Hoort Jappenhaat bij de Indische cultuur?

Indische Schrijfschool
Wat Jappenhaat was, begreep ik bij mijn bezoek aan bij Leo van Maarseveen, toen 84 jaar. Jaren geleden. Die ontmoeting maakte indruk op me.
Ik was bij hem om kennis te maken. Het was een voorgesprek, want ik mocht hem interviewen op de Tong Tong Fair, over zijn boek  Pukul Terus, blijven vechten. Het levensverhaal van een gewone Indische jongen (2009).
Hij vertelde over de oorlog, over de kampen en dat hij demonstreerde voor de Japanse ambassade met de anderen van de Stichting Japanse Ereschulden (JES). Ook dat hij niks van Japanse makelijk in huis duldde. Liever ook niet bij de kinderen. Japanners bestonden niet voor hem. Hij kende alleen de Jap.
Dus ik vroeg wat ik daarna in een bomvol theater zou vragen: “Maar er zijn toch ook goede Japanners?”
Leo liet een stilte vallen.
Iedereen in het theater voelde: een beladen vraag.
Ik wachtte.
En Leo zei slepend: “Oooo… jaaaa… hoor…”
Weer een stilte, wij wisten allen: nu komt het.
“… tien meter onder de grond.”
Vrijwel iedereen in de zaal lachte: we begrepen hem. Want we kenden allemaal wel iemand die dat ook had, die scherpe onverzoenlijke Jappenhaat. Het was, nou ja, een gewoon fenomeen.
Dat is nu 16 jaar geleden.

Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

26 Responses to Hoort Jappenhaat bij de Indische cultuur?

  1. Giorno della Memoria en Peter van den Broek schreef:

    Of de tijd alle wonden heelt en alles slijt, valt ten zeerste te betwijfelen.

    De jongere generaties in Japan hebben weliswaar hun verleden niet gekozen, maar zij kunnen wél de toekomst kiezen.
    Daarin is een gepaste omgang met de geschiedenis begrepen, gekoppeld aan een diepgravend nationaal gewetensonderzoek, een grondige Vergangenheitsbewältigung, zich bewust van wat er gebeurde in geheel Zuid-Oost-Azië in de dertiger en veertiger jaren van de vorige eeuw, eindelijk, en tegelijk verantwoordelijk naar de toekomst, een grootmoedige opstelling van Japan in de internationale politiek, vooral tegenover haar vroegere kolonie Korea.

    Natuurlijk wordt er in Europa aandacht besteed, tenminste als je ervan bewust bent. In Italië, met haar beladen fascistisch verleden waarin Mussolini geen onbekende naam is, wordt elk jaar, ik herhaal elk jaar op 27 januari “Giorno della Memoria” uitgebreid aandacht geschonken aan de bevrijding van Auschwitz door de Russen. Italianen hebben in tegenstelling tot Nederlanders geen chronisch gebrek aan kennis over hun geschiedenis, daarvoor hebben ze een geschiedenis die iets verder gaat dan de Batavieren die bij Lobith de Lage of Neder-landen binnenkwamen. De Herdenking is nu zeer beladen, omdat we een rechts-georiënteerde regering hebben met een partij die haar wortels heeft in het fascistisch verleden. Alhoewel de Italiaanse premier Giorgia Meloni zich er kranig en op gepaste wijze doorheen slaat.

    Ook in Duitsland wordt aandacht geschonken aan het “bruine”verleden. Vergangenheitsbewältigung, drukt in het Duits op poetische wijze uit hoe er met het verleden wordt omgegaan, of vergis ik me? Wellicht kan de heer de la Croix daarover meer vertellen.

    De keuze van een automerk heeft daar niks mee te maken, het zegt iets meer over de bezitter/eigenaar van zo’n auto. Ikzelf rij zonder gewetensbezwaren in een niet onaardige Duitse auto

    • Mister Bule schreef:

      “Wonden helen en alles slijt” is als uitdrukking zelfs nog niet sterk genoeg; alles wordt selectief vergeten en zoals gewoonlijk maakt de mensheid opnieuw dezelfde fouten.

      Zoals gewoonlijk spreek je jezelf volledig tegen en weet je niet waar je het over hebt. Herlees nu eens je tweede paragraaf en denk eens na wat je met die nietszeggende ‘pie in the sky’ tekst wilde zeggen want het is totaal onduidelijk. De opstelling van Japan t.o.v. China (Mitsubishi) toont wel dat het ze bitter weinig interesseert tenzij het ze geld kost.

      Meloni ‘kranig en gepast’? Wat een quatsch. Een Mussolini en Trump vereerder met neo fascistische banden. Als er één persoon is die het oprukkende extreem rechts en populisme in de wereld vertegenwoordigt is zij het wel.

      Velen zullen nooit een bepaald merk kiezen door de afkomst en geschiedenis van het merk. Vooral in de automobiel industrie is dat het geval. Kijk bijvoorbeeld eens wat de zwaai naar rechts van Elon met de Tesla aanhang doet. Polariserend.

      • Pierre de la Croix schreef:

        Ik lees in de bijdragen van Giorno della Memoria en Peter van den Broek en Mr. Bule nog geen antwoord op de kernvraag van dit topic: “Hoort Jappenhaat bij de Indische cultuur”.

        De wetenschappelijke benadering van het vraagstuk zou toch moeten beginnen met een heldere uitleg wat “haat” precies is, gevolgd door een even duidelijke omschrijving van “Jappenhaat”, om die begrippen vervolgens een plaats te geven in de “Indische cultuur”, misschien wel de moeilijkste opgave.

        Want hoe ziet die Indische cultuur er precies uit, welke waarden en normen zijn er belangrijk, hoe kijkt men aan tegen het verleden, hoe leeft het “Indische verleden” bij de Indische generaties die in plaats en tijd ver van het gebeuren in WO 2 in ZO Azië zijn geboren en opgegroeid?

        Wijlen mijn goede vader, oud krijgsgevangene en dwangarbeider aan de beruchte Birma spoorweg, kocht tot mijn grote verbazing een Japanse auto, niet lang nadat Japanse auto’s na de oorlog op de Nederlandse markt verschenen. Hij had er geen moeite mee dat hij met zijn aankoop de na-oorlogse Japanse economie weer op poten hielp.

        Hoeveel Indootjes met vergelijkbaar verleden kochten en kopen niet naar hartenlust Japanse auto’s, electronica, foto apparatuur?

        Wie zwaar de pest heeft aan een volk, die koopt in ieder geval diens producten niet en ziet het liever ten onder gaan, dus ook economisch.

  2. Mister Bule schreef:

    Ach wat, alles slijt. Wij komen zeer veel in Japan -redelijk goedkoop momenteel en veel directe vluchten- en daar heeft men inderdaad totaal geen collectieve herinnering aan WO2. Maar is dat in Europa wél zo? En als je ziet wat er recent in Amsterdam gebeurde, kan je stellen dat in Europa ook het antisemitisme weer terugkeert en blijkbaar vergeten wordt waar dat toe leidt.

    Toyota is momenteel het grootste automerk wereldwijd, ik heb een Lexus. Het Mitsubishi conglomeraat doet het prima, mijn schoonzus werkt bij hun grote (Japanse) bank. We eten zeer veel sushi bij de Japanse restaurants in Blok M. Ik heb er geen problemen mee hoor; de huidige Japanse bevolking draagt geen schuld. Als iemand als Yoko Tojo maar geen platform krijgt en dáár is er nu net wel een probleem.

  3. pvangeldere schreef:

    Mijn vader heeft aleens grxegd: Een goeie is een dooie Jap.
    Hij kwam als overlevende uit de Birma spoor weg.

      • Mister Bule schreef:

        Als je dat nu nog denkt ben je zelf geen haar beter. Haatdragende mensen heb je overal.

        Wat moet een Indonesiër wel niet denken waarvan de opa door de KNIL soldaten werd gemarteld en geëxecuteerd?

      • Emil schreef:

        Mstr bule

        Ik vermoord geen mensen dus vergelijk met er dan niet mee. Want dan ben jij zelf geen haar beter…

      • wanasepi schreef:

        “Wat moet een Indonesier wel niet denken waarvan de opa door de KNIL soldaten werd gemarteld en geexecuteerd?”

        Die Indonesier kan hetzelfde denken.
        Niet allen kunnen die haat overkomen, het is een blessing als dat kan, maar dat maaakt hun niet gelijk aan die beulen anders zouden zij die nu onverschillig hierover staan ook gelijk staan met die oorlogsmisdadigers.
        Koningin Juliana zou ook gelijk staan met de oorlogmisdadiger Hirohito die op de thee in Soestdijk door haar werd uitgenodigd.
        A.Olive

      • Emil schreef:

        Kan mij dat schelen wanasepi. Ik denk er zo over. Wat een ander denkt moet ie zelf weten.

        Een goeie jap moet nog geboren worden.

  4. De Jap en Peter van den Broek schreef:

    Afgelopen oktober bezocht ik Japan. In Tokio bezocht ik het Yasukuni-schrijn, waar de doden worden geëerd die in dienst van Japan sneuvelden, inclusief oorlogsmisdadigers zoals premier Tojo. In de tuin staat het monument van dr. Radha Binood Pal, de enige rechter van het internationaal militair tribunaal die alle Japanse aangeklaagden onschuldig achtte.

    Eigenlijk herinnert er in Tokio weinig tot niets aan de Tweede Wereldoorlog, behalve één schilderij dat de capitulatie van Nederlands-Indië toont, waarbij luitenant-generaal Ter Poorten, in gezelschap van gouverneur-generaal Tjarda van Starkenborch Stachouwer, de capitulatiebesprekingen voert met de Japanse bevelhebber Imamura. Allemaal heel onschuldig.

    Een bezoek aan Hiroshima en alle monumenten die de aandacht richten op de atoombom mocht niet ontbreken. In het Vredesherdenkingsmuseum is er een aangrijpende tentoonstelling die op indringende wijze de verwoesting van de bom toont. Aan het eind van de tentoonstelling wordt terloops op een paar panelen aangegeven hoe die oorlog ontstond.

    Als de Tweede Wereldoorlog vanuit zo’n perspectief in Japan wordt getoon , dan is het met Japanners moeilijk discussieren over de oorlogstijd in het voormalig nederlands-Indie, laat staan over troostmeisjes.

    Ik heb wel respect voor de Stichting JES, die protesteert bij de Japanse ambassade. Met ontroering denk ik dan aan Ted Hartman. Elke keer als ik in Nederland was, nodigde hij mij uit om mee te demonstreren. Als goed opgevoede Euraziaat met enig historisch besef willigde ik zijn verzoek in.

    • ronmertens schreef:

      @PetervandenBroek; ‘stichting JES etc.’ – En dat vanwege 3,5 jaar Japanse bezetting. Tijdens zo’n herdenking in Amstelveen dacht plots; wat te denken van Indonesië ; 3,5 eeuw bezetting door Nederland!

  5. Boeroeng schreef:

    Moffenhaat, Jappenhaat… hoort bij de Nederlandse cultuur. Maar het tegendeel ook. De tijd heelt de wonden…. deze haat is verdwijnend.

    Nu denken sommige jongeren dat het woord jap een scheldwoord was vroeger.
    Wat mij lijkt, voor 1942 was het woord jap spreektaal. Net als aussie en yankee. Het was niet netjes genoeg in schrijftaal, maar het was geen scheldwoord. Niet denigrerend of racistisch in beginsel.
    Door toedoen van het brute Japans kolonialisme werd het woord door de slachtoffers steeds meer met een boze emotie uitgesproken.
    Voor mij is het een reden om Japanners van nu aan te spreken met het nettere woord japanners. Zij zijn immers niet de schuld van de vroegere Japanse agressie. Verder blijf ik spreken over jappenkampen en jappen als het over die agressie gaat.
    Wie het woord jappenkampen niet wil gebruiken kan zeggen en schrijven : interneringskampen. Dat was ook toen al een normaal net woord in spreek- en schrijftaal.
    Maar eigenlijk waren het concentratiekampen….. een woord met een zwaardere emotionele lading.

    • wanasepi schreef:

      “Zij zijn immers niet de schuld van de vroegere Japanse agressie.”
      Neen zeker niet, maar ik heb gelezen dat als je hun dat vraagt dan zullen ze zeggen: “Wat agressie, wij waren de dupe.”
      A.Olive

  6. wanasepi schreef:

    Een goede Jap is een Japanner die erkent dat de Jap zich beestachtig heeft gedragen in WW2 en berouw daarover heeft.
    A.Olive

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *