Selecta: ‘Open voor alle landaarden’

Op 21 augustus 1933 meldde het Soerabaijasch Handelsblad de komst van een nieuw zwembad te Poenten, in de buurt van Batoe:“Bevordering zwemsport. De omstandigheid, dat ter hoofdplaats Malang en in de omstreken reeds een tiental gelegenheden gevonden worden, waar men de zwemsport kan beoefenen, was den ondernemende heer De Ruijter de Wildt te Poenten geen beletsel, op zijn landgoed Selecta, ideaal gelegen op de Ardjoenohelling, een zweminrichting te projecteren; het bouwen hiervan is reeds in vollen gang.  Java Post

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

36 reacties op Selecta: ‘Open voor alle landaarden’

  1. RLMertens zegt:

    ‘Verboden voor honden en inlanders’- Zie google; ‘verboden voor honden inlanders’ (in het Nederlands!) borden(!) in Indonesië te koop voor; Rp.90.000,- p.st.
    Denk er aan; op is op !

    • buitenzorg zegt:

      Beste heer Mertens,
      Ik heb inmiddels aannemelijk gemaakt dat dergelijke borden niet bij het zwembad Tjikini stonden, en evenmin bij Selecta. U bent bezig met een nutteloze kruistocht. Nutteloos in die zin dat het benadrukken van het bestaan van dit soort borden niks bijdraagt aan de discussie als u geen bewijzen heeft anders dan ‘van horen zeggen’. Als u er zeker van bent, koop er een, maak een foto, laat het beoordelen door een kenner, en kom hier dan nog een keer terug.

      PS voor het overige ben ik het in het algemeen met u eens, We moeten ons in het debat echter niet laten leiden door emoties, maar door feiten.
      .

      • Anoniem zegt:

        @Buitenzorg; ‘nutteloze kruistocht etc.’- Zou het? Of bent u met een kruistocht bezig? Na eerst zwijgen dan ontkennen? Zijn al door mij aangehaalde/geciteerde Nederlanders; JC.Bijkerk,M.Ferguson, E.Utrecht ea., die hun jeugd in die periode hebben geleefd/beleefd; zomaar iets benoemen, die juist die(!) periode markeren, die wij met tempo doeloe aanduiden- zie de kranten over inlanders-? Juist die Indonesiërs, die nb. Nederlands zijn opgeleid( de massa kent geen Nederlands) waren gegriefd en ontluisterd. Alleen al de teksten bij door u aangehaalde onderwerpen; Tjekini, Selecta roepen al een zweem van koloniaal racisme op! -U bent van de generatie van na de overdracht, als Kester Freriks, opgevoed met al het goede/mooie van/over Indië. Echter de keerzijde van al het goede is gewoon verzwegen; getoetoep; deksel er op! Geert Mak; De eeuw van mijn vader; het is verbazingwekkend hoe het verre Nederland zich een rad voor de ogen draaide en zichzelf bleef zien als gidsland. Bijna niemand leek enige afstand te nemen en de onvermijdelijke vraag te stellen; hoe lang zal die kleine welvarende blanke minderheid nog stand kunnen houden tussen al die miljoenen straatarme(!) Inlanders?

        • Jan A. Somers zegt:

          “U bent van de generatie van na de overdracht, al” Ik niet, maar ik heb die borden nog nooit gezien. Ben vóór de oorlog twee keer in Selecta geweest.

  2. Bung Tolol zegt:

    Die bordjes “” Verboden voor honden en Inlanders “” zullen best wel bestaan hebben ,ik twijfel er niet aan maar dan in heel beperkte oplage ,want erg slim zijn ze niet .Er waren miljoenen meer Inlanders dan Europeanen ,wat heeft het dan voor nut de Inlander voor de kop te stoten ? Een of andere gefrustreerde ,racistische en bovenal domme totok zou zoiets best weleens in elkaar getimmerd hebben ,niet zo veel moeite toch .Heel anders ligt het met die bordjes “” Verboden voor Joden “”Die waren overal te vinden in bezet Nederland en werden zonder protest neergepoot door gemeente besturen ,daar zijn duizenden foto,s van ,in tegenstelling tot dat bordje “” Verboden voor honden en Inlanders “” Zijn daar foto,s van ? nog niet gezien .Dat ze in Indonesie zulk soort bordjes te koop aanbieden voor Rp 90.000,- zegt mij ook niets ,want elke gek kan zo,n bord namaken ,handel is handel nietwaar (!) En op is helemaal niet op ,want dan timmeren ze er nog een paar bij ,handel is handel nietwaar (!)

