De degradatie

gastpikirans

Aangaande de behandeling van de Indische Nederlanders na aankomst in Nederland na de Soevereiniteits Overdracht van Indonesie zijn er genoeg geschreven en acties ondernomen tav de slechte behandeling in pensions, de onbekendheid met onze cultuur onder nederlanders, het uitblijven van de backpay, de vereiste terugbetaling van meubelgeld, de niet erkenning van werk ervaring en indische diplomas etc

Wat me echter is opgevallen is het feit dat er nooit een woord is gerept over een ander onrecht wat voornamelijk is toegedaan aan de KNIL militairen. Bij aankomst in Nederland werden ze automatisch in rang verlaagd. Ik heb nooit de redenering en noodzakelijkheid ervan begrepen. Dit moet een enorme vernedering bij de KNIL militairen zijn geweest. De normale gang van zaken in het militaire stelsel waar ook ter wereld is dat men in rang wordt verlaagd na een ernstig vergrijp of grove nalatigheid in het uitoefenen van hun militaire plicht. Men wordt voor een soort administratieve rechtbank gebracht waar de betreffende militair zich kan verdedigen tegen de straf van verlaging in rang. Deze KNIL militairen waren nooit van bovenstaande tekortkomingen in de uitoefening van hun dienst beschuldigd.
Het was erg genoeg dat zij en hun gezinnen hun geliefde geboorteland moesten verlaten.
Ik vraag me af of er personen zijn die wat meer duidelijkheid kunnen brengen over deze gang van zaken. Een ex-KNILLER wellicht of ambtenaar van het departement van defensie?
Kan een researcher dit uitzoeken in de de militaire archieven of er een soort officieel besluit was genomen tav van terugkerende KNIL militairen?
Walter ( Ben) von Stockhausen.

Dit bericht werd geplaatst in Gast Pikirans. Bookmark de permalink .

28 reacties op De degradatie

  1. Roger zegt:

    Voor zover ik weet werden NKIL militairen door het toenmalige ministerie van Oorlog, meteen gedegradeerd en moest men opnieuw bewijzen dat men de rang waardig was die men tijdens de KNIL periode bekleedde. Voor de Molukse KNIL-er die voor NL had gekozen, was het helemaal slecht die kregen op het moment dat ze voet op NL bodem zette meteen te horen dat ze ontslagen waren.

    Ik weet niet of dit voor alle militairen gold, want de KNIL rang van onderluitenant ( twee stippen ) werd tot 1970 gedragen in de KL.

    • bokeller zegt:

      Het boegbeeld van Bronbeek,de Onderluitenant titulair W.Brandt
      overlijdt op 22mei 2006 op 92jarige leeftijd.
      .
      De cdt’n Bronbeek zijn namens de Min.v.def. gerechtigd tot het titulair bevorderen van hun”manschappen” tot een hogere rang.
      zie bovenstaande.
      siBo

      • Roger zegt:

        Beste Bokeller,

        Die titulaire rang is een aanspreektitel, geen effectieve rang. Titulaire rang b.d krijgt iedere uitgezonden militair die tenminste 15 jaar tot zijn FLO in militaire dienst heeft gezeten.

        Voor zover ik weet bestaat alleen de rang van Titulair Sergeant.

        Groet

      • bokeller zegt:

        Weet wel, maar hoe je ’t ook beziet uitzonderingen bevestigen
        de regel.
        En waarom kan bronbeek(defensie) er niet even aan toegevoegd
        worden of schrijven we deze mensen af.Ze zijn er nog steeds!
        siBo

      • Pierre de la Croix zegt:

        Roger, op 7 maart 2013 om 19:46 zei (onder meer):

        “Voor zover ik weet bestaat alleen de rang van Titulair Sergeant”.

        Bij mijn weten kon men iedere rang titulair toebedeeld krijgen. Het was de net afgetreden Huzarenkolonel Noordanus kennelijk niet beschoren, maar ik meen dat zijn directe voorgangers als cdt Bronbeek, allen kolonels, bij hun aantreden werden bevorderd tot “Brigade Generaal tit.”.

