4 januari: TV Sporen van Smaragd Omroep West


Omroep West : Sporen van Smaragd is een documentaire waarin schrijfster Yvonne Keuls op zoek gaat naar zichtbare en minder zichtbare sporen van de koloniale band tussen Den Haag en het voormalig Nederlands- Indië.
Zondag 4 januari vanaf 18.00 uur op TV West en daarna elk uur herhaald.

Dit bericht werd geplaatst in agenda - evenementen. Bookmark de permalink .

24 Responses to 4 januari: TV Sporen van Smaragd Omroep West

  1. Jos H Crawfurd schreef:

    Het schijnt dat mijn woorden c.q.zinnen: Gewogen en te licht bevonden worden door de geleerden op deze site.:
    1*Elke moord/slachtpartij is niet identiek; mijn Broer is al rennend door bekenden vervuld van jaloezie,op een zondag beschoten en gecincang. Dit alleen omdat hij in het eerste van HBS voetbalde en met mijn oudste Zus(in Heaven)voor de radio speelt.
    2*Ik ga naar Bali&Lombok om even uit te waaien van alle vermoeidheid aan het bezoek aan mijn Roots.
    3*Ik weet even niet wat ik moet vermelden:ik ben maar een heel stomme Indo, die telkens gesouffleerd wordt door anderen om iets te zeggen of te verwoorden.
    4*Alles wat ik vermeld heb; komt uit mijn dikke duim. Geleerd van die gluiperige,sneaky leden uit beide chambres.
    Mvg.I have spoken. Jos H Crawfurd.

  2. Huib schreef:

    Sorry in de haast verkeerde naam getikt. Heeft had natuurlijk moeten zijn Djoeragan Jan A. Somers.
    Dus toch voortschrijdende dementie blijkbaar.
    Huib.

  3. Huib schreef:

    Djoeragan Jos P. Simons, jang terhormat,

    Sorry ik had de discussie over aantallen niet willen aanzwengelen maar het waren er in ieder geval geen verwaarloosbaar aantal zonder nullen. .
    U bent er zelf weer over begonnen.
    Lijkt me zeer onwaarschijnlijk dat het om slechts kleine aantallen zou gaan. Ik heb in Bandoeng er midden in gezeten en heb de uitzinnige hordes met vlaggen en bamboe roentjings in de rondte zien rennen en brullen blanda diboenoeh..aaaaallah akbarrrrrr. Heb de mensen uit onze wijk met eigen ogen afgevoerd zien worden die nooit meer terug kwamen en later veel gehoord over de moordpartijen in andere wijken en het gevecht die Indische en mogelijk Molukse jongens hebben gevoerd om het Juliana ziekenhuis te verdedigen. En ga zo maar verder.
    Maar ik hecht toch wel meer waarde aan de schrijnende aantallen uit bronnen door Pak Lemon aangehaald en die door brononderzoekers/wetenschappers zijn gedestilleerd uit al die bronnen dan uitsluitend aan de telling op de erevelden. Hoeveel liggen er in de massagraven in stukken en brokken? Werd of kon men dat vroeger uitzoeken? Nee dus want als mijn moeder er zelf niet achter aan gegaan was behoorde haar man zelfs niet tot de vermisten. En als ik via Rode Kruis en Oorlogsgravenstichting in de 80-er of 90-er jaren niet aan de bel had getrokken dat er niet eens een kruisje stond op Pandu, zijn hij en enkele lotgenoten nog immer in de vergetelheid gebleven.
    Sorry ik kan het niet anders zien en ik ben nog niet dement bij mijn weten.
    Huib

    • Jan A. Somers schreef:

      “Hoeveel liggen er in de massagraven in stukken en brokken? Werd of kon men dat vroeger uitzoeken?” Dat hebben we zo goed als mogelijk bij elkaar gezocht. Vast wel fouten bij gemaakt, maar daarmee kom je niet bij al die nullen. En in de massagraven liggen de aantallen naamloze lijken geteld. Dat staat er ook op vermeld. En betrouwbare bronnen zijn er niet. Het enige wat telt zijn de gegevens van de Oorlogsgravenstichting, en die worden niet eens geteld, met de nodige filters zoals voor plaats en datum. Als dat al te moeilijk wordt gevonden, tellen voor mij al die nullen ook niet.

    • Jos H Crawfurd schreef:

      Huib,waarde makker; ik wil jouw reactie niet in zijn totaliteit ontrafelen.
      Dat ene woordje:Vergetelheid dat heeft mij intens geraakt.
      Weetje waarom; alvorens mijn broer eindelijk een graf kreeg toegekend op het Ereveld Kembang Kuning in Surabaya,werd hij jaren ervoor zogenaamd gestald ergens in de jln.Iris ter hoogte van de Jaarmarkt het andere einde van de jln.Melati waar de kazerne staat ter hoogte van Gubeng.
      Na al rennend vermoord te zijn door tientallen kogels en daarna gecincang werd hij en masse begraven op het terrein van de arabier BasWedan.
      Wat dus wil zeggen dat zijn uiteindelijke rustplaats op het Ereveld eigenlijk een farce genoemd mag worden.
      De rest beenderen kunnen best ook van andere slachtoffers zijn.
      Wat kan je als familie nog meer wensen; ik ben er twee keer alleen naar toe geweest en de laatste keer met mijn jongste zoon in 2007; ik heb er vrede mee en mag bij zijn *graf* bloemen leggen.
      Waar zou ik hem anders moeten herdenken Huib??
      Zijn Soul is in Heaven;nogmaals ik heb er vrede mee…..maar het heeft niet gehoevend als Nederland eerder afstand heeft genomen van iets wat niet Nederland toebehoort.
      Mvg. Jos H Crawfurd.

      • Huib schreef:

        Jos H. Crawfurd ik leef mee met je verdriet om je broer waarvan ze de stoffelijke resten ook niet meer hebben kunnen identificeren. Het was niet moord met een schot in de nek of steek met een klewang in de borst maar letter getjingtjangt.
        En dan mag je nog blij zijn als zijn naam vermeld staat bij de OGS en een bordje op een ereveld als je geluk hebt.

        Het is daarom dat ik gewoon een officieel Beriapgedenkteken bij het Nationaal Indisch Monument nastreef waar een ieder zijn geliefde familielid of vriend kan herdenken als daartoe behoefte wordt gevoeld.

        Waarom anders voor die tweehonderd vliegtuigdoden een Gedenkteken oprichten.
        Zelfs in Indonesie zijn ze dat van plan voor hun vliegtuigdoden door een ongeval.

        En nogmaals het laat me koud of de een vind er zijn geen Bersiapdoden of slechts een paar honderd of een paar duizend. Wij weten wel beter het waren er heel veel.
        Veel te veel. Mijn streven is niet bedoeld als een politiek statement tegen wie dan ook
        en heeft ook niets van doen met wie de schuld heeft. Onze doden waren gewoon op de verkeerde plaats op de verkeerde tijd. Want één ding is zeker:
        ZIJ HEBBEN NIEMAND KWAAD GEDAAN.
        Huib

      • Jos H Crawfurd schreef:

        AMEN; my friend!
        We blijven altijd de onderliggende gedachte in de geschiedenis!!!
        Mvg. Jos H Crawfurd.

      • Jan A. Somers schreef:

        “De rest beenderen kunnen best ook van andere slachtoffers zijn.” Wij vonden alleen nog maar losse lijken, makkelijk te tellen onder het hoofdstuk ‘naamloos’. Maar wel precies geteld. Bij de herbegrafenis vanuit massagraven was redelijk vast te stellen om hoeveel mensen het ging, hooguit een of twee fout. Herbegraven op de erevelden is nog de laatste hormat die je kunt brengen, beslist geen farce. Nu kun je ze makkelijk nog eens bezoeken, alleen jammer dat dat zo weinig gebeurt. In de bezoekersboeken staan maar weinig bezoekers. Met de Telegraaf op het strand van Bali liggen wordt veel leuker gevonden.Wij kunnen niet meer naar Indonesië, maar wij gaan wel elk jaar naar het ereveld in Vlissingen. Mijn schoonmoeder, die ik nooit heb gekend, was daar na de bevrijding van Vlissingen ook eerst begraven in een provisorisch graf, en later herbegraven.

  4. eppeson marawasin schreef:

    @Dhr. J.A. Somers zegt: 6 januari 2015 om 11:45 Ik heb al meerdere malen geschreven (wordt kennelijk niet gelezen) /…/@

    –Tja, een aantal van 735 bijdragen jaarlijks is natuurlijk best wel volumineus om, enigszins als mogelijk is, dat bij te houden …

    Hoewel ik inmiddels heb gemerkt dat 2073 reacties verslavend kan zijn. Maar sinds ‘kletspraatje’ kan ik me een periode van winterslaap ook wel weer levendig voorstellen.

    Niettemin ‘spring is in the air’. Urbanus zegt: ‘why should I?’

    e.m.

  5. Huib schreef:

    Heer Jan A. Somers denkt dat bij het onderzoek op de erevelden je mss een beetje van al die nullen bij de aantallen slachtoffers af kan komen…..
    En wat met al die slachtoffers die in naamloze putten en kali’s gedropt zijn of verbrand en wat er al niet nog meer is uitgehaald om de sporen van de wandaden te verdoezelen.
    Als er hele families zijn omgebracht wie blijft dan over om de vermissingen te melden zoals in ons geval gelukkig nog wel kon.
    Dus zo’n onderzoek op de erevelden is ook niet waterdicht. Helaas.
    Huib

    • Mas Rob schreef:

      Over het aantal slachtoffers van de bersiap heeft Bert Immerzeel op Java Post een artikel geschreven: http://javapost.nl/2014/02/07/bersiap-de-werkelijke-cijfers/

    • Jan A. Somers schreef:

      Ik heb al meerdere malen geschreven (wordt kennelijk niet gelezen) dat op basis van de slachtoffers op de erevelden men tenminste op een betrouwbaar MINIMUM-aantal uit kan komen. Zonder nullen! En dat de echte vermisten natuurlijk daar niet bij zijn. Maar je moet ook niet overdrijven. Natuurlijk zijn er meerderen in de kali gedropt (in Soerabaja dreven ze tegen de stuw in de Kali Mas bij Kajoon) of in de bush gebleven (mijn Oma?). Maar zijn dat er veel? Meer dan op de erevelden te tellen?
      Ik ben een beetje bang (complottheorie hoor) dat we al die nullen handig vinden om zielig te doen. Dat zou bij de Indonesiërs ook zo kunnen zijn. Maar laten we blij zijn als we tenminste zicht hebben op het minimum-aantal. Dat is al erg genoeg.
      “Als er hele families zijn omgebracht wie blijft dan over om de vermissingen te melden zoals in ons geval gelukkig nog wel kon.” In Soerabaja hebben we in kleine ploegen huis voor huis bezocht. Volgens mij zijn de meeste moorden in het wilde weg gebeurd, met achterlating van de doden. Dezen vonden wij dan verminkt, deels vergaan en aangevreten, volgens mij door achtergelaten verwilderde honden. Maar ze werden wel gevonden en (naamloos) begraven. Naamloos, en dus blijvend vermist. Maar wel geteld! Onze Sikh-ambulance-chauffeurs hebben nogal wat verwilderde honden afgeschoten.

      • Jan A. Somers schreef:

        ‘Leuke anekdote’: Net nadat ik was opgeborgen in de Werfstraatgevangenis kwam een Indonesiër mijn moeder melden dat ik in de Simpangclub was vermoord. Maar hij vertelde dit pas nadat mijn moeder had voldaan aan zijn eis tot geld. Ben ik nu dood, of alleen maar vermist? Misschien behoor ik tot de nullen?

      • P.Lemon schreef:

        @JA Somers “betrouwbaar MINIMUM-aantal uit kan komen. Zonder nullen! En dat de echte vermisten natuurlijk daar niet bij zijn. Maar je moet ook niet overdrijven.”

        Dan nog maar even een samenvatting om de nullen … :

        Wouter Abbenhuis schrijft dat er op Sumatra 7000 Christen Bataks vermoord werden.

        Schattingen van Pelita gaan uit van 3500 vermoorde mensen tijdens de Bersiap. Een medewerker van het registratiekantoor in Bandoeng spreekt van 1000 vermoorde mensen alleen al in Bandoeng. De Jong schrijft: “Melding van doden en vermisten vond alleen plaats door relaties die dat konden doen”. Schattingen van een woordvoerder van de Indische Pensioenbond gaan uit van 8.000 doden en 20.000 vermisten.

        Op 28 oktober valt een transport van vrouwen en kinderen vanuit Goebeng in een Indonesische hinderlaag. Bijna 200 vermist of gedood, waaronder ca. 50 Ghurka’s.
        Op 10 November waarschuwde de Ambonees Patiradjawani de Engelsen dat de gevangenen in de Werfstraat de volgende dag gedood zouden worden. De Nederlander Jack Boer nam actie en met behulp van 10 Ghurka’s en een tank werden 2384 mensen bevrijd. Uit de Boeboetan gevangenis kwamen ruim een week later 75 van de 1100 gevangenen vrij. De rest was ontvoerd of gedood.
        Op 21 November 1945 werden 2500 Indo-Europeanen, Ambonezen, Menadonezen, mannen, vrouwen en kinderen door de Engelsen zonder bescherming in de kaderschool van Magelang achtergelaten omdat zij te weinig mankracht hadden om de kampen in Ambarawa en Banjoe Biroe te beschermen èn deze vluchtelingen voor het Indonesisch geweld te beschermen.
        “Only the white Dutch women and their children” mochten mee op de vrachtwagens naar Ambarawa. In de twee volgende dagen werden er 460 van de 2400 achterblijvenden gedood.
        http://www.buitenkampkinderen.nl/bkk.php?action=bkk_menu_item_action&bkk_menu_item_id=84

      • Jan A. Somers schreef:

        Het gaat mij om aantallen Europeanen, de Indonesiërs tellen hun slachtoffers zelf wel, daar heb ik geen zicht op. Van het Goebengtransport in Soerabaja op 28 oktober 1945 liggen 108 personen op Kembang Kuning waarvan 23 met name genoemd. De gesneuvelde Brtis-Indische militairen (geen Gurkha’s) zijn, voor zover niet onthoofd en in de kali gegooid hier niet meegeteld, die zijn in Jakarta begraven. Hoe komt u aan die 200 vermisten van het Goebengtransport? Vallen die niet onder de naamlozen op Kembang Kuning? Dan heb ik ze wel meegeteld. Hoe komt u aan de1100 gevangenen in de Boeboetangevangenis? Zitten daar de Japanners bij?
        Mijn idee over Jack Boer heb ik hier al eens geventileerd? Probeert u maar eens zijn verhaal na te lopen in een grote stad als Soerabaja, midden in de nacht, ongestoord door de Indonesiërs met een geruisloze(?) tank door een waakzame stad in afwachting van het aflopen van het ultimatum om 6 uur? Hij was zogezegd bij de gevangenis aan het vechten, schoot een gat in de achtermuur, terwijl wij zonder iets te horen in de rij stonden voor het eten. Pas om 6 uur vielen de eerste schoten van het scheepsgeschut, de opmars moest toen nog beginnen. Pas op het eind van de middag zijn wij bevrijd. Wie heeft die 2384 mensen geteld? Ik heb niemand ooit zien tellen onderweg van de Werfstraatgevangenis naar Tandjong Perak waar we ongeteld zijn losgelaten? Overigens wel een prachtig wild verhaal over Indisch heldendom. Maar het gaat mij om meer specificatie, en niet om spelen met nullen om de Indonesiërs nog zwarter te maken. Wat er is gebeurd, is al erg genoeg.

      • Mas Rob schreef:

        WILLEM BRANDT – HET ANTWOORD

        Reizende door Sumatra zocht ik naar
        het streng gebouw waar ik in zwarte jaren
        van oorlog en geweld gevangen zat
        om hongerend naar de grauwe muur te staren.