    • Arthur Olive zegt:

      “Zijn daar foto’s van?”
      Hier is een sign uit Ameroka, het zou dus niet vreemd zijn als zoiets dergelijks ook in Indie bestond.

  3. Bert Krontjong zegt:

    Over Inlanders gesproken ,is elke Inlander wel een echte Inlander ? Hoe kom ik aan deze rare gedachten gang ? Nou ik stuurde vandaag een pakje naar Jalan Thamrin in Jakarta ,dus ik dacht ga effe Thamrin googelen ,heb altijd gedacht dat M.H Thamrin ,held van Indonesia een ras echte Javaanse moslim leider was ,nou forget it ! Zijn grootvader van vaders kant was een Engelsman genaamd Ort ,zijn vader was dus een Indo met de naam Ort maar Ort sr werd geadopteerd door zijn Javaanse oom en nam diens naam aan .De Thamrins zijn een echte priyayi familie .M.H Thamrin is loco-burgemeester van Batavia geweest en kwam daarna in de Volksraad ,hij steunde het voorstel van Soetomo om in vreedzaam overleg met de Nederlanders tot een vrij Indonesia te komen ,in januari 1941 werd Thamrin opgepakt op beschuldiging samen te werken met de Japanners , 5 dagen na zijn arrestatie overleed hij 47 jaar oud ,deze man ,eigenlijk een Indo was heel belangrijk voor Indonesia ,daar hij misstanden aan de kaak stelde en het opnam voor de minder bedeelde Inlander ,of hij het ook opnam voor honden ? Saya tidak tahu .Trouwens er zijn nog wel Indische families met de achternaam Ort .

    • Jan A. Somers zegt:

      “voorstel van Soetomo ” Was dat niet de petitie Soetardjo?

      • Bert Krontjong zegt:

        Ja ,die arme Dr Soetardjoe Kartohadikoesoemo draait zich om in zijn graf ,eerst wordt zijn petitie in 1938 in de vuilnisbak geflikkerd en dan in 2019 wordt hij door een Indo uit Amsterdam verwisseld met die rioolrat Soetomo alia Bung Tomo .Nog even over M.H.Thamrin ,hij kwam gezond het politiebureau in lopen en werd er 5 dagen later als een lijk uitgedragen ,zelfmoord zeiden de politie autoriteiten .Moord zei het gewone volk ,bij zijn begrafenis waren er tien duizenden op de been ,die schreeuwden om onafhankelijkheid ,die kwam er ook 4 jaar later op 17 augustus 1945.

  4. Bert Krontjong zegt:

    Als ik nog even verder ga Googelen ,kom ik er natuurlijk achter dat Bung Karno ,Pak Harto en Bung Tomo eigenlijk ook seorang campur zijn ,dus ook Indo,s en fascisten zoals Baudet en Wilders Indonesische roots hebben ,wil de echte Inlander nu opstaan ! Nee tidak maoe ? O.k blijf dan maar zitten .

    • Bert Krontjong zegt:

      “”En die lui zijn niet eens naar Boven -Digoel gestuurd “” Weet u wel mr Somers wie er allemaal waren op die begrafenis van Pak Thamrin ? o.a Van Mook en heel veel big shots van het koloniale bestuur ook de burgemeester en college van Batavia waren aanwezig ,misschien hebben zij wel Merdeka ,Merdeka geroepen ! Wat Boven Digoel betreft ,heb net het boek van I.F.M.Salim uit ,dat boek heet 15 jaar Boven-Digoel .15 jaar in die pest pokke hitte met een stelletje wilden om je heen ,die je meteen op de menu lijst zetten als je wilt ontsnappen ,en wat heeft I.M.F Salim ( broer van hadji Agus Salim ) gedaan ? nou weinig maar hij was de broer van ,dus al verdacht ,voor de zekerheid maar opsluiten zei de GG ,nee hoor mr Somers die koloniale bezetting was best goed ( Voor de Totoks en Indo,s) maar voor de Inlander ? Effe alles van 2 kanten bekijken !!

