NU.nl:
Premier Rob Jetten heeft zondag na 75 jaar excuses gemaakt aan de Molukse gemeenschap in Nederland. Dat deed hij bij de opening van het Nationaal Monument Ulu Kora in Rotterdam. De excuses zijn voor de behandeling van Molukse KNIL-militairen en hun families na hun komst naar Nederland.
Veel Molukse beroepsmilitairen vochten tijdens de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog van 1945 tot 1949 aan de zijde van Nederland. Dit jaar is het 75 jaar geleden dat de eerste Molukse KNIL-militairen en hun gezinnen naar Nederland kwamen.
In Nederland werden zij onder slechte omstandigheden opgevangen, onder meer in de voormalige Duitse concentratiekampen Westerbork en Vught. Het zou om een tijdelijk verblijf gaan en ze dachten na een paar maanden terug te kunnen keren naar de Indonesië. Maar dat gebeurde niet.
Het ingehuldigde Nationaal Moluks Monument:




















































Is het juist… dit commentaar van de Trouwredactie:
Is het juist ……?
1. “Het ging om 3578 Molukse militairen van het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (Knil) en hun gezinnen ……”. Vrouwen en kinderen meegerekend zouden dat dan zo’n – pak ‘m beet – 2 x 3.578 = > 7.000 Molukkers totaal kunnen zijn geweest. Juist of niet juist?
Ergens anders las ik 2.700 (ongeveer) militairen met hun gezinnen. Dan kom je op een beduidend lager totaal aantal Molukkers uit. Ergens moet toch precies bekend zijn hoeveel er hier aanspoelden en moesten worden ondergebracht in de woonoorden?
2. “Het gevolg is een groot gebrek aan kennis bij de Nederlandse bevolking,……”. Het gevolg waarvan? Roewet dese, wanneer “het gevolg” uit z’n verband wordt gerukt.
De kennis bij de bevolking in Nederland over NOI en wat er na 1945 met NOI gebeurde was en is überhaupt beschamend laag. Dat had/heeft niets te maken met het onderhavige topic, de intocht van en excuses aan gepiepelde Molukse militairen.
Zie Molukse Zaken: link https://www.moza.nu/kennisbank/hoe-kwamen-de-molukkers-in-1951-naar-nederland
En wat zegt Wikipedia hierover, een beetje expert raadpleegt toch zoiets!
“De niet gedemobiliseerde 3578 soldaten – 1231 onderofficieren, 2341 gewone soldaten en 6 geestelijke verzorgers, (maar ook 574 niet-militairen) – werden, samen met hun gezinnen – in totaal ongeveer 12.500 personen – met troepenschepen naar Nederland overgebracht[3] tussen 23 maart en 21 juni 1951.[4] Daar kregen zij na aankomst te horen dat ze waren gedemilitariseerd. Eerst uit het KNIL en nu uit de Koninklijke Landmacht. De opname in de KL was, zo bleek later, enkel bedoeld geweest om alsnog een militair bevel te kunnen uitvaardigen als deze groep niet zelf zou kiezen voor inscheping naar Nederland.[3].
3578+574=4.152 , BIj een gemiddelde gezinsgroottte van 3 is rekenkundig een totaal aantal van 12500 best aannemelijk.
Interessant hierbij is te bestuderen uit welke plaatsen in de Zuid-Molukken deze militairen en niet-militairen kwamen, wat de familiebanden waren tussen deze personen en wat hun geloof was. Wellicht is ook het KNIL-onderdeel een verklarende factor. Dan wordt e.e.a. wel duidelijk.
Zie de tabel van de schepen die in 1951 naar Nederland gingen
Het totaal aantal passagiers was 13.336 En meer dan 400 waren niet-knillers, las ik ergens.
Waar Wikipedia al niet goed voor is. Kennelijk nu zelfs als bron geaccepteerd door de intelligentsia op deze site.
V.w.b. de vraag van welke eilanden uit de Molukse archipel ze afkomstig waren (denk hierbij aan “pela” adat), welke godsdienst ze beleden en in welke KNIL-onderdelen ze laatstelijk hadden gediend moeten hun vertegenwoordigende organen toch wel weten.