        De typische KNIL-rang van onderluitenant (roepnaam “Knots”) werd in de KL niet gevoerd. Daar was en bleef de “Stip” (Adjudant) de hoogste onderofficier.

        De “Knots” verdween uit de KL gelederen door natuurlijk verloop. In mijn diensttijd (1962 – 1970) waren er nog maar 2, onder wie de grootvader van Marjolein van Asdonk, hoofdredactrice van Moesson. Hij bewoonde met zijn gezin een dienstwoning naast de Oranje Nassau Kazerne in Gorkum, waar ik 2 jaar lang als boedjang een kamertje had boven de bar van de officiersmess. Daarna ben ik lid geworden van de Blauwe Knoop.

        Pak Pierre

  2. Griselda Molemans zegt:

    In mijn nieuwe boek (Opgevangen in andijvielicht) citeer ik uit geheime kabinetsnotities over de degradatie in rang van KNIL-militairen die bij aankomst in Nederland overgingen naar de KL. Sterker nog, u gaat ook lezen over het aanvankelijke voornemen van de Nederlandse overheid om het kader van onderofficieren geen toestemming te geven om naar Nederland te vertrekken.

  3. Griselda Molemans zegt:

    Mea culpa: ‘andijvielicht’ moet zijn ‘andijvielucht’.

  4. Boeroeng zegt:

    Mijn vader was sergeant bij de luchtmacht in het KNIL.
    Vlak voor opheffing van het KNIL werd hij administratief ingedeeld bij de Koninklijke Landmacht en dat veranderde direct toen hij aankwam in Nederland en was toen bij de Koninklijke Luchtmacht.
    Hij was niet gedegradeerd als sergeant. Dat bleef zo.

    Nu moeten ex-militairen als Bo Keller en Pak Pierre meer weten over de degradatie ?

    Dat vage plan om onderofficieren niet toe te laten tot Nederland, is verontrustend.
    Is het wat ik eerder schreef vandaag?
    Men was zogenaamd niet Nederlands genoeg ? Het kernpunt van de Indische kwestie !
    Werden sergeanten als onderofficier gezien. Zou ook mijn vader die voor Nederland in het jappenkamp zat, met alle risico’s op de dood, zo beloond worden door bepaalde lieden, die dus niet hun zin kregen.

    • Pierre de la Croix zegt:

      Saja, Pak Pierre, zat in de KL (1962 – 1970). Ik was veel te jong voor het KNIL, want pas 12 toen het werd opgeheven.

      In mijn tijd stikte het binnen de KL nog van de oud KNIL-lers, zowel officieren als onderofficieren, merendeels Indo of totok uit de laatste lichtingen vooroorlogse kolonialen of OVW-ers die bij het KNIL gedetacheerd waren geweest en op hun uniform trots het zwarte KNIL embleem droegen. Een minderheid was Moluks of Indo-Afrikaans.

      Ik heb van deze mensen nooit iets gehoord van degradatie bij overgang van KNIL naar KL als maatregel van algemeen beleid.

      Wel heb ik gehoord dat in Indië mensen “te velde” TIJDELIJK werden bevorderd (zogenaamde “field promotion”) om een gat in de gelederen op te vullen dat was gevallen omdat een meerdere tijdens actie gewond was geraakt of gesneuveld. Het kan zijn dat zo’n tijdelijke promotie werd teruggedraaid als de rust was weergekeerd, in casu bij terugkeer in Nederland. Formeel was er dus geen sprake van “degradatie”, maar natuurlijk wel verdraaid sneu voor betrokkene, die in het heetst van het gevecht wél goed genoeg werd bevonden om in een hogere rang te functioneren.

      Pak Pierre

      • Pierre de la Croix zegt:

        P.S. 1: Er moet ergens – ik vermoed bij Defensie of Instituut Clingendael, beiden in Den Haag – toch wel een club “militaire geschiedenis” te vinden zijn waar Ben von Stockhausen met zijn vraag terecht zou kunnen.

