20 Responses to Zo ik iets ben, ben ik een Bataaf.

1. Pierre de la X schreef:

   23 november 2011 om 16:27

   Waarde heer Van den Broek,

   Ik weet niet of uw bovenstaand schrijven (ook) voor mij is bedoeld. Zo ja, dan hoor ik het gaarne. Alsdan zal ik de Bijbel er bij pakken en kijken wat mij tot lering en vermaak zal dienen te strekken.

   Pierre de la Croix

   Beantwoorden
2. Peter van den Broek schreef:

   23 november 2011 om 00:12

   Ik werd eens beschuldigd dat ik de humor van sommige reacties niet inzag, danwel weinig humor bezat.. Mag ik sommige veelschrijverige Heren wijzen op Mattheus 7 vers 3-5., dat tot leering ende vermaek.

   Beantwoorden
3. Pierre de la X schreef:

   22 november 2011 om 21:32

   Pak Geblek,

   Dank weer voor de wijze les in Indonesische geschiedenis. Zo kan een ietwat studentikoos artikeltje in een Leids studentenblad vele lezertjes, onder wie u en ik, toch weer aan het denken en schrijven zetten.

   Mijn parate kennis ter zake is niet diepgaand. Een goede en overzichtelijke bron van informatie is voor mij de Historical Atlas of Indonesia van Robert B. Cribb, uitgegeven door de University of Hawai’i Press, met duidelijke kaarten en uitgebreide bibliografie. Van prehistorie tot de 21ste eeuw, van Javamens tot en met Soeharto, hoogst interessante weetjes over de demografie, regionale machtsverhoudingen, ontwikkeling van taal en verspreiding van de Islam, vroege handelscontacten met China en ook over de intensieve inter-insulaire slavenhandel, zonder tussenkomst van de VOC.
   De meeste slaven werden in oorlogen en oorlogjes buitgemaakt, alsmede door “deliberate slave raids”. Een paar korte citaten uit het boek: (1) “The transportation of slaves was one of the important sources of population movement in the Indonesian archipelago until the 18th century” en (2) “…. some powerful rulers, especially in Bali, played a major role as slave brokers”. Nooit gedacht van die
   (zacht)aardige Balinezen.

   Ik proef uit uw betoog dat, als de VOC en later het Nederlandse gouvernement zich niet indringend met de archipel zouden hebben bemoeid, er uws inziens een eenheidsstaat Indonesië ook zou kunnen zijn geëvolueerd langs inheemse, vreedzame weg, o.m. via het huwelijksledikant.

   Tja …. het zou zo maar hebben gekund, in welk geval ik met mijn sombere geweldsscenario zo maar ongelijk zou kunnen hebben. De ellende met “what if” bespiegelingen is, dat een bewijs van het één of het andere nooit zal worden geleverd. Ons blijft slechts de illusie. Soms moeten we die koesteren.

   Pak Pierre

   Beantwoorden
4. sigeblek schreef:

   21 november 2011 om 08:20

   Pak P.
   Even terug naar de “eenwording” van Hindia Belanda Timur ( N.O.I) De Oost Javanen (Majapahit) noemen het Nusantara , dacht dat ze vermeld hadden in Nagara Kertagama . Ik dacht tijdens de Hayam Wuruk periode , de kleinzoon van de stichter die uit een Sunda Koninkrijk kwam . Dit volgens de Carita Parahyangan.

   De oude koningshuizen in Nusantara waren met elkaar verbonden tussen de Sundanese, Javaanse en Sriviyajase ( Sumatra)koninkrijken, door huwelijken , soms ook paleis revolutie etc .
   Zelfs de overgang van Hindu naar Islam werd niet altijd met de zwaard beslecht.
   Het gebeurde in combinatie en in een geleidelijk proces van tientallen jaren ( huwelijken / het overgaan van de vorsten tot de Islam).
   Wel zijn er kleine oorlogen geweest tussen Demak (oost Java) met Pajajaran (Hindu) , Pajajaran en Banten (Islam met Sundanese vorsten, was vazalstaat geweest ) , Mataram Islam en Banten Islam .
   Het kwam niet tot een oorlog omdat intussen de V.O.C de regio Batavia had veroverd.

   Beantwoorden
5. Pierre de la X schreef:

   20 november 2011 om 22:27

   Als Zeeuwen en Hollanders met hun VOC niet de kiel hadden gelegd van wat nu de “eenheidsstaat” Indonesië is, zou het dan inheemse heersers als die van bij voorbeeld Mataram, Majapahit, Banten of Ternate, zijn gelukt? En als zij een rijk van Sabang tot Merauke bij elkaar zouden hebben kunnen sprokkelen, zouden zij dan zonder bloedvergieten de bewoners, lees volkeren, van al die verschillende eilanden en eilandjes in hun Rijk hebben kunnen verenigen of zou er ook sprake zijn geweest van onderwerping met list en grof geweld? Er valt niets te bewijzen, maar wie de wereldgeschiedenis een beetje kent en wie de recente ontwikkelingen heeft gevolgd op het huidige wereldtoneel, ook die in Indonesië, kan toch niet anders dan concluderen dat “dwang” en “geweld” steeds de meest toegepaste middelen zijn (geweest) om ergens de baas te spelen.

   Natuurlijk is het in absolute zin niet goed wat die Hollanders en Zeeuwen in voorgaande eeuwen in de wereld hebben uitgespookt voor geld en macht, maar laten we van hun opvolgers in rechten (waartoe ik mijzelf als Indo en inwoner van dit goede land ook reken) nu niet gaan eisen dat zij als berouwvolle flagellanten door de straten trekken.

   Ik vond het stukje in dat Leids studentenblad aardig en helemaal niet schofferend of schokkend. De Bataafse schrijver heeft naar mijn mening ten rechte ook de vraag opgeworpen of de dekolonisatie, op de manier zoals die zich heeft voorgedaan, een zegen is geweest voor alle betrokkenen. Als we nu kijken naar de vroegere koloniën in Azië en Afrika, dan zien wij dat in de plaats van de witte toeans bruine en zwarte toeans zijn gekomen, die zich niet bepaald hebben ontpopt als wijze, rechtvaardige heersers. Over de mensen die aan de macht waren in zijn land zei een Malinees eens – schaterend – tegen mij: “Look at them. They are playing the white man in the city, but they are worse”.

   Over Bataven gesproken: Als ik mijn eerste geschiedenislesjes van juffrouw Ellie Tjoa (later mevrouw Beute, zij huwde een KL-er) op de School met den Bijbel in Semarang goed heb onthouden waren zij, de Bataven dus, met hun vriendjes de Kaninefaten, inderdaad geboren kolonisatoren. Zij kwamen uit het zuiden van Duitsland in boomstammen de Rijn afzakken en zeiden, eenmaal in de moerassige Rijndelta aan de Noordzee aangekomen: “Dit is van ons, we bouwen hier dijken en gaan niet meer weg”. En zo geschiedde. Overigens erkennen mijn Duitse zwagers dat die Bataven Duitsers waren, maar dan Duitsers die te lui waren om te roeien.

   Pak Pierre

   Beantwoorden
6. Peter van den Broek schreef:

   20 november 2011 om 11:34

   “Al sinds mijn verstilde, eenzame vlegeljaren herlees ik elke herfst het volledig werk van Couperus” …………….als ik deze prachtige volzin lees (vlegeljaren wordt toch nìet vaak meer gebruikt, behalve bij Pietje Bell) en wetende dat het uit een studentenblaadje kom dan moet ik wel dubbel op mijn tellen passen want alles wat serieus lijkt, daar wordt de draak mee gestoken.
   En hij gaat verder “Elk jaar als de bomen dorren en ik met Couperus bij het haardvuur zit, denk ik er met weemoed aan terug: hoe het misliep met Indië”, ……..de bomen dorren is ook zo’n schoone volzin die alleen maar door een Leidse Neerlandicus geschreven kan worden, die danook bij de haardvuur zit met pijp of sigaar aan.