Gegeven hun aantallen en gevechtservaring moeten ze toch wel een gevaar zijn geweest in de ogen van de Boeng, gegeven de gerezen opstand van de RMS op Ceram en Ambon.
Nou, Wikipedia als betrouwbare bron accepteren vind ik wel erg kort door de bocht. Zo kan ik ook mijn gelijk halen.
Wikipedia “vergeet” te vermelden dat er ook 574 niet-militairen naar Nederland werden overgebracht, zoals moza wel vermeld. Hoe deze personen Nederland zijn binnengekomen zonder paspoort mag Joost weten.
Nemen we deze in de rekensom mee dan klopt het totaal aantal van 12500 wel.
De kans dat ik Wikipedia als bron vermeld, schat ik op 0 (nul).
oorzaak & gevolg – van den Broek schreef 25 juni 2026 om 13:18 “En wat zegt Wikipedia hierover, een beetje expert raadpleegt toch zoiets!”.
Ik geef me niet uit voor expert, maar ik dacht toch een expert te hebben gelezen.
Quote vijfeeuwenmigratie.nl:
En zo arriveerden tussen maart en juni 1951, 3578 militairen, met hun gezinnen (in totaal 12.500 personen) in Nederland, waar ze vervolgens tegen hun zin in gedemilitariseerd werden.
einde quote
In hoeverre wilde de regering Soerkarno die ex-knillers vervolgen wegens loyaal geweest te zijn aan Nederland?
Er waren molukse exknillers die overstapten naar het Indonesische leger. Niet vervolgd dus… hoewel er wel spanningen met collega’s geweest moeten zijn ?
Idem…Indonesische en Europese ex-knillers al dan niet overgestapt naar de TNI. Of als burger verder gingen.
Geen vervolging van staatswege bekend.
RMS-soldaten werden wel vervolgd… vooral in de Molukse binnenlanden.
Wat ik begreep is dat de Nederlandse rechter oordeelde dat de Molukkers niet ontslagen mochten worden op Indonesisch grondgebied. Dit omdat het onveilig zou zijn voor de soldaten en gezinnen.
Maar er zijn veel meer knilsoldaten gedemobiliseeerd te Indonesië. Indonesiërs, Molukkers, Nederlanders. Mij is niet bekend dat zij terplekke erg bedreigd zijn geweest. Het was wel alert blijven, denk ik.
De Molukse eenheden moesten wel zich ontbinden. Dus niet meer samen wonen op het kazerneterrein. Geen wapens en uniformen. In kleine groepjes naar elders gaan en dan een tocht naar de Molukken organiseren.
Dat meneer Jetten namens de Regering excuses aanbiedt is wellicht goed bedoeld.
Maar waarom heeft het 75 jaar geduurd als de meesten waar het voor bedoeld was, nu bijna iedereen van die generatie er niet meer zijn ?
Zijn er mensen in de regering die ons een antwoord kan geven ; waarom pas na 75 jaar ???
Omdat men eerder excuses zo duidelijk uitspreken niet nodig vond.
Er waren wel daden van ‘spijtbetuiging’ zoals de rietkerkuitkering met de rietkerkpenning en Het Gebaar , een individuele uitkering naast een potje voor collectieve doelen.
Het Gebaar was bedoeld voor Nederlanders uit Indië maar ook voor deze knil-molukkers.
Voor de Indische kwestie is er ook geen expliciete excuses gedaan. Wel daden van spijtbetuiging cq afkooppoging
Zover ik weet is er geen diepgaand overheidsonderzoek gedaan over de komst van knil-molukkers en de onwil of onmacht van Nederland hen terug te brengen.
Heeft Nederland wel gesproken met de Indonesische regering voor een spoedige terugkeer van de groep. En hoe ging dat ? Of heeft Nederland het op de lange baan geschoven en niet veel gedaan.
Ach ja ….. excuses. Ze verlichten niet de snerpende pijn die de eerste generatie moet hebben gevoeld toen zij na aankomst in Nederland op staande voet als militair werd ontslagen.
