ECI goes Indisch: Op zondag 29 juni a.s. tussen 14.00 en 19.00 uur staat ECI Cultuurfabriek geheel in het teken van de Indische cultuur. Geniet van kleurrijke live muziek, zang, dans en theater uit het verre Oosten. Met o.a. optredens van Angin Barat Addy ToaTubun, dansgroep Batic Dance Theatre en Pencak Silat demonstraties Indonesische vechtsport. Wandel verder langs de gezellige kraampjes op de Pasar Mini. Voor de kinderen is er batikken of wajang poppen maken. En natuurlijk zijn er heel veel authentieke Indische lekkernijen
-
- en
Indische Soos -
- Het archief van Indisch4ever
is best wel te filmen !!
...................
...................
.......... Bekijk ook
de archipelsite
met honderden topics.
Zoekt en gij zult vinden. ! -
Indische portretten
ingezonden door de lezers.
-
Thomson
Nassauschool Soerabaja
Depok
Wie is deze familie
Wolff
Tankbataljon Bandoeng 1939
Is de bruid Günther?
Wilde en Waldeck
Brouwer en Hagen
XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
XXXXXXXXXXXXXXXXXX
Kerst 1930 a/b Baloeroan naar Indië
XXXXXXXXXXXXXX
Bertha Lammerts van Bueren-de WitXXXXXXXXXX zwieten 214
Bisch
!!!!!!!!!!!
Detachement Verbruiksmagazijn,
Hollandia
van Hall
Smith
Emy Augustina
Detajongens
von Stietz
de Bar
Soerabayaschool ca 1953
Wie zijn dit ?
Damwijk
Klein
IJsselmuiden
van Braam
Zuiderkruis
Foto
Koster
Versteegh
Baume
Falck
Boutmy
Otto
oma Eugenie Henriette Smith
Meliezer-Andes
christelijk lyceum bandoeng
christelijk lyceum bandoeng
Saini Feekes
Mendes da Costa
Anthonijsz
Bromostraat
Wie?
Tambaksari/Soerabaja-1946
Ornek
van Dijk
.Haacke-von Liebenstein
Theuvenet
Sollaart
Berger-de Vries
Foto's gemaakt door Henrij Beingsick
Augustine Samson-Abels
Samson
Huygens
Hartman
Otto en Winsser
Marianne Gilles Hetarie
Constance en Pauline
Versteegh
Lotje Blanken
Charlotte Hooper
John Rhemrev
Schultze
W.A. Goutier
Otto-Winsser
Bastiaans
Verhoeff
Beisenherz
Stobbe
Wendt-van Namen
Harbord
Pillis-Reijneke
Nitalessy-Papilaja
Reijneke
Oertel-Damwijk
Bruidspaar te Semarang
Daniel
Krijgsman
van Dun
Ubbens en van der Spek
Kuhr
Oertel
Nijenhuis-Eschweiler
Wie ben je
Philippi-Hanssens
Tarenskeen-Anthonijsz
Hoorn-Dubbelman
Mendes da Costa
Palembang
Indisch4ever 
Pingback: Driwancybermuseum's Blog
Over dat stripverhaal… Dat het een etnocentrisch verhaal is, irriteert me meer dan het “niet erkennen en niet herkennen als Nederlanders” van Indo’s.
Waarom hebben indo’s nooit – toen niet en nu niet – gezegd: “wij hoeven jullie erkenning en herkenning niet”? Waarom zeggen we niet : “leuk boekje, maar niet ónze geschiedenis?” Juist dat eeuwige “wij zijn Nederlanders” heeft ervoor gezorgd dat wij indo’s ons wat betreft het gevoel van eigenwaarde afhankelijk maakten van wat Nederlanders van ons vonden en dachten. En als die niet denken en vinden wat we willen, voelen we ons miskend, slachtoffer…
Een doodlopende weg, tenminste voor mij.
De meeste geschiedenisverhalen zijn etnocentrisch, dan wel indirect etnocentrisch, daar niet van. Maar deze tekeningen en dat de tekenaar een totok als hoofdpersoon koos omdat hij zich niet kan identificeren met een indo ( zijn verklaring) zijn wel te opvallend. Verder vind ik het een nuttig boek en het is zeker ook veel de geschiedenis van Indische Nederlanders. Lekker vlot te lezen voor
jongeren. Ook voor 8- 12-jarigen.
Is het voor vijfenzeventigplussers ook nog te volgen?
Pak Pierre
Rob,
Een constante interesse van een groep mensen is te beschouwen als deel van hun cultuur.
Dat de interesse van Javanen in het wayangspel anders is, zal waar zijn, maar daaruit volgt niet dat de wayanginteresse van een andere groep niet van hun cultuur is.
Toe Rob… je gaat toch niet Nederlanders als braverikken schetsen, die niet discriminerend kunnen zijn. Die niet ‘vreemde snuiters’ buitensluiten?
Etnische hokjesdenken is van alle culturen, van alle tijden, dus ook Hollands
Terug naar het item: Indo’s niet erkennen en herkennen als Nederlanders.. soms is dat geschiedvervalsing te noemen.
