
Nieuwe titels sinds 22 november 2012 zijn:
*Bataviaasch advertentie-blad
*Bataviaasch handelsblad
*Bataviasche courant
*De Tohindo Nippo = Oost Indische courant
*Padangsch nieuws- en advertentie-blad
*Soerabaijasch handelsblad
*Sumatra-courant : nieuws- en advertentieblad
Reeds ingevoerde titels zijn aangevuld per 22 november:
+Algemeen indisch dagblad preangerbode
+Bataviaasch nieuwsblad
+De Indische courant
+De locomotief : Samarangsch handels- en advertentie-blad
+De Sumatra post
+Het dagblad : uitgave van de Nederlandsche Dagbladpers te Batavia
+Het nieuws van den dag voor Nederlandsch-Indië
+Java government gazette
+Java-bode : nieuws, handels- en advertentieblad voor Nederlandsch-
Indie
...................
Indisch4ever 
zjdgdnjddina
Berichtenwisseling in code van AIVD agenten uit Noord Korea, inhoudende dat de aanval op handen is?
Pak Pierre
Spammers activiteiten die via botmachines randomwise alom berichtjes plaatsen. Niet klikken op het naampje.
fzpizurzfwsu
Soms betekent het gebruik van een stopwoord: Ik heb op het ogenblik niets te zeggen maar onderbreek me niet.
Ik herinner me van vroeger dat oudere leraren (MULO) en chefs (kantoor) hun zinnen altijd eindigden met ‘Niewaar!’ Wist in het begin nooit zeker of je nu ‘ja’ of ‘nee’ terug moest zeggen. Ja, NT2-er hè, you know!
e.m.
Tja … je kon je toen beter op de vlakte houden.
In militaire dienst was het veilig om iedere vraag te beantwoorden met een krachtig “Jawel”, gevolgd door de rang van de vraagsteller.
Vraag: Soldaat De la Croix, hoe laat is het?
Antwoord soldaat De la Croix: JAWEL, majoor!
Pak Pierre
Schitterend!!!
Wat mij opvalt als ik videos uit Nederland bekijk is dat het woord “JA” overvloedig als stopwoord wordt gebruikt.
Pak Arthur,
Tegenwoordig is “zeg maar” een heel populair stopwoord in Nederland. Er zit iets verontschuldigends in, als om de feitelijke informatie die er na komt af te zwakken. Typisch Nederlands. Kop even boven het maaiveld met een uitspraak en dan oepssss …. duiken.
Voorbeeld: “De minister heeft, zeg maar, niet helemaal begrepen wat ik, zeg maar, heb bedoeld”.
Mijn goede vrouw die tot haar 27ste jaar in haar geboorteland Duitsland heeft gewoond en nu al ruim 43 jaar ingeburgerd ingezetene van Nederland is, spreekt volgens haar Duitse familie een “archaïsch” Duits, doorspekt met Neerlandismen.
Dat is het lot van alle Auswanderer oftewel landverhuizers, you know?
Pak Pierre
Jan A.Somers
Ja, inderdaad “een stopwoord”. Maar dan alleen van “Amerindo’s”.
Nee, van bijna alle amerikanen en ook emigranten, het maakt niets uit of ze van timbuktu of van nederland komen.
Wat mij opvalt is dat vele van mijn Indische vrienden en vriendinnen die naar de USA zijn geëmigreerd in gesprekken eindigen met “you know”.
Dat is toch gewoon een stopwoord? Niet op reageren. Ik had een professor die om de paar minuten sprak: weet je wel? Ik had in het begin moeite niet te zeggen: dat weet ik nou net niet, daarvoor zit ik hier.
@ Lemon
Tijdens de lezingscyclus in Leiden georganiseerd door Wim Willems in 1992 wordt door de Gruiter een onderscheid gemaakt tussen Javindo en pecuk. Javindo: de grammaticaal javaans -met.Nederlandse-woorden is de contacttaal tussen Javaanse vrouwen en hun Hollandse partners, de omgangstaal deze vrouwen en hun Nederlands-javaanse kinderen en ook de omgangstaal van de overgrote meerderheid van van de Indo-Europese kinderen en een beperkt aantal Hollandse kinderen. Omdat deze taal grammaticaal Javaans was en gesproken werd door Indo-Europeanen noemt Gruiter haar Javindo. Waar Soedanees, maleis of een andere Indonesische taal de moedertaal was, ontstonden vergelijkbare contacttalen. Deze worden tegenwoordig allemaal Pecuk genoemd.
Bocah lanang karo Baocah wadon
Eh, Lien. kowé saka endi
Wah, kowé iku kepriyé ta? Ya
saka sekolah, mestiné. Lho, kok, mestiné
Alhoewel ik in Indonesie geboren ben, spreek ikzelf geen Maleis of bahasa. Ik denk dat dat komt omdat mijn ouders wilden dat de kinderen hoger op moesten komen en dan moet je goed Nederlands spreken en zonder accent. Zo ben ik opgevoed.
Ik ben nu bijna 25 jaar uit Nederland en ik denk dat mijn beheersing van het Nederlands in woord en schrift te wensen over laat, daarvoor mijn welgemeende excuses. Ik zou een inburgeringscursus dienen te volgen.
Maar uw betogen van recente data zijn wel doorspekt met sterke argumenten. Dat is pas genieten van het mee mogen lezen!
e.m.
————–Ik ben nu bijna 25 jaar uit Nederland en ik denk dat mijn beheersing van het Nederlands in woord en schrift te wensen over laat, daarvoor mijn welgemeende excuses. Ik zou een inburgeringscursus dienen te volgen.————
U moet zich beslist niet verontschuldigen over uw nederlands. Het is duidelijk en begrijpelijk. En misschien veel beter dan van de vele nieuwe mensen die er in Nederland rondlopen.
Hoho … wacht eens even, dat is geen eerlijke vergelijking. De heer Van Broek heeft Nederlands als moedertaal, heeft zijn Atheneum-diploma behaald en vervolgens een universitaire studie gedaan. @de vele nieuwe mensen die er in Nederland rondlopen@ zijn zogeheten NT2-ers, dat wil zeggen die hebben Nederlands als ‘tweede taal’.
De heer Van den Broek beheerst naast zijn moedertaal nog vier andere talen bijna vloeiend, waaronder het Italiaans. Maar niet Maleis en Pecuk. 😦
Hopelijk heb ik met deze informatie niet één of andere ‘privacywet’ overtreden.
e.m.
#U moet zich beslist niet verontschuldigen over uw nederlands. Het is duidelijk en begrijpelijk. En misschien veel beter dan van de vele nieuwe mensen die er in Nederland rondlopen.#
Ronny van Geenen, het duurt zo’n jaar of 30/40 voordat de gemiddelde persoon in Nederland zijn taal vloeiend spreekt en schrijft.
Dan moet hij daarmee ook elke dag bezig zijn
Ik begrijp dus je opmerking over de vele nieuwe mensen die hier in Nederland rondlopen dan ook niet.
Wat ik inmiddels wel begrijp is dat je heel goed bent in stemmingmakerij.
Mijn conclusie is dus correct. Hij heeft gestudeerd en zijn tijd goed benut om tot dat result te komen.
Uw mening is verder onbelangrijk voor mij.
