‘Overheid moet VOC-archieven redden’

Geplaatst op 9 juni 2015 door Boeroeng

vocvlaganimhistoriek.net:    Als het aan de VVD ligt gaat de overheid meer doen aan het behoud van Nederlands cultureel erfgoed in het buitenland. Volgens VVD-Kamerlid Michiel van Veen liggen veel archieven in het buitenland onder erbarmelijke omstandigheden te verpieteren en worden belangrijke historische documenten “aangevreten en beschadigd door schimmels en insecten, inktvraat, waterschade, vocht en verkleving”.

Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

21 Responses to ‘Overheid moet VOC-archieven redden’

  1. Surya Atmadja schreef:
    12 juni 2015 om 22:08

    Vroeger kwam ik vaak langs de oude huis van G.G Reinier de Klerk , de bekende rode landhuis als je van af Harmonie brug richting Glodok of Pasar Ikan gaat.
    De nieuwe ANRI gebouw ken ik niet , geplande bezoeken om de silsilah ( stamboom of is het boomstam ?) van onze familie te reconstrueren zit nog steeds in de planning.
    Wat een geluk dat Nederland samen wil werken met de Indonesiers om hun Nusantara geschiedenis ( eilandengroep tussen Azie en Australia ) veilig te stellen.
    Nusantara is oud Javaans.
    De term kwam uit de tijd van Koning Karthanegara van Singhasari (1275) , sommige historici zeggen ten tijde van Majapahit.
    Een andere woord is Dwipantara (Sanskrit), de Nederlanders noemen de eilandengroep De Gordel van Smaragd.

    Beantwoorden
    • Jan A. Somers schreef:
      13 juni 2015 om 17:13

      Ja, het was daar ook gezellig. Allemaal loslopende zonderlingen, eenlingen met vreemde zoekwensen, waar alleen zij verstand van hadden. Of dachten te hebben zoals ik. Ik noemde dat archiefmuizen.

      Beantwoorden
  2. ellen schreef:
    12 juni 2015 om 19:54

    Als u het radiofragment volgt, wordt door de historicus Hendrik Niemeijer gesteld, dat door het digitaliseren van de archieven, deze waarschijnlijk in Djakarta kunnen blijven. Al wil Nederland deze archieven het liefst (terug)halen. In elk geval kunnen beide landen – in onderlinge samenwerking – gebruik maken van het gescande historisch materiaal van de VOC. De – gedigitaliseerde – archieven worden opgenomen op de werelderfgoedlijst van de Unesco.

    Het Werelderfgoedverdrag bestaat sinds 1972 en is bedoeld om cultureel en natuurlijk erfgoed dat van unieke en universele waarde is voor de mensheid, beter te kunnen bewaren voor toekomstige generaties.

    Het VOC-archief telt in totaal 34 miljoen pagina’s, waarvan 1,4 kilometer in het Nationaal Archief te vinden is. Het grootste deel van het archief, maar liefst 2,5 kilometer, ligt in Jakarta. Overige delen van het archief liggen in Kaapstad, Colombo, Madras en Londen. Het Nationaal Archief heeft het VOC-archief voorgedragen bij UNESCO om zoveel mogelijk van dit verdeelde archief te behouden. Vooral het deel in Madras baart grote zorgen. Daar zijn veel papieren uit het archief zo verzuurd, dat ze niet meer gered kunnen worden. Om verder verlies te voorkomen, is het van groot belang dat de rest van het archief zo snel mogelijk op microfilm wordt gezet. Wordt het archief in het Memory of the World register opgenomen, dan is er meer kans om dit unieke VOC-erfgoed te behouden.

    Beantwoorden
  3. Boeroeng schreef:
    12 juni 2015 om 18:34

    , “…. zoals de VOC archieven, terug te halen naar Nederland.”…
    Het lijkt me toch dat de meeste stukken in die archieven buiten Nederland nooit in Nederland is gemaakt of geweest.
    ” terug ” is een verkeerd woord.

