Oorlog in Nederlands-Indië

11 januari 1942
Oorlog in Nederlands-Indië   69 jaar geleden – In 1942 verklaart Japan de oorlog aan Nederland en valt Nederlands-Indie binnen.

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

90 reacties op Oorlog in Nederlands-Indië

  1. Jan Somers zegt:

    Japan heeft nooit de oorlog aan Nederland verklaard. Japan viel de Verenigde Staten aan waarop het Nederlands Indische gouvernement ons land in oorlog met Japan verklaarde. Een kleine nuance, maar het effect was natuurlijk hetzelfde.

    • Wal Suparmo zegt:

      Oorlogs cummunique: WEES NIET BANG! WIJ ZIJN GEREED! KOM MAAR OP.! De Jap. met hun spleetogen kunnen niet eens rechtschieten.Wij zuloen hun een warme welkom bezorgen met onze 70.000 roemrijke KNIL soldaten met VOC klewangs en 1885 HUMBURG karabijen.!

  2. Henk zegt:

    11 januari 1942??
    Neen, op 8 december 1941 ’s morgens om half zeven had gouverneur-generaal van Starkenborgh in een korte toespraak bekendgemaakt dat Nederland Japan de oorlog had verklaard.
    Op 8 maart 1942 capituleerde het KNIL,precies na 90 dagen strijd.De Japanse bezetting van Ned.Indi duurde tot 15 augustus 1945 toen Japan voor de geallieerden capituleerde.

  3. Jan Somers zegt:

    Nog een nuance: Nederland heeft niet de oorlog verklaard, dat zou een daad van agressie zijn, juridisch kan dat helemaal niet. De GG had bekend gemaakt dat Nederlandsch-Indi zich in staat van oorlog (met Japan) verklaarde, dat is een feitelijke constatering zoals in de Indische Staatsregeling 1925, Art. 33 omschreven. Hiermee kreeg de regering diverse bevoegdheden, en is een uitbreiding van de staat van beleg. Het lijkt pietluttig, maar je moet goed opletten geen ruzie met het volkenrecht (= agressie) te krijgen. Je zou er ook alle aanspraken op de aanvaller mee verliezen.

    • RLMertens zegt:

      @JASomers; ‘Tegen Japan, niet de oorlog verklaard etc’ – Vandaar dat er daarna geen tegen Japan slechts actie is gepleegd. Nou ja, enkele duikboten door onze KM per abuis naar de zee bodem gejaagd. – Ook aan de Republiek Indonesia is in 1945 geen oorlogsverklaring afgegeven. Alles conform onze Indische Staatsregeling 1926, art.34. Vandaar dat er alleen bij de constatering van die proklamasi gebruikt werd gemaakt van diverse bevoegdheden. Dus maar met een politie optreden. Je zou alle aanspraken mee kunnen verliezen…Dat het wereld forum daar anders tegen aankeek… een kwestie van pietluttigheid.

      • Jan A. Somers zegt:

        Waarom toch zo moeilijk. Er was een afspraak met Amerika en Engeland (bekend bij Japan), dat een aanval op de een zou worden aangemerkt als een aanval op allen. Heel normaal, net zoals nu in de NAVO. Toen Amerika was aangevallen was Indië dus ook aangevallen. Maar om het bestuur de bijzondere machtigingen te geven, en de krijgsmacht toestemming te geven de wapens te gebruiken, is een bijzondere bestuurlijke maatregel nodig, het afkondigen van de staat van oorlog. Al eerder, op 10 mei 1940, was de staat van beleg al afgekondigd om het bestuur in staat te stellen de nodige maatregelen te treffen, buiten de grondwet en de IS om. Het is dus niet zo hijgerig. En de RI kon geen oorlog worden verklaard (dat mag niet eens), de RI was geen staat, er was niks te verklaren. Een opstand binnen het koninkrijk. Ook volkenrechtelijk niet zo bijzonder, er is sprake van een National Liberation Movement, toen nog ‘de facto’ genoemd. Catalonië probeert het nu ook, ik volg dat met bijzondere belangstelling. En wanneer Noord-Ierland, Schotland? Koerdistan! Het was overigens niet de Indische Staatsregeling van 1926, maar van 1925, art. 33. Maar art.34 was niet relevant, het was een koninkrijksaangelegenheid waarin de GG niet bevoegd was. Ik gebruik overigens de tekst uit het Indisch Staatsblad 1925, No 447, omdat ik dat in huis heb. Na die tijd zijn er belangrijke wijzigingen geweest en omnummeringen. Sorry voor dat probleem.

        • RLMertens zegt:

          JASomers; ‘waarom toch zo moeilijk’- Wie doet moeilijk? Wat is het verschil/effect(!) tussen de verklaring; -een oorlogsverklaring en – zich in staat van oorlog te verklaren?
          In beide gevallen worden toch – aan het bestuur bijzondere machtigingen te geven?
          Vindt u het ook niet een geneuzel? Want in beide gevallen/situaties zitten de burgers ten slotte toch in de ellende. Dat was het toch het resultaat van onze gg.Tjarda’s stoere staal?
          Was hij het ook niet, die bij de capitulatie van Indië uitriep; ‘liever staande te sterven dan knielende te leven’? Toen hij het overgave document weigerde te onderteken en het aan Ter Poorten overliet. ( staande is hij uiteindelijk uit Mantsjoerije bevrijd) En het lot van Ter Poorten?

        • Jan A. Somers zegt:

          Een oorlogsverklaring mag al heel lang niet meer, een publiekrechtelijke onrechtmatige daad. Dat is nu geregeld in Art. 42 van de Veiligheidsraad waarin kan worden besloten tot militair optreden. De staat van oorlog is een interne nationale situatie waarover de aanvallende partij wordt ingelicht.
          Misschien interessant is dat Irak de aanval op de Koerden in Kirkuk heeft geopend, zonder oorlogsverklaring. In hun ogen (terecht) een binnenlandse politionele actie om de bedrijven weer in staat te stellen de oliewinning weer op te nemen. Weet u het nog: Operatie Produkt? Alleen hoor je nu hier niemand over. En Amerika zal het ook interessant vinden, gezien de betrokken Amerikaanse bedrijven.
          De GG zorgde alleen maar voor misverstanden waar zowel de Nederlanders als de Japanners last van hadden. Hij weigerde ook niet te tekenen, hij had er al niets meer mee te maken. Gouverneur-generaal Tjarda had op last van de regering in Londen al op 4 maart zijn staatsrechtelijke positie als opperbevelhebber overgedragen aan de legercommandant en de waarnemend vlootvoogd. De slechte verhouding tussen Tjarda en generaal Ter Poorten, de legercommandant, de aanwezigheid van de gouverneur-generaal bij de capitulatiebesprekingen en onduidelijkheid over begrippen als ‘algemene overgave’ en ‘beperking van de capitulatie tot Bandoeng’ zaaiden verwarring zowel bij de Nederlandse als bij de Japanse legercommandanten. Hij had er ook niets meer mee te maken, capitulatie is een militaire aangelegenheid. Op 8 maart aanvaarde ter Poorten de capitulatie welke op 9 maart via radio en pers bekend werd gemaakt. Enkele dagen later capituleerden de nog op Java aanwezige Amerikaanse, Australische en Britse legereenheden. De waarnemend vlootvoogd was niet aanwezig en heeft dus niets getekend. De capitulatie gold daarmee niet voor de KM. Generaal Imamura nam bij decreet de bevoegdheden van de gouverneur-generaal over.
          Ik ben nu bezig met een stukje over de gebeurtenissen buiten Java/Sumatra na de oorlog. Weer nieuwe stof om moeilijk over te doen.
          Die bla bla ‘liever staande sterven dan knielend leven’ kwam volgens mij niet van de GG, maar sloot een dagelijks radiopraatje van een voorlichter af. Was dat misschien ene majoor Spit? Dat weet ik niet meer.

        • RLMertens zegt:

          @JASomers; ‘in staat van oorlog etc.’ _ Is het waar, dat Nederland/s -Indië het 1e land was, dat in oorlog was met Japan? Nog vóór de USA ? Als men de film beelden van Koninginnedag, 31 aug.1941 ziet met bijbehorende heldhaftige commentaren, dan moet de overgave voor de Inlanders een schok geweest zijn, dit ‘gezichts-/prestige
          verlies van de kompenie. In de tv.doc. ‘riding a tiger 1993; over de koloniale periode werd aan een Javaanse oude dame gevraagd wanneer de Nederlanders uit Indonesië waren vertrokken. Zij antwoordde 1942!

  4. Henk zegt:

    Bij de NIOD kun je de geluidsfragmenten beluisteren van de toespraak van de G.G.op 8 december 1941, half zeven in de ochtend.Ik herinner mij die ochtend nog heel goed. Stond op het punt om naar school te gaan.
    Geluids-en filmfragmenten.
    In samenwerking met het Ned.Instituut voor Beeld en Geluid.
    Tjarda van Starkenborgh.
    Radiotoespraak over de Nederlandse oorlogsverklaring aan Japan door gouverneur-generaal Tjarda Van Starkenborgh op 8 december 1941, half zeven in de ochtend. In zijn korte rede, een dag na de aanval op Pearl Harbor, stelde de hoogste Nederlandse gezagsdrager dat de Japanse veroveringslust zich niet alleen op de Verenigde Staten en het Britse rijk richtte, maar ook op Nederlands-Indi.”De Nederlandfse regering aanvaardt deze uitdaging en neemt tegen het Japanse keizerrijk de wapenen op.”