Het Nederlands is een moeilijke taal. Twee jaar kleuterschool, zes jaar lagere school, vijf jaar middelbare school, sommigen x jaar hoger onderwijs. Gaat nog fout. PABO-studenten die onze spes patriæ moeten onderwijzen moet je niet vragen naar d, t, dt, laat staan naar stijl e.d. Volgens mijn kinderen spreek/schrijf ik archaïsch. Met dank aan de broeders (uit Oudenbosch) op de broederschool in Soerabaja. Maar ja, temidden van mijn achterkleinkinderen ben ik ook een aartsvader. Ik heb grote bewondering voor de buitenlandse studenten hier in Delft. Met de cursus Nederlands spreken ze in een half jaar heel redelijk Nederlands. Op de juridische faculteit van de EUR moeten eerste jaarsstudenten tegenwoordig een taaltoets afleggen. Moeilijk!
Het Javindo, de verboden taal
V.E. de Gruiter
Uitg. Moesson – Den Haag 1990 – 89 pag.
ISBN 907030155
“Hallo Lien, jij naar waar?”
“Naar kamp Sinees”.
“Soeken wat?”
“Water Europees”.
”sissende stem: “Ayo, nog één keer fluiten, als je durft! Dan lel ik jou…!”
nah disè,Javindo -Petjok of gewoon Krontjok indo.
Weet U,dat er ook nog de omgekeerde taal bestaat en gesproken,volgens mij zijn er nog oudjes,die hier meer van weten
siBo.
“ejsiem ejsiem feil”. Eind zestiger jaren v.d.v.e. geleerd van een net uit Indonesië overgekomen Molukse dominee tijdens catechesatieles. Nooit meer vergeten.
e.m.
…. en dan was er nog de P-taal, maar volgens mij werd die alleen maar door meisjes gesproken om de jongens op een dwaalspoor te brengen.
Pak Pierre
@ Hr P de la X ” De Gruiter heette hij geloof ik, die een studie had gemaakt van het Petjok en dat wilde promoveren tot “erkende” taal van de Indische Nederlander die hij “Javindo” noemde.
Hij schreef er een boekje over dat mij toen – helaas – weinig interesseerde, maar dat ik nu best als curiosum en naslagwerk zou willen hebben. Misschien weet iemand of en zo ja in welke donkere kolong ik het nog kan vinden voor een schappelijk prijsje”
Op deze site een tijdje terug nog een exemplaar aangeschaft…zo te lezen zijn ze er nog voor dat schappelijk prijsje.
http://www.boekwinkeltjes.nl/uitgebreid_zoeken.php?schrijver=&titel=javindo&overig=&tweedehands=1&nieuw=1
Paks Lemon en Eppeson,
Hartelijk dank voor de verwijzingen. Inderdaad schappelijke prijsjes die ik mij nog kan veroorloven.
Pak Pierre
Wat ik niet begrijp aan petjoh is dat het gesproken werd door indo’s (of inlanders?) die het Nederlands niet goed beheersten, maar wel het Maleis/Javaans?. Daarvan ga ik uit. Een indo die het Nederlands wel beheerste en met zo iemand in contact kwam hoefde toch niet mee te gaan in het petjoh van die persoon? Hij kon toch gewoon Nederlands spreken? Want wat wist hij nu van de structuur van het Maleis of het Javaans? Niets dus! Zo lijkt een en ander wel op de sketch van de groentenboer van Koot & Bie.
Bij ons thuis werd dat zogenaamde petjoh gewoon gesproken als grappige kromtaal, niets meer en niets minder.
Ronny Geenen, op 26 november 2012 om 19:05 zei:
“Wat vandaag gebeurt kan alleen geprojecteerd worden door eigen ervaring. Lees mijn uitgebreide uitleg over California indos.”
Daar begin je weer. Jouw ervaringen en conclusies mbt de California indo’s gelden dus voor alle indojongeren? Heb het nou voortaan over de California-indojongeren, dan is dat, althans voor, mij duidelijker.
Ik heb ook nooit beweerd dat de jongeren in Nederland zo zijn. U heeft echter gewoon die conclusie getrokken en dat is uw probleem en niet de mijne. Ik heb al diverse keren laten blijken dat ik niet in Nederland woond. De feiten liggen hier in CA nu eenmaal anders en ik geef de waargenomen feiten weer.
Ik zit hier te ver af om U bij de hand te leiden. En als het niet duidelijk is dan kunt U ook eerst een vraag om uitleg stellen, niet waar.
Ronny van Geenen, je hebt het over indo-jongeren in de States, van Schaik over indo-jongeren in Nederland. Jullie hebben beiden gelijk. Maar wat jij doet is van het bijzondere (de States en/of je persoonlijke ervaringen) naar het algemene redeneren . Dat moet je niet te vaak doen. Dat bedoelt van Schaik met projectie,
@The Lucky Laki,
Goed verwoord, hartelijke dank.
@Ronny Geenen schreef op 26 november 2012 om 18:27: Blijkbaar was U het eens met wat toen is gebeurt.
Dat op mijn reactie: op 26 november 2012 om 14:56i:
Ik ben in de tweede wereldoorlog geboren en tot 1958 in Indonesië gewoond. En heb verhalen van mijn ouders over de oorlog en bersiap gehoord. Bij mij geen bitterheid!
Vreemde gedachtegang van dhr. Geenen!
Is dit het Amerikaanse denken? Of zit dhr. Geenen boordevol haatgevoelens, die ik niet heb?
Wat vandaag gebeurt kan alleen geprojecteerd worden door eigen ervaring. Lees mijn uitgebreide uitleg over California indos.
@Ronny Geenen schreef op 26 november 2012 om 04:28:
Mijn beste vriend Rudy van der Geld, wiens vader een Hollander is en moeder een prinses van de kraton heeft een zoon van 31, die totaal niet geïnteresseerd is in wat het oude Indië is en wat zijn vader daar heeft meegemaakt. Het enige wat hem interesseert is Las Vegas en grote steaks eten. Dit als voorbeeld hoe de meerderheid van de jeugd denkt en doet. Het verleden heeft voor velen van deze jongeren totaal geen waarde. Interesse in het land van zijn vaders afkomst, het oude Indië en Nederland is iets from the past and useless. Hij is zelf niet geïnteresseerd in heel oude erfstukken en wil alleen weten of het geld opbrengt.
Ik ben heilig van overtuigd dat de meerderheid van de jeugd hier zo denkt. Ze zijn heel arm in hun cultuur. Hoofd oorzaak zijn de vele gemengde huwelijken met andere nationaliteiten.
Ik ben het volkomen oneens met dhr. Geenen.
Hier wordt alweer een persoonlijke ervaring geprojecteerd op alle jongeren. Natuurlijk zijn er jongeren zoals dhr. Geenen eschrijft, maar dat zijn er maar weinigen. Komt dhr. Geenen weleens op Pasar Malams?
Daar zie je zowel jong als oud!!!!!
hansvschaik,
En ik ben het volkomen oneens met Uw bewering. Het hangt er maar van af waar het gebeurt. Ik ben zeker vaak bij Pasar Malams geweest, echter hier in SoCal wordt het slechts eenmaal per jaar gehouden. De laatste jaren meestal en hoofdzakelijk bezocht door ouderen.
We hadden hier in de jaren tachtig nogal wat indische verenigingen zoals de AVIO toen met ruim 5000 leden, Rosie, Ahoy, de Wapenbroeders, enz. Van 1981 tot 1986 heb ik met mijn neef Daniel Ungerer indisch eten gekookt voor deze clubs; o.a. voor de nieuwjaarsbal, waar toen nog 1000 man kwamen. Dezelfde AVIO heeft vandaag alleen nog ongeveer 300 leden en de andere organisaties bestaan niet meer.
