Deze miljonair en persmagnaat was als de Indische Great Gatsby

Geplaatst op 20 april 2019 door Boeroeng

De biografie die Gerard Termorshuizen en Coen van ’t Veer aan hem wijden heet terecht Een groots en meeslepend leven, naar een dichtregel van Hendrik Marsman.
De biografen beginnen Berretty’s levensverhaal met zijn tragische dood: vanaf Schiphol onderweg naar Batavia. Het toestel de Uiver, een van de paradevliegtuigen van de KLM, belandt in de nacht van 19 op 20 december 1934 boven de Syrische woestijn in noodweer en stort neer. Bemanning en inzittenden komen om. De catastrofe bracht grote verslagenheid teweeg, ‘in de kolonie en in het moederland’, zoals de biografen stellen in het taalgebruik van toen. De necrologieën maken melding van een man met een tomeloze ambitie en megalomane geldingsdrang. En vooral van het raadsel van een Indische jongen die zonder geld, vrienden of protectie de ‘begaafdheid en wilskracht’ bezat op Amerikaanse wijze van krantenjongen tot miljonair te worden NRC

Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

6 Responses to Deze miljonair en persmagnaat was als de Indische Great Gatsby

RLMertens schreef:

26 april 2019 om 23:13

@’Beretty’- Toch jammer dat er tijdgenoten/nazaten zijn die over hem iets meer kunnen verhalen. Wijlen publicist/journalist Joop van den Berg; Zo was Indië 1850-1950, wis veel over hem. Beretty is toch het bewijs dat een Indisch jongen ook de top kon bereiken. Zo verwonder mij ook waarom tijdgenoten van bv.Soekarno( zat toch op de HBS, Soerabaja) nimmer hebben getuigd/verhaald over hem. Hopende op respons.

Beantwoorden
- 'RLMertens schreef:
  
  26 april 2019 om 23:14
  
  @Berretty; in bovenstaand; ‘dat er geen tijdgenoten/nazaten zijn etc.
  
  Beantwoorden
RLMerterns schreef:

22 april 2019 om 23:44

‘ook een koloniale mentaliteit etc.’- Mi.niet op te maken uit het stuk; Het einde der Compagnie in Insulinde, afgedrukt in de De Zweep van 1 April(!) 1922 waarin op hilarische wijze Indie’s einde in 1935 werd beschreven; Tandjoeng Priok: ‘vijftien grote stomers hadden reeds het ruime sop gekozen. Als laatste lag daar nog de Jan Pieterz.Coen. Grote rookwolken braken uit zijn schoorsteen, de laatste man, de laatste vrouw, het laatste kind waren aan boord gehesen, de loopplank wachtte alleen op den baron GG. Luide kreten waarschuwden hem, dat ook zijn tijd gekomen was. Peinzend betrad hij de plank. Doch toen stapte onverhoeds van achter enige lege kisten een Inlander, een koelie op hem toe en sloeg hem met zijn gebalde vuist op de linker wang. Alle haat, alle hoon, alle verachting, die in de ziel van de koelie huisden voor de in wit en goud geklede grijsaard, die hem en zijns(!) gelijken aan zijne borst had willen koesteren, lagen in dien slag. Egide Robert Baron Koperheuvel wankelde niet onder de belediging, doch door de kracht van de klap, half versuft liep hij over de loopplank. Doch eensklaps werd het in zijn hoofd weer helder, eene gedachte subliem van grootheid welde in hem op. Hij ging op de koelie af en bood hem zijn rechter wang. De koelie vatte zijn gebaar op als eene bedreiging. Onverwachts gaf hij den landvoogd een duw, zo dat deze in het donker water tuimelde. De baron brekende ogen zagen nog eenmaal de blauwe hemel en met zijn laatste kracht riep hij zwakjes; lang leve Insulinde. Toen sloot het water zich boven zijn hoofd’.

Beantwoorden
- Jan A. Somers schreef:
  
  23 april 2019 om 10:53
  
  Prachtig! Daar zullen ze in Indië van gesmuld hebben. Daar gebeurde normaal niks, nu eindelijk wat reuring. Persvrijheid!
  
  Beantwoorden
- RLMertens schreef:
  
  24 april 2019 om 23:03
  
  @ De Zweep 1 april 1921(!) ook nog ‘een profetie’ onder dit stuk werd opgenomen;
  ‘Na een voorspoedige reis kwamen de Jan Pieterz.Coen en andere schepen behouden in het moederland. Drie weken na hun vertrek van Priok liep een eskader van eene machtige Oosterse(!) mogendheid de haven binnen. Troepen werden aan wal gezet en namen officieel bezit van het land. Eenige dagen later was overal de rust hersteld en heerschten in de Archipel de orde en de -verhoudingen van vóór vijftig jaren.-‘(?)
  Artikel voorzien van ludieke schetsen van F.Bemmel oa. een lid van de Raad van Indië die in een grobbak naar Priok raasde. Omdat alle dienstwagen door de meute werd gestolen etc.. Kostelijk!
  
  Beantwoorden
Wal Suparmo (@WSuparmo) schreef:

21 april 2019 om 07:40

DOMINIQUE WILLEM BERETTY,de eigenaar van Villa Isola in Bandung .De kranten/tijdschrift magnaat en eens de rijkste Indo in Ned.Indie.Een VERHAAL van zijn oveleiden is omdat hij de dochter van GG DE GRAAFF wilde trouwen en De Graaff was ooit Hollandse Minister van Defensie geweest met relatie bij de RAF die de oorzaak was dat de Uyver neerstorte. Een zoon van een van zijn vele vrouwen FOKKER WILLEM BERETTY is als gepensioeneerde adminsateur van de GARUDA INDONESIA Bangkok gestorven.

Beantwoorden