‘Die samenleving in Nederlands-Indië was heel gelaagd. Mijn vader was een volbloed Nederlander die naar Indië kwam als boekhouder op een plantage in Sumatra. Hij trouwde met een Indisch meisje, mijn moeder. Zij was de dochter van een Molukse moeder en een volbloed Nederlander. Dat betekende dat we in de koloniale samenleving tot de tweede laag behoorden. Dus onder de laag van mensen die helemaal volbloed, of totok, waren.Mijn vader kon niet tegen de slechte behandeling van de koelies op die plantages in Sumatra. Hij had een enorm rechtvaardigheidsgevoel. Daarom ging hij daar weg. Uiteindelijk werd hij boekhouder bij het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) in Bandoeng, op Java. NRC
...................
Indisch4ever 
Jkr. van Karnebeek jr. was niet voor niets Voorziter van de Centrale kampleiding. Hij was de zoon van jhr Herman Adriaan van Karnebeek sr, 1918-1942: minister Van Buitenlandse Zaken/minister van Staat , Commissaris van de Koningin, burgemeester van ‘s-Gravenhage en pro-Duits. Dan is zijn rassenonderscheid wel verklaarbaar.
Dat de jkh. in de kampen deze Apartheidspolitiek invoerde werd in Nederlands-Indie als “normaal” beschouwd, Deze politiek werd schijnbaar in de interneringskampen in Jakarta, Buitenzorg en Bandoeng ingevoerd. Het was best algemeen bekend . Belanda’s zagen niks fouts in die apartheidspolitiek, het was business as usual. Lees eens de kampliteratuur op na. Dan wordt er toch niets verteld over zulke schaamteloze situaties in de kampen? Dat paste niet in de belanda slachtofferrol. Ik heb er wel een verklaring voor : cognitieve dissonantie.
Als Indo’s daarover überhaupt klaagden, werden ze toch niet gehoord, ze hadden geen Recht van spreken, zie mijn commentaar bij de vrouwenkampen in Padang/Bangkinang. Dat dat nu pas gezegd en bekend wordt, zegt wel iets over de (on)mondigheid d.w.z. Verstomming in de koloniale tijd maar ook daarna.
Trouwens Pim van der Meer (1925) beschouwde de Apartheidspolitiek van Van Karnebeek jr als Onrechtvaardig. Dat belanda’s de omgang met indo’s als iets vernederend beschouwden, past in het verlengde van het buigen tegenover een Aziaat. In de ogen van zulke belanda’s was alles wat met Aziatisch te maken had minder=inferieur, dat paste precies in de Nazi-rassenleer, dat toch precies in die tijd was.
Het is niet aan ons om te bepalen of mensen zich toen miskend voelen. Daarmee worden de stemmen van mensen zoals Pim van der Meer(1925) uit de ex-kolonie opnieuw ongeldig verklaard.
@vandenBroek; ‘inferieur etc.’- Vandaar dat die onrechtmatige(!) Indische samenleving gedoemd was om te verdwijnen!
@dhr Mertens
De Indische maatschappij was gezien de koloniale geschiedenis niet gedoemd te verdwijnen. Nederland beschouwde Nederlands-Indie al meer dan 300 jaar als haar eigendom en deed er alles aan om geen afstand te doen van haar bezit. Daarvoor had zij zelf een oorlog voor over, één en ander eigenhandig gelegitimeerd door de superieure Nederlandse beschaving,
Onrechtmatig is een juridische term en lijkt mij hier niet op zijn plaats. Want recht gaat over principes en in Nederlands-Indie waren er weliswaar (morele) principes, maar werden niet toegepast. Het ging alleen maar om geldverdienen. Typisch Nederlands, is toch niks mis mee?
Ik gebruik het neutrale woord rechtvaardig, een term dat weinig in de Nederlandse koloniale verhalen wordt gebruikt maar dei term geeft meer duidelijkheid in de beschrijving van de koloniale geschiedenis.
@vandenBroek; ‘niet gedoemd te verdwijnen etc.’- En het verdween! Omdat het iets onrechtmatigs(!) deed; een land bezetten en het volk onderdrukken. Wel meer dan 3 eeuwen lang. Dankzij hun militaire kracht.- Indië een wingewest zoals ook indertijd min.Colijn in 1939 het verkondigde; land en volk volledig door ons is geëxploiteerd! -Liever een neutraler woord; ‘rechtvaardig’ gebruiken voor de beschrijving van onze geschiedenis? Een rechtvaardige bezetting? Het woord kolonie is al een eufemistisch ipv. bezetting!
Als in de kampen veel totoks niet in dezelfde barakken ed wilden verblijven als de niet zo blanke gevangenen, dan hadden we dat al 76 jaar geleden gehoord.
Dus zo algemeen was het niet.
Veel totoks hadden een niet zo blanke vrouw en niet zo blanke kinderen. Dus men ervaarde het niet zo als een vernedering. Hooguit een latente schaamte voor vrouw en kinderen… tov van andere totoks, vooral hogergeplaatsten die een totokgezin hadden.
Pim van der Meer (1925) maak terloops maar niet zonder reden een opmerking over jonkheer Herman van Karnebeek jr, de voorzitter van de centrale kampleiding introduceerde de Apartheid in. de interneringskampen: de blanken moesten van de bruinen worden gescheiden. Voor de totoks was het immers een enorme vernedering om zomaar te worden gemengd met Indischen.
De naam van jhr Herman Adriaan van Karnebeek jr (1903-1989 ) komt me vaag bekend voor. Ondanks deze uitgesproken racistische achtergrond was het voor de jonkheer na de oorlog geen belemmering lid te worden van het Internationaal Olympisch Comite IOC, U weet wel “Alle Menschen werden Brüder (9de symphonie van Beethoven). Blijkbaar waren in het kamp de Indo’s nog geen Brüder.
Best een interessante man, die Heer Pim van der Meer.
Ik wil toch nog even doorgaan op het NRC-interview met dhr Pim van der Meer (1925). Hij zegt dat het Japanse geweld in de interneringskampen geen sprake was van STRUCTUREEL geweld. . Zo’n opmerkingis toch voor discussie vatbaar? Wat voor mening hebben anderen daar over?
Daargelaten het geweld in de interneringskampen. Hoe was het met het Japans geweld buiten de kampen gesteld en dan kijk ik met name naar het geweld toegepast door de Kempeitai? Was er bij hen, het geweldsapparaat par excellence sprake vanStructureel geweld?
@ dhr Mertens
Er waren ook Ambonezen (christelijk etc) die gelijkgesteld waren aan Europeanen, een soort gepromoveerde Inlander. daar was toch niks mee?
Om niet van mantra-achtig gedrag beschuldigd/veroordeeld o.i.d. te worden keer ik terug naar de Hormat circulaire, zoiets zal niet misstaan op dit blog en dan druk ik me eufemistisch uit.
In november 1904 tekende de GG Van Heutsz de hormat-circulaire, bedoeld om het eerbetoon tegen te gaan dat door de inheemse, dus Inlandse hoofden betoond werd aan Europese gouvernementsdienaren, zoals een onderdanige houding, het buigen, het in hoog-javaans toespreken van een Gouvernement-s dus BB-ambtenaar.. Hij Van Heutsz, had geen beter besluit kunnen nemen om de oer-conservatieve kringen in Indië en Nederland te choqueren. Met de afschaffing van de hormat (eerbetoon), tastte hij het Fundament aan van de bestaande koloniale hiërarchie waarin inheemse elementen een plaats was aangewezen onder die van de Europeanen. De circulaire was een dringend advies, wat gezien de handtekening van het hoogste gezag in de kolonie eigenlijk een Wetgevende dus normatief kracht bezat.
De afschaffing van de hormat betekende afschaffing van, volgens het conservatieve koloniale gevoel, allerlei aangenaamheden die bij de SUPERIEURE positie horen.
@PetervandenBroek; ‘gelijkgesteld aan Europeanen etc.’ – Daar is niks mee? Daar is van alles mee, nl. gelijkgesteld te zijn, maar….toch niet! Zie hoe de Indische moeder reageert tov. de Ambonnees. Zo ook de Tottok tegen over de Indo ! * ‘afschaffing hormat etc.’- Dat ging nog heel lang door tot in de jr.’20; zie de tv. doc. Een waarheid met 2 gezichten; waar een planter(!) zijn koelie’s aanleerde(!) om niet meer voor hem stil te staan en een buiging te maken. – In Medan (hotel de Boer)was het zelf verboden, dat fietsende Inlanders niet een fietsende Tottok mag inhalen/passeren! Het gevolg was een lange rij fietsende koelies achter de planter…..