Bovenstaande is het bewijs dat de jonge indo hier haast geen interesse heeft in zijn geschiedenis. Zij zijn bijna allemaal veramerikaniseerd en spreken haast geen Nederlands meer. Wijlen mijn jongere broer heeft 5 volwassen kinderen en het enige nederlands dat ze nog kennen is “dag oom Ronny”
Ronny Geenen, op 26 november 2012 om 05:04 zei:
De Geenen familie werd van het japanse kamp Bangkinang bij Sawah Luntoh (Padang) per schip vervoerd naar Djakarta en we werden in een huisje geplaats in de wijk Tjideng. Het moest beslist een uitgelezen gezelschap geweest zijn, want wij kinderen spraken onderling alleen maar nederlands.
—————————————————————————————
Het is bekend dat bij de Laan Trivelli ( nu Jln Tanah Abang II Postcode 10150 Jakarta) veel Indische familie wonen die later naar Nederland en sommigen ook naar USA gingen).
Een tijdje geleden waren ze nog actief In Nederland als Vrienden van Tjideng met reunies , heb zelfs ooit contact gehad met 2 of 3 personen omdat mijn ouderlijke huis ook in Laan Trivelli zat , vanaf 1954 tot 2010 .
Jammer dat ze hun activiteiten hadden gestopt.
Veel van die kinderen zitten op 2 scholen , Laan Trivelli ( naast de kerk) en Tjilamaja school (GIKI) .
Voor zover ik weet kennen die “Anak Tjideng” nu in de leeftijdsgroep vanaf 75 jaar ook een paar woorden petjoh of pasar Maleis.
Op straat opgepikt.
Als Indonesische kind bij de Batanghari Froebelschool en Tjilamaja school heb ik ook Nederlandse en Indische klas en buurtgenoten .
Ze wonen of in de lange Laan Trivelli , of in de zijstraten , de Kesehatan buurt , en de Tanah Abang III t/m Tanah Abang V (Gang Thomas) en de rivierenbuurt zoals Kapuasweg , Ampasit I-IV, Tjilamaja, Brantas etc .
Mijn kampung waar ik bijna jaarlijks langskomt ondanks dat mijn ouderlijke huis al verkocht werd in 2010 , staat dicht bij de viersprong Laan Trivelli, Musiweg en Tjipunegara.
Die Nederlandse en Indische kinderen zullen wel Indonesisch moeten leren als ze tot mijn generatie genoten zijn .
Thuis gebruiken we als Indonesiers zijnde ook geen pasar Maleis , laat staan Petjoh , alleen Bhs Indonesia , Sunda en Nederlands.
Petjoh leer ik in Nederland , ehwaar .
Ik heb gewoond in Laan de Riemer, later heette dat Tanah Abang III.
Thuis spraken wij Nederlands en/of petjoh (afhankelijk wie er op bezoek was) en pasar maleis tegen het personeel en op straat.
Op school leerden wij zowel Nederlands als Bhs Indonesia.
Mijn vader sprak vloeiend Sundanees.
Buitengewoon interessant! Want de Geenen familie woonde toen op de Tjilamaja weg en op de school van de zelfde naam. Daar hadden wij een hollandse onderwijzeres die heel streng was, maar van haar heb ik het goede nederlands geleerd.Door mijn verterek naar US heb ik vele van de in Nederland wonende Tjideng indos uit het oog verloren. Door een “gezocht” advertentie in Aanspraak heb ik de toenmalige vrienden weer teruggevonden. Met de hulp van de heer Makking, een Nederlander en hoofd van een goevernements kantoor in Djakarta en een buurman van ons zijn wij er in geslaagd aan boord testappen van het engelse schip de “Chitral” in december 1950 om in januari in Holland aantekomen. Hugo Kimeney, nu ongeveer 79 en wonende in Dronten, vertelde mij dat zijn ouders gekozen hadden daar te blijven. Hugo was daar niet mee eens, trouwde een indisch meisje en vertrok alsnog jaren later naar Nederland. De laatste jaren in Tjideng was hij inderdaad verplicht de indonesische taal te leren. En als je dat nooit heb gesproken was dat verrekte moeilijk.
Ik proef bij tijd en wijle een enorme bitterheid. Zou dat komen omdat er geen goed hop gebruikt wordt in de (bier) brouwerij?
Bij ieder indo die geboren is voor en tijdens de tweede ww heerst een (verborgen)bitterheid. Ik moet de eerste nog ontmoeten die dat niet heeft. En daarom is het soms goed omdat eens flink uittespugen. Dat is helaas het verschil tussen onze ervaringen en zij die er na en vooral in nederland zijn geboren. Niet dat die groep dat ook moet ervaren, maar het gevoel zonder ervaring is toch anders.
Dat bitter gevoel zal pas verdwijnen als de laatste persoon zijn ogen heeft gesloten. Hopelijk vergeet deze laatste persoon dan niet het licht voorgoed uittedraaien.
Ik ben in de tweede wereldoorlog geboren en tot 1958 in Indonesië gewoond. En heb verhalen van mijn ouders over de oorlog en bersiap gehoord. Bij mij geen bitterheid!
Blijkbaar was U het eens met wat toen is gebeurt.
Heer van Geenen, u uit een zware beschuldiging aan het adres van de heer van Schaik, waar u totaal geen recht toe heeft.
Uw gevolgtrekking slaat nergens op. Omdat de heer van Schaik geen bitterheid voelt, schijnt hij dus – volgens u – het eens te zijn geweest met wat er gebeurd was. U projecteert uw wereld, uw gevoelens, uw leven op de wereld, levens en gevoelens van andere mensen. Is wel heel kortzichtig door de bocht gaan, heet zo iets en zeer wel egocentrisch gedacht.
Heer van Geenen, ik heb u eerder medegedeeld, dat mijn familie alsmede ik persoonlijk, ook één en ander hebben meegemaakt (misschien nog wel meer dan u of uw familieleden) en net als de heer van Schaik voel ik – na alles wat mij was overkomen in die periode – ook geen bitterheid, want ik was en ben never van plan om mijn leven hier op aarde te laten vergallen door gebeurtenissen die gebeurd zijn en die niet terug te draaien zijn.
Ik wrijf niet een heel volk of natie de wandaden aan (zoals eerder door u verkondigd), gepleegd door enkelen van hen.
Daarvoor is mijn karma en mijn leven hier op aarde mij te heilig en te lief.
Hetgeen echter niet impliceert dat ik het eens was of ben met het verschrikkelijke wat er gebeurd was. Dit terzijde, voordat u mij eveneens toedient van uw onterechte denkwijze op dit vlak.
U kunt het opvatten zoals U het wil, maar iemand beschuldigen heb ik niet gedaan. En iemand in een kwaad daglicht zetten heb ik ook niet gedaan. En dat is een opvatting van U die ik pertinent afwijs.
Nogmaals een persoon die aan de lijve iets ergs heeft meegemaakt voelt het erger dan de persoon die het van horen zeggen heeft. En dit is mijn standpunt. En U kan beslist niet het tegendeel daarvan naar voren brengen.
Dit is niet de eerste keer dan mijn woorden verdraait worden. En het gevoel komt bij mij boven dat er af en toe klein burgerlijk wordt afgereageerd of moet ik zeggen met een kruideniers mentaliteit.
(En nu komt zeker de beschuldiging dat ik neerkijkt op kruideniers!)
Mag ik U verzoeken mijn text eerst goed te lezen, want ik schrijf in algemene termen en bekende feiten. En ik probeer dat in zo goed mogelijk Nederlands te doen, al woon ik hier in de states voor meer dan 30 jaar.