    Beantwoorden
    • Jan A. Somers schreef:
      13 juni 2015 om 17:08

      Dat klopt, maar het gaat over veel meer. Van alles wat de VOC-administratie in Nederland heeft geproduceerd zijn de originelen in de Nederlandse archieven, en afschriften zijn overzee te vinden. In Nederland al honderden meters boekenkast. Van de besturen overzee zijn de meeste originelen nog in de archieven overzee. Maar er was wel de verplichting afschriften naar Nederland (sorry, Nederland bestond nog niet) te sturen, wat vaak werd ‘vergeten’. Ook honderden meters boekenkast. Een groot probleem was dat vele schepen nooit aankwamen, die afschriften dus ook niet. Een groot probleem was ook de kwaliteit van die afschriften. Er waren nog geen kopieermachines, alles moest met de hand in zoveelvoud worden overgeschreven. De VOC was een onvoorstelbaar grote schrijffabriek. Vaak door klerken die nauwelijks konden lezen of schrijven. Ze schreven vaak niet eens, gewoon lettertjes natekenen. En soms na een gebrekkige vertaalslag uit het Portugees, Spaans, Latijn, Javaans of Maleis. Ook kwamen aanpassingen voor aan politieke wensen binnen de ambtelijke hiërarchie ten behoeve van het moederland. Voor mijn dissertatie heb ik enkele honderden (van de 1198 mij bekende) verdragen met de plaatselijke vorsten doorgeworsteld. Het was natuurlijk geen doen om al die stukken uit het archief te halen, dat kon niet eens met die overzeese archieven. Ik heb voornamelijk gebruik gemaakt van de verdragen die waren opgenomen in het Corpus Diplomaticum. Maar dan moet je goed weten dat die vriendelijke historici die dat bij elkaar hebben verzameld veelvuldig in die teksten hebben ingegrepen om naar hun zeggen een leesbare en gemakkelijk te hanteren tekst te verkrijgen. Voor mijn doel was dat niet bezwaarlijk, maar je moet wel de vraag stellen naar de waarde van de volkenrechtelijke details van die 1198 verdragen, keurig (?) gekopieerd, bewerkt (!), gedrukt, en waardig verpakt onder de pretentieuze benaming Corpus Diplomaticum Neerlando-Indicum. Ik kan me voorstellen dat je voor verder onderzoek toch op zoek moet gaan naar de originelen (als dat originelen zouden zijn). Digitale transcripties zijn dan in bulk verschrikkelijk handig, maar af en toe moet je naar de originelen. Bij het digitaliseren worden ook keuzes gemaakt! Wat ik nog het mooist vond dat die contracten uit een enorme wereld kwamen, tussen de Cape de bonne Esperance en de Straet van Magellanes. Een ongekend groot bedrijfsgebied. Met overal andere verhoudingen.

      Beantwoorden
  4. Jan A. Somers schreef:
    12 juni 2015 om 16:42

    “zoals de VOC-archieven, terug te halen naar Nederland” Dat gaat niet zomaar! Die landen in Afrika en Azië zijn soeverein, en beslissen zelf wat er met die archieven gebeurt. Het gaat ook niet om alleen maar Jakarta, om voor de vuist weg te noemen: de archieven in Colombo, Sri Lanka, zijn net zo belangrijk. Ik denk dat Indonesië (terecht) die archieven (ook uit andere plaatsen) in Jakarta wil houden. Digitaliseren is natuurlijk een goede zaak, maar echte historici willen graag originele stukken zien. Dat geeft een kick! Maar in andere landen zijn ze niet zover. Arabië, China, Japan, Zuid-Afrika, om maar wat te noemen.

    Beantwoorden
    • Surya Atmadja schreef:
      12 juni 2015 om 16:58

      Jan A. Somers zegt:
      12 juni 2015 om 16:42
      “zoals de VOC-archieven, terug te halen naar Nederland” Dat gaat niet zomaar!
      =============================================================
      Hi hi hi hi
      Pardon mie.
      Er is een Nederlandse spreekwoord:
      Niet geschoten is altijd mis.
      Proberen mag wel.

