Indisch4ever

Verslag en beelden van Ellen
Stadsfestival Jalan Jalan, 16 augustus 2025, Den Haag
Zaterdag 16 augustus was er op het Voorhout een voorproefje van het stadsfestival Jalan Jalan, wat in 2026 officieel van start moet gaan. Er waren eettentjes en stands en er was een podium. En het was er erg druk. Lange rijen bij de eettentjes en veel publiek voor de Crazy Rockers.

Om 16.00 uur was de officiële opening van het nieuwe stadsfestival in Hotel Des Indes. Het inleidend praatje en de interviews werd gedaan door Vivian Boon. Ook de burgemeester van Den Haag, Jan van Zanen, hield een toespraak. Daarna werd het tijd om het glas te heffen en te genieten van een heerlijke nasi kuning (tupeng) verzorgd door Toko Frederik en Restaurant Poetri Ajoe

Meer foto’s en filmpjes staan hier: https://photos.app.goo.gl/GrSNWuxMJTvfkkds8

AD :Op drieduizend bezoekers, verspreid tussen 12.00 en 22.00 uur, had de organisatie van de pre-launch van Jalan Pedis gemikt. Die verwachting blijkt veel te voorzichtig. Eén blik op de ‘Indische Parade’ is genoeg om te concluderen dat dit aantal al vroeg in de middag is overschreden. Een gunstige voorbode voor Jalan Jalan, 

AD:
Al tachtig jaar wachten oorlogsweduwen op het salaris dat hun echtgenoten – militairen en ambtenaren in Nederlands-Indië – nooit uitbetaald kregen tijdens de Japanse bezetting. Nu krijgen ze alsnog geld, beloofde het kabinet dit voorjaar. De tijd dringt. „Straks hoeven ze niemand meer uit te betalen.’’
LC :
In Bandung, op het Indonesische eiland Java, werd Ripassa geboren. Maar van die tijd weet hij niks meer. Zijn eerste herinneringen zijn die van de Japanners die de macht grepen. Zijn gezin, met een Nederlandse vader en Indonesische moeder, kwam in een buitenkamp terecht.
NOS:
Ondertussen blijft het aantal Indië-herdenkingen toenemen. Dit jaar wordt op dertien nieuwe plekken stilgestaan bij de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog in voormalig Nederlands-Indië. Daarmee komt het aantal ceremonies in Nederland op 65, blijkt uit een telling van het overkoepelende organisatiecomité.
OmroepWest:
Alice had een Indische moeder, Wies, en een Nederlandse vader, Adriaan. Zij hebben elkaar ontmoet in Amsterdam. Haar vader kreeg de wind van voren dat hij met een ‘zwartje’ verkering had. Maar Adriaan trok zich daar niets van aan en vertrok naar Nederlands-Indië om met Wies te trouwen. Ze kregen zes kinderen. Alice werd in 1933 geboren.
Omroep Brabant:
De Eindhovense Giulia Jongbeker (23) was nooit echt bezig met de geschiedenis van haar familie in Indonesië. Tot haar oma Joyce Radesy (79) haar meenam in het verhaal van haar jeugd in Jakarta. Over een plots vertrek, zonder afscheid, en een lange bootreis vol tranen. “Ik heb de hele bootreis gehuild”, zegt Joyce. ( zie de video)
NRC:
Al onze trauma’s zijn ontstaan in een ziek systeem dat kolonialisme heet. En daar is mijn generatie meer mee bezig dan de vorige’
NOS op youtube:
Als in Nederland de Tweede Wereldoorlog al maanden voorbij is, zitten Nederlanders in Indonesië nog gevangen in Japanse interneringskampen. In deze video zie je hoe de zware oorlogsjaren in voormalig Nederlands-Indië verliepen.
Volkskrant:
De blinde vlek voor de oorlogsverhalen uit Nederlands-Indië is een doorwerking van ons koloniale verleden. De Tweede Wereldoorlog eindigde voor Nederland pas echt op 15 augustus 1945. Dat er nog altijd weinig aandacht is voor de geschiedenis van Nederlands-Indië zegt veel over de bredere omgang met ons koloniale verleden, betoogt historicus Suze Zijlstra.
Griselda Molemans:
De herdenking dit jaar is geen afronding. Regelmatig hoor ik uitspraken voorbijkomen als zou de herdenking van de Japanse capitulatie op 15 augustus aanstaande een punt zijn. Een eindpunt. Waarbij de Indische* gemeenschap ‘vooruit moet kijken’. En ‘verhalen moet blijven vertellen.’ Prima allemaal, maar hou voor ogen dat het uitgebleven rechtsherstel ter hoogte
van 40 miljard euro** nog steeds niet geregeld is.
Ricardo Brouwer:
De Slachter van Atjeh hoort niet in een herdenkingstuin
In Arnhem, waar ik woon, wordt dat herdenken pijnlijk doorkruist. In de tuin van Museum Bronbeek staan monumenten die dit verdriet en verlies gedenken, maar ook een borstbeeld van Jo van Heutsz. De man die als gouverneur-generaal verantwoordelijk was voor ruim 70.000 doden tijdens de Atjeh-oorlog
Duic:
Pas de laatste jaren is Hiert in haar eigen geschiedenis gedoken, onder meer door de archieven van Stichting Pelita* uit te pluizen. Wat ze tegenkwam schokte haar diep. “Ik ben er nu pas van bewust geworden wat er zich daadwerkelijk heeft afgespeeld. Hoeveel mensen er zijn vermoord, de verschrikkingen die ze hebben moeten doorstaan”, vertelt ze. Ze valt eventjes stil.
Volkskrant:
Ze was 9 jaar oud toen ze met haar moeder, broertje Hugo en oudere zus Marijke in een kamp werd opgesloten. Haar moeder had papier en kleurpotloden meegenomen en moedigde haar kinderen aan vooral de heftige gebeurtenissen te tekenen. ‘Ooit komen we hieruit en dan is er bewijs nodig van wat zich hier heeft afgespeeld, zei ze ons.’ De tekeningen bleven bewaard, vijftig jaar na de bevrijding bundelde Anne-Ruth ze in een boek: De gans eet het brood van de eenden op.
Michel Maas in de Volkskrant;
Ook nu laten Nederlanders de koloniale droom van Indië niet los, 

Foto’s : ELLEN en NOS
De opbouw in de middag.

Doventolk ………….Jordan Roy zingt onze vader

Zie de NOS-uitzending 72 minuten
Zie documentaire over Tjideng 51 minuten

15augustus1945.nl:
Zijne Majesteit de Koning en minister-president Schoof woonden de nationale herdenking bij het Indisch Monument in Den Haag bij. De Koning hield tijdens de herdenkingsbijeenkomst een toespraak en legde de eerste krans.
De minister-president, staatssecretaris Judith Tielen van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer waren eveneens aanwezig en legden kransen. Ter afsluiting van de ceremonie opende Koning Willem-Alexander het defilé langs het Indisch Monument.
Zoë Tauran, Jordan Roy, Jamai Loman en het Orkest Koninklijke Luchtmacht onder leiding van majoor Jasper Staps verleenden tijdens de herdenking hun muzikale medewerking. In 2025 werd de vaandelwacht geleverd door het Eskader van de Koninklijke Marine.
Tijdens de herdenking bracht het historische vliegtuig Catalina een eerbetoon met een flypast over het Indisch Monument.

The Jakarta Post :”Now I can talk about it without crying,” said the Dutch woman who was four when she and her family were captured and held in “horrible” conditions in a camp in Java.
t has taken Tineke Einthoven 80 years to be able to speak about what she lived through as a child in brutal Japanese internment camps during World War II without breaking down.

Ron Gastrobar Bij de C in Bloemendaal krijgt vanaf 6 september een nieuwe formule. Het restaurant van chef Ron Blaauw gaat verder als Ron Gastrobar Indonesia en introduceert een menu met Indonesische gerechten.

De menukaart van de huidige vestiging richt zich op gerechten uit de kenmerkende Gastrobar-stijl, met een mix van land- en zeegerechten. Vanaf september worden deze vervangen door Indonesische gerechten zoals rendang, saté en soto. Ook komen er authentieke Indonesische rijsttafels, streetfood om te delen en cocktails met pandan en limoen. Het concept sluit aan bij de bestaande Ron Gastrobar Indonesia-restaurants in Ouderkerk aan de Amstel en Laren (NH).Naast de menuwijziging krijgt het interieur een nieuwe uitstraling, geïnspireerd op Java en Bali. entreemagazine

In het Regionaal Historisch Centrum Vecht en Venen (RHCVV) is maandag 11 augustus de tentoonstelling Leven na de Bevrijding officieel geopend.
RTV Stichtse Vecht,
zie de video

Janny Liem-Tan
De Chinese naam van Janny Liem-Tan (1925) luidt Tan Yan Nio. Ze werd geboren in Bandoeng en maakte de oorlog als buitenkamper mee. Zij was 17 jaar oud toen de oorlog uitbrak. Ze herinnert zich nog hoe zijzelf en de andere meisjes zich moesten verstoppen als de Japanners eraan kwamen. In 1966 moest ze afscheid nemen van haar geboorteland en kwam ze met haar gezin naar Nederland. Tijdens de herdenking zal mevrouw Liem- Tan een testimonial uitspreken.

Jordan Bramsen
Jordan Bramsen (2002) is docent Engels op een middelbare school. Ze maakt deel uit van Jong1508 sinds januari 2025. Jordan is Indisch van moederskant. Haar Indische oma kwam in 1957 naar Nederland en haar Molukse opa in 1958. Tijdens de herdenking zal Jordan een testimonial uitspreken.

Zie andere deelnemers: Eltjo Ockeloen, Zoë Tauran, Jordan Roy, Jamai Loman, Femke Groustra-de Kat en haar dochter Marjolijn en kleindochter Josje, Anneke van Voorden-Boelhouwer, Roy Meelhuysen
Meer informatie uit Moesson juli/augustus

Zie documentaire Jan Brokken zijn oorlog, 55 minuten
Schrijver Jan Brokken vertelt in deze documentaire het verhaal van zijn eigen familie. Zijn ouders en twee oudere broers overleefden ruim drie jaar in Japanse interneringskampen op Sulawesi. Eén op de zes mensen overleefde deze kampen niet. Velen stierven aan honger, uitputting, mishandeling of ziektes. Maar bij terugkeer in Nederland werden zij nauwelijks erkend. “Ach, bij jullie viel het toch wel mee? Wij hadden de hongerwinter!” Het is een opmerking die Brokken in de documentaire herhaalt, met de wrange ondertoon van iemand wiens familie getekend werd door deze oorlog.

Jan Brokken werd pas ná de oorlog geboren. En toch was die oorlog in zijn jeugd voortdurend aanwezig. Hij groeide op tussen de scherven van een verleden dat zijn ouders diep had getekend. Zijn vader leed aan een oorlogstrauma, gebruikte veel medicatie en dronk. Als kind moest Jan samen met zijn moeder zijn vader naar bed tillen als hij, onder invloed van pillen en drank, op de vloer lag. ’s Nachts hoorde hij zijn vader schreeuwen van de nachtmerries.

Selling a colonial war (bron inleiding)
In het lijvige ‘Indië Verloren… Selling a Colonial War’ houdt regisseur In-Soo Radstake de beeldvorming over de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog kritisch tegen het licht. Hij bracht weken door in het Nationaal Archief en reisde naar Australië, de VS en Indonesië om verschillende historici te spreken. Samen schetst dit alles een gedetailleerd en ontluisterend beeld van een van de zwartste bladzijden van de Nederlandse geschiedenis. Van een overheid die koste wat kost haar handelsbelangen wilde behouden en daarvoor nietsontziend te werk ging.

Te zien bij de NPO Deel 1 en Deel 2, van 51 en 53 minuten

Een tijd terug op tv geweest:

Als ik mijn ogen sluit – Leven met de Japanse kampen 94 minuten
Wat hebben de vrouwen en kinderen in de Japanse kampen in Nederlands-Indië meegemaakt? Welke wonden en trauma’s zijn daarbij achtergebleven en hoe zijn ze daar tijdens hun leven mee omgegaan?

De Indische Rekening, Deel 1 50 minuten
De Indische Rekening, Deel 2 50 minuten

Echo van Bloed (ebook) van Jacqueline Bos

De oorlogservaringen en de grootschalige ontheemding die volgde werken door tot op de dag van vandaag bij inmiddels 2 miljoen Nederlanders met een Indisch oorlogsverhaal in de familie en ook in onze samenleving als geheel.
Daarom breng ik een bijzonder E-Book uit met nog niet eerder gepubliceerd werk rond dit thema.

Van elk verkocht exemplaar gaat 1 euro naar Stichting Nationale Herdenking 15 Augustus 1945 Daarnaast bevat de bundel ook gedichten over de hedendaagse oorlogen die nog altijd woeden.
Ik hoop dat de woorden troost en herkenning kunnen bieden en hen die dat nodig hebben.

Den Haag FM:
Voor liefhebbers van de Pasar Malam, die later de Tong Tong Fair ging heten, is er voorzichtig positief nieuws: mogelijk komt de Indische markt terug op het Malieveld.
Afgelopen week is een aanvraag gestuurd naar de gemeente, vertelt initiatiefnemer Jeffrey Bloem van JC Events.
‘De weduwe van Indië, Den Haag, daar hoort gewoon een Pasar Malam op het Malieveld’, vertelt Bloem in het radioprogramma CultuurBoulevard.
Bloem is Hagenaar en van Indische afkomst. Met zijn evenementenbureau organiseert hij al jaren Indische markten, ook in Zoetermeer en Rotterdam. Als de ondernemer groen licht krijgt van de gemeente, zal het evenement op het Malieveld de Kumpu Fair heten.

Klik op plaatjes voor een vergroting. Verschijnt binnenkort, meer informatie

centraal+ :
De gemeente Leidschendam-Voorburg organiseert op 13 augustus een eerbetoon aan Leidschendammer Pieter de Kock, in het kader van 80 jaar vrijheid. De Kock streed met zijn verzetsgroep in de jungle van Nieuw-Guinea.

Dit jaar staat in het teken van 80 jaar vrijheid. Ter gelegenheid van dit jubileumjaar staat de gemeente Leidschendam-Voorburg extra stil bij het einde van de Tweede Wereldoorlog in het Koninkrijk der Nederlanden. Als onderdeel daarvan wordt een eerbetoon georganiseerd aan De Kock. Hij streed met zijn verzetsgroep in Nieuw-Guinea. Daar woedde de oorlog langer dan in Nederland: de overgave van Japan in Nederlands-Indië vond pas plaats op 15 augustus 1945.

** Anak Indië
** 23 aug in de Balie: Sporen van Indië
** Tussen Wal en Schip 
** 15,16,17 aug Bersamafestival
** 11 aug NPO 2 Jan Brokken zijn Oorlog
** 15 augustus NPO 2 20.30u Kamp Tjideng: Oorlog aan beide kanten van het prikkeldraad
(zie plaatje)

Indische Schrijfschool:
Krankzinnig is een breed begrip, en een mens is niet altijd ja dan nee krankzinnig, het kan in golven komen, in gradaties verschijnen en soms is het te genezen.  Maar hoe dan ook is het ellendig, en het ellendigste was de situatie te Atjeh, eind negentiende eeuw.

NOS: Net als zijn collega in Gelderland is Poortvliet enthousiast over de smaak van ganzenvlees. “Het is wel even wat anders dan kip of kalkoen”, zegt hij. “Ganzen kunnen honderden kilometers vliegen, dus ganzen hebben veel meer spieren. Het vlees heeft een heel andere structuur, is ook wat taaier. Maar als je het laat sudderen is het geweldig lekker.
Mijn vrouw is Indisch, die maakt er rendang van.

Een bericht van Theo Stücken

NPO radio 1 Villa VdB: Op 4 augustus 1993 erkende de Japanse regering voor het eerst dat tijdens de periode 1938-1945 tienduizenden vrouwen onder dwang werden ingezet als zogeheten ‘troostmeisjes’ – een systeem van seksueel misbruik en structurele oorlogsverkrachting door Japanse militairen.

Volkskrant:
100-jarige Meriyati (met, zoals veel Indonesiërs , maar één naam) is nog aan het bijkomen van alle aandacht voor haar verjaardag. Nu zijn eeuwelingen sowieso bijzonder in Indonesië, waar de gemiddelde levensverwachting 71 jaar is, maar ‘Oma Meri’ heeft ook nog een bijzonder leven achter de rug. Daarom stonden er eind juni niet alleen familieleden rond haar bed op wielen, in de ruime en lichte woonkamer in Depok (West-Java), maar ook machtige politici, politiebazen en journalisten. Haar kleinzoon presenteerde die dag een fraaie biografie over zijn elegante en helder formulerende grootmoeder. Meriyati stond de Volkskrant urenlang te woord in vlekkeloos Nederlands. Haar devies: ‘Leef gewoon vredig samen, blijf kalm.’
‘Ik kom uit een gebroken gezin. Mijn vader was een Nederlander die een secretaresse-opleiding leidde in Tegal. Hij vertrok toen ik 2 jaar oud was. Mijn moeder hertrouwde met een Indonesische dokter. Die was in Nederland opgeleid en thuis spraken we Nederlands met elkaar.

gelderlander.nl
Decennialang dacht de familie van Daisy Kolkman (36) dat haar overgrootvader zijn gezin in de steek had gelaten in Nederlands-Indië. Maar na een vijftienjarig onderzoek blijkt de vork anders in de steel te zitten. „Hij redde hen juist!”
Foto: Bart Boer en Liena Geijtenbeek

De Indische Podcast: Biografie Franz Junghuhn ‘Leven op een vulkaan’Ulbe Bosma ‘Leven op een vulkaan. Franz Junghuhn – Een biografie’ Uitgeverij Athenaeum. In deze aflevering bespreken we een mooie biografie over de beroemde Duits-Nederlandse natuurwetenschapper Franz Junghuhn die medio 19e eeuw baanbrekend werk verrichtte op Java

keasberry.com : Oma Keasberry vertelt – deel 2. Met fragmenten uit een bijzonder radio-interview in haar restaurant. Nostalgie, eten en familieverhalen.

Foto: Oma Keasberry-van Beekom danst met Jack Boer

RTL: Het Hooggerechtshof in Maleisië heeft uitspraak gedaan in de zaak rondom de dood van Ivana Smit. Het fotomodel overleed in 2017 op 18-jarige leeftijd onder verdachte omstandigheden. Het onderzoek naar haar dood ‘moet volledig worden heropend’, zo meldt advocaat Sébas Diekstra op Instagram.

Zie een lijst van interessante linkjes
op de site van
Stichting Vrienden Van Bronbeek

NOS: 15 augustus TV-verslag Nationale Herdenking met toespraak Willem Alexander.
NOS praat met Jamai Loman en Evelien de Bruijn Luister ook Radio 1 18.30-20.00
NOS: 15 aug 20.30 TV NPO 2 (BVN) Documentaire met nieuwe verhalen: Kamp Tjideng – Oorlog aan beide kanten van het prikkeldraad.
Het Nationale Theater in Den Haag. 15 aug Programma’s nav de Herdenking.
Heerenveen , Nijmegen, Oostburg Alkmaar, inclusieve herdenking, Alkmaar, herdenking van BersaMaju, Amsterdam dekoloniale herdenking, Amsterdam herdenking Indisch Platform 2.0

Peter van Vleuten:   Afgelopen week gingen we met z’n drieën naar Filmhuis Alkmaar om te kijken naar Anak Indië (Kind van Indië), de prachtig gemaakte documentairefilm van Hetty Naaijkens-Retel Helmrich over Nederlands-Indisch erfgoed. Heden en verleden komen in een mozaïek van verhalen samen: van ’tempo doeloe’ tot en met het verraad van de Nederlandse overheid aan de KNIL-soldaten en de vastbeslotenheid waarmee de indo’s (‘In Nederland Door Omstandigheden’) een bestaan wisten op te bouwen in dit vlakke, koude land waar ze nauwelijks erkenning vonden.

We waren flink onder de indruk. Want hoewel wij zelf geen indo’s zijn, hebben er aan de kant van mijn vaders familie toch diverse generaties hun leven (grotendeels) doorgebracht in Nederlands-Indië, als ondernemer, administrateur of landbouwkundig ingenieur. Bij mijn grootvader (geboren in Soerabaja) en grootmoeder thuis waren Indische kunstvoorwerpen te zien, er waren foto’s van kleine jongetjes in tropenpakjes (mijn opa en oudoom). Ook de maleise woorden waren niet vreemd. Geen komkommer maar ketimoen, wij liepen ’s zomers op blote kakkies en mijn oma – een klassiek keurige Haagse dame – liet zich nog wel eens tussenwerpingen ontglippen als ‘soedah’

(De foto is uit het familiearchief van der Vleuten. Overgrootouders van Vleuten-van der Mandele van de schrijver en van zijn broer Diederik)

Radio 5: gesprek met Sjors van der Panne over “Altijd Dichtbij’ de titelsong van Anak Indië ( nu 40.000 bioscoopbezoekers)

Mijn ouders ontmoetten elkaar in Merauke, een kustplaats in toenmalig Nederlands Nieuw-Guinea. Hij was daar cipier in de gevangenis en huurde een kamer in het huis waar Marlin, mijn moeder, met haar familie woonde. Hoewel hij zestien jaar ouder was, werden ze verliefd op elkaar. Dat was geen gemakkelijke situatie. Iedereen van moeders kant was moslim, terwijl vader (die als tiener net als zijn twee broers wees werd) katholiek was. En daarbij had mijn moeder al een zoon, bij een man die haar mishandelde. Omdat vader weigerde moslim te worden, verboden haar ouders de relatie. Ze liepen samen weg. Uiteindelijk mochten ze toch samen zijn, waarna moeder zich bekeerde tot het katholicisme en haar ouders de zorg kregen over haar zoon. Mijn vader had uit een eerdere relatie al drie zonen. Ook dat hoorde ik, als zevende uit een gezin met acht kinderen, pas heel laat in mijn leven, als gevolg van het beruchte ‘Indische zwijgen’. NRC

Een team werkt aan een film de Laatste Dans op Java.
Maar ze moeten meer investeerders vinden.
Lees de presentatiemap

Tijdens cultureel festival SAMA NIMMA kun je genieten van muziek, film, dans, verhalen én culinaire tradities van verschillende Nederlands-Indische gemeenschappen in Nijmegen. Dit festival markeert het einde van het herdenkingsjaar rond 80 jaar vrijheid. We trappen het festival op zaterdag 16 augustus af met een heerlijke Nasi Bungkus op het Mariënburgplein. Tijdens deze gezamenlijke maaltijd ontmoet je andere mensen en voer je interessante gesprekken. Immers: samen eten verbindt.   Bibliotheek Gelderland Zuid

Screenshot van een video

De Stentor :
Als pro-Nederlandse christenen hebben de inwoners van het dorp Toegoe op Java geen leven meer wanneer Soekarno de onafhankelijkheid van Indonesië uitroept. Ze worden gezien als verraders. Uit angst voor hun leven zwerven de Toegoenezen jarenlang over de wereld, totdat ze in 1967 in Oost-Nederland neerstrijken. Als kind maakt Fony Kantil deze indringende koloniale geschiedenis van dichtbij mee.

Het herdenkingssymbool voor alle slachtoffers van de Japanse bezetting van Nederlands-Indië. Bestel de Melati als pin, hanger, oorbellen of manchetknoop. 
bestellen bij webwinkel stichting 15 augustus 1945. Of bestel bij het Indisch Herinneringscentrum

Nederlander Harold Berghuis vond fossielen van Homo erectus in de Straat Madura, ooit deel van het verdronken Sundaland.
De ontdekking roept nieuwe vragen op over
jachttechnieken en migratie van vroege mensensoorten.
historiek.net

Vlaardingen24  Veel inwoners van Vlaardingen die niets liever willen dan dat mensen overal ter wereld in vrede samenleven, en dat beschikbare financiën ingezet worden voor het verbeteren van leefomstandigheden van jong en oud, zullen in deze tijden van dreiging en bewapening twijfelen. Ten koste van alles vasthouden aan pacifistische principes of toch investeren in onze verdediging. En hoe ver gaan we dan, ook nucleaire bewapening als tegenwicht? Logische vragen waar niemand pasklare antwoorden op heeft. PAX Ambassade van Vrede Vlaardingen, Amnesty International Vlaardingen en vertegenwoordigers van diverse kerken in Vlaardingen nodigen u uit om deze dilemma’s samen te overdenken en onder woorden te brengen tijdens de jaarlijkse herdenking van de bombardementen en de gevolgen daarvan, nu precies 80 jaar geleden, op de Japanse steden Hiroshima en Nagasaki.

Persbericht

Bersama Filmfestival: Nieuw driedaags filmfestival van 15 t/m 17 augustus

In het weekend van 15 t/m 17 augustus 2025 vindt in de gloednieuwe bioscoop Cinema The Pulse te Amsterdam de allereerste editie van het Bersama Filmfestival plaats: een driedaags filmfestival gewijd aan Indische, Molukse en Indonesische geschiedenis, cultuur en identiteit. Met een zorgvuldig samengesteld programma van films, gesprekken en herdenking biedt het festival ruimte aan reflectie, ontmoeting en dialoog.

Tijdens het filmfestival worden publieksfavorieten vertoond zoals Anak Indië, Indië verloren en Tussen Wal en Schip, die het afgelopen jaar ieder tienduizenden bezoekers trokken. Daarnaast zijn er klassiekers te zien zoals Oeroeg, Moeder Dao en My Blue Heaven, evenals internationaal gelauwerde documentaires zoals The Act of Killing (Oscar genomineerd) en het drieluik Stand van de Zon, Stand van de Maan en Stand van de Sterren (Hoofdprijzen IDFA en Sundance).

In het kader van 80 jaar vrijheid wordt ook de Nationale Herdenking van 15 augustus in Den Haag live uitgezonden op het festival. Op 15 augustus staan we namelijk stil bij het einde van de Tweede Wereldoorlog voor het héle Koninkrijk der Nederlanden en herdenken we alle slachtoffers van de oorlog tegen Japan en de Japanse bezetting van Nederlands-Indië.

Bersama, Indonesisch voor samen, staat voor de kracht van verbinding – tussen generaties, tussen culturen en tussen verhalen. Het Bersama Filmfestival biedt een uniek perspectief op het koloniale verleden, migratieverhalen en de actuele beleving van Indische en Molukse identiteit in Nederland, maar ook op de Indonesische geschiedenis.

Het Bersama Filmfestival is een initiatief van Omroep Bersama en is een samenwerking met Cinema The Pulse, Periscoop Film en Hetty Naaijkens – Retel Helmrich / Scarabeefilms.

Bersama Filmfestival
📍 Cinema The Pulse, Amsterdam-Zuid
📅 15 t/m 17 augustus 2025
🌐 www.bersamafilmfestival.nl

internetbode:  Stichting Payung organiseerde een bijzondere avond in Huis van de Wijk, waar  de Indonesische gemeenschap van de Brabantse Wal samenkwam voor een eerste editie van ‘generatietafels’. Onder het genot van Nasi Bunkus werden verhalen gedeeld over de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog  (1945-1949). Zo’n 55 aanwezigen deelden aangrijpende verhalen over de strijd voor onafhankelijkheid, de moeilijke  omstandigheden en de impact van de oorlog op hun leven. De jongere generatie luisterde aandachtig en stelde  vragen over de trauma’s en de uitdagingen die hun ouders en grootouders hebben doorgemaakt.

Grootmoeder Corrie wilde flink zijn en het verdriet van het verleden zelf dragen en niet doorgeven aan haar kinderen en kleinkinderen. Toch besloot kleindochter Jip, zelf opgegroeid in Rotterdam, dat ze meer wilde weten van de Indische geschiedenis van haar familie.
In de docu Tussen Wal en Schip ging Jip de gesprekken over het verleden eindelijk aan met haar oma. “Ik probeerde steeds vaker aan mensen uit te leggen wat ‘Indisch’ is, maar dat ging vaak moeilijk. Zeker als ik het in het Engels moet uitleggen, dat ging niet.”“Omdat ik het zelf zo moeilijk vond om uit te leggen aan andere mensen, dacht ik steeds vaker: ‘Waarom weet ik die geschiedenis eigenlijk zelf niet?’ Dat is toch suf.”  Rijnmond.nl

Dit jaar is er geen grote pasar malam in Zeist. Het populaire Indonesische evenement met eten, drinken, een markt en muziek kon niet meer georganiseerd worden bij sporthal De Dijnselburg. Dit vanwege een tekort aan parkeerplaatsen en verscherpte veiligheidseisen.
De 8-jarige Roselie kan dat niet verkroppen. Ze is een petitie gestart om het evenement volgend jaar wél weer in Zeist te organiseren. “Het kan ook bij slot Zeist!”Ze is een doorzetter en ze weet van geen ophouden.
Zo’n drie keer per week loopt Roselie (8) de straten in Zeist af op zoek naar krabbels. Vandaag probeert ze het eens bij het winkelcentrum bij haar om de hoek. Zelfverzekerd stapt ze op het winkelend publiek af en begint haar verhaal: “Ik doe een petitie voor de pasar malam, dat is een Indische markt. En die mag van de gemeente niet doorgaan. Wilt u tekenen? RTV Utrecht

 Historiek: Opnieuw ligt het grote Indonesië-onderzoek van wetenschappelijke instituten KITLV, NIMH en NIOD onder het vergrootglas. Ditmaal niet van de publieke opinie, maar van vakhistorici. Zes van hen werpen nog eens een kritische blik op het onderzoek 

15augustus1945.nl:
Na de bevrijding deelde het Rode Kruis nasi bungkus uit aan de teruggekeerde krijgsgevangenen. Dit bescheiden gerechtje symboliseert de veerkracht en het opkrabbelen na de oorlog. De afgelopen jaren was het in Den Haag bij het Indisch monument mogelijk om vooraf en na afloop van de Nationale Herdenking met elkaar in gesprek te gaan en een nasi bungkus te eten.

Omdat het dit jaar 80 jaar geleden is dat de Tweede Wereldoorlog voor het Koninkrijk der Nederlanden afgelopen was, zullen er dit jaar voor het eerst door het hele land rond 15 augustus nasi bungkus maaltijden georganiseerd worden en kan men met elkaar in gesprek gaan over de (gevolgen van) de Tweede Wereldoorlog in Zuidoost-Azië.