      • Jan A. Somers zegt:

        “nee hoor mr Somers die koloniale bezetting was best goed ” Waar heb ik dat gezegd? Was waarschijnlijk een foutje van mij.

        • Bert Krontjong zegt:

          @Pak Somers ,u heeft NIET geschreven dat de koloniale bezetting best goed was maar wat u schreef op 31 juli om 15.46 moet toch wel de suggestie wekken ,dat het allemaal wel mee viel met die Nederlandse koloniale bezetting ,ja ben ik met u eens dat gold voor u en ook voor mij maar voor de inlander ?

  5. Bung Tolol zegt:

    Pak Somers zegt “” Ik dacht dat Indie bezet was en onderdrukt ,daar haal je toch even de klewang door ? Die tienduizenden waren er allemaal op uitnodiging voor de begrafenis ,allemaal keurig een kaart in de bus gekregen ( rouw kaart) ,en dat KNIL bataljon ter plaatse zat enige honderden kilometers ver zich te verpozen in het zwembad Selecta ,de enige overgebleven politiemensen hadden allemaal hun klewang thuis vergeten en ja met de sapo lidie doe je niet veel tegen 10.000 man .

  6. RLMertens zegt:

    @JASomers;’ die borden nooit gezien etc.’ – Ik ook niet, want we waren nog jongeren/kinderen….en welk kind let daar nou op. Echter de generatie, die toen volwassen waren( mijn ouders, jr.gang 1912 ea) die opgegroeid waren met de borden; voor Inlanders, voor Europeanen. Die vertelden het mij hoe het toen was! Mijn citaten zijn van hen; M.Ferguson: over Tjekini, CJ.Bijkerk;over Bandoeng, E.Utrecht; over Selecta, Wertheim; over het algemeen. Zie de foto’s van zwembaden in diverse foto boeken over ons Indië; allemaal lelie blanke zwemmers/zwemsters; een zwembad, de droom van westerlingen(!) in Indië.- Indo’s/Indischen( = Europeanen) werden bv. wel toegelaten in de Simpang club. Uit; Elien Utrecht; Twee zijden van een waterscheiding; met haar tante daar aanwezig was en sultan zoon Alkadri in Knil officiers tenue, de toegang geweigerd werd. Elien;’je zou het niet geloven als je er niet bij was geweest. Slechts voor blanken. Alkadri, kennis van haar tante, was in de sociëteit van ons eigen stadje Malang een graag geziene gast’. En dit zijn voorbeelden van racisme; ‘echt niet van horen zeggen’. ;

    • Bert Krontjong zegt:

      Ook In Suriname had je in de jaren 50 en 60 besloten zwemclubs ,waar je inderdaad bijna alleen Europeanen en Indo Europeanen zag .Bij de ingang stond ook een bordje “” Besloten club “” Je kon alleen lid worden als je voorgedragen werd ,had als kind een pesthekel aan die elite zwembaden ,hoewel mijn ouders daar ook lid van waren ,dus mocht ik daar ook zwemmen ,ik ging liever naar het openbare bad .maar was er daar dan sprake van rassendiscriminatie bij die zwembaden ? Nee denk ik niet eerder klasse discriminatie .Ik geloof dat er in Indie wel sprake was van rassendiscriminatie en dat de Indo,s daar vrolijk aan meededen,lees het verhaal van Franciska Pattipopiejopie of zoiets ( moeilijke naam ) haar Indo vriendinnetjes mochten wel het zwembad in en zij als Molukse niet ! Terwijl de vader van Francisca toch een heel hoge positie had .Dat zou in Suriname niet mogelijk zijn in die jaren .Nam je in Suriname als blank kind een Surinaams kind mee naar het zwembad was dat toegestaan mits dat Surinaams kind wel een beetje van goede ouders was ,ziehier klasse discriminatie.Ik vind ze alle 2 verderfelijk klasse en rassen discriminatie .Ik denk dat er in Indie best wel Hollanders waren ,die de Inlander als een hond zagen maar om nou iedereen en elke Hollander over 1 kam te scheren is ook dom ,als je als Indo ,de Inlander discrimineerde ben je natuurlijk niet goed bij je pan ! De Indo heeft zelf Indonesisch bloed ! Kortom om een lang verhaal nog langer te maken ,dat koloniale systeem is het systeem van de duivel een zeer verwerpelijk systeem ,blij dat het grotendeels uit de wereld is .

      • Jan A. Somers zegt:

        “dat de Indo,s daar vrolijk aan meededen” Juist de Indo’s, die zich geplet voelden tussen de totoks en de inlanders (ja, met kleine i!). Die al die inlanders op de HBS/Gymnasium en universiteit maar niets vonden. Die in de Volksraad naast die inlanders moesten zitten. Die bij aankomst in Nederland vreemd opzagen toen ze een witte straatveger zagen. Ik wil niet generaliseren, maar die inlander was duidelijk van een lagere stand. Ik heb ook zo’n idee dat dat niet eens bewust gebeurde, het zat ingebakken. Maar misschien ook angst voor hun positie in het systeem? Het gekke was dat we op school gewoon samen speelden. En dat we in Poedjon opkeken tegen Soebandie, de mantri van mijn oom op diens bloemenkwekerij: Wat kon die man veel! En hij kon het goed uitleggen. Maar aan de andere kant, ik heb nog nooit een foto gezien waar ook mijn Madoerese grootmoeder op staat. Het was volgens mij nooit verboden, het was ‘not done’. Dingen waar je niet over spreekt. En daarnaast het gemak waarmee mijn vader en de schepelingen met elkaar omgingen. Moeilijk hoor, in Indië!

      • RLMertens zegt:

        @BertKrontjong; ‘het systeem van de duivel etc.’- Jan Breman, hoog leraar UVA; ‘Tot het erfgoed van de westerse(!) beschaving behoort het racisme, dat uitgaat van de fundamentele ongelijkheid der rassen en volken! De houding tegenover de gekoloniseerde volken gaf in de loop van de 19 eeuw nieuwe impulsen aan dit ideeën goed’. Vandaar ook het ingevoerde rechtssysteem in Indië: met 2 juridische status groepen; Europeanen en Inlanders. (Later nog een 3e groep; Vreemde Oosterlingen; Chinezen, Arabieren etc.als tussen groepering> die van beide zijden ‘profiteerden’) Indië was dus een wereld waar 2 soorten mensen leefde; heersers en dienaren. Europeaan betekende betere maatschappelijke vooruitzicht/rechten! Dus toen de Indo’s ‘de gelegenheid’ kregen, eind 19e eeuw om (eindelijk) de Europese status te verkrijgen, grepen zij die met beide handen aan. En deden mee om juist die Inlanders zover mogelijk van zich af te houden.(IEV) Want wie wil nou in die tijd inlander zijn? Ook al zag je er nog ‘bruiner uit’ dan menig Inlander. En was dat zo, dan was je toch een afstammeling van één of ander kraton prinses. DD’s Indische partij, die streefde naar een Indisch burgerschap was natuurlijk in die tijd van ‘heersers en dienaren’ gedoemd te mislukken. Nog potsierlijker was het, dat ene Inlander ook nog eens Nederlander(= Europeaan) kon worden: nl. Staatsblad Nederlander! Een kunstmatige Europeaan! Die werd (met eventuele bewijs registratie nr,van het bewuste staatsblad) zeker in de zwembaden toegelaten. Het ontlokte in 1913 bij Soewardi
        Soerjaningrat, partij genoot van DD, de verzuchting(in dichtvorm) ‘als ik eens Nederlander was….niet een staatsblad Nederlander. Maar een onvervalste zoon van Groot Nederland, geheel vrij van vreemde smetten etc..’ In mei 1913 werd hij mede vanwege zijn politieke activiteiten gearresteerd en verbannen. Over een Nederlands-Indische duivel gesproken !

        • Loekie zegt:

          Een staatsbladnederlander….Tsskkkk, hoe kwamen ze erbij, hoe hebben ze het kunnen verzinnen.
          Ja Mertens, was niet fraai allemaal. Ik ga nu bandrek drinken en morgen maak ik kolak.

        • Bert Krontjong zegt:

          @.Mertens ,uw duivel is misschien een Nederlands-Indische duivel mijn duivel is gewoon een duivel .Straks heb je nog verschillende soorten duivels in de aanbieding !

  7. ellen zegt:

    Heer Somers, u schreef eens aan een lezer: U denkt zoals velen in een rassenindeling van groepen mensen, maar het ging toch echt wel alleen om degenen die ongeveer dezelfde rechtsbehoeften hadden in een grote groep samen te brengen. Dat dit werd opgevat als racisme of discriminatie is natuurlijk een ander geval, in die maatschappij werd het belangrijk gevonden onder dezelfde soort mensen te verkeren. En voor die soorten werd een verticale indeling aangenomen. Het verkeren onder dezelfde soort mensen was de basis van de koloniale standenmaatschappij. De bevolkingsgroepen stonden dus gelijkwaardig (niet gelijk) naast elkaar. Wat maakte dan dat er een horizontale visie op kwam? Wim F. Wertheim stelt, dat de kolonie een op rasmythen gebouwde samenleving is: De color line is horizontaal en snijdt dusdanig dwars door iedere koloniale samenleving dat de inheemsen in de benedenlaag en de blanken in de bovenlaag blijven. Er heeft een groepsgewijze discriminatie en onderschikking plaats – de inheemsen worden niet behandeld op grond van individuele bekwaamheden, maar als leden van een ongedifferentieerde groep. Het ‘Inlander’-probleem is de kern van het koloniale vraagstuk en tegelijkertijd zowel een rassen- als een kastenprobleem. Het is zeker erg complex.

    • Jan A. Somers zegt:

      Ellen: “Heer Somers, u schreef eens (…)”.
      “het ging toch echt wel alleen om degenen die ongeveer dezelfde rechtsbehoeften hadden in een grote groep samen te brengen.” Dat klopt helemaal.
      “En voor die soorten werd een verticale indeling aangenomen.” En dat verticale is toch niet interessant. Als ik een opsomming maak van de Nederlandse provincies heb ik toch een verticaal rijtje? Nou en? Moet ik dan vinden dat bijvoorbeeld Zuid-Holland belangrijker is dan Groningen, doordat Zuid-Holland toevallig boven Groningen staat in het rijtje?? (U weet toch dat er niets gaat boven Groningen?). Maar dit is nou net het probleem van de discriminatie in Indië, zogenaamd gebaseerd op het wettelijk rascriterium. Met een verwijzing naar IS art. 131/163 waarin wordt gelezen dat die discriminatie is uitgevonden door de overheid. Nog erger, ik las pas over apartheid in Indië! Dat is inderdaad vanuit de overheid geregisseerde discriminatie, in Zuid-Afrika. Maar in Indië?
      “de inheemsen worden niet behandeld op grond van individuele bekwaamheden, maar als leden van een ongedifferentieerde groep.” Nou, dat geldt toch ook voor de groep onder Europese rechtsregels, en de groep Vreemde Oosterlingen ook onder hun eigen rechtsregels?
      In de discussie hier worden steeds voorbeelden van discriminatie binnen de bevolking uitvoerig besproken. Waarbij ik wordt verweten van goedpraterij. Maar ja, al die geciteerde schrijvers hebben een sociologische invalshoek. Wat er binnen die samenleving gebeurt, met een vingertje wijzend naar wetgeving van de overheid. Mijn goedpraterij is dan die verwijzing naar de Indische Staatsregeling, maar als die niet goed wordt gelezen heb je er niets aan.
      Het in de latere jaren ontwikkelde rascriterium had met het oog op het indirecte bestuur een functionele achtergrond. De wetgever zegt het in artikel 163 I.S. heel voorzichtig, als het ware onwillig om aan het onderscheid in bevolkingsgroepen een al te bindend karakter te geven: ‘Wanneer bepalingen van deze wet, (…) onderscheiden tusschen Europeanen, Inlanders en Vreemde Oosterlingen, gelden voor hare toepassing de navolgende regelen’. Dus slechts wanneer wettelijk onderscheid gemaakt wordt, dan alleen geldt deze indeling. Maar dat is al moeilijk genoeg! Nog afgezien van de quaestio facti, waarin sprake is van ‘oplossen’ in een andere bevolkingsgroep. Het ging in dit artikel in beginsel om aanpassing van de rechtstoestand bijvoorbeeld in het bestuur, de rechtspraak en het belastingwezen te verkrijgen aan de onderling verschillende rechtsbehoeften der bevolkingsgroepen. Met als doel degenen die ongeveer dezelfde rechtsbehoeften hadden in een grote groep samen te brengen. Het probleem bleek dat deze wet zelf niet aangaf wie Europeaan, Inlander of Vreemde Oosterling was. Maar dat was helemaal niet relevant; het ging er bijvoorbeeld niet om òf je Europeaan was, maar of de voor Europeanen geldende regels ook voor jou golden. Van Vollenhoven zocht naar aansluiting bij een gezonde pluriforme praktijk ter zake van de verscheidenheid van land en volk zonder achterstelling, maar karakteriseert de vaak onontwarbare juridische kluwen als een janboel. Artikel 163 I.S. gebiedt immers geen indeling van de bevolking in groepen, het artikel geeft slechts aan wat onder die termen moet worden verstaan, wanneer dit onderscheid wordt gemaakt. Het zijn als het ware verwijs¬regels in een quasi-internationaal privaatrecht.
      In de rechtsgeleerde literatuur is wel overeenstemming te vinden over criteria van rechtspluriformiteit in een zo duidelijk pluriforme samenleving als de Indische. Het natuurlijk ras-onderscheid bestaat en laat zich niet wegtheoretiseren, maar dat onderscheid mag niet kunstmatig in stand worden gehouden. Bepalingen met landaardverschil mogen er alleen zijn waar zij kennelijk van nut zijn. Maar in tegenstelling tot de rechtsgeleerde criteria lag in de praktijk de zaak aanmerkelijk gecompliceerder. Raciale gelijkheid werd vanuit het idee van de rechtsstaat waarschijnlijk wel gewenst maar was principieel onmogelijk; niet door de indeling naar ras, maar door het hanteren van de grondslag van een pluriform rechtsstelsel. Afgezien van de ‘janboel’ rond artikel 163 I.S.
      Het is zeker erg complex, maar beslist geen ‘Inlander’-probleem.