@Ronny Geenen, op 27 november 2012 om 05:41 zei:
U kunt het opvatten zoals U het wil, maar iemand beschuldigen heb ik niet gedaan. En iemand in een kwaad daglicht zetten heb ik ook niet gedaan.
Verder:
@Ronny Geenen, op 26 november 2012 om 18:27 zei:
Blijkbaar was U het eens met wat toen is gebeurt.
Het spijt mij Heer Ronny Geenen, maar u stelt mij met uw woorden wel degelijk in een kwaad daglicht en beschuldigt mij dat ik het eens zou zijn wat er toen is gebeurt!!!
Wat heeft u een vreemde gedachtegang, of kunt u niet begrijpen dat iemand ondanks alle meegemaakte narigheid toch geen bitterheid kan hebben tegenover de Indonesiërs?
Ik weet dat er bepaalde Indonesiërs waren (en nog zijn) die ik veracht, maar dat weerhoud mij er niet van om er bitter van te worden.
Sterker nog: Inmiddels heb ik een aardige vriendenkring van Indonesiërs opgebouwd.
De binding met mijn geboorteland is erg sterk!
Ik ben ver vóór WOII geboren in Soerabaja. Daar ben ik trots op. Ik ben even op zoek gegaan naar bitterheid, maar niks gevonden! Er valt gelukkig dus niets te verdwijnen als ik mijn ogen voor het laatst sluit. In Surabaya liep ik rond alsof ik er nooit weg ben geweest.
Ronny Geenen, op 26 november 2012 om 06:58 zei:
Bij ieder indo die geboren is voor en tijdens WOII heerst een (verborgen)bitterheid.
Daarin kunt u weleens gelijk hebben. Bitterheid jegens de Japanners, kan ik me heel goed voorstellen.
Bitterheid jegens indonesiers? Nu heeft niet elke indo na 1945 tot aan het begin van 1946 de bersiap meegemaakt, maar heeft het slechts van horen zeggen. Zo ook zij, zoals mijn ouders, die zich bevonden op het eiland Lombok.
Gevoelens jegens bitterheid jegens de Lombokkers zullen zij dan ook niet hebben ervaren. Tegen de Javanen dan? Wellicht tegen dat stelletje ongeregeld dat daar te keer ging en grote volksmassa’s op de been hielden om hun onzalige praktijken ten uitvoer te brengen. Maar om personen te beschuldigen van instemming met de gebeurtenissen bvb in Surabaya, waar ook een gedeelte van mijn familie zat, omdat zij (later) geen gevoelens van bitterheid gevoelden, gaat wel heel erg ver.
Bitterheid tegen Soekarno tijdens de NG kwestie? Mij dunkt dat ingezetenen van de eilanden buiten Nieuw-Guinea (Java bvb) wel heel erg snakten naar rust in de tent. Het zou me overigens ook niet verbazen dat velen dachten in de trant van: geef die vent (Soekarno) maar zijn zin, dan houdt hij zich wel rustig.
Heelas maakte ook hij zich in die periode schuldig aan volksmennerij en ophitserij, met als gevolg dat vrijwel alle Nederlanders de deur werden gewezen. Maar bitterheid jegens alle Indonesiers, met de wetenschap dat degenen in je omgeving het bijzonder jammer vonden dat je vertrok?
Dat u last heeft van uw eigen bitterheid en frustratie na zoveel jaren, dat kan ik respecteren en die wil ik u niet ontemen, maar projecteer uw gevoelens svp niet op andere personen. Ik ga zelfs om de twee jaar op vakantie naar dat land, heb wel het nodige kritiek tegen de gang van zaken daar, maar dat is gezonde kritiek die ik overigens ook heb over bepaalde zaken in Nederland.
Ik verwacht niet dat mijn opmerkingen doordringen in het lawaai in uw geest, dus sudah laat maar met uw reactie(s).
U schrijft: Bitterheid tegen Soekarno tijdens de NG kwestie? Mij dunkt dat ingezetenen van de eilanden buiten Nieuw-Guinea (Java bvb) wel heel erg snakten naar rust in de tent. Het zou me overigens ook niet verbazen dat velen dachten in de trant van: geef die vent (Soekarno) maar zijn zin, dan houdt hij zich wel rustig.
Mijn jonge broer, marineer van beroep, was als korporaal ook direct betrokken bij de akties en o.a. het terugwinnen van 3 koopvaardij schepen, waarbij zij met scherp hebben geschoten en een paar indonesiers zijn gedood. Bij gebrek aan stuurman kennis van deze indonesiers hadden ze een Nederlandse officier al meer dan 24 uur achter het stuur gaande gehouden met een wapen in zijn nek.
Ik heb uit eerste hand heel wat verhalen gehoord, maar die zal ik U besparen.
Verder reaktie op Uw schrijven, het mooie van de internet is dat een ieder zijn mening kan en mag geven op welke kommentaar dan ook.
Dat is de vrijheid van het woord. En zoals wij het hier in CA zeggen, it is a matter of give and take!
Waarom dwaalt dhr. Ronny Geenen bijna altijd van het onderwerp af?
Dit overkomt hem helaas vaker.
Dit onderwerp gaat over de online-kranten van de KB.
Nou … zo te zien brengt hij heel wat leven in de brouwerij ….
Pak Pierre
@Ronny Geenen, op 25 november 2012 om 18:00 zei:@
Met alle respect heer Geenen, u verwijt het anderen wat u niet weet blijkbaar. Zo werkt dat dus niet. Het was niet C.J. Lentze die u dwong om alleen maar Nederlands te spreken, of het u verbood om maleis of petjoh te spreken. Met deze reactie doet u C.J. Lentze in mijn ogen echt tekort. Ik wou dat ik bij wijze van spreken, zijn geestelijke bagage, mentale weerbaarheid en kijk op de wereld zelf al op die leeftijd in 1975 zou hebben gehad. En ik ken mezelf een beetje.
Overigens schiet mij nu een eerdere reactie van mevrouw Emmy Verhoeff te binnen, want zeg nu zelf heer Geenen [[@ Voor een 25 jarige, die toen nog in zijn vaders verrekijker zat, is dat moeilijk te begrijpen.@]] is absoluut geen argument, maar eerder een zwaktebod. Toch ga ik er maar vanuit dat u er geen bezwaar tegen hebt om op ‘niveau’ met elkaar van gedachten te blijven wisselen.
Oops, Studio Sport is al 8 minuten bezig!
e.m.
Maar zijn kommentaar vraagt om een reaktie.
En wanneer iemand jaren later is geboren, kan en mag hij/zij kommentaar geven, maar deze personen hebben geen idee en kunnen ook niet voelen wat enkele van ons nog steeds voelen. Op latere leeftijd zijn de gevoelens die bijvoorbeeld mijn vrouw ervaart veel heftiger dan toen ze 25 jaar was. In tegendeel toen ze 25 was, was er niets te merken. De traumas die ze nu ondervind is een reactie van haar jeugd. En dat bedoel ik met “verrekijker” of is dat soms ook verboden op deze site?
Zoals hier ook gesteld is geworden, een taal is altijd in beweging en het maakt niets uit waar die ontstaat ter land, ter zee of in de lucht, niet waar.
Ronny, natuurlijk kan iemand wel begrijpen wat een ouder iemand ooit doorstaan heeft. Maar dan moet je het eerst wel goed uitleggen.
En er zijn wel een aantal woorden verboden op deze site.
‘verrekijker’ niet.
We agree to disagree.
“In vaders verrekijker”, roept associaties op met vader’s geslachtsdeel. “In vaders verrekijker” werd hier ook gebruikt. Toen gingen daar personen over het gebruik daarvan ook helemaal “over de zeik”. Is dat “vaders verrekijker” mischien soldatentaal?
.
Excuses, ik verkeerde in de veronderstelling dat u antwoord zocht op de vraag of, en zo ja waarom, lezers van I4E Maleise woordjes of anderszins Indische uitdrukkingen gebruiken in hun dagelijkse conversaties. Ik had niet door dat u alleen maar een antwoord verlangde van die Indo’s die ook daadwerkelijk al 50 jaar of langer in Nederland wonen.
Aan die steen zal deze ezel zich geen tweede keer stoten.
‘Pak’ betekent overigens Meneer, van ‘Bapak’ (vader). Mevrouw is ‘Ibu’, van moeder.
@Pak Eppeson, bedankt voor de woorden van ondersteuning; ik had meer willen zeggen, maar ik denk dat er, zoals Hans v. Schaik terecht aangeeft, al te ver is afgedwaald.
Dag heer Geenen, ik heb nota genomen van uw toelichting. Overigens @ die toen nog in zijn vaders verrekijker zat@ wordt verklaard door : @The Lucky Laki, op 25 november 2012 om 21:00 zei:@
De Verrekijker was in mijn jonge jaren een leerzaam kinder TV-programma: http://www.youtube.com/watch?v=kG7bUcvgQeM
Dan nog even het volgende. Ik volg niet alle jongerensites. Uitzondering is http://www.indisch3.nl/ . Zoals u uit de berichtgeving op I4E inmiddels zult weten, heeft derde generatie Ricky Risolles t.b.v. Stichting Halin het nummer Mijn Indisch Hart (vert. van Achy Breaky Heart)opgenomen met bijbehorende videoclip. Zie: https://indisch4ever.nu/2012/11/19/mijn-indisch-hart/#comments
Eerst maar de videoclip, naast vele anderen figureert daarin ook de voltallige redactie van de eerder genoemde jongerensite ‘Indisch 3.0’.
Dan het liedje zelf. Ja de tekst hè! Dat de derde generatie hier in Nederland de lyrics eventueel niet begrijpen daar hoeft zich dus verder geen zorgen meer over te maken.
Wat Amerika betreft, ik denk dat een meerderheid van de kinderen van de eerste generatie, zowel de tweede als de generatie kinderen die zich er nog van bewust zijn geweest ‘met hun poten in de Nederlands-Indische modder te hebben gestaan’ zoals dat hier zo beeldend wordt uitgedrukt; op I4E ook wel met generasi satoe setengah (generatie anderhalf) aangeduid, de tekst van Mijn Indisch Hart ook makkelijk kunnen volgen. Tenzij, zoals u dat al eerder aangaf je van huisuit niet met maleis of petjôh bent grootgebracht.
Ik besluit hiermee mijn bijdrage(n) op uw vraag: @ Ronny Geenen, op 25 november 2012 om 04:42 zei: Waarom worden regelmatig woorden zoals en ik copy/paste hier, “wadooehhhhhhhhhhhh” en “Té erg toh” door de indos in Nederland gebruikt?
Terug naar het topic.
e.m.
Mijn beste vriend Rudy van der Geld, wiens vader een Hollander is en moeder een prinses van de kraton heeft een zoon van 31, die totaal niet geinteresseerd is in wat het oude Indie is en wat zijn vader daar heeft meegemaakt. Het enige wat hem interesserd is Las Vegas en grote steaks eten. Dit als voorbeeld hoe de meerderheid van de jeugd denkt en doet. Het verleden heeft voor velen van deze jongeren totaal geen waarde. Interesse in het land van zijn vaders afkomst, het oude Indie en Nederland is iets from the past and useless. Hij is zelf niet geintereseerd in heel oude erfstukken en wil alleen weten of het geld opbrengt.
Ik ben heilig van overtuigd dat de meerderheid van de jeugd hier zo denkt. Ze zijn heel arm in hun cultuur. Hoofd oorzaak zijn de vele gemengde huwelijken met andere nationaliteiten.
Beste Ronny Geenen,
Misschien is petjoh-achtig een uitvindinkje van mij, maar niet het woord petjoh
Als je weet wat petjoh is, dan kun je bedenken wat petjoh-achtig ongeveer zou kunnen inhouden.
Dit is taalontwikkeling. , zoals eppesom al schreef.
http://www.nedindlexicon.nl/help/petjoh
kijk hier
Als je hoort hoe Ricky Risolles vd 3e generatie met een stevig aangezet indisch accent de petjoh traditie voortzet en hierin Tante Lien opvolgt, is er nog hoop dat zijn generatiegenoten woorden en uitdrukkingen van ‘deze verboden taal’ in hun dagelijkse omgangstaal blijven mengen. Want toen in de oost bleven we zo herkenbaar voor en met elkaar communiceren.
#”De grootste concentraties Indischen waren te vinden in de grote steden en vooral daar zal het Petjoh gesproken zijn. Eigenlijk was het ook een verboden taal. Men keek erop neer als de taal van de Indische onderklasse. Daarom werd er waarschijnlijk in elke grote stad een ‘eigen’ Petjoh gesproken. Zo zal het Petjoh in Batavia waarschijnlijk doorspekt zijn geweest met Maleise en Chinese woorden en zullen in Bandoeng meer Soendanese, in Soerabaja veel Javaanse en Madoerese en in Makassar veel Makassaarse en Boeginese woorden zijn gebruikt.”#
Ach Pak Lemon,
Waarom vergeet u het mooie Semarangse Petjok, doorspekt met Javaans zoals in:
Waarom mijn djangkrik kan niet ngerik, waarom?
Omdat zijn kop ketotol door pitik, daarom ….
Pak Pierre
Nah winggi sopo sing gerik joh iku djankrik ku djago gngerik
For Pak Pierre
sjBo
Interessante petjoh opmerking en waar het al zo werd gesproken.
De Geenen familie werd van het japanse kamp Bangkinang bij Sawah Luntoh (Padang) per schip vervoerd naar Djakarta en we werden in een huisje geplaats in de wijk Tjideng. Het moest beslist een uitgelezen gezelschap geweest zijn, want wij kinderen spraken onderling alleen maar nederlands. Trouwens bij ons thuis was het verboden maleis te gebruiken. En op school werd ook alleen in het Nederlands onderwezen.Vandaag aan de dag heb ik nog kontakt met diverse Tjideng lotgenoten.
In aanvulling op wat Pak Lemon in de 2de alinea van zijn reactie van 25 nov, 2257 uur, schreef over het Petjok moge ik opmerken dat er zo’n 25 – 30 jaar geleden een Indische (oud) schoolmeester was, De Gruiter heette hij geloof ik, die een studie had gemaakt van het Petjok en dat wilde promoveren tot “erkende” taal van de Indische Nederlander die hij “Javindo” noemde.
Hij schreef er een boekje over dat mij toen – helaas – weinig interesseerde, maar dat ik nu best als curiosum en naslagwerk zou willen hebben. Misschien weet iemand of en zo ja in welke donkere kolong ik het nog kan vinden voor een schappelijk prijsje.
Volgens de definities van de taalkundigen zou het Petjok in de vorm waarin het is blijven steken, dus tot de grote uittocht van Petjoksprekenden naar Nederland en elders, de status van “pidgintaal”, al zijn ontstegen. De Gruiter had in dat opzicht dan toch gelijk.
In het boekje “Sranantongo”, “Surinaams voor reizigers en thuisblijvers” vond ik een aardige parallel tussen ontstaan en ontwikkeling van “Sranang” en “Petjok”. Ik citeer:
“Het Sranan Tongo is ontstaan als contacttaal. Een contacttaal is een taal gesproken door mensen die van oorsprong verschillende talen spreken, maar door de historische gang van zaken bij elkaar zijn gekomen”.
En dan citeer ik nog fragmenten die even verderop in de tekst staan:
(1) “Bij contacttalen kan een onderscheid worden gemaakt tussen “pidgintalen” en “creolentalen”. “Pidgin” is een contacttaal die nog geen native speakers kent”.
(2) “De structuur van het “Pidgin” mag niet te ingewikkeld zijn aangezien het de bedoeling is om zo snel mogelijk met elkaar te kunnen communiceren”.
(3) Wanneer een “Pidgin” in een bepaald territorium overleeft en de daar geboren personen “Pidgin” als moedertaal meekrijgen (native speakers), dan wordt “Pidgin” gekwalificeerd als “Creolentaal”. Aldus worden de meeste Pidgins op den duur Creolentalen”.
In het licht van het bovenstaande is duidelijk waarom er geen “Standaard Petjok” werd gesproken maar Bataviaans, Semarangs, Soerabajaans, Bandoengs, enz. Petjok. Tevens is duidelijk waarom het Petjok met de exodus uit Indonesië ten dode was opgeschreven. De taal die het handjevol native speakers meenam naar Nederland en elders werd al gauw verzwolgen door de dominante taal van het nieuwe woonland. Petjok had geen functie meer en kon (kan) alleen nog fragmentarisch worden gehoord bij koempoelans waar de generaties satoe en satoesetengah elkaar ontmoeten en dan alleen gebruikt als symbool van eenheid, verbondenheid (Eéééh bangsat, hoe jij, waarom pintjang ineens?”).
Een bepaald soort Petjok kan men nog vernemen van badots als Ricky Risoles en van de Tante Lien’s van deze wereld.
Voor straatslijpertjes als ik was Petjok een straattaal, net als het Javaans en Pasar Maleis, waartoe ik traploos overging als dat nodig was, dus meestal bij ontmoeting en omgang met Indische djago’s uit buurten waar mijn moeder mij liever niet zag. Maar ja …. als je een vlieger achterna holde die van zijn draad was losgesneden, dan stopte je niet bij de demarcatielijn. Is het niet zo, Pak Bo?
Pak Pierre
(Eéééh bangsat, hoe jij, waarom pintjang ineens?”).
Zonder het te weten ben ik nog in het bezit van een oud zakwoordenboek van het Koninklijk Nederlandsch Indisch Leger dat in 3 talen is uitgebracht met als titel, het Nederlandsch, Maleisch en Engelsch of tewel Belanda, Melajoe, Inggeris.
Het is ee beperkt woordenboek waarin bangsat vertaald staat als schurk en pintjang als mank. De andere woorden in uw verhaal ontbreken.
@ Heer Geenen: “De andere woorden in uw verhaal ontbreken”.
Tja … ik denk dat die KNIL militairen niet alle woordjes hoefden te kennen. De soldaat van nu is veel hoger opgeleid, minstens MAVO (een soort MULO uit uw tijd, minus een hele hoop nuttige vakken).
Pak Pierre
Heel toevallig las ik net in “t Internationaal Tijdschrift”De INDO”
opgericht in Amerika op 2 juni 1963 ,ik meen R. Creutzburg.
oa.,
Per ”Kuda Kepang”opsturen -koempoelans- blandja- nah- pètji-ban mati-
in onvervalst nederlands ” Looo ?” -en hoe nou- brani kuwé-onze ,,nonis,,-
bouwnya als gitaar toh- getta- jaga malam-bukan main-ngobrol .enz.,enz.
En door L.Pauselius van Sidrik en Sibuntu. MVG siBO
wadooehhhhhhhhhhhh nog een familiegeheim in de kranten
De zoon van stamvader, mijn overgrootvader, werd veroordeeld tot 3 jaar gevangenis wegens diefstal. Maar in hoger beroep is hij vrijgesproken in 1921
Té erg toh…
Klassejustitie 😉
e.m.
Ik heb eerder in het algemeen geschreven over de verschillen tussen de Indos in Nederland en de Amerindos.
Bij het lezen van de diverse ingezonden stukken en kommentaren heb ik toch een vraag. Eeen vraag die heel algemeen is en totaal geen bijbedoeling heeft.
Na de vraag die ik hierna zal stellen zal ik U uitleggen waarom.
Waarom worden regelmatig woorden zoals en ik copy/paste hier, “wadooehhhhhhhhhhhh” en “Té erg toh” door de indos in Nederland gebruikt? Natuurlijk kan ik meer van die woorden als voorbeeld aanhalen en die door anderen worden gebezigd, maar ik denk dat U wel zult begrijpen wat ik bedoeld. Volgens mij was dat een woord keuze uit de oude primitieve taal gebezigd in het voormalig Indie. Intussen wonen in het algemeen gesproken de Indische Nederlanders al meer dan 50 jaar in Nederland.
Gebruikt U deze woorden en taalgebruik nog steeds in gemengd gezelschap en op de werkplaats?
Iedere Zaterdag hebben we hier in een plaatsje genaamd Duarte een gezellige bijeenkomst van vooral oudere Amerindos, want er wordt ook iedere Zaterdag tussen 10 uur in de ochten tot ongeveer 3 uur in de middag en in de buitenlucht onder zonneschermen indisch eten gekookt en verkocht door 4 verschillende indonesische groepen.
Eten zoals nasi kuning, nasi bungkus, gerechten als ajam kuning, telor belado, sajur lodeh, daging pedis enz en ook allerlei snacks zoals tapeh, lemper and name it.
Deze Zaterdagse gelegenheid is hier onder de indischen zo bekent dat velen daar gebruik van maken en elkaar hier graag ontmoeten.
Onder andere komen vaak Amerindos hier naar toe met gasten en families uit Holland.Vandaag zaten 4 oude indos (Fred Lutzow, Rudy van der Geld, Rudolf Gouthier en ik zegt de gek) gezellig met elkaar te praten, toen twee indische gezelschappen aankwamen. Aan het Nederlands dat werd gesproken was het zeer duidelijk dat er hier geen indisch maar puur Nederlands met een accent werd gebruikt. We konden direct afleiden dat deze indos gasten waren van een paar amerindos en deze vacantie gangers al heel lang in Nederland wonen, ook de hele oudjes.
Daarentegen spreken wij amerindos het zelfde nederlands dat wij spraken toen wij nederland in de jaren 50 en 60 verlieten.
Bovenstaand kenmerk was een duidelijk verschil in het gebruik van de nederlandse taal. En daarom mijn vraag bij het begin van dit schrijven, want taal heeft mij altijd geinteresseerd.
Dag heer Geenen, een interessante vraag. Ik wil een poging wagen. Het is lijkt mij in de eerste plaats spelen met taal, eigenlijk met meerdere talen zonder te ‘tjampoer’ zeg maar.
Ten tweede is er sprake van herkenning, de taal van ouders of grootouders (makes one smile)***. Op de derde plaats ondersteunt en onderkent het een zekere of bepaalde mate van gemeenschappelijkheid. En last but not least draagt het (on)bewust ertoe bij om oplopende ‘panasheid’ te relativeren of zelfs te de-escaleren. Een voorbeeld van dat laatste ‘whadoehh … niet zo dan’.
Het is dus spelen met ‘taal’ om een bepaald effect te bereiken. Als ik met permissie het bovenstaande voorbeeld mag aanhalen van heer Boeroeng. Hij bedoelt eigenlijk ‘het tegendeel’ en bereikt dat door te ‘overdrijven’. Maar ‘tjonge jonge wat erg hè?’ heeft voor Indische oren niet diezelfde glimlach opwekkende gevoelswaarde als het gebezigde ‘Te errug tôh… ‘Tjonge jonge wat erg hè?’ is rijst met boter en suiker. ‘Te errug tôh…’ is nasi goreng en een glas bier erbij!
Hopelijk hebt u hier wat aan.
***Tante Lien/Ricky Risolles
e.m.
Sorry, zeker de helft van wat U aan mij schrijft als uitleg begrijp ik niet, mijn indische echtgenote begrijpt geen een maleis woord en het is een soort humor dat wij indos in andere delen van de wereld blijkbaar zijn ontgroeid. Tante Lien bracht die show een tijd geleden. Wij proberen onze nederlandse taal en onze kennis er van juist te handhaven en op pijl te houden. Het leuke is dat de indos, die hier op vacantie komen of hun familie komen bezoeken, nooit zo praten. Ik kan het alleen begrijpen wanneer iemand iets van vroeger probeert te vertellen. Echter in een forum en een discussie vorm, waarbij ook derde en vierde generatie mensen aan kunnen deelnemen, is het voor deze groep een onverstaanbare taal. En ik dacht dat een van de functies van de internet is het samenbrengen van ons als groep. Jammer, ik ben juist lid geworden om de nederlandse taal en de saamhorigheid van de indische nederlanders ondanks dat wij verspreid over de hele wereld leven.
Ik sluit me aan bij wat Pak(!) Eppeson schrijft. En voor mezelf gesproken, gebruik ik (25 jaar oud) voornamelijk de woorden die ik van thuis ken, en meestal niet de woorden die ik nooit heb meegekregen. Bijv. ik gebruik wel ‘brandal’ (stout) maar niet ‘nakal’ (idem), want: nooit door mijn familie gebruikt. Zo heb ik ook het woord ‘senang’ pas op mijn 20ste voor het eerst gehoord, en gebruik ik het niet omdat dat mij te kunstmatig zou lijken. Want ik gebruik daarvoor al ‘gezellig’ en ‘knus’. Ik zeg ‘over ’t algemeen’ omdat zoals u hierboven ziet het ‘Pak’ er wel is ingeslopen hier op Indisch4ever.
Vwb gebruik in gemengd gezelschap of de werkplaats vermijd ik Maleise termen ook, vanuit de eenvoudige reden dat het maar glazige blikken zou oproepen als ik het heb over ‘pedis’ of ‘gosong’.
Maar om dezelfde reden vermijd ik specifieke termen uit de biologie als ik praat met iemand die een leek is op dat gebied, en geen natuurliefhebber zoals ik.
Als je 25 ben dan ben ik 51 jaar ouder en op deze site is het voor het eerst dat ik het woord “pak” ziet en tot op heden weet ik niet wat het betekend en waar het van afgelijd is. Ik ben groot gebracht en dat geld zowel van moeders kant als vaders kant, dat wij als kind zijnde geen maleis mochten spreken.
Mijn vrouw, nu 68, verloor haar familie in Malang door bersiap moord en verkrachting en was als 2 jarige al een wees. Zij wil dus ook niets te maken hebben met alles wat met Indonesia heeft te maken.
Voor een 25 jarige, die toen nog in zijn vaders verrekijker zat, is dat moeilijk te begrijpen. Oops!
Ronny Geenen,
Je moet toch weten dat maleise woordjes gebruiken en petjoh-achtig spreken normale Indische tradities zijn.?
In de loop der jaren is petjoh steeds meer iets geworden wat je doet met Indischen onderling, vooral voor de gezelligheid en het groepsgevoel.
Nee… natuurlijk doe ik dat niet in Hollands gezelschap, maar de lezers hier zijn ook niet Hollands in het algemeen.
En de vaste lezers die wel Hollands zijn, die kennen dit wel van hun Indische vrienden en familie.
Termpjes als ‘waaadoehhhh’ en ‘te erg toh’ begrijpen de jongeren echt wel. En als niet, dan moeten ze dat maar snel leren als ze werkelijk interesse hebben in deze Indische roots.
Maar zoveel maleise woordjes worden niet gebruikt in de topics en in de reacties.
Dus….. tjoe-tjoe’s….. vooral blijven komen hier
petjoh-achtig
Ik heb heel voorzichtig mijn echtgenote gevraagd of zij wist wat het bovenstaande woord betekent. Het antwoord was nee. Daarna belde ik mijn zus, 73 jaar oud, of zie wist wat Uw woord betekent en antwoord was ook nee.
Ook belde ik een uur geleden mijn zus in Born, Limburg op en ook zij wist niet wat petjoh betekent.
Trekt U uw konklusie. Echter U kan niet een ieder over een kam scheren.
Dag heer Geenen, ik wil proberen (hopelijk wordt het niet te lang, anders chop chop in meerdere delen) mijn bijdrage wat te verduidelijken.
U en ik zullen het er over eens zijn dat taal voortdurend in beweging is. Ook aan deze kant van de atlantic leeft het Nederlands. Het is zelfs zo dat daar aparte woordenlijsten voor worden aangelegd om de ouderen (zoals ik dus) te helpen begrijpen wat er wordt bedoeld. Een mooi voorbeeld is het begrip ‘turbotaal’. Zie verder: http://nl.wikipedia.org/wiki/Turbotaal_(boek) . Om maar te zwijgen over de nieuwe woordenschat die de ‘information technology’ met zich mee heeft gebracht. Je kunt echt spreken van ‘newspeak’ of ‘nieuwspraak’ zoals in ‘1984’ van George Orwell. Los van diens voorspellende woorden is ook in Nederland een Engelse term als ‘Big Brother (is watching you)’ een inmiddels ‘ingeburgerd’ begrip.
Zo hoorde ik zelf de Surinaamse groet ‘Fawaka’ voor het eerst op de Belgische televisie, omdat mijn dochtertje in haar kleutertijd op de BRT naar het kinderprogramma De Boomhut keek, dat werd gepresenteerd door de met een sterk Vlaams accent sprekende Alida Neslo van Surinaamse afkomst.
U voldoet trouwens met uw zienswijze volledig aan het beeld wat in het algemeen van emigranten wordt gezegd. Niet zozeer het roomser willen zijn dan de paus, maar toch wel het vasthouden aan van wat froeher, sorry vroeger als goed werd ervaren. Zo niet vastklampen. Of zoals ooit een gestudeerde tweede generatie Turkse in Frankrijk zei: ‘in Frankrijk zijn de Turken Turkser dan in Turkije’. Ik herken die uitspraak als ik zelf kijk naar de Ambonese/Molukse gemeenschap in Nederland.