Zoals deze plaatjes uit het stripboek de Terugkeer…notabene onder verantwoordelijkheid van het Indisch Herinneringscentrum Bronbeek uitgegeven
Javanen hebben iets anders dan ‘interesse’ in het wayangspel, Boeroeng. Het is hun cultuur! Het is onlosmakelijk verbonden met de Javaanse taal, kijk op de wereld, symboliek en meer. Een Javaan die geen interesse heeft in wayang is daar toch met ontelbare onzichtbare draden mee verbonden.
En Nederlanders zijn geen braverikken. Natuurlijk niet, maar het is nergens voor nodig om te vervallen in het tegenovergestelde, namelijk hen verantwoordelijk houden voor alles wat vies en voos is in de wereld.
idd Rob… ik wil niet als Nederlander verantwoordelijk worden gehouden voor alles wat vies en voos in de wereld. Bespaar me dat soort etnische generalisaties.
# #Indische Nederlanders zijn Nederlandse staatsburgers ##
Dat had de Ambtenaar mss. niet door,die me heel vriendelijk
verzocht om bij de Indonesische Ambassade aan te kloppen
voor terugzending en m’n Nederlandse paspoort innam.
Ook door mijn militaire baas om mijn spulletjes
maar in te gaan pakken, snapte het waarschijnlijk ook niet.
En zo waren er velen die in het zelfde schuitje zaten als ik.
siBo
Juist! Stank voor dank en een treffend voorbeeld van de spagaat waarin de indo’s zaten.
Rob,
Indische Nederlanders niet als Nederlanders zien is discriminerend en je kunt het in bepaalde gevallen geschiedvervalsing noemen.
Jij, als historicus van Indische komaf moet dat toch kunnen erkennen.
Indo’s zijn van gemengde afkomst. Dat is toch geen reden die indo’s minder Nederlands maakt ?
Wél anders… Niet volgens mainstream Hollands. En zeker als die culturele gemengdheid wordt doorgegeven.
Natuurlijk is het buitensluiten van cultuurvreemde lieden een normaal menselijke neiging.
Het hoort evenzeer bij de Nederlandse cultuur. Wij, Nederlanders zijn ook maar gewone mensen.
Ik noemde het ‘slordigheid’ om het eens een keer niet te scherp formuleren.
Je kunt dit verschijnsel ook benoemen met de term “etnisch hokjesdenken” en terecht constateren dat je deze Hollandse traditie vroeger in de kolonies zag.
Maar een ontkenning van die ‘slordigheid’ anno 2014 kan het niet zijn. Eerder een bevestiging, een achtergrondschets van hoe cultuureigen het is.
Overigens is deze uitsluiting van alle culturen en van alle tijden.
Indische Nederlanders zijn Nederlandse staatsburgers. De verwarring komt doordat de verschillende betekenissen klevend aan de termen “Nederlands” en “Nederlander” door elkaar lopen: etniciteit, aanduiding van nationaliteit, beschrijving van een culturele eigenheid en waarschijnlijk nog andere waar ik zo één, twee, drie niet opkom.
Etnisch hokjesdenken is niet typisch Hollands. Sterker nog, nationalistische Indonesiërs die voor de oorlog studeerden in Nederland konden zich daar veel vrijer bewegen en handelen en voelde veel minder de druk van het “etnisch hokjesdenken” dan in de Indië.
Boeroeng had het ook over “het verlangen van Indische Nederlanders erkend te worden als Nederlander met gelijke rechten.” Ik zou het wat anders formuleren, namelijk als het streven van Indo-Europeanen om in het maatschappelijke verkeer als gelijke te worden beschouwd en behandeld als blanke Nederlanders. Het is de “wild goose chase” van de indo’s in de kolonie, de spagaat waarin allen verkeerden. Het Nederlanderschap – in vele opzichten – werd omarmd. Men vereenzelvigde zich met het Nederlandse koloniale gezag maar wilde niet zien dat juist het wezenskenmerk van de koloniale samenleving – onderscheid op basis van afkomst en huidskleur – die maatschappelijke gelijkstelling verhinderde.
Het heeft veel ellende veroorzaakt.
Zelfs nu nog is er irritatie als indo’s als anders dan Nederlanders worden gezien. Het werk van historici, demografen en journalisten worden uitgepluisd tot wordt gevonden waarnaar is gezocht: “ze” vinden ons geen Nederlanders! Geschiedvervalsing! En dat wordt dan gekoppeld aan de Nederlandse cultuur die denkt in etnische hokjes. Waarom niet gewoon onze schouders opgehaald en ons zelf zien als mestiezen voor wie nationaliteit een bijkomstigheid is – iets wat niet los staat van onze gemengde culturele wortels en eigenaardigheden, maar niet het wezenskenmerk is?
Nu begrijp ik de irritatie over slordigheid van denken goed – en heb die zelf ook – , maar het gaat me veel te ver om die slordigheid in een Nederlands cultureel kader te plaatsen. Al die publicaties, de geschiedboeken en andere beschikbare informatie die wel accuraat en duidelijk zijn over de Nederlandse nationaliteit van indischen, horen die soms niet tot de “Nederlandse cultuur”? En nu we spreken over “etnisch hokjesdenken”, was dat niet bij uitstek iets wat plaats vond in de kolonie, zowel bij totok als indo? Je zou de indo’s de kost moeten geven die grote moeite hadden met het accepteren van een Javaanse baas in het onafhankelijke Indonesië.
Mas Rob, on 21 juni 2014 at 10:38 said:
Je zou de indo’s de kost moeten geven die grote moeite hadden met het accepteren van een Javaanse baas in het onafhankelijke Indonesië.
——————————————————————–
Voor Indonesia merdeka leide gelijke beloning tijdens de Indianisatie proces tot stakingen.
Die mensen zullen zeker niet senang voelen om een Indonesier als leidinggevende te krijgen.
Mijn vader kende wel “warga negara” geworden Indo/Ambonezen die het niet als probleem vinden.
Ze werden goede collega’s /vrienden die hij( wij) samen hadden opgezocht in Nld toen hij gedetacheerd werd in Adam (1968-1970)
Pak Suria,
Mijn vader kende wel “warga negara” geworden Indo/Ambonezen die het niet als probleem vinden
Ik heb zo’n bruin vermoeden, dat Ambonezen -Bataks
en noem ze maar op ook Indonesiërs zijn.
Of zijn het alleen de op Java wonenden.
siBo
Rob,
Je zegt dat ik iets opmerkelijks schreef met mijn constatering: “batik en wayang zijn altijd al vaste interesses geweest van Indische Nederlanders. Het hoort bij hun cultuur”
Ik noem een feit. Het is geen mening.
Dat het zgn ‘verindischen’ onder invloed van het Hollandse element in de Indisch-Nederlandse gemeenschap niet zo gewaardeerd werd is ook een feit.
Maar toch werd dat verindischen gedaan. Gelukkig maar, anders zou deze website niet bestaan.
Idem was met de handen eten en de botol gebruiken vaste cultuuruitingen. Helemaal niks de interesse van de buitenstaander. Maar van de binnenstaander, van de beoefenaar.
Als je iets een feit noemt, betekent dat nog niet dat het een feit ís. Verder ga je niet in op mijn argumenten.
Rob,
Jawel, ik ga op je argumenten in. Ik verwerp je idee dat het door mij genoemde feit ‘opmerkelijk’ is.
Ik vertel iets heel gewoons, jij bent er ook mee opgegroeid.
Nu weet ik verder niet welke argumenten ik dan wel negeer van je.
Heb je het over de betekenis van het wayangspel voor Indonesiërs ? Dat die anders is dan voor Indische Nederlanders?
Dat zal best wel. Dat weet jij beter als ik.
Iets interessant vinden wil niet zeggen dat het object van de interesse onderdeel is van de eigen cultuur, Boeroeng.
De wayang is een cultuuruiting die alleen kan worden begrepen in een Javaanse/Sundase context. De betekenis die wayangpoppen hebben in een Indische context staat hier los van.
Voor de liefhebbers
effe wat uit gepikt
siBo
Henk Mak van Dijk; met een bijdrage van Frans Schreuder: De oostenwind waait naar het westen: Indische componisten, Indische composities,
1898-1945
Leiden : KITLV Uitgeverij; in samenwerking met Nederlands Muziek Instituut ISBN 978-90-6718-299-7
Eerlijk gezegd, het echte overzichtswerk over krontjongmuziek moet nog geschreven worden, zoals in dit boek ook vermeld wordt. Bovendien beschouwden de meeste westerse liefhebbers van de gamelan de krontjongmuziek als minderwaardig, volks en niet van belang voor ‘serieuze’ muziek. Maar in het derde hoofdstuk van dit boek komt het wel uitgebreid aan bod, naast vooral de gamelan. Want het is dit instrument dat de aandacht van sommige klassieke componisten, zoals Debussy, trok. Of zelfs als grote inspiratiebron werkte en waar echte liefhebbers zich een groot deel van hun leven mee bezig hielden. Te denken valt met name aan Jaap Kunst, Johann Sebastian Brandts Buys, Walter Spies en Colin McPhee. Zij schreven over Indische (d.w.z. vooral Javaanse) muziek, en probeerden de muziek voor gamelan in een notenschrift vast te leggen. Deze vier heren komen uiteraard uitgebreid ter sprake in dit boekwerk. Maar niet iedereen kon de gamelan erg waarderen. Eigenlijk begon de westerse appreciatie en het onderzoek ernaar pas in de 20e eeuw. Maar de belangstelling voor de gamelan gold niet iedereen en zelfs de meeste liefhebbers vonden het beneden hun waardigheid om het instrument te leren bespelen.
Colin McPhee was geïntrigeerd door de Balische gamelan. Hij woonde daar en tijdje en heeft over zijn ervaringen een boek geschreven: A house in Bali. Het boek is gratis te downloaden: https://archive.org/details/houseinbali006594mbp
Ik stelde in een eerdere reactie deze vraag: zijn wayang en batik onderdeel van een levende Indische cultuur? Of zijn het slechts rekwisieten van een gedroomd Indië?
Boeroeng vindt van wel: “batik en wayang zijn altijd al vaste interesses geweest van Indische Nederlanders.
Het hoort bij hun cultuur.” Ik vind dit een opmerkelijke gedachtengang. Ten eerste omdat ik mij afvraag of batik en wayang inderdaad altijd een “vaste” interesse is geweest van Indische Nederlanders en ten tweede omdat ik er niet van overtuigd ben dat het onderwerp van interesse onderdeel is van de cultuur van de geïnteresseerde.
Om met het eerste te beginnen, in de decennia voor de Japanse inval was de dominante culturele oriëntatie van indo’s de Nederlandse cultuur, althans hoe die zich manifesteerde in Indië. Interesse voor batik en wayang was er wel, maar die was niet “vast” en nogal wat indo’s zouden in die koloniale samenleving waarin “verindischen” zeer negatief werd beoordeeld eerder het puntje van tong hebben afgebeten dan hebben moeten toegeven dat wayang en batik hun warme belangstelling had. Op indo’s voor wie Javaanse cultuuruitingen betekenis hadden, werd neergekeken, niet alleen door blanke Nederlanders maar ook door mede-indo’s. Ironisch genoeg waren juist veel totokse bestuursambtenaren en wetenschapers geïnteresseerd in inheemse culturele uitingen. Die interesse was de nieuwsgierigheid van de buitenstaander, die zich volkomen los voelde van de omringende inheemse samenleving en zij ging gepaard met allerlei oriëntalistische ideeën en opvattingen over die “andere wereld”.
Hoe meer de culturele oriëntatie Javaans of Sundaas is, hoe meer wayang wordt begrepen. Voor wie de taal niet spreekt, het verschil niet ziet tussen Arjuna en Adipati Karno en nooit een nachtelijke voorstelling in de kampung heeft meegemaakt, leeft de wayang niet. Als cultuuruiting staat het ver af van de tegenwoordige indo’s in Nederland. Toch is de wayang voor hen niet zonder betekenis: het zijn de rekwisieten van een verbeeld Indië. Los van oorspronkelijke inhoud en context vervullen wayangpoppen een rol in een cluster van zelfbeelden en zoektochten naar de eigen identiteit. Mag allemaal en ook ik vind wayang machtig interessant: maar ik ben me er van bewust dat er een kloof gaapt tussen wayang als culturele uiting en het hebben van een wayangpop op de schoorsteenmantel.
Mas Rob, on 21 juni 2014 at 09:56 said:
1.Op indo’s voor wie Javaanse cultuuruitingen betekenis hadden, werd neergekeken, niet alleen door blanke Nederlanders maar ook door mede-indo’s.
2.Ironisch genoeg waren juist veel totokse bestuursambtenaren en wetenschapers geïnteresseerd in inheemse culturele uitingen.
———————————————————————————
1.Betoel sekalie , Om.
Heb tientallen bezoeken gehad bij diverse oude Indo’s van de 1ste generatie.
Heb zelden een wayang (Golek=Sunda of Kulit =Javaans) op hun muren gezien.
De meeste Nederlands georienteerde Indo zal het “niet wagen” om Inlandse cultuurelementen ten toon te stellen , voordat hij weet kreeg hij een TJAP verinlandschen.
Zelfs bij de Indonesiers in Indonesia ( Jakarta-West Java) en begin jaren 70 in Nederland was het nog een zeldzaamheid.
Thuis in Jkt hebben we ook niet , bij familie/vrienden was het min of meer zo is, alleen bij goede vrienden van mij ouders(schoolgenoten) zag ik de Pendawa Lima .
De wayangs kwamen pas in de “mode”toen het een massa product werd , hele horden toeristen namen het mee .
2.Djoega betoel , die mensen hebben vaak echte pronkstukken , vaak meegenomen uit hun diensttijd.
Batik, wayangpoppen, gamelan is niet de cultuur ven de indo of de Indische Nederlander. Evenmin als het drinken van bier en champagne en de Indische (koloniale) rijsttafel.
Wel is de taal van de Indische-Nederlander het Nederlands en niet het petjoh.
“Of zijn het slechts rekwisieten van een gedroomd Indië? ” Er zijn ook mensen die pronken met zogenaamde kennis van Indische/Indonesische cultuur. Wel op de TTF rondstruinen in sarong/kabaai of zwaaien met een wayangpop. Heel interessant doen. Proberen ook nederpetjoh te praten. Of in nederbahasa te schrijven. Tonen dat je echt Indisch bent.
Waarmee de circel rond is: wie of wat is echt Indisch?…. 😉
Echt Indisch is rondstruinen op de TTF in sarong en kabaai, mét baseballpet in de uitmonstering van een admiraal van de ALRI, doch rijst eten uit een plastic bakkie met dito lepel en vork en niet met de tangan.
Pak Pierre
Ha ha… dat doet me denken aan die verwarde oude meneer die met een oude uniformjas, een hoop medailles, legerpet en zonnebril het verkeer regelt tijdens de Pasar Pon in Gawok.. Af en toe blaast hij op een fluitje en roept wat…
Niemand die zich wat van hem aantrekt. Hij hoort bij de entourage.
Boeroeng, on 19 juni 2014 at 13:38 said:
1.Het verlangen van Indonesiërs erkend te worden in hun streven naar een eigen staat.. het verlangen van Indische Nederlanders erkend te worden als Nederlander met gelijke rechten.
2.Verder… batik en wayang zijn altijd al vaste interesses geweest van Indische Nederlanders.
—————————————————————————————-
1.Ik denk dat er een beetje verschil zit in bedie verlangens.
Bij de Indonesiers hebben ze dat toen ze dat niet kregen gewoon genomen door eenzijdig hun merdeka op 17-08-1945 te proclameren.
En binnen 4 jaren het af te handelen.
Bij de Indische Nederlanders is het voor velen nog steeds gaande ?.
http://www.indisch3.nl/oproep-voor-gelijke-behandeling-voor-alle-nederlandse-staatsburgers
2. Ik denk dat er ook een verschil is toen van vroeger in NOI of nu (na 1945) in Nederland.
Zelfs bij de Indonesiers was het bezit van (goede) batik= batik tulis of wayang poppen/golek of kulit (of keris) nog niet de gewoonte is.
Pak Surya….ik vind het eigenlijk allemaal niet zo spannend.
Indonesier of Maleisier en ook de Indische Nederlander. Die delen een bepaalde bloedverwantschap, taal en cultuur-uitingen. Grosso modo zijn het geen mono-culturen. Javanen en Soendanezen zijn te vinden in Suriname en in Nederland en natuurlijk ook in Maleisie.
Nog steeds trekken Indonesiers in gammele bootjes naar Maleisie om
er een betere toekomst c.q. bordje rijst illegaal te verdienen. Soms met alle noodlottige gevolgen van dien. Zullen gerust ook wel mensen uit de Molukken bij zijn en die Rasa Sajange zingen in een melancholische bui of uit heimwee. Ook een alcoholisch bui wil wel eens helpen gelet op het oude gezegde: “Zo dronken als een Maleier”
Zoals dat ook in Nederland gebeurt. Ook door Indo’s oftewel Indische Nederlanders met heimwee naar de tropen en de Indische krontjong muziek en de rijsttafel. Die twee laatsten hebben toch wel bij de Indischen een typisch stempel gekregen.
Dat kan niemand toch ontkennen?
Zoals er ook wel degelijk onderscheid was tussen de Soendanese en de Javaanse keuken en muziekuitingen. Over smaak valt nou eenmaal niet te twisten. En kan je je afkomst en cultuuruitingen claimen?
Zit dat niet gewoon in je genen?
Ma’af
De Nederlands Indische versie van rasa sayang is kennelijk verkeerd gejiplakt, kan via you tube bekeken worden .
@ Pak Lance
Er waren verschillende claims geweest
ZoalsAngklung,Reog Ponorogo ,Keris, Muziek instrument Gordan Sambilan/Tor Tor dans(beiden Noord Sumatra)Tari Piring, Tari Pendet (Bali) , Batik .Kuda lumping en als ik me niet vergis Rendang Padang.Wayang Kulit .
Over de Rasa Sayange :
En Nederlands Indische versie :
Iets anders , maak even een vergelijking:
Dat de Maleisiers als mede erfgenamen voelden is normaal , maar je gaat niet als land de cultuuronderdelen van een andere land claimen /patent voor je zelf is niet zo netjes.
Bedankt, Pak surya Atmadja de hele Indische cultuur is door Maleisië geclaimd. Het wordt tijd dat wij weer Maleis of Maleisisch spreken.
@Mas H.Boers
Betoel sekali.
Toevallig heb ik het boekje ook op mijn boekenplank.
Alleen heb ik van mijn tantes(oudere zusters van mijn moeder) gehoord welke menaks- families (Sundanese adel) hun eigen motieven hebben.
In West Java waren de oude Sundanese vorsten/huizen sinds de verovering van Mataram ( Sultan Agung=omstreeks 1620 ?) de Bupathi(Regenten) van Mataram geworden.Behalve Tjirebon.
Zelfs in West Java hebben de menaks van Garut, Tasikmalaya, Galuh(Tjiamis), Sumedang , Bandung,Tjirebon ook andere soorten motieven en kleuren.
Ik weet niet of Banten een eigen tjorak batik heeft.
@ Mas Rob
Soms moeten de Indonesiers wel glimlachen als er een verdwaalde bule met een Javaanse of Sundanese vrouw trouwden en kleding gebruiken die eigenlijk niet bestemd zijn voor hun .
Uit het door H. Broers al genoemde boek van mevrouw Veldhuisen-Djajasoebrata:
“Buiten de invloedssfeer van de hoven worden de regels met betrekking tot de verboden patronen niet gevolgd. Ja, men kan zelfs zeggen dat daar de Verboden Patronen tot de meest algemene of gangbare horen! Op de vooral in Pekalongan en Jakarta in overvloed geproduceerde mannenhemden, tafelkleden, gordijnen, meubelstoffen, sjaals, materiaal voor jurken en, last but not least, kain panjang en sarong met bijbehorende schouderdoeken plus eventueel kabaya-materiaal vindt men de genoemde patronen in alle mogelijke varianten en combinaties gebatikt. Met andere woorden: ze zijn voor Java algemeen cultuurgoed geworden.” (p. 99).
Met andere woorden, het is niet alleen die onwetende buitenlander. Wat eens het exclusieve domein van priyayi en van de kraton was, is gedemocratiseerd.
Prima toch?
Mas Rob, on 18 juni 2014 at 18:20 said:
Met andere woorden, het is niet alleen die onwetende buitenlander. Wat eens het exclusieve domein van priyayi en van de kraton was, is gedemocratiseerd.
Prima toch?
——————————————————————–
Tegenwoordig , is bijna alles “gedemocratiseerd”.