  8. PLemon zegt:

    @ Het is zeker erg complex.

    # standen, kasten, cultuur ontwikkeling, technologie ,wetenschap …kortom beschaving?

    *** Citaat : Hoe dominant is de westerse cultuur
    ‘De westerse cultuur is de beste’, hoor je wel eens zeggen. Maar is dat wel zo? En sinds wanneer? Cultuurhistoricus Peter Rietbergen legt het uit: ‘In Rome staat naast de St. Pieter een grote moskee, terwijl christenen in Mekka uberhaupt niet welkom zijn.’
    Vaak beschuldigen culturele minderheden de westerse cultuur ervan zich dominant op te stellen, niet alleen tegenover andere delen van de wereld, maar ook tegenover de groepen die hier vanuit andere culturen pas zijn aangekomen. In die dominante houding zien velen de wortel van alle kwaad. Ze ontwaren haar in het westers imperialisme dat grote delen van de niet-westerse wereld heeft uitgebuit, met de slavernij als historisch dieptepunt, en dat wordt voortgezet in het huidige liberaal kapitalisme dat ongelijkheid sanctioneert en dus instandhoudt. Ze zien haar ook in het voortgaande culturele imperialisme dat regionale, westerse normen en waarden verheft tot universele geldigheid door concepten als democratie, individualiteit en mensenrechten aan alle culturen dwingend voor te schrijven.

    Los van de vraag of dit alles juist is, kun je je afvragen hoe de westerse houding tegenover de ‘Ander’ is ontstaan. Tot het begin van de 14de eeuw kenden de Europeanen als ‘Ander’ alleen de islamitische cultuur. Langs de frontlijnen van de beide werelden bestond vijandschap die zich uitte in wederzijdse heilige oorlogen. Tegelijkertijd bestond er cultuuroverdracht, vooral in Spanje en op Sicilië. Geen van beide beschavingen kon de andere werkelijk domineren en assimilatie of integratie afdwingen.

    Pas in de 14de eeuw maakte Europa kennis met een beschaving die buiten het bekende Middellandse Zee-gebied lag: de Chinese. China bleek niet alleen anders, maar ook rijker en machtiger. Dat China zichzelf bovendien beschaafder vond en de Europeanen zag als barbaren, zette in Europa wel kwaad bloed, maar bevestigde toch de status van de Chinese cultuur. In de 18de-eeuwse discussies over de noodzaak van hervormingen in Europa fungeerde China zelfs als modelstaat.