Zij van die eerste generatie moeten dat ontslag hebben gevoeld als verlies van gezicht en status, zij waren daarmee in hun ogen niets meer voor vrouw, kinderen en de rest van hun omgeving. Zij waren in hu hart maloe en dat gevoel was voor hen moeilijk te verkroppen.
Boze tongen in Indische kringen beweerden in die vijftiger jaren v.d.v.e., dat het haastige ontslag van de Molukse beroepsmilitairen geschiedde ter geruststelling van Soekarno, die te maken had met een opstand op de Molukken en niet wilde dat die “battle hardened” Molukkers die naar Nederland waren gedirigeerd, stiekem rechtsomkeert zouden maken om te worden ingezet voor de strijd van de RMS op de Molukken. Nederland had immers Nieuw Guinea nog. Het zou dus gemakkelijk zijn om de Molukkers daarheen te zenden. Van daar zou de stap naar de Molukken goed uitvoerbaar zijn. Wie kent dit “gerucht” en weet er meer van?
Toen ik nog thuis bij papa in Den Haag woonde, zag ik het blaadje “De stem van Ambon” regelmatig op tafel. Hij was donateur van de Stichting “Door de eeuwen trouw”.
Zijn gebaar.
Even met olifantenpoten de geschiedenis beroeren:
– Molukse KNIL-militairen collaboreerden met de koloniale bezetter en onderdrukker.
– Molukkers: gijzelingen en treinkapingen.
– Standbeeld en excuses.
Het ene facet heeft politieke en wetenschappelijke verontwaardiging en veroordeling opgeleverd.
Het andere facet ligt nog vrij vers in de herinnering.
Het laatste facet bedekt alles met de mantel der liefde.
Die mantel wordt niet aangereikt als het gaat om bijvoorbeeld de heren Coen en Van Heutsz, de OVW’er en dienstplichtige en ook niet aan eenieder die in Ons Indië heeft geleefd en gearbeid.
Ofwel: geschiedenis kent nooit slechts één facet. En het ligt er maar aan welk facet tijdelijk in de mode is. Maar dat wisten we al dat het zo werkt.
Tja meneer Brekelmans, zo gaat het nu één maal in deze boze wereld. Het historisch zoeklichtje deze keer gericht op onrecht, een aantal beroepsmilitairen uit het Nederlandse koloniale leger aangedaan. Beroepsmilitairen, aan wie in de periode 1945 – 1950 menig (Indische) Nederlander, Chinees en Nederland getrouwe Indonesiër zijn leven te danken heeft.
Het onrecht misschien voortgevloeid uit geopolitieke motieven: Nederland had in die tijd nog veel economische belangen in haar ex-kolonie en wilde, om die veilig te stellen, een hebberige doch zenuwachtige Boeng te vriend houden. Zwarte Sinterklaas kwam pas later.
Oorzakelijk gevolg van het onrecht waren de treinkapingen en gijzelingen, uitgevoerd door de zonen en een dochter van die militairen, die de verbittering hunner vaderen diep in zich droegen. Verbittering, die enige realiteitszin verduisterde.
Nu hun (achter)kleinzonen en dochters de woonoorden hebben verlaten en brave burgers zijn, is de tijd gekomen voor excuses en standbeelden.
Ombak poetie poetie
Ombak datang dari laoet,
Kipas linso poetie
Tanah Ambon soedah djaoeh …..
citaat: “Beroepsmilitairen, aan wie in de periode 1945–1950 menig (Indische) Nederlander, Chinees en Nederland-getrouwe Indonesiër zijn leven te danken heeft.”
Dit is een veel misbruikte mantra binnen het Nederlandse koloniale perspectief, zie FIN.
Hoe stookten de Nederlandse militairen in die tijd zelf het vuurtje op? De tijdlijn:
Neem bijvoorbeeld het vlagincident op 19 september 1945 bij het Oranje Hotel in Soerabaja. Dit incident werd uitgelokt door het Nederlandse militaire gezag, toen daar ongevraagd de Nederlandse driekleur in de top werd gehesen. Hierbij vielen de eerste slachtoffers van de Bersiap, waaronder mr. Ploegman, een prominente Indo-voorman.
