Over deze Nederlandse slavernijgeschiedenis hebben we het nooit

Reggie Baay: Het is bekend dat Nederland slaven maakte en verhandelde. Maar daarbij gaat het altijd over Suriname en de Antillen – en nooit over Nederlands-Indië. In de Maand van de Verzwegen Geschiedenis betoog ik dat dat óók in de geschiedenisboeken moet komen.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

34 reacties op Over deze Nederlandse slavernijgeschiedenis hebben we het nooit

  1. Bernard Berendsen zegt:

    Het wordt steeds meer mode om “de Nederlanders” van alles en nog wat te beschuldigen. Meestal zijn de beweringen niet onderbouwd met aantoonbare feiten. Voor zover het over de slaven gaat met de herkomst Afrika zijn de Afrikanen tot slaaf gemaakt door hun eigen mensen en verkocht op zeer grote schaal naar de Turks- Arabische rijken en aan West -Europese handelaren en transporteurs naar de VS en het Caribisch gebied. Niet ‘DE NEDERLANDERS” maar de exploitanten van de West Indische Compagnie waren betrokken bij het slaventransport en handel tot een totaal aandeel van ca. 5 %.
    Ook in Ned. Indie en de voorafgaande rijken zoals Mataram kwam het houden van slaven voor e bij de Indonesische adel in de voor-Nederlandse tijd en bij de Inheemse bestuursadel tijdens het Nederlandse bestuur.
    Een veel belangrijker studie zou zijn over de informele slavernij van Nederlanders in Nederland . In plaats van suikerriet kappen of katoen oogsten in de altijd schijnende zon en de prachtige natuur in bv. het caribisch gebied moesten de Nederlanders tegen hongerlonen zwoegen in onveilige fabrieken , in die kou , in de kolenmijnen en in de textielindustrie. Vanaf 6 jaar 12 uur per dag 6 dagen per week met een loon te weinig om van te leven en net teveel om dood te gaan . Rechteloos want er was geen stemrecht voor de arbeider. De kinderwetten van van Houten kwam pas in 1874, na de afschaffing van de slavernij tot stand . De leerplichtwet na 1900.Dwz dat beneden 12 jaar niet gewerkt mocht worden maar op het land werd hier een oog dichtgeknepen. Deze mensen werden tot aan de eerste wereldoorlog LOONSLAVEN genoemd . 6 dagen werken per week en in bittere armoede leven. Het is dan ook wel heel ondoordacht om te zeggen “DE NEDERLANDERS ” hebben dit of hebben dat.
    We moeten oppassen dat het simplistische populaire geleuter van onbenullige figuren in tv programma’s de werkelijkheden niet in een onjuist historisch licht plaatst. Ik zou wel eens willen weten wat de keuze zou zijn geweest als een suikerrietkapper moest kiezen tussen zijn plantage in de zon of het zware gezondheid ondermijnende en rechteloze werk in de kolenmijnen , wat dan zijn keuze zou zijn geweest.

  2. Wal Suparmo zegt:

    CORNELIS CALLESTEIN is toch maar zijn volk ver vooruit!

    • Boeroeng zegt:

      Cornelis Chastelein, ook wel geschreven Chasteleijn of Chastelijn (Amsterdam, 10 augustus 1657 – Batavia, Nederlands-Indië, 28 juni 1714) werd geboren uit een aanzienlijk koopmansgeslacht. Hij was de jongste telg uit een gezin met acht kinderen. Zijn vader Anthony Chastelein die als hugenoot uit Frankrijk naar Nederland was gekomen, was ‘bewindhebber der O.I. Compagnie ter Kamer Amsterdam’. Zijn moeder, Maria Cruydenier, was een dochter van de burgemeester van Dordrecht die naast burgervader ook ‘bewindhebber der W.I. Compagnie’ was.Op 24 januari 1675 stapte de 17-jarige Cornelis Chastelein, aan boord van het schip ’t Huis te Cleeff en kwam na een reis van 223 dagen, op 16 augustus van dat jaar, te Batavia aan. Amper 18 jaar oud, trad hij daar als boekhouder in dienst van de VOC. Wikipedia

      • Hans Boers zegt:

        Cornelis gaf zijn slaven de vrijheid EN bezittingen EN Nederlandse namen…. Met gevolg, dat vele van de huidige Indonesiërs nog steeds denken dat het Nederlanders zijn…. Met gevolg dat er onder hen enorm veel is huis gehouden tijdens de Bersiap…terwijl het 100% pure landgenoten waren afkomstig uit Makassar, Bali en Surabaya bijvoorbeeld.

        Ga je eens een keer op reis naar Indoensia, keer dan beslist je rug niet naar DEPOK….

        Bekende DEPOK namen: Loen, Jonathan, Isaks en vele anderen.

  3. PLemon zegt:

    In het verleden was het verschil tussen arm (bezitlozen) en rijk groot en omvangrijker onder de bevolking dan in de moderne tijd. Voor hun dagelijks brood ‘verhuurde’ men daarom lijf en leden aan het kapitaal tegen zoals we er nu tegen aankijken, onmenselijke voorwaarden.
    Het is daarom een anachronisme die tijden te vergelijken met de bevochten arbeidsrechten/beloning vd laatste eeuw.

    *** Onder de VOC in Azië werden lange tijd meer slaven gehouden dan in Suriname en Curaçao, maar toch is het Aziatische slavernijverleden nog maar zelden beschreven. Kleurrijke tragiek brengt dit Nederlandse Aziatische slavernijverleden op toegankelijke wijze in beeld en plaatst het in een nieuw daglicht. Onvrijheid kent veel verschillende vormen, maar Matthias van Rossum laat in zijn boek zien dat slavernij onder de VOC grote overeenkomsten vertoonde met de Atlantische slavernij. Slavernij in Azië ging niet alleen gepaard met een omvangrijke slavenhandel rond de Indische Oceaan en in de Indonesische archipel, maar ook met oorlog en zelfs stedelijke mensenroof. Opvallende voorvallen, alledaagse gebeurtenissen en persoonlijke getuigenissen van VOC-dienaren, burgers en slaven zelf, door Van Rossum levendig weergegeven, getuigen van de werking en gevolgen van slavernij in huishoudens en werkplaatsen, zoals branderijen, tuinen en mijnen.

    Uitgave : Kleurrijke tragiek
    De geschiedenis van slavernij in Azië onder de VOC
    Matthias van Rossum

  4. Boeroeng zegt:

    Geschiedenisstudenten weten weinig over Nederlands slavernijverleden
    De invloed van het universitaire onderwijs op de kennis van geschiedenisstudenten over het Nederlandse slavernijverleden

    Bron: Geschiedenisstudenten weten weinig over Nederlands slavernijverleden

  5. Boeroeng zegt:

    Voor de lezer van Daar werd wat gruwelijks verricht van Reggie Baay groeit per hoofdstuk de verbazing over die omissie. Slavernij kwam ook voor in Indië met alle vernederingen en misbruik die we elders tegenkomen. De handel in slaven was daar waarschijnlijk zelfs omvangrijker, becijfert Baay, dan in de West, waar het gebruik ervan waarschijnlijk groter was.Reggie Baay, die al vaak publiceerde over het koloniale verleden in Indië, heeft het slavernijverleden in de voormalige kolonie op een bewonderenswaardige manier in kaart gebracht. In zijn poging om de slaven zelf aan het woord te laten kwam hij, bij zeldzaam toeval, welgeteld één persoonlijk document op het spoor: een late herinnering van een slavenkind dat het geluk had in Nederland terecht te komen. Voor het overige moest hij zich verlaten op rechtszaken waarin slaven en slaveneigenaars getuigden literairnederland.nl

    • bokeller zegt:

      En nu nog over de Beren of Strapan.

