Presentatie Zuidoost-Aziatische fotocollectie G.A. Edwards

Verslag:  Edu    Camera:  Ellen    Editting: Boeroeng

Presentatie Zuidoost-Aziatische fotocollectie G.A. Edwards
Universiteitsbibliotheek Leiden. 31 Oktober 2018

Kurt de Belder, bibliothecaris van de universiteit, heette ons welkom en gaf daarna het woord aan Liesbeth Ouwehand, conservator fotografie. Zij introduceerde de Collectie Edwards.
Het gaat om een collectie koloniale fotografie, grofweg van 1850-1940, verzameld door G.A. Edwards (1947). De in ongeveer 30 jaar verzamelde collectie omvat 57 albums en circa 800 losse foto’s en is een belangrijke aanvulling op de collectie op de collectie koloniale fotografie van de Universitaire Bibliotheken Leiden. Deze collectie bevat foto’s uit Nederlands-Indië, Singapore, Penang, Malakka en Birma en omvat nu in totaal ruim 3.700 foto’s. Deze collectie was onlangs in 2014 al uitgebreid met de collectie van het KITLV.

Ook is een kleine zogenoemde flitstentoonstelling ingericht met highlights uit de collectie.
Een voorkeur voor 19e eeuwse foto’s betekent vooral werk van professionele fotografen; onder de koloniale burgerbevolking was de fotografie niet wijd verspreid.
De albums zijn vaak gemaakt ter gelegenheid van een afscheid (van werkkring) of als herinnering. De foto’s zelf, de makers, de onderwerpen en de afnemers/gebruikers (hun bijschriften) kunnen een aparte bron vormen voor geschiedschrijving. Bijschriften kunnen echter ook onjuist zijn, daarop moet de onderzoeker bedacht zijn.

Susie Protschky, onderzoeker Monash University Melbourne, wijst op een privé album van de fotografe Thilly Weissenborn (één van de weinige vrouwen in het vak) voor haar geselecteerd door vriend Ernst.
Mattie Boom, conservator fotografie Rijksmuseum, wijst op een prachtige ambrotypie.
De vondst van een dun glazen negatief op een zwarte ondergrond maakte het voor het eerst mogelijk foto’s in de binnenzak mee te nemen.
Maartje van den Heuvel, conservator Prentenkabinet collectie, toont met welke apparaten in de 19e eeuw werd gewerkt. Met grote glasplaten, met houten toestellen vanwege het klimaat. Later werden de apparaten meer draagbaar. Ook noemt zij de stereofotografie die diepte aan het beeld gaf.

Mattie Boom , Fotografie op Sumatra in de late 19e eeuw.
Het Rijksmuseum heeft een collectie losse foto’s van fotografen als Kleingrothe en Stafhell.
Groot en picturaal, als een schilderij geplakt op karton. Heliogravures, als ets afgedrukt op koper of staal (en zelfs op platina). In 2003 verwierf het Rijksmuseum de collectie Sandel en verdiepte zij zich meer in de koloniale fotografie. Sandel was een bankier in Londen die vervolgens op Sumatra tabaksplantages opzette (en ook een tolbrug exploiteerde).
De echtgenote van Sandel liet (ook weer door fotograaf Ernst) een album samenstellen met taferelen in en om het huis en van familie-evenementen.
Zijn albums geven een beeld van de tabaksculture, het landschap en volkstypen. Keurige foto’s van een ogenschijnlijk keurige productietak. Terwijl het Rhemrev rapport al berichtte van misstanden bij de behandeling van de koelies. Tot aan executies toe. Het rapport verdween in een lade en slechts een enkele foto verwijst naar misstanden. Eén ophanging is duidelijk door een professional gemaakt en verspreid, mogelijk als afschrikwekkend voorbeeld voor de koelies (dit is je lot wanneer je een planter vermoordt).
Op Sumatra werkten fotografen voor de slechts circa 1000 Europeanen met natuurlijk een dienstbaar verhaal. Zij verwacht veel van het komende onderzoek van staf en studenten.

Susie Protschky, The volatile tropics
Fotografie is een uitstekend medium om verandering vast te leggen, zowel natuurlijke als in sociologisch opzicht. Aan de ene kant (de gevolgen van) natuurrampen als vulkaanuitbarstingen, aardverschuivingen en tsunami’s, aan de andere kant van leef- en werkomstandigheden tot aan de opkomst van nationalisme en dekolonisatie.
Ook hier is het interessant te onderzoeken wat de makers doen en wat de gebruikers er mee doen.
Zij wijst op het internationale aspect van de vele nationaliteiten en etniciteiten in de koloniën. Daarom is ook een meer internationale geschiedschrijving nodig! Hoe onverschrokken zijn bijvoorbeeld de Indonesiërs geweest, die als drager of verzorger meegingen?
De fotografen (hun opdrachtgevers en/of de gebruikers) laten zien waar zij zijn geweest, wat voor bijzonders er is gebeurd, hoe welvarend zij zijn en hoe goed zij hun werkgebieden en infrastructuur hebben ingericht.

Het ligt in de bedoeling deze unieke collectie te digitaliseren en beschikbaar te stellen voor onderzoek en onderwijs. Uiteraard zijn hier fondsen voor nodig . U kunt uw gift overmaken op NL09 RABO 0192024876 t.n.v. Stichting Praesidium Libertatis II o.v.v. Collectie Edwards

Foto’s en films: https://photos.app.goo.gl/8zT1VcgEuAiEaUgRA

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.