      Nou zullen ze in Jakarta lekker schrikken als ze de gebulder van de losse flodder horen.
      Dat doet me denken aan een Indonesische internet artikel over de verbazing dat de “founding fathers” geld moeten neer tellen( die zgn 600 miljoen gulden ) aan de Nederlanders .
      Veel Indonesiers weten ook niet dat Indonesia een financiele injectie had bijgedragen nadat Djakarta van Den Haag ging “scheiden” .
      http://wvi.antenna.nl/nl/dh/geschiedenis/ga1.html

      Beantwoorden
      • Jan A. Somers schreef:
        12 juni 2015 om 17:25

        Proberen mag altijd, maar ik kan me best voorstellen dat Indonesië daarin niet meegaat. Dat was de inhoud van mijn reactie op Ellen. En terecht. Wat zou Nederland antwoorden als Indonesië de VOC-archieven uit Nederland opvraagt? Een vraag die ik best relevant vind. De VOC was toch de wieg van Indonesië met de door de VOC gestichtte hoofdstad Batavia >> Jakarta? Met een zekere heer uit Hoorn als founding father. Die archieven in Nederland behoren ook tot de geschiedenis van Indonesië. Niet alleen cultureel, maar ook nationaal erfgoed. U begrijpt, ik maak het een beetje bont. Maar er gebeuren meer vreemde dingen in de wereld! En archieven zijn te belangrijk om er grapjes over te maken.

  5. ellen schreef:
    11 juni 2015 om 21:21

    http://cultuur.eenvandaag.nl/radio-items/60015/voc_archieven_in_jakarta

    Volgend jaar (2016) gaat de nieuwe erfgoedwet in. Vorige week diende de VVD een wetswijziging in om het koloniaal erfgoed, zoals de VOC-archieven, terug te halen naar Nederland. Thans wordt een en ander in Djakarta gedigitaliseerd.

    Beantwoorden
  7. Jan A. Somers schreef:
    10 juni 2015 om 12:25

    In 2001 (??) ben ik op verzoek van mijn promotor aanwezig geweest bij een Kamervergadering over een geldbedrag van ca. 11 miljoen (??) dat door staatsecretaris Nuis was toegezegd voor het redden van VOC-archieven in Azië en Afrika. (volgens mij was dat te weinig). Ter gelegenheid van 400 jaar VOC. Volgens mijn geheugen bleek dat geld terecht te zijn gekomen bij de RUL. Niemand wist wat er mee was gebeurd. Niemand vroeg wat de RUL ermee had gedaan. Einde verhaal. Maar ja, er is (ook binnen de Indische gemeenschap) nauwelijks belangstelling voor, en dan is er natuurlijk ook binnen de Kamer weinig belangstelling, alle ogen gingen op oneindig en het verstand op nul. Ging over tot de orde van de dag. Voor de volledigheid, de VOC-archieven in Nederland zijn in goede staat. Vóór de oorlog waren ook de VOC-archieven in Indië (en ik dacht ook in Sri Lanka en Zuid-Afrika) in goede staat. Ik dacht vlak na de oorlog ook nog. Belangstelling in Nederland? Nul! (behalve bij mensen zoals Van Goor)

    Beantwoorden
    • Ron Geenen schreef:
      10 juni 2015 om 19:05

      “Volgens mijn geheugen bleek dat geld terecht te zijn gekomen bij de RUL. Niemand wist wat er mee was gebeurd. Niemand vroeg wat de RUL ermee had gedaan. Einde verhaal. ”

      U was er bij. Ook naderhand niet naar gezocht of proberen te achterhalen wat er met de gelden is gebeurt?