      Langdurige gestraften van 5-10 jaar,die
      veroordeeld werden om hun straf als dragers
      uit te zitten in de kazernes en Ombillin
      steenkoolmijnen op Sumatra.
      Nederland zou de Oorlog in Atjeh niet
      hebben kunnen voeren zonder de zgn.
      ”Kettingberen”
      ( Tot dwangarbeid veroordeelde Indonesiërs)
      Hun inzet was onwettig en onmenselijk.
      Duizenden van deze mensen zijn in de
      krijg gestorven.
      De behoefte aan menselijk transport was
      enorm,Java kan noch in troepen- noch in
      dwangarbeiders bijhouden wat
      Noord-Sumatra verslond
      Het jaar 1876 ,brak alle records 1400 militairen
      gesneuveld +1500 dwangarbeiders gedood.
      siBo

    • Hans Boers zegt:

      Eevn opzoeken in de archieven van Zuid Afrika…Kom je zaken tegen als: Slaven uit Coromandel naar Z.A. en dan weer na een poosje door naar Java Batavia…. Omgekeerd slaven van de buiten Java bezittingen naar Zuid Afrika. In Zuid Afrika zetelden niet enkel de VOC “Vervoerders” van slaven maar ook de pure VOC-handelaren die slaven kochten en verkochten….

      Een bekende “Indonesische” verbannen slaaf was Paay Schapie oftewel Toean Noeroeman die de guna guna kunst machtig was. Uit angst voor zijn “kunsten” werd hij later naar Robben eiland verbannen.
      Nog veel meer wetenswaardigheden all over the world wat betreft de zogeheten “transporten” waar de VOC zich mee bezig hield, maar het niet alleen bij transporten hield.

  6. Boeroeng zegt:

    Nieuw licht op het slavernijverleden
    Van een wit naar een zwart perspectief
    Niet alleen in de samenleving groeit de aandacht voor slavernij. Ook het historisch onderzoek naar het Nederlandse slavernijverleden leeft op, leert een rondgang langs onderzoekers. ‘De slavernij is veel gevarieerder dan we denken.’  De Groene Amsterdammer

  7. Jan A. Somers zegt:

    Vreemd? De activiteiten over de slavernij zijn in Nederland volgens mij alleen volop in Amsterdam geweest. Een plaats die volgens mij weinig tot niets met de slavernij/slavenhandel had te maken. Middelburg was het Nederlandse brandpunt voor de slavenhandel. In het Zeeuws Archief dus een mooie tentoonstelling over de vele stukken in dat archief. Belangstelling???? Niet dus.

    • RLMertens zegt:

      @JASomers; ‘vreemd?’ – U verhaalt veel over Indische zaken. Wacht op uw commentaar/verhalen over slavernij in de Oost. Niets te melden? Geen belangstelling?

      • Jan A. Somers zegt:

        “commentaar/verhalen over slavernij in de Oost” Van de handel van de VOC heb ik me alleen maar verdiept in de volkenrechtelijke aspecten, niet in de handel zelf. Ik zag wel de grote vraag naar slaven vanuit de ‘Indonesische’ adel waaraan uiteraard door de VOC werd voldaan. Els Jacobs heeft daar goed melding van gemaakt. Van de Amerikaanse (dus ook Surinaamse) slavernij ken ik alleen de driehoekshandel West-Afrika > Amerika > Middelburg, vooral na de tentoonstelling in het Zeeuws Archief. En dan eigenlijk alleen het gebeuren zelf, niet de verdiensten. Dat was handel op de Amsterdamse beurs, maar dat was niet de slavernij zelf waar ik me voor interesseerde. Dat was beurshandel waar Amsterdam inderdaad de vruchten van heeft geplukt. De slavernij zelf was in Amsterdam echter ver weg. En de Amsterdamse beurs handelde in van alles en nog wat, met ook nog een beetje slavenhandel. Wie van ons heeft eigenlijk belangstelling over dat soms handelen in kwalijke zaken door zijn pensioenfonds of verzekeringsmaatschappij? In die beursstad wonen nu de afstammelingen van die slavernij. Naar genoegen, te midden van de nakomelingen van die handelaren. Niet in het land van hun voorvaderen, waar ze werden gevangen en verkocht door hun hoofden. In Amsterdam hielden ze een optocht, niet in Middelburg, dat veel dichterbij de slavernij heeft gestaan dan Amsterdam.