Bron van de video

Dagblad070 |Vilan van de Loo:  Een wandeltocht door de stad, dat wordt het nieuwe Indische festival. Ik wil niet wandelen en al helemaal niet door het centrum van een grote stad. Meer dan ooit mis ik de Tong Tong Fair, want hoe heerlijk was het elke jaar in die Indische stad in de witte tenten.
Daar hoefde je niet te wandelen. Misschien een beetje, van de ene theatervoorstelling naar de andere, even rondhangen bij het grote podium, kijken naar kookworkshops, toch even nog winkelen in de hoop op onweerstaanbare aanbiedingen die er altijd waren, een mens liep wat af en toch weer niet. Want je wist: we zijn er allemaal. Hier onder hetzelfde tentdak. En als ik maar lang genoeg hang of ergens ga zitten, dan kom ik vanzelf iedereen tegen.

cultureelerfgoed.nl:
Vier eeuwenoude kanonnen kwamen in 1960 uit Indonesië naar Nederland, als onderdeel van de zogeheten Landsverzameling. De Nederlandse vertegenwoordiging in Jakarta moest sluiten vanwege de gespannen politieke situatie en stuurde in haast zo veel mogelijk archieven en objecten naar Nederland. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) vroeg twee onderzoekers met Indonesische achtergrond – de een in Nederland en de ander in Indonesië – herkomstonderzoek te doen.

Indisch Familie Archief, voorpagina
Ontvangen schenkingen in 2025:
het Famillement 14 juni 2025. 

Pelita Naoorlogse Generatiebijeenkomst: Anak Indië #2
Donderdag 24 juli 2025 , 13:30-17:00
Wegens de snelle uitverkoop (van film op 12 juli) organiseert Stichting Pelita een tweede Pelita Naoorlogse Generatiebijeenkomst: Anak Indië. De langverwachte nieuwe film van Hetty Naaijkens – Retel Helmrich, regisseur van Klanken van Oorsprong, Buitenkampers en Contractpensions is op donderdag 24 juli 2025 nogmaals te zien in het museum.   www.museumsophiahof.nl

Terugkeer: Cultureel musicoloog Barbara Titus is twee weken in Indonesië voor het restitutieproject ‘Stemmen die naar huis terugkeren’: ze brengt oude geluidsopnames van lokale zang, die in Amsterdam lagen opgeslagen, terug naar het dorp waar ze zijn opgenomen. NRC

IGV: Op 13 juni 2025 is de inventaris van het gedigitaliseerde archief van het Rooms-Katholiek Weeshuis in Semarang (Java, Indonesië) online beschikbaar gekomen  op de site van het Katholiek Documentatie Centrum (KDC) van de Radboud Universiteit. Dit unieke archief bevat belangrijke bronnen over koloniale jeugdzorg, katholieke missiegeschiedenis en (Indo-)Europese familiegeschiedenissen in Nederlands-Indië.

Indische Schrijfschool
De concubine, zo heette het toneelstuk dat een zekere ‘Totok’ had geschreven. Geen pseudoniem dat vertrouwen wekt, als het over Indische toestanden handelt.
En dat ging het, het was ‘Een Indisch drama’, opgevoerd in 1918 en 1919 in Nederland.
Een drama was het zeker.
Huishoudster
De kranten en tijdschriften sprongen er meteen vol kritiek op, en dat had niets met het concubinaat van doen. Eerst het toneelstuk zelf.
In De Haagsche vrouwenkroniek las ik een recensie van Jacqueline Reyneke van Stuwe. Ze vermoedde wie de vrouw achter het pseudoniem was: mevrouw Elisabeth Overduyn-Heiligers, de schrijfster van vele Indische romans.

NPO radio1 30 juni Met het Oog op Morgen
Wat ooit begon als ‘Onze Brug’, daarna ‘Tong Tong’ heette en nu al decennialang bekendstaat als Moesson, viert morgen een bijzondere mijlpaal: het enige Indische tijdschrift van Nederland bestaat 70 jaar. Vivian Boon, hoofdredacteur én kleindochter van de oprichter, vertelt over de betekenis van het blad voor de Indische gemeenschap.

Luister naar OVT NPO radio 1
In de documentaire Tussen wal en schip, gemaakt door Juliette Dominicus en Sven Peetoom, gaan drie kleinkinderen in gesprek met hun grootouders juist om over dit verzwegen Indische verleden te praten. Maar waarom werd deze geschiedenis in de doofpot gestopt en wat is er verzwegen? Te gast is Benjamin Caton, een van de drie kleinkinderen uit de documentaire en initiatiefnemer van De Dekoloniale Indonesië Nederland Herdenking.

historiek.net:
In 1938 leidde een onderzoek naar homoseksualiteit in Nederlands-Indië tot een zedenschandaal, heksenjacht en meer dan 200 arrestaties in de kolonie.

Homoseksualiteit werd gedoogd, hoewel wel maatschappelijk afgekeurd. Homoseksuele relaties tussen volwassenen (vanaf eenentwintig jaar) waren niet strafbaar volgens het Wetboek van Strafrecht voor Nederlandsch-Indië en evenmin een punt van politieke strijd. Toch brak eind 1938 een schandaal uit dat de kolonie op haar grondvesten deed schudden.

bd.nl: Bij Erfgoed ’s-Hertogenbosch is een tentoonstelling te bezoeken over het koloniale verleden en de oorlogen in voormalig Nederlands-Indië. Families delen hun verhalen, foto’s en erfstukken over deze periode.De tentoonstelling heet ‘Nederlands-Indië vergeten wij nooit’ en is gratis te bezoeken tot 29 januari 2026. Te zien zijn herinneringen die gaan over nostalgie, heimwee, maar ook over kolonialisme en oorlogsgeweld.
De Bossche vereniging HONI en Erfgoed ’s-Hertogenbosch riepen families op om verhalen en voorwerpen te delen. Dit leverde meer dan honderd bijdragen op over de periode 1930-1968. Een selectie hiervan is opgenomen in de expositie.
De tentoonstelling is geopend van maandag tot en met donderdag tussen 09.30 en 16.30 uur. Het adres is Bethaniestraat 4 in Den Bosch.