  5. Peter van den Broek zegt:

    Het is opmerkelijk dat de Ned. regering in ballingschap in Londen zo maar opdracht gaf aan de GG van Ned. Indie, die plots regeringsvertegenwoordiger werd en de bevoegdheid kreeg de oorlog te verklaren aan een buitenlandse mogendheid Japan, nog vrdat de Amerikanen dat deden. Meestal wordt een oorlogsverklaring als een diplomatiek middel beschouwd en via de diplomatieke kanalen afgehandeld. De regering in ballinschap had dat ook kunnen doen maar vertrouwde haar volkenrechtelijke status (als regering in ballingschap) zeker niet.Zij koos daarom een wat ongebruikelijke weg en ook een ongebruikelijk tijdstip. De diplomaten waren zeker wat van slagschip af en de GG werd plv.diplomaat.
    Hieruit blijkt ook dat een scheiding tussen Indie en het moederland staatsrechtelijk eigenlijk niet bestaat/bestond en Indie niet autonoom was alhoewel de regering dat in bvb Backpay-zaak hoopte doen geloven. Het is een van de vele myhes waarmee de koloniale geschiedenis

    • Jan A. Somers zegt:

      “de bevoegdheid kreeg de oorlog te verklaren aan een buitenlandse mogendheid Japan” Die had de GG allang, op eigen initiatief: IS art. 33, Ter handhaving van de uit- of inwendige veiligheid kan door of vanwege den Gouverneur-Generaal elk gedeelte van Nederlandsch-Indië in staat van oorlog of in staat van beleg worden verklaard.

  6. Boeroeng zegt:

    De regering in Londen zocht mogelijkheden om Amerika bij de oorlog in Europa te betrekken… een snelle oorlogsverklaring aan Japan was een stimulans voor Amerika de oorlog met Japan aan te gaan en zich te verplichten ook in Europa te strijden.
    Overigens had Japan al op 1 december in principe besloten Ned Indi aan te vallen.

  7. Boeroeng zegt:

    Met die oorlogsverklaring – om twijfel bij Amerika weg te nemen- dacht de regering in Londen natuurlijk vooral aan het belang van Nederland te Europa..
    en het belang van de bevolking te Indi buiten de oorlog te blijven was ondergeschikt.
    Maar niet de oorlog verklaren had ook niet veel uitgemaakt…
    Japan wilde pers de controle over de Indische Archipel…vanwege de grondstoffen en de bevolking aan zijn zijde krijgen

  8. Jan Somers zegt:

    Nog steeds: het was geen oorlogsverklaring! Eerst de constatering met als reactie: (…) aanvaardt deze uitdaging en neemt (…) de wapenen op. Dit was dus de reactie op de Japanse aanval waartegen wij ons zullen verdedigen. Met een oorlogsverklaring zit je meteen in de foute hoek, je bent agressor.
    Het kwam ook niet zomaar uit de lucht vallen. Vanaf begin 1941 vonden in Batavia internationale militaire stafbesprekingen plaats over de te volgen strategie inzake de Maleise barrire. Het werd een bondgenootschap waarbij een aanval op een bondgenoot gezien werd als een aanval op alle bondgenoten. (Hetzelfde als nu bij de NAVO) Op 29 juli werd de militaire noodtoestand afgekondigd. Op 1 augustus kreeg Nederland uitsluitsel over Britse ondersteuning bij een Japanse aanval, op 15 augustus besloot de Nederlandse regering deel te nemen aan een oorlog indien Engeland of Amerika zou worden aangevallen. De oorlog zou de politiek inhalen: op 20 november werden alle verloven ingetrokken en tussen 2 en 5 deecember vertrokken alle luchtstrijdkrachten naar hun oorlogsbestemming.

  9. Peter van den Broek zegt:

    Mijne Heren, als je staatsrechtelijke bezig wil zijn, dan moet je wel de wetsartikelen bij halen, kijk art.96 van onze grondwet maar na . Opeens blijkt de GG deel van de regering te zijn, dat is wel een nieuw uitgangspunt, dat is dan wel de feitelijke situatie. En NL was het enige land dat geen Staten Generaal meer had om de oorlog te verklaren en had een regering in ballingschap en dat geeft diplomatiek wel problemen, erkenning en zo.
    Dat Amerika bij de oorlog in Europa werd betrokken lijkt me ook logisch en hoeven niet al die veronderstellingen met de haren worden bijgesleept. Japan is door het driemogendhedenpact van 1940 n van de AS-mogendheden geworden. De Amerikaanse oorlogsverklaring betekent automatisch een oorlogsverklaring aan Duitsland en Italie (waarom moest de VS dan de oorlog verklaren aan een mogendheid aan de andere kant van de aardbol)
    Of de oorlogsverklaring een feitelijke oorlogsverklarings blijkt (volkenrechtelijk was dat natuurlijk ook zo) mag door de feiten gestaafd worden, anders wat deden die NL-militairen daar, toch niet klaverjassen met de Japanners??

  10. Boeroeng zegt:

    Lees hier de uitleg over artikel 96
    Of het nu een verklaring van een situatie van reeds in-oorlog zijn of dat het een verklaring van het starten van een agressie-oorlog is….. ach.. dat is zwartepieten, juridische scherpslijperij.
    Zoals achteraf gebleken is handelde de GG in december 1941 volgens eerdere opdrachten van de Nederlandse regering te Londen.
    Het is wel van belang om een scheiding te maken tussen het belang van de bevolking te Indi en die van de bevolking te Nederland.
    Er is wel wat voor te zeggen dat het in het belang was van de bewoners van de Indische archipel dat de hoogste baas niet partij zou kiezen tussen het militair conflict van Japan versus USA, UK en Frankrijk… Er was een kleine kans door neutraal te blijven dat de archipel niet betrokken zou worden in de oorlog zelf.
    Ik denk dat die kans toch ijdele hoop was en dus was de keuze van de regering te Londen niet zo vreselijk bepalend voor het verloop van de oorlog.
    Wel is het vermoedelijk zo dat het belang van de Nederlandse bevolking te Nederland,9 miljoen, boven die van het belang van de bevolking te Indi, 5 keer zoveel, weer eens voorop stond.
    En dat schrijnt … : het stiefkindschap… ook bekend als kolonialisme.
    Is dat niet in weze hetzelfde als het niet willen voldoen van Nederland van de backpay en materiele vergoedingen ?

  11. Jan Somers zegt:

    Art. 96 van de Grondwet van 2008 is niet relevant. Je moet naar de Grondwet van 1922, Art. 2: De Grondwet is alleen voor het Rijk in Europa verbindende, (…). Art. 60: De Koning heeft her opperbestuur over Nederlandsch-Indi, (…). Art. 61: De Staatsinrichting van Nederlandsch-Indi, (…) wordt door de wet vastgesteld; (…). Die wet is de Indische Staatsregeling van 1925. Art. 33: Ter handhaving van de uit- of inwendige veiligheid kan door of vanwege den Gouverneur-Generaal elk gedeelte van Nederlandsch-Indi in staat van oorlog of in staat van beleg worden verklaard (…). Het verklaren van de staat van oorlog is dus de bevoegdheid van de GG. Natuurlijk zal hij hierover overleg hebben gevoerd met Londen, krachtens Art. 1 lid 2: De Gouverneur-Generaal is wegens de uitoefening van zijn ambt verantwoordelijk aan den Koning. (…). Voor een niet-jurist lijkt het zwarte-pieten, volkenrechtelijk heeft het verschil tussen het starten van een agressie-oorlog en een constatering van het in oorlog zijn grote gevolgen, dat kan ik hier niet uitleggen. Zie Jan A. Somers: Nederlandsch-Indi, Staatkundige ontwikkelingen binnen een koloniale relatie, Walburg Pers, (Het gebaar). Ook de VS en het VK hebben Japan de oorlog niet verklaard, al wordt dit in de wandeling wel zo genoemd. Met belangen van de bevolking of het kolonialisme heeft dit niets te maken, met de staat van oorlog heeft het bestuur bijzondere bevoegdheden, mede te bescherming van de bevolking.

  12. Peter van den Broek zegt:

    Ik ben een niet-jurist maar als Somers goed luistert naar de toespraak van de GG Tjarda.. dan heeft deze het op een gegeven moment over “DE Nederlandse Regeering”. Zoals hij dient te weten had Ned.-Indie geen Regeering in staatsrechterlijke zin, want er was helemaal geen parlement. Bij mijn weten had Ned. indie alleen maar een Gouvernement (zie ook de fout van DE Jong bij de uitzending over de oorlogsverklaring).
    Helaas kan ik in de archieven niet de tekst van de Indische Staatsinrichting van 1925 achterhalen, dus ik kan niet verifieren of bovenstaande juist is. Maar wanneer over “de Koning ic Koningin” wordt gesproken dan weten Somers en ik dat in onze parlementaire democratie daarmee de Koning en de Regeering worden bedoeld. En dus de regering weer verantwoording schuldig is aan het parlement in Nederland, dus de GG kan niet zomaar over alles beschikken niet tegenstaand dat van 1925.
    In de Amerikaanse archieven wordt itt wat Somers beweerd wel gesproken over: Therefore be it Resolved by the Senate and House of Representatives of the United States of American in Congress assembled, That the state of war between the United States and the Imperial Government of Japan which has thus been thrust upon the United States is hereby formally declared; and the President. Dit wordt tevens bevestigd door de rede van Roosevelt op 08/12 aan het Amerikaanse volk. Dat lijkt me toch iets anders dan de eufemikstische uitdrukking “in de wandelgangen”. Dat Japan de oorlog heeft verklaard, formeel en feitelijk aan de VS en Engeland is meer dan duidelijk, zie de Engelse vertaling van de oorlogsverklaring van Japan. De oorlogsverklaring van Japan aan de VS kwam ietswat verlaat, na de aanslag.
    Laten we het er maar op houden dat die dagen in 1942 wel zeer bewogen waren en dat interpretaties kunnen verschillen.