  8. Peter van den Broek van een andere generatie zegt:

    Amsterdam, niets met slavernij te maken? Hangt van de informatie die je erover en begrijpend leest.

    https://historiek.net/vrijwel-iedereen-in-amsterdam-profiteerde-van-de-slavenhandel/22125/

  9. PLemon zegt:

    Slavernij voornamelijk op afstand vanuit de hoofdstad?

    ***Gids Slavernijverleden
    Amsterdam, Veel Amsterdammers investeerden in plantages in Suriname en de Antillen, in de VOC en later de West-Indische Companie. Waar was dat zichtbaar in de stad? Veel werd binnenskamers geregeld of gebeurde overzee, uit het zicht.Toch zijn er sporen van dit slavernijverleden. In de huidige ambtswoning van de burgemeester op de Herengracht woonde de slavenhandelaar Paulus Godin.http://www.lmpublishers.nl/shop/slavernijverleden/gids-slavernijverleden-amsterdamslavery-heritage-guide/

  10. e.m. zegt:

    Historicus Piet Emmer over zijn boek Het zwart-witdenken voorbij.

    Over het koloniale verleden van Nederland wordt veel onzin verkondigd, meent historicus Piet Emmer. In zijn nieuwe boek Het zwart-witdenken voorbij zet hij de slavernij in een ontnuchterende historische context.

    V: Weet u wel wat u zich op de hals haalt?
    A: ‘Ik heb lang geaarzeld om dit boekje te schrijven. Het zijn beladen onderwerpen, vol met landmijnen. Er komen ongetwijfeld felle reacties.’

    V: Waarom toch doorgezet?
    A: ‘Ik vind het oprecht belangrijk, juist nu, om te laten zien dat het verleden een vreemd land is. Dat moeten we goed beseffen, want er is tegenwoordig de merkwaardige gewoonte om te denken dat onze normen en waarden altijd al hebben bestaan. Dit wordt nu sterk geprojecteerd op ons koloniale verleden en onze rol bij de slavenhandel. Vandaar de beeldenstorm die over Nederland raast: standbeelden van historische figuren moeten neer, straten of instituten die aan hen refereren moeten van naam veranderen, de koloniale onderdanen op de deurpanelen van de Gouden Koets moeten worden overgeschilderd, noem maar op. Dit is waanzin. Wij behoren de geschiedenis niet te bekijken door de bril van vandaag, maar met de ogen van de tijdgenoten.’

    V: Uw nuances worden opgevat alsof u onze geschiedenis wilt goedpraten.
    A: ‘Weet u, dat heb ik altijd zo wonderlijk gevonden. Hoe kan het nu toch dat je het verleden zou goedpraten als je het alleen maar probeert te beschrijven en te verklaren?’

    Interview lezen:
    https://www.volkskrant.nl

    • Boeroeng zegt:

      Welke beeldenstorm raasde onlangs over Nederland?
      Er was wel iets…. maar dat geraas is sterk overdreven.

      • e.m. zegt:

        @Welke beeldenstorm raasde onlangs over Nederland?@

        — Piet Emmer: “”standbeelden van historische figuren moeten neer, straten of instituten die aan hen refereren moeten van naam veranderen, de koloniale onderdanen op de deurpanelen van de Gouden Koets moeten worden overgeschilderd, noem maar op.””

    • PLemon zegt:

      Aanvullend:

      ☆☆☆Van de hand van Piet Emmer verscheen deze week het boek Het zwart-wit denken voorbij (Nieuw Amsterdam). De emeritus hoogleraar wil met dit boek een bijdrage leveren aan de discussie over kolonialisme, slavernij en migratie. Volgens Emmer worden moderne morele maatstaven steeds vaker op het verleden geprojecteerd en ontstaat zo een verwrongen beeld van gevoelige historische onderwerpen als kolonialisme, slavernij en migratie. “Geschiedenis dient daarmee als politieke agenda en als excuus. Hoe het werkelijk toeging, hoe anders dan tegenwoordig, dat blijft buiten beeld”, aldus de auteur. Op Historiek publiceren we een fragment uit Emmer’s boek, over kolonialisme en de dekolonisatie.

      Het kolonialisme
      en de dekolonisatie

      Als één menselijke activiteit in de loop der tijd een volkomen andere waardering heeft gekregen, dan is het wel de kolonisatie van andere landen en volkeren. Wie daar nog iets goeds over hoort bevindt zich echt in een vreemd land. Voor ons is het nauwelijks te bevatten, maar toch werden overzeese bezittingen tot en met de jaren vijftig van de vorige eeuw beschouwd als statussymbolen van het moederland. Bovendien werden koloniën algemeen gezien als onderontwikkeld, waar alleen de kolonisator verandering in kon brengen. Deze ‘beschavingsmissie’ werd door de Engelse schrijver Rudyard Kipling in het gedicht ‘The White Men’s Burden’ als volgt omschreven:

      ‘Take up the White Man’s burden
      The savage wars of peace –
      Fill full the mouth of famine
      And bid the sickness cease.’

      https://historiek.net/de-kijk-op-kolonisatie-door-de-eeuwen-heen/74415/

      • Jan A. Somers zegt:

        Vroeger was geschiedenis gewoon geschiedenis. Van alles en nog wat over wat er aan de hand was. Nu schijnen er kanten aan te zitten. Met een moderne schoolmeester die ontdekt heeft dat er kanten aan zitten, en je precies vertelt aan welke kant je moet staan.

        • PLemon zegt:

          @.. Nu schijnen er kanten aan te zitten. 

          Misschien omdat de mensheid niet ontkomt aan dit fenomeen….

          *** Metabletica is een door psychiater Jan Hendrik van den Berg geïntroduceerde term. In 1956 verscheen zijn boek Metabletica of leer der veranderingen. Daarin betoogt hij dat de mens niet een onveranderlijk gegeven is geweest in de geschiedenis, maar dat hij juist verandert in de loop van de tijd. Daarom is ons leven niet ‘een variatie op een bekend thema’ (namelijk het leven dat mensen vroeger leefden), maar ‘anders, en wel wezenlijk anders’. Jan Hendrik van den Berg vergelijkt dan ook vroeger en nu en vraagt naar de zin en de betekenis van de veranderingen die hebben plaatsgevonden. Het wonderlijke is dat die veranderingen zichtbaar werden op allerlei gebieden tegelijkertijd: het gezin, de wiskunde, de architectuur, de spiritualiteit, de natuurkunde, de psychologie, de godsdienst, de relaties tussen mensen, de kunstgeschiedenis, enz.
          https://nl.m.wikipedia.org/wiki/Metabletica

        • Jan A. Somers zegt:

          Wat ben ik blij een eenvoudig mens te zijn, die niets snapt van bijvoorbeeld metabletica.

        • Loekie zegt:

          Eenvoudig of niet :
          “Geschiedschrijving is een geschreven interpretatie van het verleden. Een groot gedeelte wat ooit heeft plaatsgevonden in het verleden is vrijwel compleet onbekend en wat we wel weten van het verleden, moet geinterpreteerd worden. Interpretatie omdat er vele stukken uit het verleden ontbreken. Geschiedschrijving is daarom altijd interpretatie.”

        • Ron Geenen zegt:

          @je precies vertelt aan welke kant je moet staan.@

          En wij moeten die schoolmeester maar geloven op zijn blauwe ogen? Of is het een Turkse schoolmeester?