   Dan kan je toch moeilijk beweren dat dit serieus is, dit is toch schoongeschrven humor, maar er komt ook wel eens wat serieus zoals dat vrehaal over de contextloze verontwaardiging los over ons ‘slavernijverleden’…….dat contectloze is weer een prachtig woord. Ik heb met veel ineteresse het verhaal over slavernij van over prof. Piet Emmer gelezen , ik dacht dat de naam verzonnen was maar het tegendeel was waar, daarbij wat verder gezocht dan mijn neus lang was over slavernij en dat vond ik beren interessant, dwz een eye opener. Let wel de kop van het artikel gaat over de Professor dus het artikel gaat in wezen over de slavernij.

   Wat ik niet begrijp is de zinsnede aan het eind van het artikel: n.l .de link tussen …..”Precies 65 jaar na Linggadjati ……..en zeg ik vrij naar Couperus: Zo ik iets ben, ben ik een Bataaf. Dit is vrij curieus. Een Bataaf verwijst naar een inwoner van de Bataafse Republiek of is het Oud-Nederlandsche woord voor Nederlander.

   Dan moet iemand mij uitleggen wat dat Linggadjatti daarmee te maken heeft.. Misschien werd daar de slavernij in Indonesie afgeschaft, gezien uit de ogen van de Indonesiers natuurlijk.

   Ik zeg vrij naar Descartes: Ik ben, dus ik besta als een Orang Batawi

   Beantwoorden
   • Boeroeng schreef:

     20 november 2011 om 11:51

     Indo zegt vrij naar Peter: ik doe makan, dus ik besta.
     

     Beantwoorden
   • Boeroeng schreef:

     20 november 2011 om 12:02

     Je hebt ook het soort humor met een dubbele dubbele bodem.
     Vaagjes of duidelijker wordt er een humoristische draai gegeven aan een breder verhaal . En als iemand serieus inhaakt op een fragment van het verhaal … dan wordt die gepareerd met de verdediging :
     “….het was maar een grapje…. foei toch… wat ben jij humorloos”
     De criticaster wordt dan afgeserveerd als dom, nors , pietluttig en zelfs intolerant tegenover zoiets onschuldigs als ‘humor’

     Dit truukje werkt. Zeker de aanhangers van het serieuse standpunt in het verhaal genieten van dit soort bedrog. Wat men niet openlijk durft te zeggen doet men onder de dekmantel van ‘humor’. Het is een vorm van morele lafheid.
     Freek de Jonge had er een conference over en zei telkens : het was maar een grapje

     Beantwoorden
7. Ed Vos schreef:

   19 november 2011 om 10:07

   Ik heb met smaak het artikel gelezen. Het feit alleen maar dat men mensen uitnodigt om te reageren: “Uw reacties worden geweldig op prijs gesteld”, duidt er alleen maar op dat eea bedoeld is om mensen uit te lokken.
   Natuurlijk zulen er heel wat boze reacties zijn, en die zijn natuurlijk het meest interessante, dus vooral kwaad reageren, hetgeen ook de bedoeling is van dat studentikoos stuk

   Een Noor zou zeggen: Zo ik iets ben dan ben ik een Viking, blablabla.., weer een ander “zo ik iets ben, dan ben ik indisch” (zelf verzonnen).

   Beantwoorden
8. Boeroeng schreef:

   18 november 2011 om 22:14

   De eenheidsstaat Indonesia is een mythe.
   Een staat als Joegslavië – vele malen kleiner en veel minder divers aan volkeren- spatte zeer snel uiteen.
   Ook de sovjet-unie, de erfgenaam van het tsarenrijk, stortte in.
   En vele regio’s die zich onafhankelijk verklaren waren al heel lang onder de tsaar ‘deel’ van het rijk.
   Maar als de VOC en Den Haag niet de boel zonder of met geweld disselde dan was het rijk Mataram misschien uitgegroeid tot een erkend gezag ook op de andere grote eilanden.
   Al dan niet met dezelfde tijdbom van etnische onafhankelijheidsverlangen en tegenstellingen .

   Beantwoorden
   • sigeblek schreef:

     19 november 2011 om 08:29

     Mataram II ( Islam) als de erfgenaam van Majapahit zal zeker een bindende factor kunnen zijn .
     Vele koningshuizen/vorstendommen waren ooit onder het gezag of invloed van Majapahit , zelfs tot een deel van Papua .

     De probleem was dat Mataram II een concurrentie had van de Sultanaat Banten(Islam) , de erfgenaam van de Sundanese Pajajaran (Hindu).

     Dat was ook een van de redenen waarom VOC tijdelijk met de buit kon weglopen .
     De hegemonie van de Nederlanders was alleen op papier (Korte Verklaring) geweest en marginaal , en zeker in de buitengewesten.
     Uitgezonderd de Molukken.

     Beantwoorden
   • Jan A. Somers schreef:

     19 november 2011 om 16:24

     Joegoslavië en de Sovjet-Unie waren staatsrechtelijk geen eenheidsstaten, net zomin als Duitsland, Maleisië en Zwitserland. Indonesië, na het afschaffen van de Verenigde Staten van Indonesië, is daarentegen staatsrechtelijk wel een eenheidsstaat. Dat het daarbinnen rommelt is een ander verhaal. Tot nog toe heeft het leger de zaak bij elkaar kunnen houden, blijft dat zo?
     Mataram is door interne problemen, o.a. corruptie, machtsmisbruik, zelfverrijking e.d. ten onder gegaan. Mataram kwam zelfs bedelen bij de VOC om hulp! Dat vorstendom zie ik niet in staat geweest te zijn van de hele Indische archipel een eenheid te maken. De Islam? Ik weet niet of de Islam door de Indonesiërs wordt geaccepteerd als constructeur van eenheid. Niet alleen heb je Islam in vele gradaties, hoe hoger het opleidingsviveau van de bevolking wordt, des te minder de acceptatie. Tenzij het handig lijkt de Islam als dictatuur te gebruiken.

     Beantwoorden
     • sigeblek schreef:

       19 november 2011 om 17:06

       Jan , ik ben niet eens over je stelling dat hoe hoger het opl.niveau is zal de acceptatie minder zijn . Ik denk het omgekeerde.

       Zoals je geconstateerd hebt zijn er diverse gradaties in het Islam zijn van vele Moslims.
       Uit mijn directe omgeving ( familie/vrienden / oud schoolgenoten) die vroeger een normale “abangan” Islam “aanhangen” zijn nu echt vromer geworden.
       Waarschijnlijk ben ik een van de weinigen die nog geen Haji is geworden .

       Er zijn verschillende moslimgroepen die goed geschoold zijn en toch vroom leven .
       Tegenwoordig zie je hoe de Islam aan het veranderen is , niet die “achterlijke” Islam , maar een moderne Islam.
       Islamitische scholen , Hoger en Wetenschap Onderwijs is groeiende , veel afgestudeerden die hun plaats hebben gevonden , actief in de politiek . Zie de rol van ICMI groep , de J.I.L ( Islam Liberaal).
       Men moet wel verschil maken tussen de “ware” Islam en de Islam die door sommige (foute) Moslim werd gekaapt .

       De bijna afgezette Sultan van Mataram II had de hulp van VOC ingeroepen om zijn troon te kunnen behouden, zie de 3 Successie oorlogen.
       Dat had geleid tot de ineen storting van Mataram in 3 kleine vorstendommen.

       Persoonlijk zie ik de Islam als een bindmiddel( zoals de esterlingen hun Christendom beleven) , naast de Eed van de Jongeren(1928) en de Eenheidsstaat Indonesia ( NKRI).
9. Jan A. Somers schreef:

   17 november 2011 om 14:53

   Maar laten wij niet vergeten dat het Nederland is geweest, die van de elkaar bestrijdende vorstendommetjes een eenheidsstaat heeft gemaakt. Soekarno had het steeds over: Van Sabang tot Merauke! Het lag al klaar! Indonesië werkt staatkundig nog steeds (na 60 jaar) met dezelfde staatsrechtelijke structuur. Zelfs Soeharto heeft zijn wandaden gepleegd met de ‘Exorbitante rechten van de Gouverneur-Generaal’. Volgens mij bestaan die nu nog steeds als Presidentieel decreet.

   Beantwoorden
10. Boeroeng schreef:

    17 november 2011 om 10:42

    ik vind er niks leuks an.
    het is het aloude europese superioriteitswaan:
    “wij hebben wat groots verricht en we verlieten Indonesië te vroeg, we hadden nog meer groots moeten doen, de dictatuur moeten handhaven met een marionettenregime wegzetten”

    Beantwoorden
    • buitenzorg schreef:

      17 november 2011 om 10:52

      Zo lees ik het niet, Boeroeng. Ik zie wel enige ironie. Overigens, pas op je hart. Als je het zó storend vindt, dan had je het niet moeten plaatsen.

      Beantwoorden
      • Boeroeng schreef:

        17 november 2011 om 11:13

        Dat ik er serieus op reageer is geen teken van dat ik overdreven boos ben.
        Ik heb het topic niet geplaatst, maar het zou wel door mij geplaatst kunnen zijn als voorbeeld hoe het niet moet en als voorbeeld waarom het fout ging in het verleden met de zgn ‘beschavingsopdracht’
        De ‘leukheid’ is de arrogantie, dat wel. Maar ik denk niet dat het ironisch bedoeld is ..
11. buitenzorg schreef:

    17 november 2011 om 08:27

    Stukjes in een studentenblad moet je niet op alle details even letterlijk nemen. ´t Is een leuk stukje, dat wel.

    Beantwoorden
12. P.Lemon schreef:

    17 november 2011 om 01:58

    Bijna 4 jaar geleden even toeristisch teruggeweest na zo’n vijftig jaar. In het algemeen teleurgesteld hoe ik o.a. m’n oude woonplaats terugzag en met de javaanse overbevolking werd geconfronteerd. Op Bali proefde je het stille protest van de Balinees over de immigratie van de javaan op zijn eiland. Misschien ligt daar het geheim dat de Hollander (europeaan) een paar honderd jaar het grote eilandenrijk kon (mocht) besturen…liever een (neutrale)witte vreemdeling die aan de touwtjes trekt dan 1 van de buurvolken van een of ander eiland.Enfin ook de javaan blijft de handen vol hebben aan de eigen ‘vrijheidstrijders’, op Atjeh, de molukken en Papua Irian. Is dan de moraal : we kijken maar weg als de ene aziaat de ander tegen z’n wil overheerst en kolonisator light mag spelen.

    Beantwoorden
13. Boeroeng schreef:

    16 november 2011 om 23:19

    De Bataaf schrijft:

    ” Maar nooit hoor je eens iemand oproepen ons te verontschuldigen voor de dekolonisatie, voor het feit dat we al die prachtige culturen en mensen hebben overgeleverd aan de terreur van Soekarno.”

    Wel, Nederland heeft inderdaad een puinhoop gemaakt van de dekolonisatie.Men had al ver voor 1940 de dictatuur moeten opheffen
    Het soekarnoregime “terreur” noemen is een oudkoloniaal reflex.
    Dat was normaal in 1950. Maar nu moet men beter weten, toch.?
    Impliciet suggereert hij dat Nederland nog meer geweld had moeten toepassen om wel een ‘geschikt’ regime in te stellen.
    Nog meer doden, nog meer ellende voor de koloniale reflex van een domme zelfingenomen Bataaf..

    Beantwoorden