Ook het Nederlands is dus volop in beweging en is niet in de fifties en sixties van de vorige eeuw stil blijven staan. Talen als het Zuid-Afrikaans en het Vlaams zijn met een beetje goede wil voor Nederlandse oren wel te volgen, net zoals Petjôh eigenlijk. Vergelijkt u deze zin maar eens met het Nederlands wat u in uw Amerikaanse omgeving spreekt: ‘Hebban olla vogala nestas hagunnan hinase hic anda thu, wat unbidan we nu?’ Het schijnt dat dit de allereerste ‘geschreven’ zin is in de Nederlandse taal. Vertaald naar onze tijd staat er ‘Hebben alle vogels nesten begonnen behalve ik en jij; wat wachten we nu, oftewel: ‘Alle vogels zijn al aan het nestelen, behalve jij en ik; waar wachten we nog op?’ Zie: http://en.wikipedia.org/wiki/Hebban_olla_vogala .
In Nederland hebben we de HBS en de (M)ULO ingewisseld voor de HAVO en de MAVO. Met respect aan allen, maar het verschil in taalgebruik, zowel in woord als in geschrift is voor een ieder die horen en lezen wil nogal evident.
Blijkbaar werd in de tijd van HBS en (M)ULO veel meer uren aan Nederlandse grammatica en literatuur besteed. Dat laatste gebeurt bijvoorbeeld nog steeds in België (Vlaams-Nederlands). Niemand kijkt er dan ook vreemd van op dat 8 van de 10 winnaars aan ‘Het Grooot Dictee der Nederlandse Taal’ uit België komen. Zie ook: http://grootdictee.nps.nl/page/dicteetekst?jaar=2012 .
Ik denk trouwens, nee ik weet wel zeker dat u beslist niet de enige Indo/Indische bent die bij het willen lezen van de dicteetekst van bijvoorbeeld 2011, al aan het begin zal verzuchten ‘wadoeh sêh … is dit ook Nederlands?’
Nog even over Tante Lien en over de derde en latere generaties Indo’s/Indischen in Nederland. Wieteke van Dort (TanteLien) is een actrice die verschillende typetjes speelde in met name diverse kinderprogramma’s. Voor een ‘nieuw typetje’ vroeg ze aan de regisseur toestemming of ze dat ook met een ‘Indisch accent’ (Petjôh) mocht doen. Na de uitzending kreeg ze daarop zoveel reacties: ‘Wadoeh … geeft niet wat je doet, als maar Petjôh ja’, dat daaruit de ‘Late Late Lien Shows’ zijn voortgekomen. Waarvan er overigens maar negen zijn gemaakt.
Mogelijk dat een talentvolle derde generatie-medelezer als C.J. Lentze daar meer over kan zeggen. Ik heb de indruk dat derde en latere generaties Indo’s/Indischen juist op zoek gaan naar wat ‘froeher’ was; van opa en oma. Ook de taal! Niet helemaal ‘back to tempo doeloe’, want ze blijven natuurlijk kinderen van deze tijd en later.
Tot slot, ik begrijp dat het wat problematisch wordt, of mogelijk tot onbegrip kan leiden als je sowieso niet met ‘maleis’ of ‘petjôh’ bent opgegroeid, want je moet het niet alleen lezen, je moet het ook in je hoofd ‘horen’ als ware het ‘de herinnering die wordt opgeroepen aan die clown met z’n lach’.
Hopelijk is het me gelukt om mijn eerdere reactie enigszins voor u te verduidelijken.
e.m.
Zoekt en gij zult vinden !
Door te zoeken in de nieuwe scans vond ik de overlijdensadvertentie van mijn stamvader. Hij die mijn achternaam naar Indië bracht.
Hij was uit de documenten verdwenen ca 1873 en zijn overlijden was ook niet bij de burgerlijke standarchieven te vinden.
Maar nu is hij dus echt overleden verklaard. Op 5 mei 1873 te Batang Taroe, zuidelijk van Sibolga te Sumatra.
Eindelijk weet ik zijn beroep ook. Hij was Opziener der Wegen.
Hij was 33 jaar, 7 jaar daarvoor uit Den Haag vertrokken. Overleden in de nacht en hij liet een zoontje en vrouw na.
Wie heeft nog meer ontdekt onlangs in de KB-kranten ?
Boeroeng,
Ook jij hebt “geheime” familie gegevens gevonden.
Wat een waardevolle website !!!
Eigenlijk niets specifieks meer uit deze updates, al heb ik naar aanleiding hiervan wel onlangs een tijdje gebrowsed (‘gebrowst’? Wat een woord!) en toen ook weer eens een kijkje genomen op gahetna.nl. En daar heb ik wel gegevens gevonden van de namen en geboortedorpen van twee van mijn voorouders uit ‘dat ándere Indië’; de moeder van mijn betovergrootmoeder ging als 20-jarig meisje als contractarbeidster op de boot, beviel kort na indiensttreding van haar eerste dochter, en overleed tragischerwijze nog geen jaar later aan barensnood, op 22-jarige leeftijd.
Ondanks zulke droevige verhalen (of júist daardoor?) is het erg waardevol om een stamboom zo wat meer te zien kristalliseren, in plaats van dat het ergens in een vage richting wijst, niet verder gespecificeerd dan ‘een streek’, en zonder namen of data. Namen die ik vanaf nu ook altijd zal onthouden om mijn oudmoeders eer te bewijzen.
Dank voor deze info over dit ongelovelijke project.Wat leven wij toch in een goed land!!!
Een mooie site, waar je ook veel genealogische dingen kunt vinden zoals familieberichten en passagieslijsten.
Hoe kan ik toegang hebben tot de website? Is er kost aan verbonden of voor indos waar ter wereld ook gratis toegankelijk?
Ronny,
Gewoon op de link klikken de webdienst Historische Kranten (http://kranten.kb.nl/).
Dan naar geavanceerd (staat rechts naast het woord ZOEKEN) en dan Nederlands-Indië/Indonesië aanvinken en een zoekterm invullen, bijvoorbeeld een naam als je een familielid zoekt.
Heel simpel en gratis.
Mijn zus in Rome kijkt ook op deze website.
Gewoon proberen, doen!
Hoe je moet zoeken enzo moet je leren met vallen en opstaan.
Voor iedereen is het gratis .
Ik heb er ook de nodige dagen in doorgebracht, hele zondagen versleten, zalig verdwaald en dingen over familie ‘ontdekt’; iets dat ooit verteld is geworden, op zich een beetje zeldzaam, en dat ook alleen maar vaagjes in mijn hoofd is achtergebleven, wordt dan ineens bevestigd in de krant. Een betovergrootvader die druk bezig is geweest, overplaatsing van een overgrootvader voor zijn werk op het residentiekantoor, een overleden kind van oma en opa, waar we niets van af wisten, nieuw adres waar m’n vader naartoe verhuisd was, de lijst gaat maar door…….Het is net alsof je aan de buitenkant van een huis staat en door een raam naar binnen aan het kijken bent, er ‘gebeurt’ zoveel.
En allemaal gratis, wat een weelde.
Het Moesson archief is ook een plek waar ik geregeld en graag vertoef. Straks weer verder!
Mvg.
Hartelijke dank!
Zo ontdekte ik dat mijn moeder ooit verloofd is geweest, overigens iemand die ik ook gekend heb.
Mijn vader noemde die man een “oude vlam van mama” .
Maar ze is niet met hem getrouwd!
Groetjes,
Hans
haha,,,,, een familiegeheim uitgeplozen !!
Ja, leuk en interessant! Ik ga nog verder met speuren.
Zo heb ik een man gevonden waar mijn tante (zus van mijn vader) eerst mee getrouwd was (overleden op Borneo), en later hertrouwd met haar huidige man (is reeds overleden).
Haar eigen kinderen wisten dit niet, aangezien tante nog leeft (nu 94 jaar) heeft zij het bevestigd.