        Het bleek nu met de grond gelijk gemaakt,
        er wuifden palmen over rijpe velden.
        Vergeefs bezocht ik in de werkelijkheid
        de schimmen die mijn bange nachten kwelden.

        Maar met een glimlach zei mijn jonge gids:
        Zo is het goed, laat al wat in ’t verleden
        schande en kwaad was worden uitgewist,
        om onbevangen in het licht te treden.

        Verlies uw haat als een verloren stap,
        gedenk alleen wat goed was en een zegen,
        betreed met open hart de groene wegen,
        ontmoet de mens in liefde en broederschap.

      • P.Lemon schreef:

        @J.A.Somers “Hoe komt u aan die 200 vermisten van het Goebengtransport? enz. ”
        -Er staat onderaan het aangehaalde artikel een literatuuropgave ???-
        Wat betreft Jack de Boer bestond er inderdaad enige twijfel.

        Uit: ’t Militaire Canon
        Naar aanleiding van de uitzending zetten prominente Nederlanders zich in een comité in voor een hoge militaire onderscheiding voor wijlen Jack Boer
        Op advies van het Kapittel der Militaire Willems-Orde (MWO) heeft Minister van Defensie Henk Kamp op 9 december 2005 besloten de MWO niet toe te kennen: “Vastgesteld is dat de heer Boer zich vrijwillig heeft gemeld bij de Britse strijdkrachten en werkzaamheden heeft verricht als gids en tolk in Soerabaja. Hij wordt gekenschetst als gedreven en doortastend. Met grote waarschijnlijkheid is de bevrijding van de gevangenis uitgevoerd als onderdeel van de Britse aanval op de stad die op 10 november om 06.00 uur, na het verstrijken van het ultimatum aan de Indonesiërs, is ingezet. Een aparte bevrijdingsactie tegen de gevangenis om 04.00 uur en dus vooruitlopend op de aanval, zoals vermeld in de memoires van de heer Boer, wordt niet waarschijnlijk geacht. Daarover zijn geen documenten aangetroffen. Vast staat dat de heer Boer aanwezig is geweest bij de bevrijdingsactie. Niet bewezen is dat hierbij sprake is geweest van een door hem geleide actie met een door de Britten ter beschikking gestelde kleine groep militairen. Het zich vrijwillig beschikbaar stellen als tolk en gids en het zich met gevaar voor eigen leven begeven in de beschreven actie getuigt van moed. Door hem persoonlijk verrichte uitzonderlijke daden van moed, beleid en trouw bij de bestorming van de gevangenis zijn echter niet aangetoond.”
        http://www.boekje-pienter.nl/html/canon.htm#canon-jackboer

  6. bokeller schreef:


    mss. een wijze om oude gegevens van deze plaatsen terug
    te vinden. Op begraafplaatsen bijv.!
    siBo

    • Jan A. Somers schreef:

      Dat klopt zeker voor de erevelden. Met onderzoek van die gegevens kun je misschien een beetje van al die nullen bij de aantallen slachtoffers afkomen.

  7. Jan A. Somers schreef:

    Er was toch veel te zien wat een normaal mens niet te zien kan krijgen. Het ging wel allemaal om rijke mensen/bedrijven. Niet gemiddeld Indisch. Toch wel leuk.

  8. Loekie schreef:

    Aardige documentaire, maar het gevoel dat overbleef: is dit alles wat in Indisch Den Haag is overgebleven? Da’s dan eigenlijk niet veel.
    Voor een eventueel vervolg op de documentaire kunnen er wellicht opnamen worden gemaakt van de verschillende begraafplaatsen in Den Haag, waar nog graven liggen van die getuigen van het Indische verleden. Veel van de graven zullen, vermoed ik, binnen enkele jaren geruimd worden.

  9. DP Tick schreef:

    Ik heb daar ooit eens over gehoord.De verborgen cultuur pareltjes in de Hollandse cultuur.Dit maal over Indie.Dank.Dat is nu cht een prgramma,dat ik graag wil zien.

Laat een reactie achter op Boeroeng Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *