Achter de Dijken

Geplaatst op 22 oktober 2017 door Boeroeng

Ter illustratie blijf ik dicht bij huis. Ik ben een Nederlander begin jaren 70 geboren uit een Friese boerenzoon en een Indische moeder.
(…)
Verdiep ik me in mijn Indische achtergrond dan gaat die van mijn familie terug tot het eind van de achttiende eeuw in Sumatra, toen mijn eerste voorouder emigreerde. Het is een geschiedenis van een koloniale mestiezencultuur waar, naast de vermenging tussen ‘inheemsen’ en Nederlanders, ook Duitse, Zwitserse en Belgische avonturiers in opgenomen zijn. Een geschiedenis van KNIL-soldaten, van planters en van jappenkampen. Het is tevens een vaderlandse geschiedenis die culmineerde in de nog steeds in ons bewustzijn verdrongen koloniale oorlog van 1945-1949. Een oorlog die mijn familie aan den lijve heeft ondervonden. In 1958 verlieten ze noodgedwongen de stad Surabaya op eiland Java en verdween de Indo-cultuur uit Azië.De Indische mestiezengeschiedenis is ook een geschiedenis van (gedwongen) migratie. En het fenomeen migratie is weer een factor op zich waar het gaat om identiteit. De beroering vanwege de komst van tienduizenden Indische Nederlanders na de oorlog werd bij wijze van spreken pas tot rust gebracht met De Late Late Lien Show van Wieteke van Dort.
Hans Faber

Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

5 Responses to Achter de Dijken

Lucky Oudkerk Pool schreef:

23 oktober 2017 om 08:10

Wat een lezenswaardige en uitnodigende column, om er eens echt voor te gaan zitten, herlezen, afvragen en nadenken. Veel informatie in dit stuk, goed voor discussie en zelfreflectie!

Beantwoorden
PLemon schreef:

23 oktober 2017 om 01:24

Identiteit berust volgens Faber maar op een idee en niet gebonden aan nationaliteit, afkomst, geloof etc. Tja rationaliseren en relativeren als een soort hersengymnastiek.

*** Zo was in de vorige eeuw het superioriteitsbewustzijn van de westerse wereld groot, vooral in Groot-Brittannië. Het Britse rijk was enorm uitgestrekt en overal werd de Britse cultuur geïmporteerd. Dat werd gezien als een natuurlijk uitvloeisel van de superieure positie van de Britse cultuur ten opzichte van andere, als ‘primitief’, gekwalificeerde culturen.

In zekere zin gaf de leer van Darwin aanleiding tot dit superioriteitsgevoel. In 1859 publiceerde hij ‘The Origin of Species’ en enkele jaren later ‘The Descent of Man’ (1871). Darwin stelde dat de menselijke instincten en ook de morele gevoelens ontwikkeld worden als reactie op de omgeving. Anders gezegd: moraal staat in dienst van de overleving van de soort. Het idee van het goede komt ons niet uit een andere wereld aanwaaien, het is niet aangereikt door God (Mozes op de berg), maar het vormt slechts een middel voor het voortbestaan van de soort.

Darwin trok zelf nog niet de politiek-morele consequenties uit deze benadering, dat wer7d gedaan door Thomas H. Huxley (1825-1895) en door Herbert Spencer (1820-1903). Waar Darwin nog neutraal sprak van een aanpassing aan de omgeving, spreken zij onbekommerd van vooruitgang. Het geloof in de vooruitgang zou daarna sterk verankerd raken in het westerse denken.

Rousseau’s idee van de edele wilde die aan beschaafde culturen ten voorbeeld kon worden gesteld, kreeg hierdoor in de negentiende eeuw zware concurrentie. Spencer schreef in ‘The Principles of Ethics’ (1897) dat de moderne, ontwikkelde beschavingen moreel beter waren dan primitieve samenlevingen. Hij ging ervan uit dat naarmate culturen beschaafder zouden worden, zij ook vreedzamer zouden zijn en dat de zogenaamd edele wilde moreel inferieur was aan de beschaafde Europeaan.

Ook bij Charles Dickens (1812-1870) treft men dat vooruitgangsgeloof aan. Nadat hij in Londen een tentoonstelling over de zoeloes had bezocht, omschreef hij de nobele wilde als: ,,wreed, gemeen, geneigd tot diefstal en moord; een wild dier met een opschepperige aard’.

De morele filosofie van Spencer en het sociaal darwinisme had grote invloed op de legitimatie van het kolonialisme. Het sociaal darwinisme werd gebruikt om te rechtvaardigen dat de beschaving door Europeanen naar de primitieve volkeren zou worden gebracht; zij zouden dat doen in naam van de vooruitgang.

Het cultuurelativisme is een reactie op deze tendens. Het kwam aan het begin van deze eeuw naar voren in het werk van antropologen en sociologen, zoals de reeds genoemde Sumner, Emile Durkheim, Franz Boas en Ruth Benedict.

Met name Ruth Benedict (1887-1947) had veel invloed. Zij ging ervan uit dat elke cultuur zou moeten worden gezien als een geheel. Men kan deze niet beoordelen met maatstaven die niet aan die cultuur zelf zijn ontleend. De notie van transculturele waarden, zoals geformuleerd in de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens (1948), zou een illusie zijn.

Hoewel serieuze ethici het cultuurrelativisme doorgaans verwerpen, heeft het een enorme greep gekregen op het politiek correcte denken van de doorsnee beoordelaar in de Westerse wereld.
https://www.trouw.nl/home/weg-met-het-cultuurrelativisme~ad074ed4/

Beantwoorden
Ron Geenen schreef:

22 oktober 2017 om 21:11

@Hans Faber schrijft aan het eind: Het gevoel van ongemak was ook een oproep aan mezelf, want ook ik moet er voor waken niet exclusie te bedrijven als ik bijvoorbeeld blog. Ik besloot daarom dat ik mijn boekenkast maar tot op zeker hoogte kon ordenen. Er is geen heldere ordening te maken.@

Daar is zijn hele schrijven op gebisseerd. Immers zijn boekenkast lijkt precies op het Nederlandse landschap. Alles tegen elkaar en boven op elkaar. Precies zoals Bert de A’damse Pijp beschreven heeft.

Beantwoorden
- Bert de Suri-Indo schreef:
  
  22 oktober 2017 om 23:20
  
  @Ron Geenen : Tja om de zelfde bevolking dichtheid als de Pijp te verkrijgen ,zou Glendora 2,3 miljoen inwoners moeten hebben ! In plaats van nu 51.000 .
  
  Beantwoorden
  - Ron Geenen schreef:
    
    23 oktober 2017 om 00:15
    
    Ha, ha, leuk gedacht. En dat zal nooit gebeuren. Zeker 90% van de woningen zijn koop. Een van de laatste stukken grote lappen grond zijn nu ook voorzien van huizen met tuin rond dom. Vermoedelijk wordt het aantal inwoners van 60000 zelf nooit gehaald.