@vandenBroek; ‘dominante wit denken etc.’- De Indische(!) moeder van Pim vond het verschrikkelijk dat de Abonnees aan het hoofd van de tafel zat. Want hij was toch maar Inlander….
Die hele samenleving in Indië was doordrenkt met raciaal (racistisch) denken! – Als gevolg van de Indische staatsregeling 1854- art.163: met de indeling; Europeanen- Inlanders
Ach ja de “” Echte “” Indo,s van de eerste generatie gingen ook maar alleen met elkaar om .Mijn ouders hebben dus in 3 landen gewoond of eigenlijk 4 : Indie ,Indonesia ,Suriname en Nederland .Gingen zij met de bevolking aldaar om ? Jawel maar dat was puur zakelijk op hun ( vele) feestjes zag je alleen maar Indo,s en Indo,s die zich volbloed-Indo,s noemden werden ook niet uitgenodigd ( Ha ha ) Hoe dacht mijn vader nou over die bevolkingen van die diverse landen ? Nou de Surinamer vond hij vooral ondankbaar ,hij deed veel voor ze maar kreeg alleen stank voor dank ! Aan de Nederlander had hij een bloedje hekel ! Heb ook nooit een Nederlander op hun feestjes gezien ,de Indonesier achtte hij heel hoog ! Groot respect voor die Indonesier .Trouwens in dat kamp Bangkinang ging hij ook alleen met Indo,s om hij zat in dezelfde barak als de oom van Boeroeng ,dat was een boezemvriend van hem en ook de vader van ene Ron M was een goede vriend ,net als de oom van Pak Olive .En wie zocht onderdak bij barak 17 van kamp Bangkinang ? Juist ja Bo Keller ,toen nog kleine Bo ( 16 jaar ,Bo Keller zat in een barak vol met schreeuwende ,luidruchtige Britten ,hij en zijn broertje voelden zich toch meer senang bij Indo,s ! Maar ik moet toch een ? plaatsen bij die “” Hekel”” van mijn vader jegens vol-bloed Nederlanders .Tegen niet koloniale ,niet zich superieur voelende Nederlanders was hij heel anders ,hij was bijvoorbeeld dol op Blonde Annie ( schoondochter van een goede Indische vriend ) Blonde Annie was gewoon HET prototype van een gewone Amsterdamse volksvrouw ,zij praatte gewoon plat Amsterdams en schuine grapjes was zij dol op ! 😂🤣😁 Mijn vader was dol op haar ! ( terecht ) Als Annie aanklopte bij een van hun feestjes werd zij natuurlijk zeer en zeer warm welkom geheten ! Dat er racisme heerstte tegen Indo,s in de jaren 50/60 ? Ja zeker nou en ? De Nederlander van die tijd was gewoon een bekrompen in zichzelf gekeerde boer ( Behalve in de grote steden ) .Tegenwoordig is het allemaal anders ,gelukkig maar !👍👍👍 Ik hou van Nederland !!!
Indo’s? dhr Bung Tolol weet wel dat er “Volbloed”Indo’s in verschillende smaken en kleuren waren :
-de Indo als Europeaan, Europeaan zoals Hollanders zich in Nederlands-Indie noemden
-de Indo gelijk gesteld aan de Europeaan, de zgn Staatsblad Nederlanders
-de Indo die Europeaan noch Gelijk gesteld was aan… dus een inlander
Het waren toch allemaal volbloed Indo’s, maar in verschillende juridische dus gekunstelde verschijningsvormen. noemde. Bovenstaande Indo’s kwamen in mijn familie voor, allemaal volbloed Indo’s waarvan ik het culturele produkt ben, Eenheid in Verscheidenheid. De kern van het kolonialisme was wat een Indiase politicoloog herpzinnig ‘the rule of colonial difference’
Maar daar gaat mijn verhaal niet over. Ik ga terug naar Padang en Bangkinang.
@ Heer Mertens
Ik wil niet beschuldigd/aangeklaagd/verweten worden dat ik to vervelens toe verval in ons o zo verguisde mantra, laat ik me maar focussen op het verhaal van de geachte Heer Pim van der Meer (1925), het onderwerp van discussie. Er zitten toch wat interessante dingen in zijn verhaal die op haar merites beoordeeld mogen worden.
De zichzelf superieur geachte Belanda’s leden begin 1942 een beschamende nederlaag tegen de door de belandapropaganda tot een karikatuur gereduceerde “scheefogen met de kromme benen”. Deze Japanners moesten door de Belanda nu in één slag als het ras van Edel-Aziaten worden beschouwd. Het was zoals Nietzsche zo’n moment treffend beschreef als een “Umwertung aller Werte”, een revolutie in de heersende moraal, een verandering van paradigma.
Ik verwacht dat een weldenkende belanda als jonkheer Herman van Karnebeek jr , de Voorzitter van de kampleiding in Batavia, Buitenzorg en Bandoeng bij zo’n smadelijke nederlaag aan het denken zou worden gezet, maar dat was kennelijk teveel gevergd van deze raszuivere koloniaal, nog wel een zoon van een Minister van Buitenlandse Zaken. De Jonkheer bleef doodgewoon vasthouden aan zijn raciale hiërarchieën en ging nog een stapje verder. Op deze jonkheer kom ik later terug.
Dat hele rangen- en standendenken werd in de koloniale denktrant doodgewoon een wassen neus, de Belanda’s zelf verheven het onderscheid blank/bruin win het Japanse interneringskamp onverbloemd tot norm , stel je voor IN het KAMP!
Niet alleen tegen het Umdenken maar ook het Umhandeln in de vorm van het buigen voor de Japanner hadden de belanda’s onoverkomelijke bezwaren , maar wat kon je verwachten van zulke aartsconservatieven. Hun handelen heeft in wezen te maken met de Hormat circulaire, ze zaten vastgeroest in hun geschiedenis en in hun denken Dan is het gedoe om dat buigen bij belanda’s ook begrijpelijk.
Opmerkelijk is dat het verhaal van de geachte Pim van der Meer (1925) nu pas wordt gepubliceerd . Ik heb er wel een verklaring voor: Het past in de traditie van Verstomming, ook wel eufemistisch Het Indisch (stil)Zwijgen genoemd. Het lijkt mij meer op het wegdrukken van zulke kritische geluiden in de geschiedschrijving ten voordele van het dominante witte denken. De Nederlandse omgang met het koloniale verleden is in wezen schizofreen.
@vandenBroek; ‘vernedering etc.’- En wat te denken hoe men de Inlander behandelde? Vooral hen, die nb. Europees onderwijs hebben gevolgd. Die borden; verboden voor honden en inlanders moesten ‘ondergaan’. Voor de oorlog waren alle (entree) gelegenheden voorzien van een apart loket; Inlanders! Ook die pasar malams/ jaarmarkten – W.Wertheim; ‘je had treinen met 1e.t/m 3e.klas, maar zelfs, bij wijze van een 4e.klas: een aparte 3e.klas voor Inlanders. Zo ook met de toiletten bij het departement van Justitie; naast die van de directeur, één voor de ambtenaar referendaris(sleutel bij de Personeel zaken), één voor de lagere ambtenaar en helemaal apart; een wc voor Inlanders. Ook in alle Europese woningen was er een aparte kakoes djokkok! En dat al eeuwen lang! – Heb indertijd tijdens mijn vakanties jr.’80/’90 vele gesprekken met de geschoolde oudere generatie Indonesiërs gevoerd; over die tempo doeloe, die wij zo liefkozend noemen. Ik heb hun pijn begrepen…
De grote gek Adolf H wilde niet allen de deur intrappen van Rusland/ de Soviet Unie maar hij wilde ook de hele Russische en Aziatische bevolking van de Soviet Unie uitroeien, omdat het z.g. “inferieure rassen waren om zo plaats te maken voor de “superieure germaanse rassen” die zo- doende voldoende Lebensraum zouden krijgen.
Een indrukwekkend en nuchter verhaal van de zeer geachte Heer Pim van der Meer (1925). Wat bij mij in het authentieke verhaal een diepe indruk maakt is dat hi in het kamp louter op grond van HUIDSKLEUR gescheiden werd van zijn vader, ,een éénduidig criterium dat in de koloniale samenleving geen uitleg behoefde! Voor de Belanda’s was het immers een enorme VERNEDERING om zomaar te worden GEMENGD met INDISCHEN (Indo-Europeanen).