Zie het hele persbericht:
Dit jaar is het 80 jaar geleden dat er met de capitulatie van Japan op 15 augustus 1945 een einde kwam aan de Tweede Wereldoorlog voor het Koninkrijk der Nederlanden.
In Nederland herdenken we dat elk jaar bij het Indisch Monument in Den Haag en bij meer dan 50 lokale herdenkingen door het hele land. Ook op de erevelden in Azië worden kransen gelegd.
Zijne Majesteit de Koning en minister-president Schoof zullen dit jaar de nationale herdenking bij het Indisch Monument in Den Haag bijwonen. De Koning houdt tijdens de herdenkingsbijeenkomst een toespraak en legt de eerste krans.
De minister-president, staatssecretaris Judith Tielen van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer zijn eveneens aanwezig en leggen kransen. Ter afsluiting van de ceremonie opent Koning Willem-Alexander het defilé langs het Indisch Monument.

Open de nieuwsbrief

Indofoodtour: rondje smullen van lemper en klappertaartTijdens de ‘Indofoodtour’ proeven deelnemers Indonesisch en Indisch eten en leren ze over beide (eet)culturen. “Ik weet niet hoe mijn oma kookte, maar het moet ongeveer zo gesmaakt hebben.” denhaagcentraal.net

Nijmegen-Oost.nl
De Indische gemeenschap in Nijmegen pakt flink uit bij de afronding van ’80 Jaar Vrijheid’. Met de grote Indië-herdenking op vrijdag 15 augustus in de Sint Stevenskerk, en een heus Indisch vrijheidsfestival op zaterdag 16 augustus wordt het jubileumjaar waardig en feestelijk afgesloten.

Het Indië-Herdenkingscomité v.l.n.r. Oscar Ekkelboom, Laura v.d. Vrijhoef ,Timo Hübner en Kartini Slaats. Foto: Peter van Riel

.

Radio Dit is Helmond,
gepresenteerd door Inge Dümpel.
Hoor de laatste uitzendingen

Website: https://anak-indie.nl/

Volkskrant: ‘Anak Indië’ is een liefdevol portret, dat de veerkracht toont van de Indische Nederlanders, en hun grote invloed op alle aspecten van de Nederlandse maatschappij.
Parool: Adriaan van Dis en Yvonne Keuls kwebbelen over hun grootouders en de Indische cultuur, maar samenhang ontbreekt.
Friesch Dagblad: Wat betekent het een Indo te zijn? ‘Anak Indië’ geeft een inkijkje.
Trouw : ‘Anak Indië’ is een inzichtelijke docu over Indo’s, erfgoed en identiteit
grootheerenveen.nl: Anak Indië is een ontroerende én humoristische film over Nederlands-Indisch erfgoed waarbij het heden en verleden in een mozaïek van verhalen samenkomen
AD :‘Indo is een geuzennaam geworden’

Indische Schrijfschool:Bo Keller was veteraan. Hij zat bij het KNIL en ging daarna naar de Korea-oorlog. Als frontsoldaat, zoals hij vertelde.
Bo Keller (1928-2020) heb ik een paar keer mogen ontmoeten. Ter ere van Veteranendag denk ik extra aan hem. Bo (George Wilhelm) was een man met een verhaal. Hij zat bij het KNIL en ging daarna naar de Korea-oorlog. Hij mailde me destijds: “Ik weet niet of dit verhaal goed overkomt, maar zo’n bijzondere oorlogsfrontherinnering uit het verre Korea mag niet verloren gaan.”

IGV :
De IGV was met een stand aanwezig op het bekende Indo feestje Nongkrong festival op zaterdag 28 juni aan Hemkade in Zaandam. In de middag werd het drukker en met name buiten. Makan makan natuurlijk. Onze IGV-stand werd bemenst door Ilona, Ervine, Evert, Arthur en later schoof ook Maarten aan.

Zie de foto’s

fd.nl :
Interneringskamp Tjideng op Java was de hel op aarde. Nederlandse vrouwen en kinderen – onder wie schrijver Jeroen Brouwers – zaten er, maar ook de moeder van de voormalige Britse vicepremier Nick Clegg. Tachtig jaar na de bevrijding kwamen overlevenden samen in Arnhem, om te vertellen over de onmenselijke behandeling door de Japanners.

Geef.nl: Maak de verzwegen geschiedenis van 2 miljoen Nederlanders zichtbaar Op 15 augustus 2025, precies 80 jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog, lanceren we de tentoonstelling Oud Zeer. Oud Zeer toont de persoonlijke verhalen, portretten en familiecollages van families met wortels in Nederlands-Indië/Indonesië. Van de eerste tot en met de vierde generatie uit diverse gemeenschappen. Het gaat om een gedeelde geschiedenis die meer dan 2 miljoen Nederlanders treft. 

Isje Maas-Villanueva (76) uit Den Bosch heeft een bijzonder verleden. Ze groeide op als prinses in Indonesië, maar moest als kind vluchten naar Nederland. Nu vertelt ze voor het eerst aan het grote publiek haar bijzondere levensverhaal. Over oorlog, angst en over haar kleinzoon die nu óók prins is.   Omroep Brabant

tubantia.nl:
Hij was tientallen jaren de drijvende kracht van de Koempoelan in Almelo. Tony Kuschel nam twee jaar geleden afscheid van dit sociale, culturele en culinaire anker van de Indische- en Molukse gemeenschap in Almelo. Vorige week overleed hij, 86 jaar oud.
Hij was een verbinder bij uitstek. Tony Kuschel was 22 jaar de ideale- en zeer gewaardeerde voorzitter van de Koempoelan. Hij leidde alles in goede banen, haalde subsidies binnen, bracht mensen samen en maakte het maandelijkse Indische/Molukse evenement in wijkcentrum De Schelf tot een succes.

🎥  Wereldpremière Anak Indië ❤️
We blikken terug op een fantastische wereldpremière die gisteren (22/06) plaatsvond in het gloednieuwe Cinema The Pulse in Amsterdam. Vanaf deze week is Anak Indië te zien in bijna 100 bioscopen in heel Nederland!

Op de rode loper…
In niet één, maar twee grote zalen bewonderden de genodigden Anak Indië, de nieuwste film van regisseur Hetty Naaijkens – Retel Helmrich. Dedanseressen van Inadance zorgden voor entertainment tijdens de inloop en host Tiurlan Tobing en presentator Jaro Wolff (Ricky Risolles) kregen de sfeer er meteen goed in, tijdens een hilarische introductie op de film. Natuurlijk mochten de heerlijke Indische hapjes van cateraar Tri Tungall niet ontbreken…

Lees ook BD

 de Volkskrant:
Haar moeder overleed, ze belandde met haar broertje in een weeshuis. Doodziek van hongeroedeem werden de kinderen gered door Nederlandse militairen. Pas in 1948 hoorde hun vader Bert, militair bij het KNIL, het Koninklijk Nederlands Indische Leger, dat zijn kinderen nog leefden.
Ze loopt naar binnen om iets op te halen: de bijbel van haar grootmoeder, het papier bruin verkruimeld. De bijbel overleefde het kamp en het weeshuis. Het heilige boek bleek soms levensreddend: het papier diende als pleister om wonden mee af te dekken.

Rick van den Broeke schrijft:
Op 12 juni jl. overleed Hetty van den Broeke-Neijs op 100-jarige leeftijd in Den Haag. Ze was in 1924 in Magelang op Java geboren, niet ver van de Borobudur.
Zij was actief voor de Oorlogsgravenstichting en heeft vele Indische families begeleid op Java die op zoek waren naar het graf van familieleden.
Zij was gehuwd met Guus van den Broeke, die vrijwilliger was bij het Indisch Wetenschappelijk Instituut. Hetty is 19 juni jl. gecremeerd in Ockenburgh in Den Haag.

Kijk en luister dit radio-interview:
Marjolein Kokosky Deforchaux Kelderman was jarenlang boekverkoopster en runt samen met haar man een Indisch afhaalrestaurant in Rotterdam. Zeven jaar geleden raakte ze gefascineerd door het oudste Indische kookboek: Kokki Bitja, uitgegeven in 1843. Haar zoektocht naar de oorsprong van dit boek leidde tot een diepgaande reis door taal, koloniale geschiedenis en culinaire tradities. Dit resulteerde in haar eigen boek over Kokki Bitja.

IGV : Het was een echt Familiegeschiedenis weekend op stamboomonderzoekkundig gebied voor de Indische Genealogische Vereniging en vele andere CBG-Vrienden,  geïnteresseerden en genodigden: de viering van het 80-jarige Jubileum CBG| Centrum voor Familiegeschiedenis.

 Jubileum juni 2025 editie voor Gen. magazine voor familiegeschiedenis
Met een groot applaus werd CBG-directeur Hélène Oppatja naar voren gehaald voor de onthulling van de cover. Hierop een statig portret van haarzelf en haar citaat: “Je familiegeschiedenis kennen is een recht”. En zo is het, dus ook onze Indische familiegeschiedenis!

Zie de film

Vilan van de Loo van de Indische Schrijfschool praat met Richard Rhemrev:
Rhemrev is de állerbeste Indische achternaam die er is. Want u hoort het en u weet: Indisch. En dan kijkt u wie is het. Daarna gaat het verder: u kende een Rhemrev, nog via de tante van een grootvader, of een oom, wie was het nou, in ieder geval, in Bandoeng woonden ze in dezelfde straat.

Zulke gesprekken zijn heerlijk. Er borrelen meer namen op van vroeger. Meer verhalen. En hoe verschillend die verhalen ook zijn, de conclusie is steeds hetzelfde: Indische families zijn een wereld om in te wonen.
Omdat ze allemaal van elkaar familie zijn.
Of elkaar kennen. Wat misschien een gradatie van familie is.

Omroep Brabant met filmpje:
Een buitenstaander, zo voelde Hetty Naaijkens-Retel Helmrich uit Goirle zich in ons land. Ze is Indische Nederlander, haar oorsprong ligt in de vroegere kolonie Nederlands-Indië. Dat is allemaal lang geleden en veel mensen weten daar weinig meer van. Maar Hetty is filmmaker en daarom maakte ze er een documentaire over: “Het is heel vervelend om altijd buiten de groep te staan. Terwijl we oorspronkelijk van hier zijn.”

Nog een filmpje, meer informatie over de film Anak Indië, de nieuwsbrief, de speellijst, tickets online kopen.

Nieuwsbrief Indisch Netwerk 19 juni 2025

Museum Sophiahof

Moesson is erbij op NONGKRONG!

Op zaterdag 28 juni staan we met een stand op Nongkrong Festival in de Hemkade in Zaandam – hét Indische festijn voor jong & oud! Nongkrong betekent ‘chillen’ en dat is precies wat je hier doet, met heerlijke soulfood, livemuziek, cultuur en creativiteit van de volgende generatie. Denk: pasar vibes, maar dan met een frisse twist.

De van oorsprong Indische gemeenschap vestigde zich een kwart eeuw geleden op de Wilgenblik en floreert daar nog steeds. De Soester Courant ging in gesprek met de oudste en de jongste bewoner. Met een royale hoeveelheid koekjes en dampende glazen thee op tafel laat Joke Vonk (92) haar gedachten gaan naar 25 jaar geleden, toen ze als één van de eerste bewoners nauw betrokken was bij de oprichting van de Indische woongroep Insulinde. ,,Ik woonde destijds in Enschede en zag een advertentie voor de woongroep

.

Wijchen | AD.nl:
Wijkgebouw de Esterade in Grave verandert dit weekend in een sfeervol Indisch paradijs tijdens de Pasar Pusaka, met muziek, hapjes en herinneringen
Bezoekers kunnen zich op 21 en 22 juni onderdompelen in de kleurrijke Indische cultuur. Er is een fototentoonstelling, er zijn Indische hapjes en een wereldwinkel met diverse spullen.

persportaal.anp.nl:
Leiden – De Actiegroep Aziatische Horeca heeft op 10 juni 2025 met succes de petitie*”Geen kok, Geen wok – Geen smaak, Geen zaak”* aangeboden aan de Vaste Kamercommissie Sociale Zaken,