        • Jan A. Somers zegt:

          Ja, maar heel veel mensen, ook hier op I4E, geloven die meneer! Hij kan zo aardig praten!

  11. P.Lemon zegt:

    Motto : “Je bent niet schuldig voor de dingen die je niet zelf hebt gedaan, maar als gemeenschap ben je wel de erfgenaam van je geschiedenis”

    ***Het Rijksmuseum houdt in 2020 een tentoonstelling over het Nederlands slavernijverleden. Dat zegt directeur Taco Dibbits tegen de Volkskrant.

    ‘De collectie van het Rijksmuseum vertelt de geschiedenis van Nederland die verbonden is met vele landen’, aldus Dibbits. ‘Op goede en minder goede manieren, het hoort erbij en moet allemaal worden getoond’.

    Het museum beheert vele objecten die refereren aan de slavernijgeschiedenis. Er zijn diorama’s – driedimensionale tableaus – van slavenplantages gemaakt door de Surinaams-Nederlandse kunstenaar Gerrit Schouten, er zijn vele etsen en enkele schilderijen met afbeeldingen van slaven, en er staan kindslaven als bedienden bij geportretteerde burgers op schilderijen.

    Ook in bredere zin getuigen veel werken van de duistere kanten van de Hollandse zeevaart; de beruchte ‘schat van Lombok’ bestaat uit juwelen die door het Nederlands-Indisch leger van de bevolking zijn geroofd toen deze in opstand kwam bij Tjakra Negara op Lombok. Het verband met de voormalige koloniën is ook in andere werken zichtbaar, zoals in het portret van een zwarte KNIL-militair en in levensgrote portretten van Javaanse edellieden.

    ###Thomas von der Dunk, cultuurhistoricus en publicist: ‘De slavernij moet een integraal deel zijn van onze kijk op het verleden. Het besef moet er zijn, zonder dat we voortdurend schuld moeten uitstralen. Je bent niet schuldig voor de dingen die je niet zelf hebt gedaan, maar als gemeenschap ben je wel de erfgenaam van je geschiedenis. Dat vergt een bepaalde vorm van relativering en bescheidenheid die Nederland nog niet altijd heeft.’

    ‘Als ik een tip aan het Rijksmuseum mag geven: plaats het in een breed verband, zodat het niet alleen een zelfbeschuldiging wordt. Slavernij was er al tijdens de opkomst van de beschaving, bij de Egyptenaren en Babyloniërs, 3.000 jaar voor Christus. Alle culturen waar wij nu de overblijfselen van bewonderen, of het nu de Egyptenaren met de piramiden zijn of de Romeinen met het Colosseum, hebben slavernij gekend.’

    https://www.volkskrant.nl/wetenschap/nieuwe-directeur-rijksmuseum-breekt-met-verleden-en-maakt-tentoonstelling-over-slavernij~a4460392/

  12. Jan A. Somers zegt:

    Uit de antieke verhalen van de Gouvernements Marine, 1899:
    De directe aanleiding was dat op Zuid-Nias een aantal slaven was gevlucht naar de Batoe-eilanden en zich daar onder bescherming had gesteld van de Nederlandse civiel gezaghebber van Poeloe Tello Zij waren afkomstig van Hili Sataro en het hoofd van dit landschap had dadelijk een prauw met elf gewapende dienaren uitgezonden om de vluchtelingen te achterhalen. Ook dit vaartuig kwam te Poeloe Tello en toen die elf strijders aanstalten maakten om met geweld hunne landgenoten aan te pakken, hetgeen heel wat onrust veroorzaakte op dit anders zo rustige kleine eiland, werden de wrekers op last van de civiele gezaghebber opgepakt en naar Ajer-Bangis, waaronder de Batoe-eilanden resorteren, overgebracht. Hierbij moet worden opgemerkt, dat de gevluchte slaven volstrekt niet genegen waren om zich goedschiks aan hunne landgenoten over te geven, wel wetende dat zij bij terugkomst de wreedste folteringen moesten ondergaan.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s