Batikken? Wayang poppen maken? Erg leuk, en ik zou mijn kinderen er vooral mee kennis laten maken, maar is dit Indische cultuur?
Waarom noemen we het beestje niet gewoon bij de naam: INDONESISCHE cultuur.
Of Javaanse…
Hoeveel Indo’s in Nederland weten de verschillende Yogyase of Solose batikpatronen te onderscheiden, weten de symboliek achter de gebruikte kleuren? Zelfs het verschil tussen de batik van de “vorstenlanden” en de Javaanse noordkust is vrij onbekend. De vroegere kennis van indo-europese batik is zo goed als dood.
De meeste indo’s weten nog net het verschil tussen wayang golek, wayang kulit en wayang wong, maar wie kan de verschillende wayang kulit karakers onderscheiden en weet hun eigenschappen en rol in de verschillende verhalen? Dat is kennis die niet behoort tot een gezamenlijke Indische cultuur.
Of Sundanese .
Dit wordt vaak vergeten door de Nederlanders.
Vroeger werd de Sundanese cultuur met Hindu invloeden omstreeks 1ste eeuw Na Christus verder uitgewaaierd richting het Oosten .
De Sundanese invloedssfeer ging tot een grote deel van Midden Java.
Of van Aceh tot Lampongs
Of Molukken en zo vele anderen.
De Kain motieven kwamen niet alleen van midden-Java.
Enz.Enz.
siBO
Prima.
De vraag blijft: zijn wayang en batik onderdeel van een levende Indische cultuur? Of zijn het slechts rekwisieten van een gedroomd Indië?
Misschien moeten wij ons ook een andere vraag stellen: Mag een “cultuur” of enkele in het oog springende kenmerken daarvan, de naam dragen van de brenger, oftewel de transporteur van die cultuur van de ene culturele zone naar een andere?
Zonder de grote intocht van Indische Nederlanders in Nederland waarschijnlijk nu in dit land geen levendige uitingen van en een zekere verbondenheid met de “Indonesische” cultuur.
Pak Pierre
Ik wist niet dat het bij de vooroorlogse Indische cultuur hoorde dat je verstand had van gamelan, wayang e.d. Op de dagen dat er in Nusantara gamelan werd gespeeld waren de meeste bezoekers totok. Hetzelfde bij besprekingen van meegebrachte krissen. Die gamelanbespelingen zelf ook het meest door totoks. Er werd wel heel mooi gespeeld. Gelukkig hoef je er geen verstand van te hebben om het toch mooi te vinden.
Mas Rob, een vraag. De ruitmotieven van Schotse rokken vertegenwoordigen een bepaalde clan en mogen slechts door die clan gedragen worden.
Geldt voor de batikmotieven hetzelfde, dat zij slechts door bepaalde families mogen worden gedragen of slechts bij speciale gelegenheden?
Batikpatronen konden vanouds voorbehouden zijn aan bepaalde groepen en gelegenheden. Er zijn “verboden” patronen – patronen die buiten een adelijke familie of kraton niet zouden mogen worden gebruikt. Maar in het moderne Indonesië worden die regels – althans buiten de kraton – niet gevolgd.
Ik ben overigens verre van een expert op het gebied van Javaanse batik.
@Mas Rob, in ieder geval dank voor uw antwoord.
@ Lance. Probeer dit boek ergens op een boekenmarkt te pakken zien te krijgen, “Bloemen van het heel.” (De kleuurijke wereld van het textiel op Java.) …Geschreven door Alit Veldhuisen-Djajasoebrata. En geschreven in samenwerking met Museum voor Land- Volkenkunde Rotterdam. Zij was daar ook werkzaam als conservator.
Alle motieven en kleuren en vormen en redenen en wat dan ook worden beschreven.
@ Surya Atmadja: De bovengenoemde schrijfster is anak Sunda en in het boek staat ook veel over de batik Sunda.
@ Lance:
Kleuurijke m.z.: kleurrijke.
Mocht je je best hebben gedaan en mocht je echt interesse erin hebben en het boek niet te pakken kunnen krijgen, geef dan even een seintje. (email adres bij webmaster Boeroeng te verkrijgen.)
Dank Heer Boers. Ik probeer via marktplaats en veilingkijker dit boek te vinden.
Mss. door m’n jarenlang verblijf als soldadoe sadja in
diverse Knil tangsi ,bevolkt door man en vrouwvolk
vanuit diverse nu Indonesische eilanden en m’n
rondzwervingen en geboorte/leven op Sumatra.
Dacht ik, toch de belangstelling voor de gebruiken/gewoontes
voor de klederdracht opgedoken te hebben..
Geen kenner,maar als belangstellende en helaas nu door …
verwaterd,maar niet vergeten.
Neem de hoofddeksels van de vele eilanden of de kains en
sarongs nu één voorwerp geworden.
In Bronbeek de bakermat van Indische voorlichting ,staat
een aangeklede pop met een achterste te voren geplaatste
en vast gelijmd hoofdeksel te pronken
Maar buiten dat zijn de kleuren en motieven ,leeftijd/stand
toen heel duidelijk herkenbaar.
In Ned.Nw-Guinea ruilden we de stoffen om tegen kippen
als we op meerdaagse patrouilles gingen en afgelegen
kampongs aandeden.En reken maar,dat de Papoea
de verschillen en waarde goed door hadden.
Tjsa, de tijden zijn verandert en dan rest ons nog
alleen de Boeken.
siBo
@Mas Rob “Waarom noemen we het beestje niet gewoon bij de naam: INDONESISCHE cultuur.”
Omdat ‘niet ingewijden’ altijd die vergissing zullen maken en voor hen in feite indisch een equivalent van indonesisch is. En de verwarring is helemaal compleet als indischen/indo’s de cultuur van hun gedeeltelijke aziatische roots koesteren cq benadrukken via zo’n pasar-show.
De vraag is of ‘volbloed’ indonesiërs er aanstoot aan nemen dat blanda’s en indo’s hun cultuur ‘zo maar;’ indisch noemen.
Nou reken maar dat “volbloed” Indonesiërs gevoelig zijn wat betreft hun nationale identiteit en cultuur. Toen Maleisië enige jaren geleden het lied Rasa Sayang(e) gebruikte voor toeristische promotie werd dat in Indonesië, waar velen vonden dat het een Indonesisch/Moluks lied betrof, niet gewaardeerd. Het buurland kreeg de bijnaam “Malingsia”.
Nu zal dat met het Indische wel niet zo’n vaart lopen. Daarvoor is de groep van de Indische Nederlanders te klein en onbeduidend. Als er al aandacht is voor Indische zaken, dan wordt het Indische geassocieerd met Nederlandse nostalgie, een hang naar Tempo Dulu. Eerder meewarig dan verontwaardigd is de toon van Indonesische artikelen over de TTF – zonder echt iets te begrijpen van die behoefte om Indonesische cultuuruitingen als Indisch te presenteren.
Mas Rob, on 19 juni 2014 at 09:55 said:
Eerder meewarig dan verontwaardigd is de toon van Indonesische artikelen over de TTF – zonder echt iets te begrijpen van die behoefte om Indonesische cultuuruitingen als Indisch te presenteren.
——————————————————————
Ik denk dat ze het wel begrijpen .
Het is normaal dat mensen een bepaalde identiteit willen hebben.
Om tot een bepaalde groep willen behoren, of willen aansluiten omdat ze “senang”voelen.
Anders verdwijnt je tussen de multiculti samenleving.
Op zicht is het normaal dat je cultuuruitingen van de dominante cultuur overneemt
De probleem is dat sommige Indische Nederlanders vaak een ambivalente houding hebben.
Dat de Maleisiers , in het bijzonder de Orang Melayu “problemen”krijgen met de Indonesiers is ook te wijten aan hun claim gedrag.
Ze zijn (volgens de Indonesiers dan) echt brutaal geweest om claim/patent aan te vragen voor Indonesische producten en cultuuruitingen.
Op zicht hebben de Orang Melayu ook bepaalde rechten, tenslotte waren hun voorouders ook min of meer afkomstig uit Sumatra (Srivijaya) en Java (Majapahit).
Zie hun geschiedenis.
En hun ontwikkeling hebben ze veel te danken aan de Indonesiers.
Door de inbreng van geschoolde en ongeschoolde Indonesiers
Pak Surya Atmadja, over welke claims heeft u het?
De krontjong, dangdut, het eten, de wayang, de gamelan, de batik?
P.Lemon, on 19 juni 2014 at 00:34 said:
De vraag is of ‘volbloed’ indonesiërs er aanstoot aan nemen dat blanda’s en indo’s hun cultuur ‘zo maar;’ indisch noemen.
——————————————————————————–
Waarom moeten ze aanstoot nemen ?
Een ba(k)mie Djawa van tante of oma Toetie uit Maastricht met een beetje andere smaak( ieder kok heeft eigen toevoegingen/geheimen) zal niet veel verschillen met de bami Jawa van Mbak/Mbah Tuti uit Klaten.
Het is weer iets anders als tante Toetie uit Maastricht de ba(k)mie Djawa gaat claimen en patent vroeg bij de V.N.
Zoals iedereen weet kwam batikprocede ook aanwaaien naar Indonesia.
Alleen om het product batik met bepaalde motieven van de Javaanse kratons even te claimen en de eerste erfgenamen uit te schakelen is niet zo netjes.
De Batik Belanda kan men ook als Nederlands-Indische batik zien.
In hoeverre ze gebruikt werden door Indische Nederlanders kan men mss afleiden uit literatuurstudie.
Wel is het bekend dat Nederlandse dames (totok?) bepaalde soort batikmotieven gebruiken die als Batik Belanda werd genoemd, gezien de kleuren en verwerkte Europese motieven.
@Mas Rob,
Er zijn personen die nog steeds niet beseffen of het kunnen accepteren dat Nederlands-Indië 60 jaar geleden passé is.
Alles wat uit de Archipel komt wordt dan door hen Indisch genoemd.
Dan is Indisch ook een mooi trefwoord om hen naar zgn. Indische sites te lokken. De pasar malam is de enige plek om als één volk \weer het oude Indië te herbeleven, vandaar dat je om hen te behagen niet te veel aan het oude vertrouwde concept moet tornen.
Maar als Indische Nederlanders zélf alles wat uit de archipel komt, Indisch noemen, dan is het toch aan ons zelf te danken dat Indisch met Indonesisch wordt verward en wij als Indonesiërs worden gezien.
De nogal voorkomende Indische verontwaardiging over die verwarring is dan dubbelhartig en niet serieus te nemen.
Mas Rob, er waren tijden dat men alles wat bruin was en van ver uit het Oosten kwam Indonesiër of Indonesisch noemde. Tegenwoordig weet je het allemaal niet met onder andere de Javanen uit Suriname en dergelijke. Maar deze Surinamers hebben tenminste een Javaanse cultuur die door de Indische-nederlanders als souvenier naar Nederland hebben meegenomen en het Indisch noemen.
@Mas Rob,
Een op de feiten (indien mogelijk) dan wel een wetenschappelijke benaming is geheel iets anders dan een gevoelsuiting.
Indisch is een gevoel is geheel iets anders dan een puur op de feiten gebaseerde benaming van en stuk culturele uiting, zoals bijvoorbeeld de”Balinese of de Javaanse cultuur’, bvb de gamelan of de wayang
Indien men alles strikt wetenschappelijk (antropologisch) benadert lijkt mij dat forever water naar de zee dragen.
Dat indisch is een gevoel is eigenlijk de oorzaak van veel verwarring, evenals dat liefde of haat is een gevoel bij velen tot verwarring en crises leidt.
@Lance
Deze site gebruikt het trefwoord Indisch om mensen te lokken. En dit is toch echt geen zgn Indische site Ik weet niet wie je bedoelt, maar het klink generaliserend wat je schrijft met “Alles wat uit de Archipel komt wordt dan door hen Indisch genoemd”
@ Mas Rob
Indische Nederlanders gebruiken het woord Indisch niet voor alles wat uit de archipel komt.
En Indische Nederlanders noemen zichzelf Nederlanders….met als afkorting het woordje ‘Indisch’ .
Dat mensen niet weten , nog niet weten of willen weten dat Indische Nederlanders geen Indonesiërs zijn is te wijten aan de Nederlandse cultuur.
“Dat mensen niet weten , nog niet weten of willen weten dat Indische Nederlanders geen Indonesiërs zijn is te wijten aan de Nederlandse cultuur.”
Sorry, maar dit vind ik te makkelijk. Zodra Indonesische cultuuruitingen als batik en wayang worden gepresenteerd als Indische cultuur, dan is de Nederlandse verwarring over Indisch/Indonesisch voorspelbaar. De onduidelijkheid is geen éénrichtingsverkeer.
Boeroeng, op zich is het toch niet zo erg om trefwoorden te gebruiken. Op Indonesië gerichte Nederlandse sites gebruiken ook trefwoorden als indisch (of Indië) om in Indonesie geinteresseerde Indischen te lokken, en daar ook Indische onderwerpen te behandelen. De concurrentie is groot (reclameopbrengsten). Hoe meer Indisch in de tekst, hoe hoger de scoringskans.
Op de keper beschouwd is Indisch het bijvoegelijk naamwoord van Indië, zoals Indiaas dat is van India of Nederlands van Nederland. De archipel beschouwde men vroeger als een verlengstuk van India vandaar Hindia-Belanda.
Met Indische filosofie begrijpen wij de Hindoe(Vedische) filosofie.
http://nl.wikipedia.org/wiki/Indische_filosofie
Let ook op de in de subtitel van het boek Kokki Bitja voorkomende woord “India”:
Kokki Bitja ataoe kitab masak masakan India, jang bahroe dan samporna, jang didalamnja terseboet bagimana orang-orang sediaken segala roepa-roepa makanan, manisan, atjaran, sambalan dan ijs.
Nee hoor niet ‘te makkelijk” het is kort geformuleerd en een bekend thema op deze site .
https://indisch4ever.nu/category/het-verdriet-van-de-indo/
Ik verwijt de Nederlandse cultuur ook niet de verwarring, maar de ‘slordigheid’ hoe zij met mensen uit de Indische archipel omging/omgaat. Het verlangen van Indonesiërs erkend te worden in hun streven naar een eigen staat.. het verlangen van Indische Nederlanders erkend te worden als Nederlander met gelijke rechten. Dit is in weze van dezelfde oorsprong, wat ik maar eufemistisch en generaliserend ‘ slordigheid’ noem.
Die slordigheid leidt naar niet willen weten, wat overgedragen wordt op de volgende generatie die in onwetendheid opgroeit en als men reconstrueert volgens het etnisch hokjesdenken dan worden Indische Nederlanders ingedeeld als Indonesiërs.
Moet men jongeren en gewone mensen niet al te hard dit verwijten? Ja.. kvind wel.
Maar wat te denken van van ‘deskundigen’, mensen die er voor gestudeerd hebben die dit doen. Demografen van CBS, journalisten, historici, ….
Niet weten wat Indische Nederlanders zijn leidt tot geschiedvervalsing.. bijv: ‘alle Nederlanders zaten in jappenkampen’ …. implicerend wie niet, was geen Nederlander.’
Verder… batik en wayang zijn altijd al vaste interesses geweest van Indische Nederlanders.
Het hoort bij hun cultuur. Dat verwerpen, om persé niet voor Indonesisch te worden versleten is te veel zelfverloochening. Dan maar die verwarring oproepen