Het vergeten verhaal achter ‘het kind van Saparua’

Maar de gezamenlijke geschiedenis van Molukkers en Nederlanders beslaat meer dan vier eeuwen.   Muziektheatergroep DeltaDua illustreert de complexe relatie tussen beide volken met de voorstelling KRUIT!,  over de ‘Pattimura-opstand’ in 1817.
‘Een vergeten verhaal’, aldus het persbericht. Een rauw drama, dat de Nederlandse canon niet heeft gehaald. Slechts enkele bronnen reppen van een scène zoals die anno 1994 in Rwanda had kunnen plaatsvinden, of anno 2014 in Irak.
We schrijven begin 1817; plaats van handeling is Fort Duurstede op het Molukse eiland Saparua. Een zesjarig jongetje ontwaakt uit zijn bewusteloosheid. Om hem heen liggen de verminkte lijken van zijn familie. Later zal hij in zijn memoires noteren dat hij zijn moeder ‘in een oogwenk onthoofd’ heeft zien worden Margaretha Coornstra.

Plaatje van Indische Letteren jaargang 10
Zie ook het Moluks Museum

Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

6 reacties op Het vergeten verhaal achter ‘het kind van Saparua’

  1. waluparmo zegt:

    Geen enkel schaping (creature)incl. de mens heeft ooit gevraagt om in deze wrede wereld geschopt teworden en gemarteld.Als God liefde is waarom al deze leiden.Waar voor is it alle maal?.God heeft de mens een beperkte bewustheid gegeven om deze vragen niet kunnen antwoorden.

  2. Mister Bule zegt:

    Tja, Pattimura als volksheld die zelfs op het briefje van 1.000 rupiah staat, is weer zo’n mooi voorbeeld van terrorist vs vrijheidsstrijder.

    Totaal misbruikt door de Britten natuurlijk. En de Molukkers waren ook niet gek; ze deden liever zaken met verschillende klanten zodat die tegen elkaar opboden en de prijzen opgedreven werden. De Nederlanders waren krenterig, je was gezegend als je alleen daarmee moest onderhandelen.

    • Jan A. Somers zegt:

      “als je alleen daarmee moest onderhandelen.” Daar was al volop mee onderhandeld, resulterend in verdragen (zie Corpus Diplomaticum Neerlando Indicum). En dan geldt het Pacta sunt servanda.
      Voor de vorst waren verdragsbepalingen vaak niet meer dan concessies die hij naar believen kon herroepen, zelfs indien deze concessies in bilateraal overeengekomen verdragsartikelen waren verwoord. In Westerse ogen waren dit uitingen van wispelturigheid of onbetrouwbaarheid, het was vaak echter een gevolg van fricties aan het vorstelijk hof. Zo kon een kleine interne oppositie aanleiding zijn tot belangrijke beleidswijzigingen. Ook kon de vorst zijn opvolger niet binden. Een verdrag was voor de vorst slechts een in de tijd en persoon begrensd accent in een voortgaande, en zich ontwikkelende relatie, zowel met de Compagnie als met de machtsconcurrentie in eigen gelederen. Het was een vorm van samenleven, van overleven. Voor de vorst was van belang dat hij zijn hofhouding in de hand kon houden, dat hij gesteund werd tegen vijanden en dat zijn vorstelijk gezag formeel werd erkend. Dat het verdrag ook moest worden nageleefd had hij zelf vaak niet in de hand maar dat was van latere zorg. Daartegenover zocht de zakelijk georiënteerde VOC naar continuïteit, en zag zij een contract als een overeenkomst die moest worden nagekomen. Deze instabiele en persoonsgebonden situatie werd dan ook herhaaldelijk geneutraliseerd met een hernieuwing van voorgaande verdragen.
      In volkenrechtelijke zin was de impliciete derdenwerking van belang krachtens de in de verdragen vastgelegde monopolies die konden worden opgevat als excepties op Mare Liberum. Van belang was ook dat volgens Hugo de Groot de Compagnie zelf de haar uit het verdrag voortkomende rechten mocht verdedigen tegen derden, indien de verdragspartner daartoe niet in staat werd geacht. De met die verdragen verworven handelsmonopolies kunnen zo worden opgevat als een (internationaal) complement van het (nationale) octrooi, en boden de Republiek in Europa en de Compagnie in Azië de gewenste legitimatie andere staten en niet geautoriseerde handelaren de voet dwars te zetten zonder te tornen aan het door Hugo de Groot verwoorde Mare Liberum. Het verdrag, in Azië onder de meer gangbare benaming ‘contract’, was voor de Compagnie een beleidsinstrument geworden, waar rechten aan konden worden ontleend, waar de ander aan kon worden gehouden.

  3. Hans Boers zegt:

    7 jaar geleden schreef ik al een artikel hierover op mijn website, waarin ik verwijs naar het artikel van Peter van Zonneveld.
    https://www.imexbo.nl/saparoea-1817-2.html

    Peter van Zonneveld schreef in 1995 een artikel hierover:
    https://www.dbnl.org/tekst/_ind004199501_01/_ind004199501_01_0005.php

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.