        P.S. 2, speciaal voor de 2de, 3de en volgende generaties: OVW-ers, afkorting van Oorlogsvrijwilligers, waren militairen die zich direct na de bevrijding van Nederland (mei 1945, maar in het eerder bevrijde zuiden al in het najaar van 1944) vrijwillig hadden gemeld voor dienst om tegen de Japanners te vechten. Japan had immers nog niet gecapituleerd. Toen zij na training (de eerste lichtingen in Engeland) en een bootreis van een maand in de Oost aankwamen had Japan gecapituleerd en was de nieuwe vijand de Indonesiër, bijgenaamd “Plopper” (ik schrijf zoals zij het woord “Pelopor” uitspraken) of “Zwartjoekel”.

        P.S. 3: In “mijn” tijd bestond de tijdelijke rang ook. Op een gegeven moment werd ik van vaandrig bevorderd tot en beëdigd als TIJDELIJK Reserve 2de Luitenant. Dat bleef ik, zoals toen te doen gebruikelijk, een jaar, als waarna de tijdelijke rang werd omgezet in een “effectieve”.

        Pak Pierre

      • Jan A. Somers zegt:

        Op het eind van mijn reserve-officiersopleidng artillerie in Breda kregen wij een rij-opleiding in Bergen op Zoom. De instructeurs waren allemaal ‘Ambonnezen’ met de rang van korporaal of wachtmeester. (sorry, dat ik voor het gemak ‘Ambonnezen’ gebruik, net of alle inwoners van Zuid-Holland Hagenezen zouden moeten worden genoemd). Ik ben ook nog wel een onderluitenant tegen gekomen. Mijn tijdelijke rang was enkele weken kornet.
        Er is (was?) in Den Haag inderdaad een Sectie Militaire Geschiedenis van de Landmachtstaf.
        Ik kom ook uit de Oostelijke vuilnisbak. Daar heb ik geen probleem mee. Mijn Zeeuws meisje ook niet. De Nederlandse samenleving ook niet.
        Mr.dr.ir.lnt. J.A.Somers. (ik moest nog wel even nagaan of ik ze nog allemaal op een rijtje heb, van die lui uit de Oost weet je het natuurlijk nooit zeker).

  5. Anoniem zegt:

    Beste Walter,
    Alles dat uit de Oost komt is rotsooi. Je hebr geen wet of regelment nodig voor iets dat uit de Oost komt, dus niet klagen en niet vergeten.
    Cap.

  6. Griselda Molemans zegt:

    Alvast een kleine primeur uit ‘Opgevangen in andijvielucht’: https://www.facebook.com/photo.php?fbid=475504372504608&set=a.425649787490067.110865.425635170824862&type=1&theater

    En Pak Pierre: natuurlijk is de geheime kabinetsnotitie over de structurele degradatie niet openbaar gemaakt. Net zo min als de regel dat de kosten voor tijdelijke huisvesting, kleding en meubels van ontheemde gezinnen op de gezinnen zelf verhaald moesten worden. Eind mei leest u het complete verhaal.

    • Boeroeng zegt:

      Dit is waar Griselda naar verwees
      ———————————————————

      EEN PRIMEUR OP DONDERDAG: speciaal voor Boeroeng Biroe en Nelly de Vos van de blog indisch4ever en iedereen die de waarheid wil weten over het Nederlandse overheidsbeleid ten aanzien van de overgang van KNIL-militairen naar de Koninkijke Landmacht in 1950. Dit is het relaas van KNIL-militair Adeh Uithoven:

      De overgang naar de Koninklijke Landmacht is niet zonder slag of stoot gegaan, zo herinnert gepensioneerd sergeant 1e klasse Adeh Uithoven zich. ‘Toen ik als korporaal koos voor de Koninklijke Landmacht, kwam de generale staf van het KNIL tekst en uitleg geven over de overgang van de KNIL’ers naar de Koninklijke Landmacht. Tot schrik van velen bleek dat alleen de adjudanten, sergeant-majoors en sergeanten over konden gaan, maar dat de lagere rangen zoals korporaals en soldaten in Indonesië achter moesten blijven. De belangenvereniging van onderofficieren heeft zich toen ingespannen voor de integrale overgang van alle KNIL’ers naar de Koninklijke Landmacht. Anders waren alle onderofficieren gedwongen geweest om Indonesisch staatsburger te worden.’

      Copyright foto: Armando Ello; http://www.armando-ello.com

      • bokeller zegt:

        Dat waren enkele van de vele vernederingen ,die wij uit de lagere
        militaire klasse afkomstig mochten incasseren.
        Bijv. wat van onze gezinnen werd gezegd,door deze Staffiguren.
        Nadat wij Amok maakten werd het eea. geregeld.
        siBo

    • Pierre de la Croix zegt:

      Griselda Molemans, op 7 maart 2013 om 10:06 zei (onder meer):

      “En Pak Pierre: (1) Natuurlijk is de geheime kabinetsnotitie over de structurele degradatie niet openbaar gemaakt ……. (2) Eind mei leest u het complete verhaal”.

      ad 1: Ik ben vooral benieuwd naar de motivatie. Het moet niet eenvoudig zijn geweest om de KNIL-militairen die daarvoor in aanmerking kwamen of konden komen, allemaal beroeps, in te passen in de Koninklijke Landmacht en Koninklijke Luchtmacht. Twee tegengestelde krachten moesten worden “gemanaged”, t.w. de instroom van de KNIL-lers enerzijds en de inkrimping van de totale strijdmacht “na Indië” anderzijds. Het zou dus vechten worden om de plekjes en de promotie caroussel zou jaren stilstaan, met als gevolg grote onrust en haat en nijd binnen de organisatie. Mogelijk dat toen iemand op het Ministerie tijdens een vergadering de toepassing van het beroemde knijp-en-piep systeem op de KNIL-lers heeft voorgesteld en er een prijsje mee heeft gewonnen.

      Enfin … uw boek geeft uitsluitsel.

      ad 2: Zie ad 1. U houdt de spanning er wel in. De verkoopcijfers stijgen. Ik kan niet wachten!

      P.S. Overigens mevrouw Molemans, ongeveer een jaar geleden schreef ik op I4E iets over de Indo-Afrikaanse dames Pen uit Semarang, goede vrienden van mijn moeder. U deelde mij toen mede dat u bezig was iets te schrijven over het leven en de geschiedenis van deze dames en van andere bekende Semarangse Indo-Afrikaanse families (Klink, Land, Bonimbie, Mooi, Worp, enz.). Is het werkstuk klaar en zo ja, hoe kan ik een exemplaar bekomen?

      Pak Pierre

      • bokeller zegt:

        Nederland had toen een zeer ingrijpend waterverdedigings stelsel
        op poten gezet.Voorraden-opslagplaatsen-mobilisatie objecten moesten worden beveiligd door een speciaal nieuw opgericht
        KL-eenheid de Bewakings Korps Koninklijke Landmacht .
        Zwarte binnenhelm (BKKL) zwarte das-koppel en het Haantjesembleem (nu zeer prijzig),met een nmm.speciale KLstatus.Ook bruggen,alle verkeerskunstwerken konden door deze speciale eenheden van springstoffen worden voorzien,reden bij nacht en ontij gewapend door ’t land.
        En naar ik ’t weet waren hierbij van hoog tot laag opgeleide ex-Knil
        militairen bij ingedeeld.
        siBo

      • Griselda Molemans zegt:

        Pak Pierre, het boek is getiteld ‘Zwarte huid, Oranje hart’ en is in 2010 bij uitgeverij W-Books verschenen.

      • Pierre de la Croix zegt:

        Ah … toen al. Ik meende uit uw opmerking van destijds te kunnen afleiden dat u doende was met iets nieuws, specifiek rond het leven van die dames Pen.

        Nu stelt u mij voor een moeilijke keuze: Van mijn AOW eerst “Zwarte huid, Oranje hart” kopen of toch maar reserveren voor “Andijvie”.

        Dan hangt die Delftse verkeersboete mij nog boven het hoofd. Ik heb bezwaar aangetekend en niet betaald, de vervaldatum al lang overschreden maar niets gehoord. Berbahaya deze, radiostilte is nooit een goed teken.

        Eerst maar een beetje rustig tengak-tengoek op de balé-balé. Het leven is niet eenvoudig.

        Pak Pierre

      • Jan A. Somers zegt:

        Foei pak Pierre. Door het niet betalen van de parkeerboete is mijn bezoekerskaart voor parkeren duurder geworden.

      • Pierre de la Croix zegt:

        Of er een oorzakelijk verband is tussen het een en het ander moeten we nog maar afwachten. De ambtelijke molens malen langzaam maar grondig, zoals u weet.

        Ik sluit de komst van een aanmaning vandaag of morgen en vervolgens de deurwaarder niet uit.

        Als artillerist weet u ook: Wanneer de kanonnen zwijgen, dan laat de stormaanval niet lang op zich wachten.

        Pak Pierre

  7. bokeller zegt:

    Effe ter verduidelijking Het eea speelde zich af in 1950 Te Batavia
    en niet over de opvang en selectieproces in Nederland,Holland zoals
    ’t toen door velen van ons genoemd.
    In deze periode,waren nmi. de militaire kaderleden al op de boot of
    stonden te trappelen de loopplank op te gaan.
    Ik was tewerkgesteld in het Kamp I-straat en zag dagelijks het
    vertrek van knil-kaderleden richting Holland .
    siBo

  8. RLMertens zegt:

    Mijn vader adjudant oo.Knil werd bij aankomst jan.1950 (was met Europees verlof, aangevraagd al vanaf 1947) medegedeeld dat hij niet in aanmerking kwam voor overgang naar de KL.
    a- Hij had een militair paspoort met de vermelding Nederrlands onderdaan! Hij was echter geen Nederlander, aldus de KL woordvoerder. Wel eventueel Belg omdat zijn vader Belg was of Indonesiër, conform de de overdrachts bepalingen(optie voor WN -geboortig in Indonesië) Met andere Belgische Knil lotgenoten via de rechter! (de groep met advocaat spande een rechtzaak tegen de Nederlandse staat) toch het Nederlanderschap verkregen.
    b- Daarna bij effectuering tot de KL; één rang moest inleveren.Als aanpassing moest hij op herscholing in Venlo, waar tot de lessen behoren; Nederlandse taal,rekenen, Ned.aardrijskunde etc.in een echte school lokaal! Binnen 1 jaar daarna de KL (met woede) verlaten. Welliswaar met alvast 20 tropenjaren=40 dienstjaren + 1 KL jaar = 41 dienstjaren! terwijl hij toen pas 39 jaar oud was! Mij vertelde hij ook, hoe toen in 1931 eveneens, na het behalen van de kaderschool opleiding, dezelfde discriminerende behandeling kreeg van een Nederlandse compies commandant, waar hij met een (Indo) kameraad was ingedeeld. Die verorderde dat zij hun sergeant strepen pas weer mochten gebruiken als hij, de compiescommandant, dat bepaalde!
    Over discriminatie en kille ontvangst gesproken.

    • Boeroeng zegt:

      Maar volgens het verdrag van 27 december 1949 konden ook juridische Belgen, mits in Indië geboren/opgegroeid, simpelweg de Nederlandse nationaliteit aanvragen en verkrijgen.
      Meestal kreeg men die wel, alsmaar binnen 2 jaar na 27 dec 1949 aangevraagd.
      Dacht ik dus…
      Maar in afwachting van toewijzing Nederlandse nationaliteit ging een bureau Landmacht te Nederland op zijn strepen staan en accepteerde geen ‘Belgen’ ?

      • Jan A. Somers zegt:

        Ik kan me daar bij een militair ambtenaar in Nederland wel wat bij voorstellen. Een Belg is een Belg en die mag in Nederland niet zomaar in krijgsdienst. Weet die man veel!

  9. Roger zegt:

    Ik heb een mail naar de bibliotheek van Bronbeek gezonden, de vraag zal binnenkort beantwoord worden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.