Daarnaast was er in oktober/november 1945 het gewelddadig optreden van Nederlandse militairen o.l.v. kpt Zijlstra in Batavia (Jakarta), dat door de Britse commandant als trigger-happy werd bestempeld. Generaal Christison, de Britse bevelhebber van het Netherlands East Indies (NEI), vaardigde destijds zelfs een Battle Order uit om deze Nederlandse militairen wegens insubordinatie in het gareel te houden.
Eind december 1945, tijdens de kerstdagen, wilde de Marinebrigade Marbrig afkomstig uit de Verenigde Staten bovendien ongevraagd op Java landen, maar dat werd door de Britten verhinderd.
In de tussentijd woedde de Bersiap (september 1945 – juli 1946), waarbij naar schatting 30.000 tot 40.000 mensen, voornamelijk Indo-Europeanen, werden vermoord.
Pas in maart 1946 stonden de Britten toe dat Nederlandse troepen op Java mochten landen. Tegen die tijd waren veel Indo-Europeanen al onder Britse bescherming naar de grote steden gevlucht. Indo-Europezen op het platteland werden door “barmhartige” Indonesische Nationalisten in bescherming genomen en geïnterneerd in de zogeheten Republikeinse kampen. Desondanks stierf een groot aantal van hen daar aan ontberingen die sterk overeenkwamen met de omstandigheden in de eerdere Japanse interneringskampen.
Dus de vraag blijft wie concreet de personen waren die hun leven te danken hebben aan Nederlandse militairen
Merkwaardige tijdlijn. Stopt in maart 1946. Nadien is er niets meer gebeurd? Alles was toen pais en vree? Niemand werd meer gedood?
mantra – van den Broek schreef 27 juni 2026 om 12:31 onder meer: “citaat: “Beroepsmilitairen, aan wie in de periode 1945–1950 menig (Indische) Nederlander, Chinees en Nederland-getrouwe Indonesiër zijn leven te danken heeft.”
Dit is een veel misbruikte mantra binnen het Nederlandse koloniale perspectief, zie FIN”
Ach ja … de professor heeft niets aan “hear say”, losse verhalen, getuigenissen, ook niet wanneer die tussen ’45 – ’50 in alle hoeken van de archipel rondzongen. Mantraatjes volgens hem. Even dom en onbetrouwbaar als Wikipedia.
Onder die Molukse militairen die hier aanspoelden zullen best koks en schrijvers en andere non-combattanten zijn geweest, maar ook zij die daadwerkelijk burgers hebben beschermd tegen of bevrijd van los geslagen pelopors. Over die Molukkers heb ik geschreven. Met diep respect en dankbaarheid. Zij verdienden een bintang.
Mena Moeria!
Wat dien ik van bovenstaande opmerkingen te begrijpen?
Dit zijn toch geen feiten! Zonder concrete bronvermeldingen – tijd, plaats, persoonsnamen- zijn deze opmerkingen louter goed bedoelde veronderstellingen.
H 2026 – van den Broek schreef 28 juni 2026 om 12:18:
“Wat dien ik van bovenstaande opmerkingen te begrijpen?”
U “dient” van mij niets. Zo optimistisch – of naïef? – ben ik niet dat ik van u enig begrip verwacht voor de bedenksels van anderen, dus ook voor die van mij. Ik ken u helaas langer dan vandaag.
Let but dus en verder met uw geblaas.
In ’44 t/m mei’45 werden er vrijwilgers gevraagd,door de regering in Londen,om nog te vechten tegen de Duitsers.In mei ’45 kapitulatie Duiysland.
Nu Nederlands -Indië,de vrijwilgers werden verplicht naar Indië gestuurd de regering i.m.terug uit Londen had n.l.nog de VOC in haar gedachyen.De vrijwilgers moesten ,,Orde en Rust hetstellen ,,zo fe Indische rijkdom ook weer naar Nederland komen.
De vrijwilgers kwamen na een bepaalde tijd terug in Nederland en werden uit gemaakt voor “moordenaars e.t.c.”
De bevolking wist daf de opdracht gever de ” Nederlandse regering was.”Deze mensen incluis de Molukkers hebben ooit excuis gektegen van de Ned.regering.Tot vandaag 21-06-2026 alleen de Molukkers.De Ned.regering “Waardeloos”.