Schrijver Alfred Birney: ‘Nederlanders snappen nog steeds niet dat de Nederlandse geschiedenis een koloniale geschiedenis is’

 de Volkskrant : Schrijver Alfred Birney, die voor De tolk van Java de Librisprijs kreeg, verdiept zich al zijn leven lang in koloniale en postkoloniale verhalen. Met de gebundelde stukken in zijn nieuwe boek Zwerfpost probeert hij het maatschappelijke debat vooruit te helpen

Alfred Birney (72) eindigt zijn net verschenen verzamelbundel Zwerfpost met een motie over de rijsttafel. Integraal afgedrukt. Als ‘samenvatting’ van het Kamerdebat op 14 juni 2023 over de Nederlandse koloniale oorlog in Indonesië. Een Kamerlid wilde vastleggen dat ‘woke’ de Indische rijsttafel niet racistisch mag noemen en dat het gerecht thuishoort op de lijst van Nederlands immaterieel erfgoed. Birney: ‘Dan ben je toch niet goed bij je hoofd?’ Schaterlach.

Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

24 Responses to Schrijver Alfred Birney: ‘Nederlanders snappen nog steeds niet dat de Nederlandse geschiedenis een koloniale geschiedenis is’

  1. Boeroeng schreef:

    NRC-artikel

    Alfred Birney: als Indo is hij nergens thuis
    Koloniale geschiedenis In zijn nieuwe boek met artikelen en brieven laat Alfred Birney zien dat er nog altijd een schrijnend gebrek bestaat aan historische kennis van het voormalige Nederlands-Indië.

    • ellen schreef:

      De koloniale geschiedenis is te ingewikkeld voor woorden..Vooral als Birney nadrukkelijk onderscheid maakt tussen Indo-Europeaan (erkend) en Indo (niet erkend, kampongkind). Zowel in sociaal opzicht als in de literatuur is de Indo onderhevig aan racisme, vindt hij. De Indo hoort nergens bij. Zo voelt dat,
      Nederlands-Indie kende vele Nationaliteitsregelingen. De eerste regeling in het Burgerlijk Wetboek (BW) van 1838 was dat iedereen in Nederland of in de kolonie was geboren uit daar gevestigde ouders de Nederlandse nationaliteit bezat. Dat was praktisch de gehele bevolking van Nederland en zijn kolonien. Dat werd in 1850 gevolgd door de Nationaliteitswet, waarbij gesteld werd, dat alle ingezetenen in Nederland of van deze personen afstamden de Nederlandse nationaliteit kregen. Het ging immers om Nederlandse kolonisten en hun afstammelingen. Neem mijn grootvader (1882-1940). Maar in 1882 – het geboortejaar van mijn opa – waren de wetten al weer veranderd, zodat grootvader binnen de categorie van de Inlanders viel. Helemaal toen in 1892 de nieuwe Nationaliteitswet verscheen, waarbij Inlanders en Vreemde Oosterlingen hun Nederlandse nationaliteit (deels van 1838) verloren. Alle overige Nederlanders onder wie de Indische Nederlanders bleven Nederlander. Grootvader was dus Inlander, verloor zijn Nederlandse nationaliteit, en werd Nederlands onderdaan. Volgens de Onderdaanschapswet van 1910 werden Inlanders en Vreemde Oosterlingen wel Nederlands onderdanen maar geen Nederlanders. Er was in elk geval sprake van constante wijziging van wetten hetgeen mogelijk verwarring heeft gebracht bij de inwoners van Nederlands-Indie. Maar dat heeft een grote invloed gehad op het leven van mijn grootvader (1882-1940). Als jongen werd hij opgenomen in een tehuis en opgeleid voor het Knil. Hij werd niet geaccepteerd in de witte bovenlaag (standenmaatschappij). Uitgestoten. Toch leefde hij als Inlander op een Europese wijze. In een Hollands huis in een buitenwijk van Bandoeng. Met een eigen topografisch bedrijf. Later heeft grootvader zelf het Nederlanderschap aangevraagd.

      • ellen schreef:

        N,B. Mjn grootvader was niet erkend door zijn vader, (een Kniller)

      • Boeroeng schreef:

        Voorbeeldje van een standaardtekst 1898 te Padang

        Het was wettelijk verplicht dat de ambtenaar ook de moeder moest vragen of ze instemde met de erkenning door de Europese vader.
        Nu weet ik niet in hoeverre de moeder dan rechten en plichten had met het kind had voor de wet.
        De ouders waren niet gehuwd

      • Boeroeng schreef:

        https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/index/nt00448/60d7ceac-bcf0-11e8-828a-00505693001d?searchTerm=boom
        Ellen,
        Je bedoelt toch je grootvader M.A.B.geboren in 1882, in dat jaar erkend, dus hij werd ingedeeld als Europeaan.
        In 1890 werd hij aangemeld bij het Korps Pupillen, een militaire school voor Europese kinderen van militaire vaders.
        Juridisch was hij geen inlander. Misschien niet met Nederlandse nationaliteit als zijn erkennende vader
        geen Nederlander was.