  13. Mas Rob zegt:

    Jan Somers heeft gelijk in zoverre dat de verklaring van de GG geen oorlogsverklaring is, maar een formele constatering van het feit dat Nederlands-Indi in staat van oorlog is.
    Toch roept dit allerlei vraagtekens op. Indi was namelijk ten tijde van de veklaring NIET in staat van oorlog. Japan had Nederlands-Indi op dat moment niet aangevallen en er waren geen oorlogshandelingen tussen Nederland en Japan. Sterker nog, de eerste oorlogshandelingen werden uitgevoerd door Nederlandse vlooteenheden.
    Waarom dan toch die, in mijn ogen overhaaste, verklaring? Dat dit werd gedaan om de GG en het koloniale apparaat meer bevoegdheden te geven, lijkt me te mager als reden. Strategische en bondgenootschappelijke overwegingen, het “braafste jongetje van de klas” willen zijn, een onderschatting van de Japanse aanvalskracht en koloniale eigendunk… Ik heb (nog) geen helder beeld.
    Wat zou er zijn gebeurd als er geen verklaring was geweest en Nederlandse oorlogshandelingen waren uitgebleven? Het is koffiedikkijkerij, en niet erg realistisch omdat het zou betekenen dat de kolonie een koers zou hebben gaan varen los van de rest van het koninkrijk.
    Zeker is wel dat de oorlog sowieso Indi zou hebben bereikt. Daarvoor was Indi voor Japan te belangrijk als leverancier van grondstoffen, en dan met name olie. Zelfs als het Frans-Indochinese scenario zou zijn gevolgd, dan was Nederlands-Indi militair bezet. De Europese bevolking zou hebben moeten collaboreren met de Japanse oorlogsmachine. In ruil hiervoor zou het koloniale apparaat onaangetast zijn gebleven. In den beginnne, althans. Maar nogmaals, het is niet realistische koffiedikkijkerij.
    De geschiedenis is niet te veranderen en “als..dan…” speculaties zijn zinloos.

  14. Boeroeng zegt:

    Een “als… wat dan”-excercitie kan best wel nuttig zijn voor het vinden van nieuwe invalshoeken.
    Maar mijn pointe was ( niet het scenario van een ander oorlogsverloop te schilderen maar..) dat het belang van de Indische bevolking mogelijk ondergeschikt is gemaakt aan het belang van de Nederlandse bevolking te Nederland in de overwegingen van Nederland zich aan te sluiten bij de geallieerden dd 8 december in de pacific war.

  15. Mas Rob zegt:

    Het is maar de vraag welke waarde zulke nieuwe invalshoeken hebben. Het is per definitie gebaseerd op speculatie omdat het situaties in oogschouw neemt die niet hebben bestaan.
    Het doet me denken aan Rudi Kousbroek die eens opmerkte dat hij de Indische geschiedenis van de twintigste eeuw amper kon lezen zonder zich af te vragen wat er van Indi zou zijn geworden als de gemiste kansen WEL waren benut. Hij was er tevens van overtuigd dat het een zinloze exercitie was, omdat de kansen niet KONDEN worden benut, gezien de aard van de kolonie en haar pleitbezorgers.
    De vraag of de belangen van de bevolking in Nederlands-Indi ondergeschikt werden gezien aan die van de Nedelandse bevolking, gaat uit van de veronderstelling dat een dergelijke tegenstelling onderdeel was van de overwegingen van de regering in ballingschap. En dat is nog maar zeer de vraag.
    Het lijkt me eerder dat de focus was gericht op het winnen van de oorlog, een oorlog die op de eerste plaats werd gezien als een Europese oorlog tegen Nazi-Duitsland. Het centraal stellen van het lot van de bevolking en een tegenstelling tussen Nederland en Indi lijkt me vooral een naoorlogse interpretatie van de geschiedenis.
    Maar in het geval dat een belangentegenstelling tussen de bevolking van Nederland en Indi inderdaad onderdeel van de overwegingen zijn geweest, dan lijkt het me niet vreemd of opvallend dat de belangen van die van Nederland als moederland prevaleerden. Het zou pas vreemd zijn als andersom het geval zou zijn geweest.

  16. Door haar vlucht naar Engeland had de Nederlandse regering opgehouden te bestaan (indertijd overtreding van artikel 21 van onze grondwet). Ze was dus helemaal niet bevoegd om Japan de oorlog te verklaren. Daarnaast heeft Japan de oorlogsverklaring naast zich neergelegd. Zie mijn artikelen:
    http://gerard45.bloggertje.nl/note/14065/de-ongrondwettige-vlucht-van-kroon-en.html
    http://gerard45.bloggertje.nl/note/12750/de-overhaaste-nederlandse-oorlogsverklaring-aan-japan.html
    Gerard

  17. Boeroeng zegt:

    Dat er een tegenstelling was tussen de 50 miljoen van Indi/Indonesi en de 9 miljoen van Nederland is met veel geweld duidelijk geworden na december 1941.
    Het schijnt dat -mogelijk- op een enkele verlichte geest/moment na voor de regering in Londen die tegenstelling er niet was bij de overwegingen actief deel te nemen aan de pacific war.
    Althans, ik heb nooit gehoord dat historici melden dat men te Londen de belangen van die 50 miljoen meewogen op dit onderwerp.
    Mij lijkt dat er een eeuwenlange vanzelfsprekendheid was dat de belangen van Nederland voorop staan.
    Niks vreemds aan… dat was al eeuwen bekend.
    Maar men kan wel de vraag stellen waarom zoveel jaren later
    er in de publieke opinie nauwelijks getwijfeld word aan de juistheid van die oorlogsdeelname dd 8 december 1941…. in het licht van het belang van die Indische bevolking neutraal te blijven,
    Ik moet dat toch zien als onderdeel van het collectief doodzwijgen van het Nederlands kolonialisme.

  18. sigeblek zegt:

    Prachtig , prachtig om te kunnen lezen over de Nederlandsch Indische bevolking.
    Bedoelt men die bijna 300.000 Nederlanders of ook de “Inlandse ” bevolking ?
    Ze werden namelijk (bijna) niet vergenwoordigd bij die zogenaamde parlement.

  19. Mas Rob zegt:

    Het is een open deur dat de inheemse bevolking van Nederlands-Indi andere belangen had dan die van het koloniale bestuur en Nederland.
    Maar dat was wat mij betreft ook niet aan de orde. Ik vroeg me af of een belangentegenstelling tussen de bevolking van Nederland en die van Indi deel was van de overwegingen om over te gaan tot deelname aan de Pacific War.
    In de koloniale optiek vielen de belangen van de Indonesische massa’s samen met die van het moederland, het koloniale bestuur en de Europese bevoling van Indi – of de inheemse bevolking hier mee eens was, deed niet ter zake. In Nederlandse ambtelijke en politieke kringen werd veelvuldig gesproken van een lotsverbondenheid tussen Holland en Indi.
    De Indische bevolking zou, zo werd geredeneerd, in een zeer lang proces moeten worden opgevoed tot burgers die zelfbestuur en, in de nevelen der tijd gehuld, onafhankelijkheid zouden kunnen dragen. Wie begin jaren veertig zou hebben beweerd dat Indonesi binnen afzienbare tijd onafhankelijkheid zou kennen, zou of zijn uitgelachen of van een verontwaardigde repliek gediend.

  20. sigeblek zegt:

    Het is wel terzake doende of de “koloniale heersers” gesteund werd door de inlandse bevolking .
    Door dat te ontkennen had men later gemerkt toen de rekening werd gepresenteerd.
    Gemakshalve vergeet men dat de pribumi’s middels hun leiders tot 2x toe hun steun/samenwerking verlenen .
    Zie Petitie Soetardjo en GAPI.
    Dus wat kan de Nederlandse samenleving (bijna 300.000)in een grote land doen om de invasie van de Japanners te weerstaan ?
    De meeste pro Nederlandse pemuda’s (opleiding-vorming)werden later de kader die het verzet tegen Nederland leiden.

  21. H.W. Vos zegt:

    Meneer J.A. Somers (geb. 1930 Surabaya) heeft met zijn boek Nederlandsch-Indi: Staatkundige ontwikkelingen binnen een koloniale relatie een zeer leesbaar boek geschreven die ik iedereen kan aanbevelen die geinteresseerd is in de Nederlandse koloniale geschiedenis, en die het ook nog vanuit een ander perspectief wil bezien.
    Een ander boek dat ik iedereen ook kan aanbevelen is de Garoeda en de Ooievaar van Herman Burgers.
    Inderdaad, na de onverhoedse aanval op Pearl Harbor,terwijl de onderhandelingen over over de opheffing van het handelsembargo tegen Japan nog gaande was, en het aan land komen van Japanse troepen op Malakka, nam Nederland de wapens op tegen Japan.
    Er was immers sprake een bondgenootschap waarbij een aanval op een bondgenoot gezien werd als een aanval op alle bondgenoten.
    Duidelijker kan het niet, of zie ik iets over het hoofd als dilettant?

  22. Mas Rob zegt:

    Ja, maar de manier waarop het een en ander plaatsvond roept vragen op. Nederland verklaarde Japan de oorlog (slechts enkele uren na de aanval op Pearl Harbor!) voordat de direct betrokkenen, Engeland en, vooral, de VS, hadden gereageerd. Waarom toch die haast?
    Verder is er de vraag naar de legitimiteit van de verklaring en de manier waarop deze tot stand kwam.
    Het NIOD vindt, naar de informatie op de eigen website, de snelheid van de verklaring “niet verwonderlijk”. Ik vind die conclusie zeer voorbarig.
    De site van het NIOD geeft overigens een aardig overzichtje van hoe de verklaring tot stand kwam. Het laat zien dat in tijden van oorlog crisis toeval, vergissingen en adhoc beslissingen een grote rol spelen. Zie: http://niod.al-m.nl/nl/thema/11/verdieping/114.html .

  23. Mas Rob zegt:

    Sigeblek schreef: “Het is wel terzake doende of de “koloniale heersers” gesteund werd door de inlandse bevolking.”
    Ik had het over het koloniale gezichtspunt, niet over een feitelijke analyse van de koloniale situatie.

  24. H.W. Vos zegt:

    Op de vraag “waarom die haast”, kan ik slechts 1 verklaring vinden. Na de eclatante overwining van Japan op Rusland, bestond er voor de Nederlandse regering slechts 1 potentiele vijand cq agressor in Azie. Japan. Een inval van de Japanners in Nederlands-indie zou wellicht het einde kunnen betekenen van de kolonie. Dit hield dus o.a. in dat een mogelijke agressie van de kant van de Japanners zo snel mogelijk moest worden beantwoord met een vernietigende tegenreactie, in de hoop en verwachting dat de anderen, de Britten en de Amerikanen,wel snel zouden zouden volgen en bijstand verlenen.
    Het antwoord op de vraag over de legitimiteit van de verklaring en de manier waarop deze tot stand kwam, moet ik u allen schuldig blijven
    Men had eea toch al ruim van te voren voorbereid? Het hele kabinet was erop voorbereid om op stel en sprong bijeen te komen (na een daad van agressie van de kant van de japanners). Een draaiboek lag al klaar.(De site van het NIOD). Het wachten was slechts op zoiets als een Pearl Harbour.

  25. sigeblek zegt:

    Mas Rob schreef:
    Ik had het over het koloniale gezichtspunt, niet over een feitelijke analyse van de koloniale situatie.
    =======================================================
    Dat het altijd vanuit de koloniale gezichtspunt werd verklaard is duidelijk.
    Dus eenzijdig en geen rekening houden met de bewoners van Nederlands Indie , blind en of doof zijn voor de veranderde situatie en dat geeft wel gevolgen.
    De uittocht van de Indische Nederlanders .
    En toch is het interessant om te weten hoe het gegaan zou zijn als de Nederlanders ook aan de belangen van de N.O.I bewoners denken.

  26. Jan Somers zegt:

    Staat van oorlog/beleg:
    Iedere keer valt het mij op dat een discussie over Indi terecht komt in complottheorien. In de verhoudingen Indi vs Nederland schijn je er ook makkelijk in terecht te komen omdat de bestuurlijke verhoudingen al sinds de VOC-tijd moeizaam zijn geweest. De daaruit volgende wetgeving is dan ook rommelig en niet altijd ondubbelzinnig. Beide partijen moesten altijd tevreden worden gesteld. Het vaststellen van de staat van oorlog had niets te maken met allerlei complotten, gesjoemel met bevolkingsgroepen, kolonialisme e.d; niemand wist wat oorlog betekende, niemand had ervaring met oorlogsrecht en de rommelige bestaande wetgeving zorgde voor vervelende missers. Japanners waren scheel want zij droegen rare brilletjes, en konden dus geen bommen richten. Hun vliegtuigen waren van blik net als hun gemporteerde speelgoed. Onze radio-propaganda eindigde altijd met: liever staande sterven dan knielend leven. De presentator verdween met de eersten naar Australi.
    De ABCD (later ABDA) bondgenoten hadden al in augustus 1941 ter verdediging van de Maleise barrire (toegang voor Japan tot de Indische Oceaan, met Indi op een cruciale plek) afgesproken dat een aanval op n zou worden opgevat als een aanval op allen (net als nu in de NAVO). Zonder vaststelling van de staat van oorlog/beleg (geen oorlogsverklaring!!) heeft een regering geen bijzondere bevoegdheden. Met het vaststellen van de staat van beleg in mei 1940 konden in Indi o.a. Duitse schepen worden opgebracht, Duitsers worden genterneerd, Duitse banktegoeden worden bevroren. Vr de oorlog konden Japanse vissers-/spionnageschepen alleen maar naar buiten de territoriale wateren worden gestuurd, niet opgebracht.
    De Amerikaanse vaststelling van de staat van oorlog was het meest eenvoudig, de VS konden naar buiten altijd als een soevereine eenheid optreden. De Engelse vaststelling was een stuk ingewikkelder, behalve het VK was hier natuurlijk sprake van een veelheid in staatkundige vormen. Nederland had weer een ander probleem. De GG was bevoegd om voor Indi de staat van beleg/oorlog af te kondigen, maar de daartoe nodige uitwerkingsregelingen waren nooit vastgesteld. Of hij dat daardoor ook feitelijk kon was een ander verhaal. Volgens de grondwet van 1922 bestonden er geen kolonin, Indi was een deel van het koninkrijk. Formeel althans, de Indische Staatsregeling van 1925 vertelt soms een ander verhaal dan de grondwet, die overigens krachtens Artikel 2 niet voor Indi gold. Ze waren toen overigens vergeten de naam Ministerie van Kolonin af te schaffen. Voor het buitenland gold de koning en de koninkrijksregering als de soeverein, ook voor Indi. Wanneer de GG dan voor Indi de staat van oorlog vaststelt raak je al gauw het Koninkrijk der Nederlanden en gaat de koninkrijksregering piepen. Het is dan handig dat de koninkrijksregering de staat van oorlog voor het hele koninkrijk vaststelt, dat de GG het ook deed voor Indi was eigenlijk niet meer nodig, maar staatsrechtelijk alleen maar correct. Deze handelswijze was ook nodig in verband met de bijzondere status van de Koninklijke Marine incl. de Marineluchtvaartdienst. Het KNIL was een orgaan van het Indische bestuur met als hoofdtaak de handhaving van rust en orde en stond onder verantwoordelijkheid van de Indische regering. De externe verdediging was bij de Koninklijke Marine gelegd, maar als orgaan was de KM (en de MLD) een koninkrijksaangelegenheid. Wanneer de staat van oorlog alleen voor Indi had gegolden, was het op zn minst twijfelachtig of het optreden van de KM binnen het oorlogsrecht wel legitiem was geweest. Dit verschil tussen KNIL en KM komt ook duidelijk naar voren bij de capitulatie: de capitulatie gold slechts het KNIL, de overgebleven vliegboten van de MLD weken uit naar Australi, een legitieme oorlogshandeling.
    De status van de Gouvernements Marine vormde ook een probleem binnen het oorlogsrecht. Het was geen oorlogsmarine, de opvarenden waren burgerlijk ambtenaar. In mei 1940 was de GM gemilitariseerd om ook oorlogstaken te kunnen uitvoeren. Zo werd het kabelschip Zuiderkruis waar mijn vader gezagvoerder op was omgebouwd tot bevoorradingsschip voor de onderzeedienst en de MLD, en moest mijn vader ineens een pistool dragen, wat hij nogal griezelig vond. Bij de capitulatie werd de GM gedemilitariseerd, de Japanse legerleiding ging hiermee akkoord. Bij enkele schepen van de GM kwam dit bericht echter niet, of te laat aan. De opvarenden pleegden nog oorlogshandelingen zoals het vernielen van militaire installaties en het tot zinken brengen van hun schip. De plaatselijke Japanse commandanten zagen hierin een overtreding van het oorlogsrecht, in enkele gevallen werden opvarenden als francs-tireurs standrechterlijk terecht gesteld. Oorlogsrecht is kennelijk niet alleen maar juridische scherpslijperij! Voor mij is hiermee deze discussie gesloten.

  27. Peter van den Broek zegt:

    Over de haast (hoeveel meter haast was er eigenlijk) schijnt enige klaarheid te komen. De oorlogverklaring aan Japan lag al bij de hand bij de Regering in ballingschap (zie L. de Jong) en met zoiets moet je natuurlijk niet gaan treuzelen. Anders zouden de andere mogendheden de indruk krijgen dat Nederland bakzeil wilde halen. Opmerkelijk is wel dat de Nederlandse oorlogsverklaring niet gecoordineerd werd met de andere mogendheden.
    Nederland wilde een oorlogsverklaring op Nederlands grondgebied laten plaatsvinden en Ned.Indie was het enige en nog ondeelbaar bezit van het Koninkrijk.
    Daar komt nog het tijdverschil bij en dan lag Ned.Indie natuurlijk uren voor op de VS en Engeland. Dat kan een verklaring zijn van die “visuele haast” uit Londens oogpunt. Ikzelf heb uit de verslagen van Min. President Gerbrandy noch van die Min van BZ Van Kleffens iets kunnen vinden over haast maar ik zoek door in de jungle van de Nederlandse archieven