Zijn waarneming staat niet op zichzelf, het was niet louter perceptie van een 16/17-jarige. Op een topic over Bangkinang (Sumatra) was er in de registratie van de kampbewoners sprake van een onderscheid tussen Hollander en Indo-Europeaan. De rassenscheiding, nee de rassendiscriminatie, die al stilzwijgend zichtbaar was in de vooroorlogs koloniale tijd, liep overduidelijk door in de interneringskampen, zei mijn toen 14-jarige moeder. De hoogstaande Heer Pim van der Meer bevestigt alleen maar mijn bange vermoedens. De rassendiscriminatie blank/bruin of totok/indisch werd in de Japanse bezettingstijd in het interneringskampen rond Batavia, Buitenzorg en Bandoeng uitdrukkelijk bevestigd, de bruine zoon werd niet door de verfoeide Japanners maar door zijn eigen Volk van zijn blanke vader zonder mededogen afgescheiden.
De door de belanda’s zo verafschuwde vernedering van het buigen kom ik uit den treuren tegen in de naoorlogse witte kampliteratuur met als zichtbaar bewijs de foto van het voor de totoks o zo vernederend buigen op de omslag van het boek van Jeroen Brouwers “Bezonken Rood”. Maar voor Japanners was het buigen een gebruikelijke Japanse uiting van beleefdheid, zoals dhr van der Meer met understatement zelf verklaard.
Ik heb echt wat blanke kampliteratuur op nageplozen maar nauwelijks tot geen woord wordt daarin gerept over de in de kampen heersende, onderscheiding/scheiding tussen blank en bruin. Ik kan mij nauwelijks voorstellen dat de belanda’s in de kampen kleurenblind waren of was het een typische kampziekte onder deze bevolkingsgroep?
Het lijkt er meer op of deze (Onder)scheidingen in de perceptie en daarom in de dominante herinnering werden weggefilterd, daarvoor sprak men liever niet na de oorlog in Nederland Dit verschijnsel wordt wel aangeduid als cognitieve dissonantie, dwz het past niet in het geïdealiseerde mensbeeld wat de belanda’s van zichzelf hebben. En dan kom ik weer terug op de gespletenheid over rassendiscriminatie in de koloniale of is het de Nederlandse samenleving?
Als dat zo is dan mag toch aan een omslag, een herbezinning over de geschiedschrijving van ons koloniaal verleden in de kampen en daarbuiten, de Buitenkamper, worden gedacht.
De blanke” upper class” van de koloniale samenleving was een afspiegeling van de racistische Ned. samenleving in zijn geheel(natuurlijke met enkele uitzonderingen) In de vijftiger en zestiger jaren van de vorige eeuw was de Ned. samenleving nog steeds bijzonder racistisch.
Ja dat was de gedachte in Ned. Indie toendertijd! Puur racistisch en niet gebaseerd op de werkelijkheid. Dat alles gebeurde in dat “paradijs”van racisme en kolonialisme.Mr. Waluparmo zegt hier de waarheid.
Ja Robert zoals jij het beschrijft klopt het ook wel ,er heerste in die kolonien ( Franse,Engelse en Nederlandse ) een heel erg blank superioriteits gevoel .Wij Blanke overheersers zijn superieur aan die bruine en gele mannetjes ! En die spleetogen kunnen niet eens recht schieten ! Maar zo dacht de gewone blanke ,toch niet de regerings-leiders ? of misschien ook wel maar dat gaan ze echt niet in een REGERINGSBULLETIN neerpennen ! Daar geloof ik geen bal van misschien is het eens door de radio omgeroepen maar het zal nooit en te nimmer in een regerings-verklaring te zien zijn ! Goepie 2 zal dan ook tevergeefs zoeken naar dat regeringsbulletin .Dat Pak Wal die 2 dingen door elkaar haalde ( neerbuigende denkwijze over Aziaten en dat regeringsbulletin ) kun je hem niet kwalijk nemen ,pak Wal is van 1933 en was dus 8 jaar toen de oorlog uitbrak .
Bedankt Bung Tolol voor de uitleg.
@ Goepie 2 : Overigens Humphry maakte ook ene Adolf H zich schuldig aan onderschatting van zijn vijand ( De Russen ) Na het armzalig optreden van de Sovjet-Unie tijdens de Finse oorlog ,verklaarde Adolf over die a.s inval in de Sovjet-Unie “” We hoefen alleen maar die deur in te trappen en het hele bouwwerk stort in elkaar ! “” Er was in Nederland een Indisch man ,die wereldwijde faam had als kenner van Rusland .Iedereen in Europa en Azie erkende zijn autoriteit op dit gebied ,uiteraard had hij die erkenning in Nederland niet maar dat zal niemand verbazen ! Deze man professor Louis Grondijs werd hogelijk gewaardeerd door die Duitsers en in 1941 naar zijn mening gevraagd over die inval in de Sovjet -Unie .Grondijs een uiterst rechtse communisten hater vertelde hun toen “” Vergis jullie niet in die Russen ,als hun Vaderland in gevaar is vechten zij als beesten !”” Later zal zijn gelijk blijken .Grondijs was zowat door elk belangrijk land ter wereld onderscheiden met vaak de hoogste orde : Tsjaaristisch Rusland ,China ,Japan ,Frankrijk ,Hongarije en natuurlijk Duitsland .In Nederland kreeg hij geen enkele vorm van erkenning .Grondijs had een Hollandse vader en een Indische moeder met roots van Timor ,daardoor was Grondijs iewat donker gekleurd ,hij leek in mijn ogen wel erg veel op een Japanner .In Japan kreeg Grondijs ook een heel hoge onderscheiding .
“Vergis jullie niet in die Russen, als hun vaderland in gevaar is vechten ze als beesten.”
Professor Louis Grondijs heeft dat van Napoleon gehoord.
Regerings Bulletin in Ned-Indie: ” WEES NET BANG VOOR DE JAP. MET HUN SPLEET OGEN KUNNEN ZE NIET EENS RECHT SCHIETEN! “
Beste heer Waluparmo, kunt u ook vermelden in welk jaar en datum dit regeringsbulletin is verschenen? Ik heb heel Delpher nagevlooid met diverse trefwoorden. Maar tidak ada!
@ de samenleving in Indië; ‘de Ambonnees etc.’- Was huiseigenaar waar de familie gratis inwoonde. Zijn Indische moeder vond het verschrikkelijk, dat de
Ambonnees bij het eten aan het hoofd van de tafel zat; ‘mevrouw, de rijst aub.’ Want hij was toch maar een Inlander..- In het het Japanse interneringskamp werd door de blanke leiding(!) een scheiding toegepast tussen de blanke Nederlander en de Indische. Hij werd toen van zijn blanke vader gescheiden en kwam in een bruine(?) kamp terecht! – * Bij een lezing over de vrouwen van Indië; vertelde, een ook geïnterneerde Afrikaanse( Surinaamse?) dame, hoe zij zelfs in het kamp door de blanken gediscrimineerd werd. Ja zelfs ook door de Jap…. * Ik had in de Japanse tijd een vriend, wiens tottok vader zich zelf in de huiskamer heeft opgehangen, toen de Jap binnen viel. Uit schaamte/vernedering voor die kleine scheefogen met hun kromme benen etc.?
Een theorie van de historica Frances Gouda over o.a. de invloed van huidskleur op het beeld van machtsongelijkheid tussen mannen en vrouwen en tussen verschillende groepen mannen van de bevolkingsgroepen ten tijde van de kolonie.
Noties van mannelijkheid en vrouwelijkheid worden niet alleen gebruikt om machtsongelijkheid tussen mannen en vrouwen te legitimeren, maar kunnen ook worden toegepast op de ongelijkheidsverhoudingen tussen verschillende groepen mannen. Frances Gouda laat in dit artikel zien hoe de Europese heerschappij in Zuid- en Zuidoost-Azië – die van Engeland over Brits-India en die van Nederland over Nederlands-Indië – werd ondersteund door de ideologische overtuiging van een superieure Westerse mannelijkheid ten opzichte van kinderlijke en vrouwelijke inheemse onderdanen. Westerse mannelijkheid fungeerde als machtsinstrument dat werd ingezet om de heerschappij van blanke mannen over bruine Aziatische gemeenschappen te normaliseren en te naturaliseren. Het gebruik van de overtuiging van superieure Westerse mannenmacht was een van de hoekstenen van het koloniale regime in Indonesië en India. Onderlinge klasse- en statusverschillen waren gebaseerd op het gebruik van noties over (Westerse) mannelijkheid en (Inlandse) vrouwelijkheid. Dit vormde een van de ideologische fundamenten van het koloniale systeem. Tijdens de Revolusi werden de rollen omgedraaid. De Indonesisch nationalistische beweging legde de nadruk op mannelijkheid. Talrijke Indonesische nationalisten benadrukten hun anti-Nederlandse standvastigheid door middel van velerlei vormen van (mannelijk) macho gedrag.
(Bron: Beelden van (on)mannelijkheid in de koloniale cultuur van Nederlands-Indie, 1900-1949)