Dutch-Asiatic Shipping:
Tussen 1595 en 1795 vertrokken onder het gezag van de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) en de aan de VOC tot 1602 voorafgaande voorcompagnieën meer dan 4700 schepen van Nederland naar Azië en ondernamen ruim 3400 schepen de terugreis. Deze scheepvaart – basis voor de Nederlandse handel tussen Europa en Azië – is in een systematisch overzicht ondergebracht in Dutch-Asiatic Shipping.
Zoek reizen en ook hier.
...........𝓘𝓷𝓭𝓲𝓼𝓬𝓱𝟒𝓮𝓿𝓮𝓻
Berichten van het heden, maar ook uit het verleden
...................
Thomson
Nassauschool Soerabaja
Depok
Wie is deze familie
Wolff
Tankbataljon Bandoeng 1939
Is de bruid Günther?
Wilde en Waldeck
Brouwer en Hagen
XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
XXXXXXXXXXXXXXXXXX
Kerst 1930 a/b Baloeroan naar Indië
Bertha Lammerts van Bueren-de Wit
XXXXXXXXXX zwieten 214
Bisch
Detachement Verbruiksmagazijn,
Hollandia
Een aandachtsgebied VERWARD to ethische beschouwingen?
correctie ” een aandachtsgebied verwordt tot ethische beschouwingen” (het werkwoord is verworden i.c. ethische beschouwingen gaan over normen en waarden en normenover goed of slecht?. Hierdoor verzandt een discussie vaak in eindeloze praatclubs, filosofische debatten en meningen over moraal, zonder dat er nog echte duidelijkheid wordt bereikt.
N.B. het verkwoord Verworden is wat formeel, meer schrijftaal
Er is een samenwerking tussen Australische en Indonesische musea, een soort uitwisselingsproject zo u wil.
Deze Tetangga exhibition is in feite online waar de musea tonen wat ze hebben over een bepaald onderwerp. Dit is een voorbeeld:
https://tetanggaexhibition.com/en/node/15
In die Tetangga Exhibition leerde ik dat de VOC wist dat er enorm veel winst te behalen viel door handel te drijven tussen verschillende Aziatische landen. Wij leerden op school dat het om nootmuskaat en andere specerijen ging maar dat was specifiek Indonesisch en niet correct.
Dat was ze de zogenaamde Inter-Aziatische handel. Ik heb dit stukje daarover (The Geography of Transport Systems) vertaald: De VOC kocht bijvoorbeeld textiel in India. Dit textiel werd in Indonesië geruild voor specerijen. Die specerijen werden deels naar China en Japan gebracht in ruil voor zijde, koper, thee en porselein.
Maar er was ook een gevolg voor de vloot: Om dit gigantische, fijnmazige netwerk te onderhouden, had de VOC permanent honderden schepen in de Aziatische wateren nodig.
Ja dat klopt wel maar vergeet niet dat zo’n houten schip indertijd maar 15 jaar meeging, 17 als je veel geluk had. En de reis van NL naar Zuid Oost Azië was zodanig ingrijpend dat veel schepen gewoon niet meer de terugtocht konden maken. Er was natuurlijk wel een rust- en opknap-plaats in Kaap de Goede Hoop, maar toch.
En de Nederlanders met hun boekhouder mentaliteit waren niet op hun achterhoofd gevallen; die schepen werden niet gesloopt maar gebruikt voor die kortere en minder riskante trips binnen Azië. En ik neem aan dat die aantallen (Voor-Indië/Moghul Batavia Sina/Cathay) niet of juist wel (?) werden opgeteld bij de ‘afvaart’ cijfers in het artikel.
Vandaar natuurlijk dat Batavia met Pulau Kapal (eiland Onrust) zo belangrijk was; onderhoud. (Hebben we het nog niet over de gevangenis en het administratief centrum.)
De VOC had gemiddeld in zijn hoogtij een actieve floot van 150 handelsschepen en een aantal oorlogsschepen.
Anoniem schreef 29 september 2026 om 05:25: “De VOC had gemiddeld in zijn hoogtij een actieve floot van 150 handelsschepen en een aantal oorlogsschepen”.
Oorlogsschepen? Dus schepen niet specifiek ingericht voor transport van handelswaar maar uitsluitend voor de krijg ter zee zoals heden ten dage bij de Koninklijke Marine?
Ik dacht dat de VOC alleen voer met koopvaarders die wel bewapend waren met kanonnen aan stuur- en bakboord om zich te beschermen tegen zeerovers en schepen van andere landen waarmee de Republiek in oorlog was en zeker ook, om indruk te maken op onwillige radjahs en sultans, maar toch primair gebouwd en ingericht voor de handelsvaart.
@anoniem:
als U de database bij bekijkt, dan werden er bij de VOC ook “fregatten” ingezet in de vaart.
Een fregat had in de VOC-tijd een militaire functie: patrouilleren van handelsroutes, beschermen van konvooien, jagen op piraten en overbrengen van belangrijke berichten.
Deze schepen waren slanker en hadden weinig diepgang, waardoor ze snel waren en scherp tegen de wind in konden zeilen..
De ruimte op het schip werd ingenomen door wapentuig,munitie en zeelieden, soms waren de schepen ook bemand door militairen. Er was nauwelijks ruimte voor vracht.
In de database worden 101 schepen als fregat aangeduid. Over een tijdspanne van 150 jaar is dat toch niet veel.
Hihihihi …… is dat nu een voorbeeld van een denkfout, die meer dan 4700 schepen?
Die ‘aantallen’ van schepen klinkt wel wat bizar. Ze hadden immers nog geen 1.800 schepen?! Het gaat dus over afvaarten.
Oh, scheepsbewrgingen!!
Maar als er 4700 keer een schip naar Indië afreisde en er 3400 keer een schip terug kwam , begrijp ik dan dat er 4700-3400=1300 schepen niet terug kwamen of heb ik een denkfout gemaakt? Kan Mister Bule dat uitleggen aan iemand die een magere voldoende voor wiskunde had?
Is er bekend welk VOC-Schipb het vaakst op Indië voer en hoeveel de winst per scheepsbeweging van de terugreis was?
Het schip die blijkbaar de meeste reizen maakte was de Amstelveen. Een stuk of 12. Wat veel is als je de lengte van de reis en de levensduur bekijkt. Over dat laatste; het schip wel vergaan.
Het is allemaal niet zo duidelijk, er zijn historische websites die vermelden dat de recordhouders slechts 6 reizen maakten. Dit waren dan o.a. Vrouwe Rebecca (Slooterdyc) en Huis te Marquette. Ook beiden vergaan en vermist.
https://resources.huygens.knaw.nl/das/voyages
En als je bijvoorbeeld de details van de twee Amsterdam reizen bekijkt op de eerste pagina, zie je nogal wat tegenstrijdigheden. En een Frans Europa wordt ook volledig verschillend beschreven in formaat en gemaakte reizen.
Dit is een redelijk goede site voor hen die meer van de schepen willen weten:
https://www.vocsite.nl/schepen/scheepstypen/
@Mr.B. Het schip met de naam “Amsterdam ” maakte 18 reizen (outbound) over de periode1595- 1643. Het eerste schip van deze naam werd in 1597 in brand gestoken.
Ik mag dan concluderen dat er sprake was van verschillende schepen met de naam Amsterdam.
Het schip met de naam Amstelveen maakte 8 reizen (outbound) met vertrekpunt Texe. over de periode 1626-1762. Dus ook hier was er sprake van verschillende schepen met de naam Amsterdam.
correctie: -……Het schip met de naam Amstelveen maakte 8 reizen (outbound) met vertrekpunt Texel. over de periode 1626-1762. Dus ook hier was er sprake van verschillende schepen met de naam Amstelveen
Bizar, inderdaad, in zijn hoogtij had de VOC gemiddeld een floot van 150 actieve handelsschepen en een aantal oorlogsschepen.
Wie de database zoals ik vluchtig bekijkt, stuit op interessante cijfers. Over een periode van tweehonderd jaar (1595–1795) vertrokken er in totaal circa 8194 (400/jaar) schepen vanuit Europa naar Azië (outbound) en keerde er een beduidend kleiner aantal van zo’n 3405 (17/jaar) schepen terug (homebound). Het topic geeft weliswaar 4700 uitreizen aan maar dat cijfer verschijnt niet in mijn database.
In de beginperiode werd er doorgaans in een eskader van drie schepen gevaren. De risico’s op de lange vaart waren aanzienlijk en het verlies aan schepen was groot. Trekt men het aantal uitreizende schepen af van het aantal thuisreizende schepen, dan is het uitvalpercentagewel erg groot (60%). Uit een niet-representatieve steekproef blijkt dat de oorzaak niet alleen schipbreuk was, maar dat uitval deels te wijten is aan ziekte en sterfte. Er was gewoonweg gebrek aan varend personeel voor de terugreis.
Naast de kwantitatieve gegevens biedt de database aanknopingspunten voor andersoortige analyses. Neem bijvoorbeeld Jan Pieterszoon Coen, die aan het begin van de zeventiende eeuw een hardhandig beleid in Oost-Indie uitvoerde.. Hoewel historici hier bibliotheken over hebben volgeschreven, wordt weinig tot niet aandacht gegeven aan diegenen die profijt trokken van het bloedig beleid van onze JP Coen. Shame on you.
Omdat in de database zowel het schip, de vertrekdata als de betrokken Kamers van de VOC (zoals Amsterdam, Middelburg of Delft) worden vermeld, valt te herleiden welke Kamer de financiering van een specifieke expeditie droeg. In die periode konden particuliere investeerders immer deelnemen in de financiering van deze schepen en daarmee direct profiteren van de specerijenhandel. Nadere bestudering van de database toont bovendien gedetailleerd aan met welke goederen de winsten werden gemaakt en welke rendementen behaald.
Ik ben weliswaar enigszins vertrouwd met database en database-achtige technieken, maar de VOC is niet mijn aandachtsgebied, een ver-van-mijn-bed show en een aandachtsgebied verword tot ethische beschouwingen. Het VOC laat ik over aan de “ware” historicus.
kletsmajoor – van den Broek schreef 29 september 2026 om 10:40 onder meer: “Het VOC laat ik over aan de “ware” historicus”.
Mooi, mooi!
Nog één vraag dan voor de geachte schrijver: Wat bedoelt hij met “….. een aandachtsgebied verword tot ethische beschouwingen”?