Vandaag begint het Multatuli-jaar

Geplaatst op 17 februari 2020 door Boeroeng

U kent hem nog van de leeslijst op school of gewoon van zijn mooie en verrassend moderne boeken, zoals de Max Havelaar: Eduard Douwes Dekker, beter bekend onder z’n pseudoniem Multatuli. 200 jaar geleden werd hij geboren en vandaag begint het Multatuli-jaar. Dat gebeurt met de onthulling van een gedenksteen in de Nieuwe Kerk door koning Willem Alexander.Marion Bloem is schrijver en filmmaker en heeft veel over Nederlands-Indië gepubliceerd.
…..Luister NPO Radio 1

Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

16 Responses to Vandaag begint het Multatuli-jaar

  1. ellen schreef:
    18 februari 2020 om 13:12

    Het Multatuli-jaar (2020) wordt misschien overschaduwd door de meiviering dit jaar van 75 jaar vrijheid/bevrijding. In 2019 en 2020 herdenken we het beëindigen van de Tweede Wereldoorlog, 75 jaar geleden. We vieren dat we sindsdien weer in vrijheid leven, in het besef dat we samen verantwoordelijk zijn om vrijheid door te geven. In verband met deze viering in 2020, wordt er in mijn gemeenteparochie naast de herdenking ook een tentoonstelling gehouden over het verzet tegen de Nazi’s in Nederland tijdens WOII. Ik heb via het boek van de schrijver Herman Keppy (Kerels of lafaards) de kans gegrepen ook het Indisch en Indonesisch verzet naar voren te brengen. Dit verzet kwam van studenten die in die tijd vanuit Nederlands-Indie in Nederland studeerden. Dit als item voor de tentoonstelling. In verband met het Indisch verzet aandacht voor de Engelandvaarders. Wat betreft het Indonesisch verzet gaat het vooral om de Perhimpunan Indonesia (Indonesische vereniging) die de leuze had: eerst de strijd tegen de Duitsers (Nazis), daarna de strijd tegen de Nederlanders voor een vrij Indonesie. Frappant is dat het Indonesisch verzet in Nederland vele offers heeft gebracht en veel hulp heeft geboden aan de Joden. Een vrijwel onbekend onderwerp bij de geloofsgemeente. De predikant heeft beloofd ernaar te kijken.

    Beantwoorden
  2. Wal Suparmo (@WSuparmo) schreef:
    17 februari 2020 om 22:30

    Een goede daad van de Koning.Niet als hij misschien een krans legt bij het monnument van J.P.Coen.

    Beantwoorden
    • Jan A. Somers schreef:
      18 februari 2020 om 12:35

      Waarom niet? Samen met de Indonesische president? Hij heeft toch voor de wieg van het huidige Indonesië gezorgd? Inclusief hoofdstad. Inclusief vrede tussen al die elkaar bestrijdende vorstendommen.

      Beantwoorden
      • RLMertens schreef:
        18 februari 2020 om 16:31

        @JASomers; ‘voor de wieg van het huidige Indonesië etc. – Inderdaad! Stil staan bij een genocide pleger. Zulke schavuiten uit onze geschiedenis moet/mag men niet vergeten. – Voor de goede orde het monument, staat nu in de achtertuin van het voormalige VOC stadhuis. Naast de toiletten. want ‘daar werd wat groots verricht’.

      • Jan A. Somers schreef:
        19 februari 2020 om 12:13

        “het monument, staat nu in de achtertuin van het voormalige VOC stadhuis” Mag toch? Hun keuze in een soevereine staat. Maar ze gebruiken ook nog steeds alles wat valt onder “daar werd wat groots verricht” Was keurig overgedragen bij de soevereiniteitsoverdracht! En voor een groot deel goed ondergehouden.

      • RLMertens schreef:
        19 februari 2020 om 13:38

        @JAsomers; ‘daar werd iets groots verricht etc.’- Inderdaad; goed voorbeeld, doet volgen. Helaas…..( de geschiedenis herhaalt zich; helaas.)

  3. Wal Suparmo (@WSuparmo) schreef:
    17 februari 2020 om 22:04

    Brief van Multatuli in 1860 aan koning Willem III:” dat daar ginds dertig miljoen onderdanen worden mishandeld en uitgezogen in uw naam”.

    Beantwoorden
    • RLMertens schreef:
      17 februari 2020 om 22:17

      @WalSuparmo; ‘uitgezogen uit uw naam etc.’- Min.pres.Colijn jr.40; ‘we hebben in Indië; volk en land succesvol geëxploiteerd’! – Boer Koekoek, 2e kamer lid in de 60 jr.; ‘de Indische gemeenschap heeft zich na 1950 in Nederland succesvol aangepast’. (muv. enkelen; oa Piet de Azijnpisser!)

      Beantwoorden
    • PLemon schreef:
      18 februari 2020 om 14:15

      @ uitgezogen in uw naam

      # Maar voor en door de eigen vorsten. De koning was alleen zetbaas.

      *** . Op 29 maart 1856 verzocht hij om eervol ontslag, nadat zijn aanklacht tegen Karta Nata Negara, de regent van het district Lebak, die zijn bevolking meedogenloos uitzoog, door het Nederlands-Indische bestuur was afgewezen.

      Dekker kon of wilde niet langer in dienst blijven van een ambtelijke top die de andere kant op keek als van de plaatselijke bevolking bijvoorbeeld buffels werden geroofd ten behoeve van de regenten of onbetaalde diensten werden gevraagd. Daardoor konden de akkers niet worden bewerkt, met als gevolg dikwijls hongersnood. Toen ook gouverneur-generaal Duymaer van Twist hem niet wilde ontvangen om zijn klachten aan te horen, was voor Dekker de maat vol. Tevergeefs trachtte hij op Java emplooi te vinden, onder meer op de plantage van zijn broer Jan; het jaar daarop keerde hij definitief terug naar Europa.
      http://www.multatuli-museum.nl/multatuli-nederlandsindie-dezaaklebak

      Beantwoorden
      • RLMertens schreef:
        18 februari 2020 om 16:20

        @PLemon; ‘door het Nederlands-Indisch bestuur afgewezen etc.’- Dus ….omdat het Nederlands-.Indisch bestuur instemde, ten eigen gerieve(!), met deze ‘uitzuigwijze’! De koning ‘als zetbaas’ kreeg dan alles gedaan van deze regenten; here/gratis diensten oa aanleg van de Grote Postweg dwars door Java, waar duizenden slaaf arbeid moesten verrichten. Vermeldingswaardig, in zijn eigen uitgave van de Max Havelaar IV druk 1875(?), is een gedicht van een tijdgenoot Roorda van Eysinga, officier van het Indisch leger: de Vloekzang van Sentot; De laatste dag der Hollanders op Java(!); ‘zult gij ons nog vertrappen, U harten vereelten met woekergeld etc. Een profetie van de bersiap; 3/4 eeuw later!

    • Jan A. Somers schreef:
      18 februari 2020 om 16:29

      “mishandeld en uitgezogen in uw naam” En door wie dan wel? Daar gaat het in de Max Havelaar over.

      Beantwoorden
      • PLemon schreef:
        18 februari 2020 om 23:46

        @ door wie dan wel?

        # Het is ws voor buitenstaanders niet helemaal duidelijk dat de vorsten/regenten de uitvoerende macht over de bevolking bezaten en de kolonialen de bestuurlijke. Wat is in deze verstandhouding het meest verwerpelijk? De directe uitbuiting door de eigen bangsa of het afstandelijk meeprofiteren vd ‘vreemdeling’?

      • Jan A. Somers schreef:
        19 februari 2020 om 12:05

        ” voor buitenstaanders niet helemaal duidelijk” Wij, uit Indië, zijn toch geen buitenstaanders? Wij zaten er midden in! Als je iets met Inlandse instanties moest regelen ging je toch niet naar de resident, maar naar de Patih? In Nederland weten we toch ook voor welke zaken je bij de gemeente moet zijn, bij de provincie, bij het waterschap, of bij de staatsoverheid? Bij welke rechter? Wij kenden in Indië toch het begrip indirect bestuur? En als burger hoor je toch je rechten en plichten te kennen?: Art.118. Zooveel de omstandigheden het toelaten, wordt de Inlandse bevolking gelaten onder de onmiddellijke leiding van haar eigene, van Regeeringswege aangestelde of erkende hoofden (…). Art.128. De Inlandsche gemeenten verkiezen, behoudens de goedkeuring van het bij ordonnantie daartoe aan te wijzen gezag, hare hoofden en bestuurders. De Gouverneur-Generaal handhaaft dat recht tegen alle inbreuken.
        Of waren die Nederlandse burgers daar dom?

      • PLemon schreef:
        19 februari 2020 om 14:49

        @ Wij, uit Indië, zijn toch geen buitenstaanders?

        # Nee, zo is het ook niet geadresseerd. Hoewel je vanaf de satu-setengah en dua generatie het betwijfeld of ze het koloniaal regeersysteem wel doorzien. Helemaal de blanda’s die het fijnmazige van de machtsverdeling alleen toeschrijven aan het wapengeweld en het paciferen van de onderlinge oorlogjes. Zonde dat die symbiose van goed en kwaad door het Japans imperialisme werd doorbroken en tot een neo-koloniaal systeem ipv een Vereniging van eilandstaten heeft geleid.

      • Jan A. Somers schreef:
        19 februari 2020 om 15:59

        “het fijnmazige van de machtsverdeling ” Dat was al begonnen in de VOC-tijd. De VOC wilde in beginsel geen territoriale macht, handhaving was veel te kostbaar. Wel beslissende invloed. Als de VOC een vorst, bijvoorbeeld Mataram, steun had verleend tegen een vijandig buurvorstendom, eiste de VOC bijvoorbeeld als tegenprestatie soms de soevereiniteit op over een bepaald kustgebied. Wat dat precies inhield wisten ze ook niet (net zo min als normale mensen tegenwoordig), en die vosten snapten dat al helemaal niet. Was ook niet de bedoeling, de VOC wilde niet eens overheersen, soeverein zijn. Veel te ingewikkeld en duur. Het enige wat ze er mee wilden was vreemde ‘indringers’, zoals bijvoorbeeld de Engelsen, ermee om de oren slaan: wegwezen!.
        Zonder dat indirect bestuur was het gezag over heel Nederlands-Indië ook onbetaalbaar. Maar het was handig geregeld. De plaatselijke machtshebber werd met de ‘korte verklaring’ gebonden aan trouw aan het Indisch bestuur. Mocht gewoon zijn macht blijven uitoefenen, kreeg salaris en een staatsiestok met de Nederlandse leeuw, en liep gearmd met de resident als twee broers. Iedereen begreep wie de oudste broer was!. Met als uitwas de uitbuiting van de bevolking, resulterend in de ‘Max Havelaar’, waar Havelaar de hoofden van Lebak berispte over hun misdragingen. Maar nu vergezeld van de boodschap dat het Indisch bestuur, in naam van het koninkrijk, dit toeliet. Maar ja, dat was nu een gevolg van het overlaten van het directe bestuur aan die hoofden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *