Verslag door Ellen M.

Op 18 december, werd de website Afscheid van Indie gelanceerd. Het officile gedeelte werd gehouden in de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag.  Het programma werd gepresenteerd door Wim Manuhutu, directeur museum Maluku.

Welkomstwoord door Martin Berendse, directeur Nationaal Archief: slechts een deel van het 110 km. tastbare papieren archief kon gedigitaliseerd worden. Medewerkers zijn langs buitenlandse archieven gegaan om digitale foto’s te maken voor het archief hier.

Hierna gaf Ellen Derksen, directeur TTF, een lezing over de betekenis van de archieven voor de Indische gemeenschap. Indische mensen staan bekend als verzamelaars van ‘oud en vervallen’ materiaal. Helaas is veel aan de stoeprand verdwenen, omdat erfgenamen het niet als belangrijk herkenden. Staatssecretaris Jet Bussemaker (VWS) ontving de onderzoeksgids. Zij vertelde (wederom) over haar vakantie met haar vader naar Indonesi. Zij was 25 en zag toen al het belang van onderzoek in. Helaas waren er nog geen digitale archieven.

Daarna was het de beurt van Peter Hoogendijk, filmmaker, o.a. van ‘Revolutie in Soerabaja’. Ook heeft hij het introductiefilmpje op de site gemaakt. Momenteel is hij bezig met een film over het Indisch Verzet. Waarom is het verzet niet echt van de grond gekomen? Er is heel weinig materiaal voorhanden en hij is nog steeds op zoek naar informatie! Het Indisch verzet is o.a. stukgelopen op de PID, de Politieke Inlichtingen Dienst. De Japanners hebben de Hollanders afgezet/onthoofd en de Indonesirs omgekocht. Daardoor hadden zij een prachtig inlichtingennetwerk in handen.

Ernst Jansz begon zijn lezing met een lied ‘Er staat iemand voor de deur’. Zijn vader was tijdens de oorlog in Nederland en ging hier in het verzet. Nadat hij opgepakt was, zat hij in kamp Amersfoort. Vlak na de oorlog schreef hij brieven naar familie in Indi, waar zus Els werd vermist. Ernst leest een paar brieven uit 1946 voor. Hij eindigt ook weer met een lied: Laat deze storm voorbij gaan en heb mij eeuwig lief.

Jan Kompagnie, hoofd onderzoek Nationaal Archief, gaf een toelichting op het project Afscheid van Indi. Zelf heeft hij geen Indische achtergrond, hij is zelfs nog nooit in Indonesi geweest! In 2004 startte dit project. De VS, GB en Australi speelden een belangrijke politieke rol bij de dekolonisatie van Nederlands Indi. Vandaar dat er medewerkers naar de archieven van deze landen zijn gestuurd.

Mr. J.G.C. Wiebenga, voorzitter bestuur Stichting Het Gebaar, werd erbij geroepen voor de officile opening van de website. Mr. Wiebenga vroeg zich af, of deze datum van de opening van de website toeval was, want op 18 december 1948, precies 60 jaar geleden, kwam de Nederlandse ministerraad in Den Haag bijeen en gaf Beel toestemming om de 2e politionele actie te starten.
Dit project, wat aan alle criteria van Het Gebaar ruimschoots voldoet, geeft aandacht aan het verloop van de oorlog en de nasleep, maar ook belicht het het persoonlijke leed. Dit is het laatste projectstuk wat aan het Gebaar wordt overgedragen. Aan het eind van de maand stapt het bestuur van de Stichting Het Gebaar op.

Bij dit project hoort tevens een boek: Verhalen in documenten. Over het afscheid van Indi , te bestellen bij Moesson, en in de boekhandels.