    Wanneer de Europeanen vanaf de 16de eeuw op grote schaal contact gaan leggen met andere culturen, zie je steeds hetzelfde patroon. De grote, geletterde culturen doen niet voor elkaar onder. Buiten hun eigen regio spelen de Europeanen slechts een marginale rol. Het superioriteitsgevoel waarvan ze niettemin soms blijk geven, past in de verdedigingsstrategie van de underdog, en is niet gebaseerd op werkelijke dominantie. Veel niet-Europese volkeren, met name de Aziatische, blijven zichzelf als de meest hoogstaande beschouwen, ook al omdat ze erin slagen onafhankelijk te blijven.

    De huidige verhouding tussen het Westen en de rest van de wereld is pas iets langer dan tweehonderd jaar geleden ontstaan, tegen het einde van de 18de eeuw. Dan gaat Europa zich langzaamaan onderscheiden en slaat de machtsbalans om in Europees voordeel, ook buiten de eigen regio. De veranderingen beginnen op het technologische vlak al in de 17de en 18de eeuw. In West-Europa gaat men op steeds grotere schaal anorganische hulpbronnen en grondstoffen gebruiken, zoals vallend water, hout en steenkool, voor de mechanisering van de nijverheid. Later komen technische vernieuwingen tot stand, zoals de stoommachine. Er komt steeds meer wetenschappelijk onderzoek in dienst van de nijverheid. De eerste industriële revolutie is een feit.

    Er is geen sluitend antwoord op de vraag waarom die ontwikkeling zich wel heeft voorgedaan in West-Europa, en elders niet. Duidelijk is dat de hoge urbanisatiegraad in West-Europa leidde tot specialisatie in de beroepssfeer en tot een manier van denken die gunstig was voor de nieuwe industrieën. In Europa waren de centrale overheden zwakker dan in Azië. Daardoor kon in de Europese steden – waar ondernemers ook bestuurders waren en waar een cultuur heerste van scholing en brede intellectuele participatie – een mentaliteit van onafhankelijk denken en handelen ontstaan, die het particulier initiatief aanmoedigde. De centralistische, dirigistische staten van Azië zagen verandering veel meer als gevaarlijk. China brak zijn imperialistische politiek in de regio van de Indische Oceaan af. En in de islamitische wereld, die tot de 15de eeuw zo ontwikkeld was geweest, werd de boekdrukkunst niet ingevoerd, naar men aanneemt zowel om religieuze als politieke redenen. Dat beperkte de vrijheid van meningsuiting, verhinderde het ontstaan van nieuwe politieke en religieuze ideeën en maakte grootschalige scholing en de groei van een kenniseconomie onmogelijk. (einde citaat..)
    https://www.trouw.nl/nieuws/hoe-dominant-is-de-westerse-cultuur~bd2438f2/

    • Robert zegt:

      Here In short my view of European civilization. The three great elements of European civilization are: gunpowder, printing and the Christian religion. Men will wrangle for religion, write for it, fight for it, die for it; anything but live for it. Men alone are quite capable of every wickedness possible.

  9. e.m. zegt:

    In zijn boek** ‘De stroom uit het Noorden’ schrijft Pramoedya Ananta Toer over de komst van de Peranggi (Portugezen). Flaptekst: “Aan het begin van de zestiende eeuw is het Javaanse rijk van Majapahit uiteengespat. Uit het Noorden komen de Portugezen, die hun handelsroutes naar de Molukken proberen uit te breiden en geen middel schuwen om dat doel te bereiken. Zij bedreigen het bestaan op Java.”

    Tja, en de havenplaatsen van de elkaar onderling bevechtende vorstendommen vormen eigenlijk geen partij voor met name het verwoestende ‘scheepsgeschut’(kanons) van de Peranggi; e.g. hfdst 40 ‘En de Portugezen trekken Tuban binnen’ (v.a. blz. 674). Behalve als -geluk bij een ongeluk- de kanons op de Peranggi buit gemaakt kunnen worden; zie hfdst. 37 ‘Panjang – Jayakarta (v.a. blz. 629)

    **De stroom uit het Noorden(oorspr. titel Arus Balik) – Pramoedya Anata Toer – Uitgeverij De Geus – isbn 9052263086

    — Enkele (vrij vertaalde) analyses uit Dr Shashi Tharoor’s bewogen speech*** aan de Oxford Union (Society) over wat de Britten India hebben aangedaan:

    (1.22) Het aandeel van India in de wereldeconomie toen Engeland aan zijn kust arriveerde, was 23%. Tegen de tijd dat de Britten India verlieten, was dit nog minder dan 4%.

    (1.40) De industriële revolutie van Groot-Brittannië was eigenlijk gebaseerd op de de-ïndustrialisatie van India.

    (3.05) India was al de grootste melkkoe van Groot-Brittannië, ’s werelds grootste opkoper van Britse goederen en de thuisbasis van goedbetaalde Britse ambtenaren. India betaalde letterlijk voor zijn eigen onderdrukking.

    (5.14) Geweld en racisme waren de realiteit van Brits koloniaal beleid. Geen wonder dat de zon nooit onderging in het Britse Rijk, want zelfs God kon de Britten niet vertrouwen in het donker.

    (10.35) Veel van de problemen van vandaag in Britse Gemenebest landen, waaronder het voortduren van raciale en etnische en religieuze spanningen, waren het directe gevolg van Brits koloniaal beleid.

    (11.47) Het kan niet zo zijn om mensen 200 jaar lang te onderdrukken, tot slaaf te maken, te vermoorden, te martelen en vervolgens het feit te vieren dat ze aan het eind van de kolonisatie een democratie zijn. India werd de democratie juist ontzegd, dus moest India het zelf bevechten bij de Britten. En met de grootste tegenzin werd het in het geval van India na 150 jaar Britse overheersing, overwogen. Maar wel in beperkte mate.

    ***De volledige speech is behalve in het Engels jammer genoeg ook nog eens met Engelse ondertiteling. Ma’af yah . . .

    • RLMertens zegt:

      @em; ‘India etc.’- Het is verbluffend hoeveel u over Engeland/India weet. Echter tot op heden is India (en overige ex.koloniën, incl.Pakistan) nog steeds lid van het Brits Gemenebest. En nog wel met de koningin Elisabeth aan het hoofd! – En wij? Met Indonesië, Suriname…? -Inderdaad, wij hebben nog een paar Antillen. Maar die willen niet onafhankelijk worden……!

      • Robert zegt:

        Die paar Antillen hebben meer benefits than disadvantages om een deel van de European Union en The Netherlands te blijven dan de onafhankelijkheid, die waarschijnlijk tot verarming leidt en isolatie.

  10. RLMertens zegt:

    @em; ‘India etc.’- Het is verbluffend hoeveel u over Engeland/India weet. Echter tot op heden is India (en overige ex.koloniën, incl.Pakistan) nog steeds lid van het Brits Gemenebest. En nog wel met de koningin Elisabeth aan het hoofd! – En wij? Met Indonesië, Suriname…? -Inderdaad, wij hebben nog een paar Antillen. Maar die willen niet onafhankelijk worden……!

  11. ellen zegt:

    Heer Somers, dank voor uw uitleg. Omdat de materie vrij ingewikkeld is, heb ik een artikel van Patricia Tjiook-Liem gevonden, De rechtspositie van de verschillende bevolkingsgroepen in Indie tot 1942. Hieruit concludeer ik, dat mijn grootvader (vader van mijn moeder) dan een Staatsblad-Europeaan geweest moet zijn. Hij was niet erkend door zijn Nederlandse vader. Zonder wettige erkenning was hij juridisch een inlander, ook al leefde hij in Nederlands-Indie als Europeaan. Hij zag er Europees uit (vlgs. familiefoto) en trouwde een Indo-Europese vrouw (mijn oma). In de familie werd verteld dat mijn opa zelf zijn Nederlanderschap aanvroeg.

    http://www.tongtong.nl/indische-school/contentdownloads/tjiook_09web.pdf

  12. ellen zegt:

    Ja, dat klopt Boeroeng. De vader van mijn grootvader was een Nederlandse soldaat bij het KNIL. Hij kwam uit Friesland of West-Friesland (Noordholland). Hoe weet je dat hij Jan heette? Dat klopt, zijn naam was Jan Boom.

  13. ellen zegt:

    O. ik zie het al. Je hebt de stamboeken gedownloaded. Bedankt, hoor. Ik had die scans nog niet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.