  28. Pak Pierre zegt:

    Waarom toch die haast ….?
    In het boek “De Indonesische Quaestie” (ik houd de oorspronkelijke spelling maar aan) van Mr. Dr. C. Smit wordt misschien een tipje van de sluier opgelicht.
    Smit schreef (ik citeer weer in de oorspronkelijke spelling): “Nadat ons land op 10 mei 1940 in den oorlog betrokken was geraakt had het zich aanstonds geschaard aan de zijde der geallieerden (“Aanstonds”, want NL was tot dan immers strikt neutraal – Pierre de la X). Maar dit bracht dan ook mee, dat toen Japan op 7 december 1941 met zijn aanvallen op Pearl Harbor, Hongkong en Singapore, aanvallen dus op onzen actuelen bondgenoot Groot-Brittanni en onzen potentilen bondgenoot de Verenigde Staten, deze landen den oorlog verklaarde, wij niet behoefden te wachten, totdat wij – evenals in mei 1940 -zelf werden aangevallen; na ernstige discussie viel dan ook het besluit dat wij thans zelf den oorlog hadden te verklaren”.
    Een noot verwijst naar “Gerbrandy, pag. 119”. In de bibliografie achter in het boek staan bij P.S. Gerbrandy twee titels vermeld: “Enige hoofdpunten van het regeringsbeleid in Londen gedurende de oorlogsjaren 1940 – 1945” (Den Haag, 1946) en “Indonesia” (Londen, 1950).
    Ikzelf kan mij heel goed voorstellen dat de NL regering in ballingschap zich tegenover haar gastheren de Britten verplicht voelde om kaki sepuluh, luid en duidelijk hun zijde te kiezen toen Japan zich de facto aandiende als vijand. Een vijand die bovendien – inderdaad meneer Somers – schromelijk werd onderschat.
    In haar enthousiasme om solidariteit te betonen zal de NL regering misschien niet zo hebben gelet op de formeel juridische verpakking van haar boodschap aan de Japanse regering. Japan had immers ook net zonder plichtplegingen een Amerikaanse vlootbasis aangevallen.
    Wellicht hebben de serieuze gravers in de Indische historie nog iets aan bovenstaand citaat uit het boek van Smit dat ik onlangs uit een boedeltje heb mogen verwerven. Voor mij is alles, zoals ik al eerder ergens heb geschreven, “water under the bridge”. Het is gebeurd, de karavaan trekt verder. Van de geschiedenis lijken wij (of “zij”?) niets te leren. We breken nog steeds geweertjes. Eindeloos neuzelen wij nu over een missie naar Kunduz. Ze mogen daar vooral niet vechten ……
    Slechts voor de goede orde en wat mij betreft niet relevant in het kader van het onderwerp, een trivialiteitje. De heer Peter Van den Broek schrijft: “Nederland wilde een oorlogsverklaring op Nederlands grondgebied laten plaatsvinden en Ned.Indi was het enige en nog ondeelbaar bezit van het Koninkrijk”. Waren de rijksdelen in “de West”, t.w. Suriname en de Antillen, toen geen “ondeelbaar bezit” van het Koninkrijk?.
    Pak Pierre

  29. Peter van den Broek zegt:

    Nederland had ook vanuit Suriname en de Antillen aan Japan de oorlog kunnen verklaren maar ik denk dat dan niemand Nederland serieus had genomen. En de regering in ballingschap wilde serieus genomen worden.
    Ik denk dat er van geen haast sprake en wel om de voor de hand liggende rede. De Nederlandse regering in ballingschap hoefde in tegenstelling tot Engeland en de VS geen rekening te houden met een parlement (zoals de Grondwet voorschrijft) en kon zodoende deze omslachtige weg (bijeenroepen van beide kamers) vermijden en “na ernstige discussie dwz discussie in de regering en daar ben je wel heel gauw klaar mee” (zie Gerbrandy zelf) direct en “snel” de oorlog aan de Japanners verklaren.
    Voor de juridische gravers geeft het proefschrift van Koerver “De besluitwetgeving van de Nederlandse regering in Londen in internationaalrechterlijk en staatsrechtelijk perspectief” voortreffelijk uitsluitsel over de juridische status van die oorlogsverklaring, de status van de regering in ballingschap, voor zover ik het mijn beperkte kennis van Staats- en Volkenrecht kan volgen.

  30. Wal Suparmo zegt:

    Of Nederland werkelijk serieus was met de defensie van Ned.Indie dat uitstrekt van Londen tot Moscow. Met zijn 70 000 KNIL en 10 000 Australische soldaten.Alleen maar onder leiding van EEN luitenant generaal(Hein Terpoorten) en en een kolonel;( D.Scott ?).Met klewangs nan de VOC tijd en HUMBURG 1885 karanijnen.Ook Buffalo vliegtuigen tehen de ZERO’S.

    • Jan A. Somers zegt:

      Het KNIL was er niet voor de uiteindelijke verdediging van Indië. Verdediging van een eilandenrijk is niet mogelijk door een landleger. Doelstelling: weerstand bieden totdat hulp wordt geboden. Verdediging van de Rijksgrenzen was in Indië toebedeeld aan de KM. In mijn diensttijd was het leger (Nederland in vredestijd!!) ruim 100.000 man/vrouw. Met daarbij NAVO. Voor een landje zo groot als een kwart van Java!

      • Loekie zegt:

        ” Een andere moderniteit was de inzet van ‘black clandestine broadcasts’ door het zuidelijke leger in Saigon. Deze radio-uitzendingen van 1 tot 9 maart zorgden voor een grote hoeveelheid desinformatie die de toch al tamelijk chaotisch verlopende verdediging  door het KNIL verder ontregelde. Zo blijkt de verwarring over de wapenstilstand- c.q. capitulatie-orders van het KNIL op 8 maart te herleiden naar deze clandestiene radio-uitzendingen.”
        http://www.militairespectator.nl/thema/geschiedenis-operaties/artikel/de-invasie-van-nederlands-indi%C3%AB-vanuit-japans-perspectief

        • Peter van den Broek van een andere generatie zegt:

          Wie dienen ons wel door de feiten laten leiden.

          Het KNIL had de pretentie om Ned. indie te verdedigen, kijk maar naar de laatste militaire parade in Batavia, waar het KNIL vol trots al haar wapens liet zien.
          De hele Nederlandse propaganda was er op gericht de bevolking in haar blanke superioriteit te laten gelovend zij onverslaanbaar was tegen die spleetogen die daardoor daardoor hun geweren niet konden richtten.

          Er bestaan duidelijke schetsen die laten zien hoe de Japanners Ned. indie aanvielen. Nadat de geallieerde vloot onder SBN Karel Doorman in de Javazee e.o. tot zinken was gebrach, namen de Japanners Java in een tangbeweging , een aanval op 2 plaatsen op Java, de Japanners hadden vrij spel tegen een leger dat geen leger genoemd kon. worden. Het KNIL was geschikt voor politionele acties maar een echte oorlog, ook tegen de Indonesiers kon nooit gewonnen worden, daarvoor was het leger niet alleen ongeschikt en te klein, maar hadden zelfs niet de legitimatie om ten strijde te trekken. Nederland zat toch aan de verkeerd kant van de Geschiedenis?

        • Jan A. Somers zegt:

          “door de feiten laten leiden.” Uit de defensiegrondslagen: “(…) 8. Indien Nederlandsch-Indië ondanks het ernstig pogen om buiten den oorlog te blijven, daarin betrokken wordt, zal de aanwezige weermacht met de voorhanden middelen zich zoo goed mogelijk tegen elke bezetting van ons grondgebied verzetten, in afwachting van den steun, die ons mocht worden verleend. (…)”
          “waar het KNIL vol trots al haar wapens liet zien.” Voor heel Indië, zo groot als heel Europa tot de Oeral was begin jaren veertig een tiental pantserwagens aangeschaft. Die werden van parade naar parade versleept. Prachtig materieel. Ik werd door Japanners onderweg van de melkerij naar Soerabaja eens uitgenodigd daarin te schuilen bij een luchtalarm. Naderhand bedacht ik me dat in een slootje veiliger zou zijn geweest. Heb ze ook tijdens de bersiap bij de Indonesiërs in gebruik gezien.

        • Jan A. Somers zegt:

          “Het KNIL was geschikt voor politionele acties” Daar is in Nederland het Korps Marechaussee voor.

      • Ron Geenen zegt:

        @Voor een landje zo groot als een kwart van Java!@

        Geen kwart, maar 0.32 deel van Java.
        Java is, in vergelijking, 0.3 deel van Ca.

      • Peter van den Broek van een andere generati zegt:

        Ik dacht dat Sinterklaas al voorbij was maar het Zwartepieten gaat gewoon door. De KM, dus ook GM, verantwoordelijk te maken voor de verdediging i.c verlies van Ons Indie doet de “waarheid” met beroep op de feiten geen recht. De wilde opmerking over de defensiegrondslagen verdient wel nuancering.

        Het KNIL te vergelijken met de Marechaussee is wel vergezocht. Althans ik heb geen mortieren, pantserafweergeschut of zware artillerie bij de die laatsten op Schiphol ontdenkt.

        • Jan A. Somers zegt:

          Ik heb de GM niet verantwoordelijk gemaakt voor verdediging, dat was dan ook geen taak van de GM. Dat heeft de KM met de militarisering ervan gemaakt. Terwijl ze in Oedjoeng bleven liggen (met uitzondering van de onderzeeboten) werden ongewapende GMers de Indische Oceaan opgestuurd om Duitse slagschepen te onderscheppen. Ze moesten direct artillerievuur openen (waarmee?).En ze moesten ook de troepenkonvooien naar Australië begeleiden. Met houten mitrailleurs! Met stoomstootjes! Even een correctie, mijn vader kreeg bij de militarisering wel een pistool! Griezelig! En de demilitariseringorders van de KM werden zo chaotisch verstuurd dat deze bij sommige schepen niet aankwamen. Die schepen werden dus tot zinken gebracht waarop Japanse executies volgden, francs tireurs! De GM had wel politionele taken, achter illegale Japanse vissers en zeerovers aan zitten.
          Die Defensiegrondslagen waren gewoon uit een regeringsdocument overgeprikt! Behoeven geen nuancering. Was een regeringsbesluit.
          “vergelijken met de Marechaussee is wel vergezocht” Sorry, maar ik heb die vergelijking niet gemaakt. Ik heb van het KNIL de politionele taak genoemd, en ook de politionele taak van het Korps Koninklijke Marechaussee. Maar ja, u bent dan ook niet verder gekomen dan Schiphol. Daar is maar een heel klein onderdeel actief bij het beheer van de buitengrenzen. In Amsterdam, tijdens de huwelijksrellen en de inhuldigingsrellen van koningin Beatrix weten ze er meer van! En de taken bij terreursituaties. Inderdaad hebben ze geen zware artillerie (KNIL ook niet), wel Bren Gun Carriers. Wel kunnen ze als legeronderdeel gebruik maken van materiel van andere legeronderdelen. Dat heb ik een keer meegemaakt in het oefendorp Crailo.

        • e.m. zegt:

          Knap, de wijze waarop u ingaat op verbalismen en drogredenering. Zo gecontroleerd beheerst en met een niet aflatend geduld. De intentie ook om recht te doen aan opzoekbare historische feiten. Hoewel u ongetwijfeld vast wel leukere dingen te doen hebt, blijft het verhelderend leerzaam. Terima Kasih, meneer Somers . . .

        • Ron Geenen zegt:

          @Ik dacht dat Sinterklaas al voorbij was @

          Wat zegt een datum. Een Indonesische Toko heeft afgelopen zaterdag een echte Sint er bij gehaald. Dit gebeurde in onze Hongkong Plaza waar we wekelijks samenkomen.

        • Loekie zegt:

          Wat heb je deze keer gegeten?

  31. Wal Suparmo zegt:

    Ik hen een oom en een neef die dood zijn in Nederlandse dienst en begraven in eerveld TANTOEI in Ambon en KEMBANG KOENiNG in Surabaja.Nooit iets uitbetaald gekregen zoals salaris en andere rechten.Mijn aanvraag als ergenaam is geweigerd door de SVB in 2016.

  32. Peter van den Broek van een andere generatie zegt:

    Misschien is het de Heren van de andere generatie opgevallen dat in Ned. indie veel KM-onderzeeboten gestationeerd waren, vergeet niet dat de snuivertechniek voor onderzeeboten een Nederlandse uitvinding is.

    Analyse:
    Ned. Indie kon op 3 manieren verdedigd worden tegen aanvallen van BUITENAF:
    1) Verdediging van de kust met meer dan 15.000 eilanden is wel een klein probleem
    2) een zeeslag met slagkruisers e.d. Bij het vlootverdrag van Washington (1921!!!) was voor de betrokken landen het opzetten van een vlootbasis in het gebied rondom Ned. Indie verboden met uitzondering van Singapore (zie aanwezigheid HMS Repulse en Prince of Wales, slagkruisers). Dus militaire deskundigen sloten een japanse aanval met Slagkruisers in Ned. Indie uit.
    3) een aanval tegen troepentransportschepen van de invasievloot.

    Nederland koos in eerste instantie voor n° 3, waarbij roedels onderzeeboten gesteund door verkenningsvliegtuigen de invasievloot zouden aanvallen. Maar later werd daarvan afgestapt en gekozen voor de toen al verouderde doctrine van slagschepen, vastgelegd in de defensiegrondslagen voor Ned. Indie (1927) . Hier lagen Nederlandse politieke keuzes in het interbellum aan ten grondslag, gebaseerd op de Neutraliteitspolitiek. Beslissingen die in Nederland zijn genomen met volledig voorbijgaan aan de Indische Volksraad, het door sommigen veelgeroemd inspraakorgaan en wassen neus van Ned. indie

    Die van de andere generatie weten beter dan ik wat van die grondslagen dwz strategie in REALITEIT is terechtgekomen, gezien ook de toen heersende bezuinigen (Colijn, U weet wel). Bij aanvang van de oorlog waren 3 lichte kruisers gereed, dus geen slagschepen zoals de defensiegrondslagen (de Haagse politiek) voorschreven.

    De Koninklijke Marine maar ook het KNIL hadden weinig middelen tot hun beschikking dat een verdediging tegen een goed toegeruste tegenstander als Japan onbegonnen werk was. Daarnaast was Ned. Indië vanaf mei 1940 geheel op de VS aangewezen wat betreft wapenleveranties. Nederland had de pech dat bij aanvang van de oorlog modernere Amerikaanse vliegtuigen nog niet geleverd waren.

    Opmerkelijk is de rol van de Marine eind februari 1942. De keuze van de Nederlandse marineleiding i.c VADM Helfrich om de geallieerde oorlogsschepen te laten aanvallen in de Javazee eind februari is opvallend en curieus. SBN Karel Doorman, als goed marine-officier volgde de bevelen op. Los van de vraag of de geallieerde vloot qua uitrusting en training competent zou zijn geweest om het tegen de Japanners op te nemen (zie het debacle in de Straat Badung) was de kans groot dat de schepen uiteindelijk ingesloten zouden raken in de Javazee. Vanuit Nederlands standpunt bekeken was de keuze misschien begrijpelijk omdat huis (sic) en haard werd verdedigd, maar dat de andere geallieerden (Britten en Amerikanen) akkoord gingen en hun oorlogsschepen en bemanningen riskeerden op basis van het Nederlandse bravoure, lag wellicht minder voor de hand.

    Het hierboven genoemde grote verlies aan schepen (11) en manschappen (meer dan 2.500) bij de geallieerden, bij de gevechten van 27 februari tot 1 maart in de Javazee e.o., werd bij latere zeegevechten in de Pacific, zoals de zeeslagen om Guadalcanal (13-15 november 1942) of de enorme slag in de Golf van Leyte (23-26 november 1944) aan geallieerde kant niet meer overtroffen.

    Voor de geinteresseerden vond toevallig in 1982 een symposium plaats op het KIM Koninklijk Instituut voor de Marine over de val van Ned. Indie ( zie Teitler & Drooglever). Dit is mijn intentie (reserve-officier KM) om recht te doen aan historische feiten.

    Dhr E.M. gebruikt het juiste woord “drogreden”.

    • Jan A. Somers zegt:

      “veel KM-onderzeeboten gestationeerd waren” De zwaartekrachtmetingen in de diepe zeetroggen door de K XVIII waren beroemd.
      Voor de maritieme situatie in de Pacific zie vooral de dissertatie van Bussemaker, Paradise in peril, UvA, 2001. Uittreksel uit mijn eigen studie:
      Rond 1900 waren zuidelijk Azië en de Pacific verdeeld in invloedssferen van de (Europese) koloniale machten en de Verenigde Staten. Hun aanwezigheid leek vanzelfsprekend, maar grootmachten als Japan, China en Rusland waren niet gelukkig met deze status quo en zochten naar veranderingen in hun voordeel. Het is echter opmerkelijk hoe weinig invloed die ontwikkelingen hebben gehad op de denkbeelden van het Nederlandse en Indische publiek.
      Van groot (internationaal) politiek belang was de snelle ontwikkeling van Japan tot militaire en politieke grootmacht. Na de Japanse verovering van Formosa en Port Arthur in 1895 werd het Brits-Japanse vlootakkoord van 1902 al snel gevolgd door de Japanse overwinning op Rusland in 1905. Japan had bewezen dat Aziaten een Europese macht konden verslaan en werd vanwege het akkoord van 1902 (en uiteraard bevestigd met het akkoord van 1922 in Washington) nu tot de ‘grote’ mogendheden gerekend.Opmerkelijk waren de ontwikkelingen met betrekking tot de oorlogsvloten in de Stille Oceaan. In 1922 kwamen de Verenigde Staten, Engeland en Japan op een maritieme conferentie in Washington overeen dat de verhouding tussen hun aantallen slagschepen 10:10:6 zou bedragen; de Amerikanen zouden slechts één grote vlootbasis, in Pearl Harbor op de Hawaï-eilanden mogen aanleggen, en de Britten slechts één grote vlootbasis in Singapore. Op de Filippijnen en op Hongkong zouden geen grote Amerikaanse resp. Britse vlootbases mogen worden gevestigd. Japan werd hiermee de sterkste maritieme mogendheid in de Pacific aangezien de Britten de meeste van hun schepen toch in het Atlantische gebied zouden houden en de Amerikanen hun maritieme macht over de Atlantische Oceaan en de Stille Oceaan zouden moeten verdelen. Nederland, dat in het gebied toch gold als koloniale grootmacht, speelde in militaire zin geen rol, en was ook niet voor de conferentie uitgenodigd. Wel ontving Nederland van de Verenigde Staten, Engeland, Frankrijk en Japan de toezegging dat deze mogendheden de Nederlandse rechten op Indië zouden eerbiedigen. Impliciet een bevestiging van de Nederlandse soevereiniteit! Deze toezegging zou de basis van het Nederlandse en Nederlands-Indische defensiebeleid voor de komende jaren worden, neutraliteit onder dekking van een vermeend maritiem overwicht van Engeland en de Verenigde Staten. De afspraken van Washington met betrekking tot de collectieve veiligheid werden in 1930 op de Londense vlootconferentie nogmaals bevestigd, maar reeds in 1934 zegde Japan zijn in Washington en Londen aangegane verplichtingen tot wapenbeheersing op.
      Opmerkelijk is dat de (indo)Nederlandse bevolkingsgroep nauwelijks reageerde op de internationale ontwikkelingen in Azië. Door Japan werd echt niet geheimzinnig gedaan over zijn ideeën met betrekking tot de staatkundige overheersing van Azië, en zijn mogelijkheden daartoe. Maar tot in 1942, in de reeds bij voorbaat verloren oorlog, werd de Japanse overmacht gekleineerd, weggewuifd.
      Gouverneur-generaal Van Limburg Stirum had niet alleen oog voor veranderende verhoudingen met Nederland. Hij was tijdens zijn waarneming van het gezantschap in Peking in 1913 in aanraking gekomen met de ontwikkelingen in de Pacific, en in het bijzonder met het Japanse expansionisme. Hij was van mening dat Japan bijzondere belangstelling voor Indië had en vertrouwde niet geheel op de neutraliteitspolitiek die tot dan toe een plek onder de Engelse militaire paraplu had gegarandeerd. Vooral ter verdediging van de buitengewesten achtte hij een vloot essentieel, en verzette hij zich tegen plannen voor een eenzijdige uitbreiding van het leger. Van Limburg Stirum heeft de dreiging van Japan steeds als realiteit ervaren. Behalve met een daaraan aangepast binnenlands beleid, steunde hij een verlegging van de Indische handel met Nederland naar de VS. De oprichting van de Volkenbond en het internationale vlootoverleg in de Pacific zouden echter de toch al stagnerende opbouw van de vloot in november 1923 geheel stilleggen.

      • Peter van den Broek van een andere generatie zegt:

        Maar het verklaart niet de neutraliteitspolitiek van het Koninkrijk der Nederlanden en de houding van het Nederlands-Indische publiek alhoewel Bussemakers als reserve kapitein van de Technische Dienst daarover wel hele zinnige dingen heeft gezegd.

        Dat hele verhaal over de GG van Limburg Stirum is best wel leuk maar volledig irrelevant, het was de MENING van een GG. De GG was niet verantwoordelijk voor het buitenlands beleid van Ned. Indie Dat was tenslotte Den Haag.
        E.e.a. bevestigt mij stelling dat Ned. Indie geen zelfstandige rechtspersoon o.i.d. was, en daarvan zijn Mr Zegveld en Mr.van Ooyen ook overtuigd, de geschiedenis spreekt andere taal.

        N.B. veel betekent zijn bovenstaand zinnen:……..de toezegging dat deze (koloniale) mogendheden (o.a. Japan) de Nederlandse (roof)rechten op Indië zouden eerbiedigen. En dat laatste heeft Ned. indie wel ondervonden.

        ..verzette hij (van Limburg Stirum) zich tegen plannen voor een eenzijdige uitbreiding van het leger…. Hoe verhoudt zich dat tegenover Somers bewering dat de taak van d verdediging van Ned. indie was toevertrouwd aan de KM?
        Enige consistentie ontbreekt in het verhaal van dhr Somers, maar wel gecontroleerd beheerst en met een niet aflatend geduld.

        • e.m. zegt:

          @Enige consistentie ontbreekt in het verhaal van dhr Somers, maar wel gecontroleerd beheerst en met een niet aflatend geduld.@

          — En dan verwacht de geïnteresseerde medelezer, nu komt heer Van den Broek met een uitgebreid exposé. Maar helaas, pindakaas. Hij maakt het zich weer eens gemakkelijk, gelijk een luiwagen in zijn eigen zeestraatje met een variatie op een sterk “citaat”.

  33. Peter van den Broek van een andere generatie zegt:

    Geduld is een Schoone zaak Heer E.M. De ruimte die U altijd aan dhr Somers geeft mag ik me toch ook toe-eigenen. Ik neem Uw opmerking over verbalismen en drogredenering hoog op.

    Ik ga niet over één nacht ijs. Daar komt nog bij dat ik 200 jaar Nederlandse Maritieme Geschiedenis wel serieus neem. Ik neem wat tijd, gegeven dat ik reserve-officier KM ben, dat schept verplichtingen. Daarbij dient u rekening te houden, dat ik soms ook FT werk.

  34. DE oorlog in Ned-Indie is niet alleen maar van 1942 tot 1963 . Maar bestaat van af 1646 tot l963, Ook als zijn de een gewapende vrede.

  35. Door de wettelijke verhuizing van de Nederlandse regering naar Londen betekend niet dat de oorlogsverklaring aan Japan ilegaal is en niet geldig. Met zijn jaren gewroed met de Japanner is
    van Mook toch maar bijna in geslaagt een overeenkomst met Japan teberijken om het groten deels van de Ned-Indie export aan Japan televeren voor hun oorlogs activiteiten, de land, telefoon,zee en lucht verbinding binnen Ned Indie , te toleren waar van met de dag,de KPM/KNILM toch niet opgewassen is wegens het gestrektheid van het land.Ook het bouwen van waterwerken en electrische centrales enz zijn in feite welkom.Alles te voordeel van Ned-Indie.Aan Japanse zijde was de bedoeling van Japan ook om een oorlog zo als in Indo China, tervermijden om zijn troepen en matriaal tebesparen want de uiteindelijk bedoeling was Australie.Het is ook niet de bedoeling om Ned -Indie met 70 000 man en 10.000 Australische troepen, tegen 300.000 Japanse troepen te verdedigen.Helaas is dit te niet gedaan door de oorlog verklaring van de Koningin aan Japan.En een oorlog in Ned-Indie te ontketenen met alle ellende als gevolg vooral de Indo’s.

    • R Geenen zegt:

      Je kan van alles verzinnen over wie de schuldige was en of wie de oorlog is begonnen. De grootste blunder en stommiteit sinds het ontstaan van de wereld geschiedenis, is dat de japs met hun spleetoogjes het lef hadden om Pearl Harbor aan te vallen. Gisteren nog de 3 uren durende film ” De slag om Midway” gezien. Die zelfde nips kregen daar vlink op hun donder. Ze begrepen nog steeds niet dat de USA zo snel hun vloot hersteld hadden. Amerika was nog netjes door slecht 2 atoombommen op hun flikker te gooien. Ze hadden er nog 6 liggen. Als ze die ook hadden gebruikt, was japan een groot parkeer terrein geworden.

    • Jan A. Somers zegt:

      “.Het is ook niet de bedoeling om Ned -Indie met 70 000 man en 10.000 Australische troepen, tegen 300.000 Japanse troepen te verdedigen.” Klopt, die verdediging was niet aan het KNIL toegewezen, maar aan de KM. Heel bijzonder. In Indië zijn dan ook weinig oorlogshandelingen geweest, en heeft de burgerij daar ook relatief weinig onder geleden.

      • Arthur Olive zegt:

        “Klopt, die verdediging was niet aan het KNIL toegewezen, maar aan de KM. Heel bijzonder.”
        Dan vraag ik mij af waarom mijn vader en vele anderen soldaat moesten spelen.
        Mijn ouders trouwden in 1940, hij met zijn uniform aan.
        Als de verdediging niet aan het KNIL was toegewezen dan was alles poppekast en zou hij niet als POW naar Japan zijn gezonden.

        • Jan A. Somers zegt:

          Lees eens een keer de defensiegrondslagen voor Nederlandsch-Indië. Dat de neutraliteitshandhaving op Java wordt vervuld door het Leger met steun van de Vloot; in de gewesten buiten Java door de Vloot (…) die daarbij (…) door het Leger wordt gesteund. De taak van het leger wordt daarbij geduid met: verzet bieden ‘in afwachting van den steun, die ons mocht worden verleend’.

  36. anoniem zegt:

    Japan met zijn Bushido mentaliteit dacht dat het onverslaanbaar was.Echter na de battle van Khalkhin Gol, waar Japan door de Soviet Unie werd verslagen, de involvement van Japan in China, en dan de de strijd in der richting van het Zuiden tegen de Engelsen en Amerikanen en hun geallieerden dit alles leidde tot de ondergang van het Japanse Imperium.If you rob all, you lose all.

  37. Anon zegt:

    Japan hakte het onverwinnelijk geachte Westen in de pan (Engelsen, Amerikanen, Fransen, Nederlanders). Daarnaast werd een fors deel van China bezet. Hierdoor kwam er ruimte voor de lokale bevolking om het hef in handen te nemen. Japan verloor uiteindelijk de oorlog. Nederland en Nederlanders werden daarna verdreven uit Nederlands-Indië. Ook andere landen wierpen het koloniale juk af. Vietnam heeft nog het meest te verduren gehad. Na de Fransen werden de Amerikanen in de 70-er jaren verslagen. Anno nu zien we een bloeiend en economisch steeds sterker wordend Zuidoost-Azie en China binnenkort als de economische nr 1 in de wereld. Het machtsevenwicht, politiek-economisch-militair, verschuift na eeuwen weer naar Azië. Dankzij Japan ?!

  38. Anoniem zegt:

    Japan won battles, but it did not win de war against the Allies.

    • Jan A. Somers zegt:

      ” it did not win de war against the Allies” De belangrijkste eenheid van the Allies was toch de vlooteenheid van Karel Doorman?

      • anoniem zegt:

        Battles are different from a war. De tweede wereldoorlog(a war) werd gewonnen door the Allies en niet door Japan. One can win a battle but not always the war.

    • Jan A. Somers zegt:

      Die geschiedenis is ook op diverse plaatsen in het Nederlands te lezen. Je snapt niet dat na zo’n treffen nog kan worden gedacht de slag in de Javazee te winnen. Maar ja, de Amerikaanse admiraal Hart, die het niet eens was met de strategie, had zijn commando over de ABDAfloat overgedragen aan Helfrich, en die moest zo nodig. Tegen het advies in van de in Soerabaja, in het ANIEM-gebouw verzamelde scheepscommandanten. Per telefoon, hij bleef gewoon in Bandoeng.

      • Robert zegt:

        Inderdaad, een tragisch geheel. De beslissing van enkelen kostte het leven van velen.That is the madness and chaos of war.

      • Arthur Olive zegt:

        “Per telefoon, hij bleef gewoon in Bandoeng”
        Ik heb het wel eens eerder gehad over Pam die schuintegenover mij woonde. Pam was de peningmeester van het USS Houston memorial.
        Pam was niet te spreken over admiraal Helfrich. De overlevenden van de Houston werden op Java geinterneerd.
        In Utrecht is er een beeld van Helfrich voor de “goede” daden die die man heeft verricht en ook leuk voor de jeugd om te leren.

  39. Peter van den Broek zegt:

    Ik zie dat anders.
    VADM Helfrich was zijn tijd vooruit, hij deed aan thuis werken home-working, kan toch? Hij had een telefoon tot zijn beschikking en dat was genoeg . Had het wat uitgemaakt als hij in Soerabaja zijn hoofdkwartier had gehad? Lijkt mij van niet. In Nederland was dat de situatie zo, de Marinestaf zat in Den Haag en de vloot in Den Helder, niks mis mee. Ik dacht dat het ABDA-commando in Lembang was gevestigd, maar ik was er niet bij.

    Bovenstaande reactie berust meer op een mythe dan kennis van de slag in de Java zee.
    Prof. dr. Milo kwam op basis van door de Amerikanen beschikbaar gestelde Japanse oorlogsdagboeken, in 1952 in een artikel bedoeld voor Elsevier magazine, tot de conclusie dat Helfrichs opdracht tot de uitval die leidde tot de Slag in de Javazee militair gezien grote potentie had.
    Daar komt nog bij dat de Amerikaanse marinehistoricus S.E. Morison opmerkte dat “sommige Nederlandse marinecommandanten een gebrek aan ‘offensive posture’ toonden duidelijk op Doorman wees.

    De slag in de Javazee leidde tot een te positief beeld van Doorman (“Ik val aan, volg mij” was in werkelijkheid “All chips follow me”) en een te negatief beeld van Helfrich, waarvan ik ook beïnvloed werd.
    De huidige waardering in Nederland van SBN Karel Doorman en van het optreden van de Koninklijke Marine in de strijd in 1942 om Nederlands-Indië is, zo blijkt uit onderzoek, gebaseerd op een geconstrueerd, te rooskleurig beeld. Vanaf 1943 en tot in de jaren vijftig heeft de KM ten eigen bate (prestige, budget, verwerving materieel) met succes geprobeerd deze beeldvorming te controleren. Dit beeld kreeg in 1986 een wetenschappelijke status met het verschijnen van Deel 2 van de trilogie van marinehistoricus Ph.M. Bosscher, docent op het KIM, terwijl deze zijn tekst aantoonbaar op verscheidene cruciale punten onjuist of suggestief aan het papier toevertrouwde. Dat er kritiek op het handelen van Doorman bestaat is geen nieuw gegeven, gezien het al decennia lang aanhoudende commentaar op hem uit veelal Angelsaksische hoek. Verrassend is echter wel dat dat deze geluiden al even zo lang in eigen land – de KM incluis – opgingen, maar dat Bosscher deze grotendeels negeerde.

  40. Peter van den Broek zegt:

    Voor mijn reactie maakte ik gebruik van een artikel uit de Militaire Spectator, dat ik toevallig tas bij mijn onderzoek naar het het optreden van het KNIL in Zuid-Celebes (1904-1905) en het optreden van Westerling op het zelfde Zuid-Celebes

    Schout-bij-nacht Doorman en de Javazee-campagne Een geval van hardnekkige beeldvorming?
    https://www.militairespectator.nl/thema/geschiedenis-operaties/artikel/schout-bij-nacht-doorman-en-de-javazee-campagne

    In bronvermeldingen wordt R.N. Spector aangehaald, al eens eerder genoemd op I4E
    R.N. Spector, Eagle against the Sun. The American War with Japan (New York, Free Press, 1985)

    • Jan A. Somers zegt:

      Zoals u zelf had kunnen lezen had ik het niet over Karel Doorman, maar over de vete tussen Hart en Helfrich. Helfrich die in het openbaar Hart voor lafaard uitmaakte. Waarop Hart uiteraard vertrok, opgevolgd door Helfrich. Met het bekende gevolg.
      “Had het wat uitgemaakt als hij in Soerabaja zijn hoofdkwartier had gehad?” (Ik heb het niet over hoofdkwartier gehad) Ja, met zijn staf in Bandoeng (Lembang en Bandoeng waren een militair complex) kon hij ook met de telefoon contact houden. Maar wel in Soerabaja de sfeer proeven. Van zijn scheepscommandanten die unaniem tegen de volgende slag (in de Javazee), waren. En de strategie van Hart wilden volgen, terugtrekken op Australië wachtend op grote Amerikaanse versterkingen. Althans, zo lees ik dat in mijn literatuur. Voor mij, hier einde verhaal. Ik wordt het zat.

      • Peter van den Broek zegt:

        Bovenstaande reactie en zijn voorgaande reacties zijn duidelijk te kort-door-de-bocht en te bondig betreffende dit toch wel serieuze onderwerp. Er zijn teveel onnauwkeurigheden/slordigheden in de reconstructie van de gang van zaken om de verhaaltjes kritiekloos over te nemen. Het ontbreken van het bronnenvermeldingen maakt het onmogelijk om na te gaan op welke bronnen dhr Somers zich baseert.

        Apropos, er is in het verleden een irritante en loze opmerking gemaakt over het op een rif lopen van Hr. Ms. Van Ghent. Hetzelfde artikel geeft een geloofwaardige en gedocumenteerde verklaring erover.

        • Jan A. Somers zegt:

          “Het ontbreken van het bronnenvermeldingen” Niet gewoonlijk in verhalen. Maar als u mijn bronnen wilt nalopen kijk dan even naar de 51 titels in Johan P. Nater, De slag in de Javazee. Hierin ook een mooie foto van de vergadering in het ANIEM-gebouw in Soerabaja. Zie ook Java Post: De werkelijkheid was ver weg
          Geplaatst op 9 juni 2011door buitenzorg
          Herinneringen aan Kembang Koening
          Door Jan Somers
          Met als correctie: het was Pater Bruno en niet Pater Bavo.
          De door mij aangehaalde serafine werd vroeger veel gebruikt door zingende Heilssoldaten in de binnenstad. Eigenlijk alleen geschikt voor bijvoorbeeld psalm 42. Maar ja, die hijgende herten zijn deze keer niet weten te ontkomen.
          Leuk hè dat ik mijn zatheid heb onderbroken voor u?

      • anoniem zegt:

        Hart’s strategie getuigde van meer inzicht in oorlogssituaties dan die van Helfrich,Soms moet je terugtrekken of andere acties ondernemen om een slag en oorlog te winnen.dan frontaal een vijand aan te vallen.De Soviets hebben dat ook geleerd in de Tweede Wereldoorlog in Rusland.

        • Boeroeng zegt:

          Robert,
          nog steeds moeilijkheden met automatisch je naam invullen bij een reactie ?
          terwijl je op een nieuwe pc werkt ?

  41. Anoniem zegt:

    Sorry Boeroeng Ik werk nu op mijn afthanse computer. De nieuwe is op mijn werk.

  42. Peter van den Broek zegt:

    Het wetenschappelijk artikel uit de Militaire Spectator, geschreven door niet onbekende historici vermeldt niet onder de 127 verwijzingen het boek van J.P. Nater. Dat is begrijpelijk want dat boek is achterhaald (1980) door het standaardwerk van de bekende marinehistoricus Ph. M. Bosscher “de Koninklijke Marine in de tweede Wereldoorlog deel I-III). Het artikel zelf is van maart 2019. Voortschrijdend inzicht zal ik maar zeggen

    • Jan A. Somers zegt:

      Niet achterhaald: Helfrich die in het openbaar zijn commandant Hart uitmaakt voor lafaard. Dat was in Den Helder toch uw opperhoofd? Gezellig, KMmers onder elkaar.
      Hart had zijn hoofdkwartier, dacht ik, in Soerabaja, bij zijn mensen. Helfrich had vanuit Soerabaja ook telefonisch contact met zijn staf kunnen houden. Voor zo’n uitermate belangrijke en gevoelige bijeenkomst, van alle geallieerde scheepscommandanten, had hij de sfeer moeten proeven van de unanimiteit van zijn mensen tegen zijn opvattingen. Daar is zelfs videovergaderen niet voor geschikt. Of hield hij als marineofficier niet van tegenspraak? Ik snap ook niet dat hij zijn hoofdkwartier niet in Soerabaja had. Modderlust was toch gezellig genoeg? Of was hij bang voor de Japanse bombardementen? Die vielen wel mee hoor. Dat is bij de KL beter geregeld. Mijn afdeling zware artillerie: De afdelingscommandant is bij acties niet bij zijn staf in zijn afdeling, maar bij de staf van de ondersteunde eenheid infanterie/cavalerie. De plaatsvervangend commandant is bij de afdeling dan de commandant. Ook de S3 is mee met de commandant. En wordt in de afdeling vervangen door de toegevoegd S3 (ik), kan ook niet anders, de toegevoegd S3 is de baas van het vuurregelingscentrum. van de afdeling. (gunnery officer).

  43. Peter van den Broek zegt:

    Ik weet niet waar J.P. Naters het verhaal vandaan heeft dat VADM Helfrich de toenmalige Amerikaanse bevelhebber van ABDA-vloot Hart, uitmaakte voor lafaard en daardoor ontslag nam. Het lijkt mij sterk dat Helfrich als ondergeschikte dat in het openbaar deed, zo gaan Heren niet elkaar om

    Prof L. de Jong heeft een andere zienswijze op de gebeurtenissen en schrijft daarover in 1984 in zijn standaardwerk deel 11a /tweede helft: Hart (65, aan zijn eind van zijn loopbaan) had door zijn uitgebluste en inactief optreden het vertrouwen van Engeland (Wavell , bevelhebber ABDA) verloren. Churchill drong bij Roosevelt aan Hart te vervangen (Wavell stafchef zei : “poor old Hart is quite unfitted for the job, he has no kick in him at all): Hart diende daarna op “eigen verzoek om medische redenen” zijn ontslag in en dat werd verleend De Amerikanen stelden zelf voor Helfrich als Hart opvolger te benoemen.

    Klik om toegang te krijgen tot De-Jong_Koninkrijk_deel-11a_tweede-helft_zw.pdf

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.