      • wanasepi schreef:

        “De koloniale geschiedenis is te ingewikkeld voor woorden.”
        Met het gevog dat de Indo ruwet en de Indo kesasar is ontstaan.
        A.Olive

      • ellen schreef:

        Ja Boeroeng. Mijn grootvader aan moeders kant was inderdaad M.A.B., geboren in 1882. Ik kan het stamboek niet zo goed lezen vanwege een oogoperatie. Maar in de familie ging het verhaal rond dat deze opa niet erkend werd door diens Friese vader (een Kniller). In zijn leven kwam mijn opa vaak in conflict met mensen die hem niet accepteerden vanwege zijn afkomst. Ook zijn Indo-Europese schoonvader vond hem te min. Later heeft deze opa zelf het Nederlanderschap aangevraagd (Staatsblad-Europeaan).

      • ronmertens schreef:

        @A.Olive; ‘koloniale geschiedenis etc.’- Indië een kolonie? De hele Indische archipel werd gewoon veroverd; door sultanaten, vorsten landen etc. te elimineren. Het werd in eeuwen door ons bezet! De Inlanders hadden totaal geen rechten; wel plichten! De niet erkende (kampong) Indo was gewoon een Inlander. – Een kolonie= een nederzetting bv. een handelspost, een groep Nederlanders die zich in het buitenland ophouden cq. vestigen.

  2. Noordin schreef:

    Typisch voor iemand van Fin of die verwant voelt met Fin of wat anders.
    Niet inhoudelijk kunnen reageren.

  3. Federatie Indische Nederlanders schreef:

    Birney is een kneus

    • wanasepi schreef:

      “Federatie Indische Nederlanders”
      Door wie is deze koepelorganisatie uitgeroepen en hoe hebben Indische Nederlanders hiervoor gekozen?
      A.Olive

      • Boeroeng schreef:

        Het naampje ‘federatie’ suggereert een koepelorganisatie of dat meerdere Indische organisaties hier een verbond hebben.
        Dat is niet zo. Het zijn een paar individuen die de club organiseren.
        Misschien 3 of 5, misschien met hulp van meer mensen soms.

        Er is een stichting en een vereniging die verweven zijn.
        De stichting heeft sinds augustus 2022 geen voorzitter meer ( Hans Moll) en misschien kon men niet een vervanger vinden.
        Dat is niet te checken, want de pagina met opgave van bestuursleden is leeg gemaakt
        De pagina van de vereniging toont wel het bestuur.

  4. ellen schreef:

    Alfred Birney is een goede schrijver. Zijn boek De tolk van Java was rauw, passend bij het onderwerp. Maar hij zou een boek als Lieflijk Indie zo in een hoek smijten. Toevallig heb ik voor mijzelf een bundel familieverhalen geschreven met de titel Lief Indie. Over de kleine boeng die mijn familie was, tot mijn grootvader, die planter in suikerriet werd. En de familie verhief tot enig welvaren.

  5. Boeroeng schreef:

    De Standaard :

    Zeven jaar nadat hij de Librisprijs won met zijn autobiografische roman De tolk van Java, bundelt Alfred Birneyzijn teksten over het debat rond de Nederlands-Indische cultuur en geschiedenis. Klinkt als droge kost? Wacht tot u leest hoe hij de koloniale rijsttafel omtovert tot een veelzijdig literair feestmaal

  6. Robert schreef:

    Rijst met krenten is waarschijnlijk aanpassen.

  7. Jan Toussaint schreef:

    Ik ga het boek lezen en beoordelen wat dat met mij doet, en waar ik mij meer of minder bewust moet worden.

  8. Boeroeng schreef:

    Oude diskussie weer: wat verstaat men onder rijsttafel ?
    Bedoelt men dat 5 of meer Indonesische bedienden met schalen — meer dan 5 bijgerechten- in de hand naar een tafel gaan van niet-indonesische ontvangers. Netjes in een rij ?

    Ik zag het altijd als dat moeder rijst met een paar bijgerechten serveerde, 1 of 3. Kroepoek erbij. Sambal op tafel.
    Natuurlijk is dat culturele toe-eigening. Ik maakte de culturele eetgewoontes van mijn ouders mijn eigene. En zij weer die van hun ouders, voorouders en van de cultuur waar ze opgroeiden.

    Verder is het onzinnig dat de Tweede Kamer een motie aanneemt dat rijst eten niet racistisch is.
    De politiek heeft belangrijkere kwesties die aandacht behoeven.

    • Robert schreef:

      Inderdaad onzinnige kwesties krijgen meer aandacht in de politiek dan de belangrijke kwesties. Hoeveel ,mensen in de wereld eten rijst en hoeveel aardappelen, dat is een andere kwesties waarover ze een endweg kunnen ouwehoeren in de Ned. politiek.

      • ronmertens schreef:


        @Robert; ‘ hoeveel aardappelen etc.’ – Sambel bij aardappelen dat is racistisch; dat is….. als vloeken in de kerk! – Of is het ….aanpassen?

Laat een reactie achter op wanasepi Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *