Indische mensen en het uitspreken van saté

Hoewel ze in mijn ogen een van de meest zachtaardige soort mensen zijn is er altijd 1 moment waar Indische mensen veranderen van je beste vriend naar je ergste vijand. Het moment dat als je het geluk hebt om bij ze te mogen komen eten en geniet van heerlijke gerechten je als onbeholpen “Nederlander” vraagt:”Zeg, zou je even de saté (Spreek uit: Saa – Thee) kunnen aangeven?”   fok.nl.

Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

39 reacties op Indische mensen en het uitspreken van saté

  1. Bintang zegt:

    Ik ben mijn in mijn leven zo vaak erop gewezen hoe ik Nederlandse woorden goed moest uitspreken, maar owee als je een blanda er op wijst dat die bepaalde Indische woorden verkeerd uitspreekt.
    Het ergste is als arrogante blanda’s jou gaan verbeteren en je leren hoe je het goed moet uitspreken: Záááá-Tééééé.
    Net als Zóóóó-Tóóóóó of broodje bapao! (je kan tot in den treure gaan uitleggen dat bapao niet op een broodje gegeten wordt door ons omdat het zelf al een gevuld broodje is – dubbelop dus).

    • ronaldo zegt:

      haha, kep t wel eens gedaan, op de voetbalclub, staond achter de balie en we verkochten ook bapao’s..kwam een hast en die vroeg een broodje bapao..een bapao, vroeg ik..nee een broodje bapao..toen gaf ik t zo tussen een wit bolletje..hij stond me raar aan te kijken…of heb je sate…dan vragen ze een broodje sate, doe je sate in een bakkie en een broodje bij, dan halen ze t van de stokkies af en propt t tussen t broodje..rare gasten heb je toch…die op fok.nl zijn helemaal wausen, daar ken je toch niet mee discussieren..hahaha

      • Bintang zegt:

        Ik vind het eerlijk gezegd al mooi dat Indisch eten onderwerp van discussie is op fok.nl en de mensen het vrijwel allemaal lekker vinden!
        En die uitspraak van hun?
        Niet echt hoe het hoort natuurlijk, maar aan de andere kant blijven wij Indo’s ook eigenwijs corned beef uitspreken als kôhrnét bieff! lol

    • van Beek zegt:

      Hahahahaha zeer herkenbaar!

  2. Ibu Tokèh zegt:

    Net als babi panGGang,er wordt nog altijd babi panGang geschreven.Mijn ouders probeerden in de jaren ’50 van de vorige eeuw Conimex al uit te leggen dat het echt met 2(twéé) :g’s: in het midden geschreven moet worden.Het heeft niet geholpen.We zijn ook NU nog,anno 2012,INDONESIËRS,of Indiërs….Zucht…..

    • van Beek zegt:

      Waar ik me ook aan irriteer is het gebruik van het woord nasi. Veel niet-indo’s/indonesiers denken dat met ‘ nasi’ nasi goreng bedoelt. Zo kreeg ik op me donder van een klant in een restaurant waar ik werkte dat ik hem geen nasi had gegeven. Hij vroeg nasi ik gaf dat door aan de keuken(werken allemaal indonesiers) en wij gaven nasi (poetih). Elke keer Moet ik uitleggen dat nasi of nasi putih bij ons witte rijst is en nasi goreng dat is de gebakken rijst.

      • Boeroeng zegt:

        Niet boos worden. De klant is koning en je wilt dat die terugkomt.
        Altijd extra vragen bij de bestelling, altijd extra uitleggen: witte rijst of nasi goreng ?
        Ronaldo zat toch vroeger in de catering met Indisch/Indonesische keuken ?

      • Pierre de la Croix zegt:

        Tja … die spraakverwarring moet door één Chinese restauranthouder zijn ingevoerd, die de verkeerde naam misschien van een eigenwijze gerepatrieerde KL-ler heeft gehoord en die vervolgens al zijn collega’s landelijk heeft aangestoken, want Chinezen houden van uniformiteit (denk aan aquarium, rode lantaarntjes, afschuwelijke zoute sambal, verschrikkelijke satééé gedrenkt in katjangsaus, etc.).

        Sinds jaar en dag is bij de Chinees “nasi” dus synoniem met hun versie van gebakken rijst, nasi gorèng dus. Wie “witte rijst” wil hebben bestelle eenvoudig “rijst”, geen “nasi”, laat staan “segò”.

        Ik probeer mijn favoriete afhaalchinezin al jaren lang op het goede taalkundige pad te krijgen, maar ze blijft bij iedere uitleg vriendelijk wazig kijken en vraagt aan het eind van de les stoïcijns “sambalbij”, terwijl ze ook al jaren weet dat ik nooit Chinezensambalbij neem.

        Overigens bij de Chinees ooit een totok “rijsttafel” horen bestellen en luid vragen of daar ook “kéétimoen”, met de klemtoon nadrukkelijk op de 1ste lettergreep, bij was, kennelijk om de andere totoks in zijn gezelschap te laten horen dat hij zijn talen sprak. Ik heb mijn mond maar gehouden en dus ook niet gezegd dat je nooit “rijsttafel” bij de Chinees moet bestellen.

        Vanavond geeft het misschien Sauerkraut, met liefde bereid door een vrouw die al 43 jaar met een Indo is getrouwd. Zij is er aan gewend dat ik veel sambalbij neem, maar dan de echte, van het merk “Badjak” (ook eens gehoord van een aardige doch onwetende totok).

        Pak Pierre

  3. Jeroen zegt:

    hahahah, laatst nog een collega die me er eerst op wees dat ik sate verkeerd uitsprak (klemtoon). Toen dacht ie nog eens goed na.
    “Oja sate is Indonesisch toch?”
    “Yep, en jij spreekt het verkeerd uit, niet ik”.

    Aan de andere kant word ik soms ook bingung van Soto en Malang.
    Van huis uit leerde ik Sóto en Málang, maar nadat ik Bahasa Indonesia ben gaan leren weet ik het niet meer.
    Is het nou Sóto of Sòto? Málang of Màlang?
    Is er verschil in klemtoon tussen Javaans en Bahasa Indonesia?

    • Bintang zegt:

      Natuurlijk is er verschil tussen ons Pasar Maleis en het relatief nieuwe naoorlogse taaltje Bahasa Indonesia.
      Ik ken Indonesiers die recentelijk voor het eerst in Nederland kwamen en oudere Indo’s een taal hoorden praten die erg bekend klonk maar waarvan ze zeker wisten dat het geen Bahasa Indonesia was.
      Dat was dus ons taaltje en ook hun taaltje voordat deze om zeep geholpen werd door Indonesische taalzuiveraars.
      Het mooie is dat ons taaltje eigenlijk nog steeds hetzelfde is als toen de Indische mensen in de jaren 50 naar Nederland kwamen.
      Een prachtig stukje cultuur!
      Het Bahasa Indonesia daarentegen is de geforceerde invoering ervan behoorlijk veranderd in de loop der jaren.
      Zo hoort het ook natuurlijk want in Nederland praat iedereen nu ook anders Nederlands dan in de jaren 50.
      De taal leeft en groeit daarom met de nieuwe generaties mee.
      Maar doordat de Indische mensen min of meer gedwongen werden om te assimileren is de eigen taal op een dood spoor beland en zal deze tot uitsterven gedoemd zijn.
      De jeugd kan misschien nog een laatste dappere poging wagen om zich petjoh eigen te maken, maar dan nog leeft het niet en is het slechts het in stand houden van een oude taal.
      Ga maar na: de laatste taal vernieuwingen zullen van de jaren 60 zijn en we leven nu in 2012.
      Dat is precies waarom de taal de Indonesische jeugd wat vreemd in de oren klinkt, het is de taal van hun overgrootouders.
      Het is alsof je de Nederlandse jeugd het Nederlands van 1812 wilt laten praten, onwerkelijk.

  4. Jan A.Somers zegt:

    Niet zo’n groot probleem (waar ik altijd ook van opkijk). Binnenkort zijn we dood, waarmee het probleem is opgelost. Steeds maar verbeteren, daar word je zo moe van.
    Ook in het Nederlands zijn er enorme verschuivingen in de klemtoon (klemtóón). In een zin naar het laatste woord, in een woord naar de laatste lettergreep. Dat komt ervan als je niet meer mag spreken over Algemeen Beschaafd Nederlands, maar over Standaard Nederlands. Onbeschaafd mag dus. Ook satéé, al doet dat pijn in je oren.

    • Mas Rob zegt:

      Ach op de eeuwigheid zijn we allemaal binnenkort dood, maar vandaag nog niet., That’s all that matters…

      Zijdelings, getriggerd door KEEtimoen: op Java wordt vaak timun gezegd in plaast van ketimun, tumbar voor ketumbar etc…

      Het kan me eerlijk gezegd weinig schelen hoe woorden als sate in Nederland worden uitgesproken. Het is zo’n ingeburgerd begrip dat je eigenlijk niet meer kan zeggen dat het een vreemd woord is. Een s’teetje is ondertussen zo Nederlands als de gehaktbal.

  5. Surya Atmadja zegt:

    ” “Badjak” (ook eens gehoord van een aardige doch onwetende totok). ”
    —————————————————-
    Of Zware shag Tjap Warning i.p.v Van Nelle (van de Weduwe)

  6. ronaldo zegt:

    Ja Boeroeng, zat toen in de catering..was een leuke tijd..heb heel veel clubs aan de rijsttafel geholpen, ..lol…maar ik heb dan toen ook vele verbasteringen van woorden en gerechten gezien en gehoord..vaak bestelden ze dan sautosoep..ze dachten dan ook dat surinaams, indiaas en indische gerechten t zelfde waren..vaak bestelden ze ook kip tandoori, roti, of chicken tonight met satesmaak, baka banana of broodje bakkeljauw..ik vroeg ze altijd of ze dronken waren en daardoor achterstevoren praten, maar die surinaamse dingen werden echt zo genoemd en ze wisten het dan helemaal niet meer hoe of wat,.. hilarisch gewoon..het leuke was, dat vele gasten bij de voetbalclub, na een paar biertjes dan ook nix meer interesseren wat ze opgediend kregen he..ze vonden alles indisch…zelfs een mexicano met pindasaus en sambal…:)..nu kook ik alleen mar voor mezelf en kennissen en familie..moet leuk blijven, toh..:)

    • CJ Lentze zegt:

      Ik heb op een blauwe maandag achter de toonbank van een Surinaams eethuisje gestaan, vroeg er een klant aan mij of we ook ‘pitjil’ (‘pie-tjiel’) hadden. Ik keek haar aan alsof ik het in Keulen hoorde donderen. Wees m’n baas me op de pitjil op het menu, die in een andere incarnatie een van m’n favoriete gerechten uit mijn oma’s keuken is. Maar ik ken het als “pe-TJEL”.

      Heb me overigens jarenlang zelf ook schuldig gemaakt aan dat ge-‘sa-TÉÉ’.

      • Bintang zegt:

        Hahaha, pitjil!
        Dat gerecht ken ik trouwens als Gado Gado, maar ik weet dat het in een ander gedeelte van Indië petjel genoemd werd omdat daar ook familie van mij woonde.
        Typisch Indisch gerecht trouwens, net als Nasi Rames.
        Een beetje Javaans en vooral veel improvisatie!

      • eppeson marawasin zegt:

        Blauwe(!) maandag 😉

      • P.Lemon zegt:

        Op een forum.indonesiepagina.nl nog even kunnen checken wat ik vermoedde:
        Er zijn nl verschillen in de receptuur van petjel, gado2 en Lotek , de saus, soort groente, geblancheerd/gekookt of rauw…….

        Een zekere 4yoke4 : Ik heb het mijn huiskok even gevraagd.

        Ulek in de cobek en aantal ingredienten tot een lekkere pinda saus, neem gekookte groente en hussel die er door heen, dan heb je pecil, in Indonesia op straat vaak per “porsi” gemaakt.

        Voor de gado-gado, neem je allerlei gekookte groenten met garnering zoals al eerder aangegeven, tahu, tempe, ei, kroepoek of emping, allemaal netjes op een schaaltje gedrapeerd en de saus erover heen geschonken, mag je zelf door elkaar husselen.

        Ik heb lange discussies gehad met Indonesiërs over het verschil tussen gado-gadosaus en petjel-saus. De meningen daarover zijn verdeeld alhoewel er meerdere mensen zijn die in gado2 santen stoppen en kencur in petjel. Als je hier in de toko in Nederland bumbu pecel koopt dan proef je ook de kencur.

        * Lotek is ook lekker hoor, bijna dezelfde als pecil maar dan met rauwe groenten (het is zo iets als salade met pecil dressing)
        Een andere soort is karedok een west Javaans gerecht (ook van rauwe groenten)

    • Bintang zegt:

      Die sautosoep heb ik trouwens ook eens kennis mee gemaakt in zo’n Surinaams eethuisje.
      Was Javaans dus echt iets voor mij zo werd gezegd.
      Ze waren erg gul want ik kreeg een grote anderhalf liter bak vol met sautosoep voor 3 gulden, maar toch keerde ik terug omdat ze de ajam, kentang, tauge, etc. vergeten waren.
      Het was dus alleen de bouillon.
      Toen ik het hun zei keken ze mij allemaal een beetje vreemd aan, want bij hun hoorde het zo te zijn.
      Niemand wist blijkbaar dat onze Soto een echt gerecht was!
      We hebben daarna lekker erom gelachen en ik heb die sautosoep van hun maar gewoon opgedronken.
      Ook hun Nasi en Bami Goreng die bruin van kleur is moest ik wel wat aan wennen.
      Smaakt totaal niet als die van ons, maar wel stukken beter dan dat broodje kaas waar mijn andere collega mee aan kwam zetten!

  7. Ed Vos zegt:

    Bintang, op 31 oktober 2012 om 21:23 zei:

    Hahaha, pitjil!
    Dat gerecht ken ik trouwens als Gado Gado, maar ik weet dat het in een ander gedeelte van Indië petjel genoemd werd omdat daar ook familie van mij woonde.
    Typisch Indisch gerecht trouwens, net als Nasi Rames.
    Een beetje Javaans en vooral veel improvisatie!

    Typisch Indisch en een beetje javaans?

    Volgens mij heel veel Indonesisch en heel veel Javaans net als nasi campur en soto door Surinamers ook sauto genoemd.

    Laat Surya Atmadja het maar niet lezen ;-(

    • Bintang zegt:

      @Ed Vos: niks Indonesisch want Indonesië bestond nog niet toen vroeger en Surya Atmadja is voor mij geen autoriteit op het gebied van Indisch eten en de geschiedenis daarvan dus mag het lezen en ervan vinden wat ie wilt. :p

      • Surya Atmadja zegt:

        Persoonlijk kan ik alleen maar proeven , en weet bij benadering hoe rendang padang of sayur lodeh of sayur gudeg smaakt .
        Meestal ook de “gangbare” standaard Indonesische gerechten zoals bij beroemde Indische Rijsttafel .
        Dat ken omdat de S.A vroeger altijd goede koki masak hebben.
        Tegenwoordig moet ik mezelf tevreden stellen met bumbu zakjes i.p.v zelf vers maken.

        Over de Javaans Surinaamse gerechten , tya dat was ook import uit Java, meegenomen door kontraktarbeiders ongeveer 100 jaar geleden.
        Dus in de loop der jaren zal het ook toevoegingen/veranderingen krijgen .

    • van Beek zegt:

      Onze soto is inderdaad veel lekkerder dan hun saoto soep. Dat vind ik ook van onze pisang goreng. Zij gooien over hun bakabana pindasaus. Aneh toh? Ik moet wel toegeven dat ik hun dawet lekkerder vind dan onze cendol/dawet.

      En indisch en Indonesisch eten is haast hetzelfde. Alleen er zijn een paar typische indisch gerechten die de indonesische keuken niet kent.

    • CJ Lentze zegt:

      Ed, aangezien ik het meest bekend ben met (en dol op) de petjel uit mijn oma’s keuken, beschouw ik het maar als een typisch Boxméérs gerecht. 😉

      Daar zijn bij de bezoekjes over en weer ook veel recepten uitgewisseld, met als gevolg dat er nu best een aantal Boxmerenaars rondlopen die lekkere soto’s en sajoers kunnen koken.

      • Ed Vos zegt:

        “typisch Boxméérs gerecht. ”

        Dat klinkt al veel beter.

        Overigens waar je ook eet, het eten smaakt (vrijwel) altijd anders. Ik kocht een paar maanden bij een surinaams afhaalrestaurant een portie nasi-goreng. Het had een speciale naam, ben ik vergeten, het zag er bruin uit als gosong. Dat was dan voor de eerste en laatste keer..

  8. Surya Atmadja zegt:

    P.Lemon, op 1 november 2012 om 14:46 zei:
    Op een forum.indonesiepagina.nl nog even kunnen checken wat ik vermoedde:
    ———————————————————————————————-
    Ene Sidia schreef ook omong kosong :
    “Er is wel verschil tussen de ene gado gado en de andere .
    Geldt ook bij pecel .
    In principe de javaanse of Sundanese versie .
    Zelfs bij gado2 heb je ook gado gado Djakarta en dat is anders dan de Sundanese of Javaanse.”
    ——

    Bij pecel , lotek, gado2 , karedok zijn het de saus die het maakt.
    Je hebt met santen of zonder santen, en in combinatie met kencur.
    Ook de samenstelling van de basisgroenten zijn verschillend.
    Gado2 is lotek of pecel met toevoeging van ei, tahu, tempe .
    De (wereld) beroemde Gado2 Jalan Tjemara (Menteng) of Gado2 Boplo (beiden in Jakarta) hebben ook een speciale pindasaus.

    • Jan A.Somers zegt:

      Het woord gado gado heb ik pas in Nederland leren kennen. In Soerabaja aten we pecel. Kan het zijn dat pecel iets is uit Oost-Java/ Madoera?

      • van Beek zegt:

        Pak Somers,

        Pecel is anders dan Gado-Gado. Pecel is volgens mij meer javaans. Ik vind pecel ook heter dan gado-gado.

        Hier heb ik een uitleg van het verschil gevonden op een Indonesische(met oude spelling) forum. U verstaat maleis?

        Perbedaan pertama pada boemboenja, kalo petjel boemboenja ditoemboek troes dientjerin pake air, biasanja air asam djawa ato air hangat biasa, troes petjel djoega dikasih kentjur. Nah, kalo gado-gado boemboenja abis ditoemboek dimasak, kadang ditambahin santan (belon pernah njitjip nih), troes gak pake kentjoer. Kalo dari varian sajoernja, petjel poenja reboesan kangkoeng, tauge sama koebis, troes kalo gado-gado, ditambahin lagi sama irisan selada, kadang ada djoega daoen pepaja (paiiittt T_T), sama irisan kentang reboes + telor reboes,,,, Kalo soal boemboenja lebih haloes ato kasar, tergantoeng versi daerah and selera masing-masing,,,

        Dan vraag ik me toch af wat lotek is? is dat dan varian Soenda pak Surya?

      • van Beek zegt:

        Karedok is toch ook een beetje hetzelfde als pecel, gado-gado en lotek?

  9. Pierre de la Croix zegt:

    Petjel, lotèk, gado-gado …. Hoort roedjak ook niet in het rijtje thuis? Bij ons thuis in Semarang werd wel eens de bibik petjel binnen geroepen, maar nooit de bibik gado-gado en het woord lotèk voor iets wat op petjel leek leerde ik pas kennen in Bandoeng, op vakantie bij Pa. Ik was toen niet zo’n fijnproever dat ik op de verschillen (if any) lette.

    Was die 1ste generatie er nog maar in groten getale om ons het licht te doen zien. Die honderden zo niet duizenden omaatjes en tantetjes die dagenlang in die veel te kleine keukens van die flatjes en doorzonhuisjes van Den Haag tot Appelscha stonden te radjang-radjang, oelek-oelek, poeter-poeter, itjip-itjip, gorèng-gorèng en masak-masak om de verjaardag van oom Tjok of de bruiloft van Si Nono met Noesje luister bij te zetten.

    Pak Pierre

  10. Jan A.Somers zegt:

    We zij duidelijk op een Indisch forum!!! Geen Indonesisch/Chinees!!

  11. van Beek zegt:

    IK heb het volgende gevonden:

    KAREDOK
    Bumbu kacang: Biasa
    Sayuran:Mentah

    Karedok is most easily distinguished from the four food. This is because the vegetables used in a state of raw uncooked alias. Seasonings using kencur. While the three other foods use cooked vegetables and seasonings in advance not to use kencur.

    Lotek
    Bumbu kacang: Biasa ditambah kentang rebus dan bawang putih
    Sayuran: Matang

    The other type is lotek. This type of cuisine lotek beans mixed with spices boiled potatoes, so the seasonings a bit thick. Also use extra garlic.

    Gado-gado
    Bumbu kacang: Dimasak ditambah santan
    Sayuran: Matang ditambah selada

    For this type of mixed foods, spices his dishes cooked in advance and mixed with coconut milk. Usually it added vegetables with lettuce, where for other foods do not use lettuce.

    Pecel
    Bumbu kacang: Biasa
    Sayuran: Matang

    Well, if pecel means other than the three above, namely, peanut sauce is not cooked, not mixed with boiled potatoes and spices are not mixed with garlic. Obviously cooked vegetables first.

  12. Mas Rob zegt:

    Het zijn lokale specialtiteiten.

    Pecel is Javaans, Gado-gado komt uit Jakarta. Lotek is Sundaas en de lotek variant met rauwe groente heet karedok.

    En dan heb je ook nog ketoprak Jakarta…

  13. Surya Atmadja zegt:

    Pecel (“Javaans”) , lotek ( “Sunda) lijken op elkaar qua de geblancheerde groenten en de saus van kacang .
    Gado2 heeft naast groenten ook vaak toevoeging van gekookte ei, tahu, tempe en lontong . De saus heeft geen kencur en soms met toegevoegde santan .
    De Javanen en Sundanezen zijn “broedervolken”, dus het zou kunnen dat in het verleden er een kruisbestuiving bestaat mbt hun gerechten.
    Karedok is typisch Sundanees, de groenten zijn rauw , was een lievelingsgerecht van mijn moeder , ik vind het ook lekker.
    Gado2 , vooral de versie Betawi was de lievelingsgerecht van mijn vader.

    Ketoprak heeft geen groenten toevoeging , bestaat uit bihoen, tahu en nog een paar ingredienten .
    De saus kacang smaakt ook anders , soms met toevoeging van kecap manis.

    De bevolking van Batavia was Vroeger import, nakomelingen uit Java ( resten van o.a expeditieleger van Sultan Agung-1628-1629) en Sundanese ( inclusief Bantamezen), vandaar dat de zgn Orang Betawi ook de lotek/pecel het kennen en bepaalde toevoegingen doen.
    Resultaat is de gado gado (Betawi).
    Omdat de Javanen, Sundanezen en oud Betawinezen ook naar andere plaatsen verhuizen heb je bij andere eilanden diverse soorten afgeleide gado2 -lotek en pecel.

    Rujak en asinan (beroemd is asinan Bogor-Betawi- uiteraard heb je ook andere versie van andere plaatsen ) zijn vaak tussendoortjes, terwijl ketoprak , gado2, lotek , pecel vaak als een “volwaardige”maaltijd gezien kan worden .
    Vaak door de toevoeging van lontong of nasi(witte rijst) .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.