      Beantwoorden
      • Jan A. Somers schreef:
        11 juni 2015 om 12:02

        Moet dat dan? Ik had wel voor mij belangrijkere zaken aan mijn hoofd. En er zijn toch zoveel andere mensen die zich tegen Indië aan bemoeien? Deze ouwe vent hoeft toch niet alles? Na publicatie van twee stukjes Indische geschiedenis, dag in dag uit met laptop in de KB, is dat niet genoeg? Mijn Zeeuws meisje die een paar jaar in haar eentje met vakantie naar onze dochter in Zwitserland ging. Bovendien was het de Tweede Kamer, 150 mensen! Maar ja, ook voor hen waren er belangrijkere zaken. En in mijn eentje? De Indische gemeenschap heeft toch geen interesse in archieven? Dat is iets voor autistische archiefmuizen. En als ze na enige studie iets publiceren zit dat binnen een jaar in de ramsj. Ik vind het al bijzonder dat er een uitgeven voor is te vinden die de weg weet in de subsidiewereld en er plezier in heeft elke keer wat geld bij elkaar te schrapen. Toen ik in 2005 voor mijn boek besprekingen had met Walburg Pers was ik stomverbaasd. Muren met boekenkasten gevuld met hun uitgaven Indische geschiedenis. Alles al in de ramsj. Mijn oudste dochter heeft ook een tijdje bij hun in de redactieraad gezeten. Er wordt nauwelijks wat aan verdiend, maar ze hebben er lol in. Na de rechtszaken over de back pay bleef het toch in de Indische samenleving ook doodstil? In het begin van het Gebaar heb ik een voorstel ingediend voor digitalisering van verpieterde registers van begraafplaatsen, ook buiten Indonesië. Niet eens zoveel geld, alleen maar voor hardware, software en begeleiding en afronding. Het eigenlijke werk te doen door Nederlandse en Indonesische studenten geschiedenis, heel goedkoop. Er was geen interesse. In die tijd werd ook TANAP opgericht, zag er veelbelovend uit. Is uitgekleed tot wat Indonesische studenten die oude handschriften konden leren lesen. Ik weet niet hoe of het er nu mee staat. Heel interessant was de digitalisering van de monsterrollen van de VOC. Werd o.a. gedaan in sociale werkplaatsen waarvan er eentje tegenover ons vroegere huis was. Wie weet wat daar van terecht is gekomen? Die sociale werkplaatsen worden nu wegbezuinigd, het bedrijfsleven moet dat overnemen. Nou, die zitten niet te wachten op digitalisering van VOC-archieven. Ik ben al blij met de archieven in het NA. En de wanden met ‘Indische’ boekenkasten in de KB. Een grote schat, een kostelijk bezit! Wat doet de Indische gemeenschap daarmee? Eerlijk gezegd, ik heb ze al die tijd niet gezien.

      • Jan A. Somers schreef:
        11 juni 2015 om 12:05

        Sorry voor typefouten, mijn vingers beginnen een eigen karakter te krijgen.

      • Boeroeng schreef:
        11 juni 2015 om 12:09

        Jan.
        Je vingers op de vingers tikken , toch ?
        Ik doe wel eens een tekst tikken in kladblok of word.
        Rustig overlezen, fouten eruit halen en dan pas plakken op het internet.
        Als ik fouten maak in een I4E-reactie dan kan ik het verbeteren (snel-snel.. stiekem)

      • Ron Geenen schreef:
        11 juni 2015 om 17:43

        “Ik doe wel eens een tekst tikken in kladblok of word.”

        Dat is een methode. Ik maak gebruik van MS Outlook waarbij ik 2 talen, het Amerikaans-Engels en Nederlands kan invoegen als een soort woordenboek. Bij een fout geschreven woord komt er een rode streep onder. Right click op het woord geeft mij keuze het te veranderen.

        En voor U informatie. Ik kreeg gisteren een email van Microsoft, dat ik op 29 juli gratis en automatisch een update krijgt van Windows 10. Ben benieuwd!

      • Boeroeng schreef:
        11 juni 2015 om 18:42

        Dat berichtje voor win 10 heb ik ook gehad . Alle legale win 7 en win 8 gebruikers krijgen bericht en kunnen na 29 juli win 10 downloaden of afwachten totdat het binnenkomt.

      • Ron Geenen schreef:
        11 juni 2015 om 18:47

        “Dat berichtje voor win 10 heb ik ook gehad . Alle legale win 7 en win 8 gebruikers krijgen bericht en kunnen na 29 juli win 10 downloaden of afwachten totdat het binnenkomt.”

        Is dat niet fantastisch! Ik denk dat het nu tijd is ook het nieuwe Office 2013 te kopen.

      • Ron Geenen schreef:
        11 juni 2015 om 17:34

        “Moet dat dan? Ik had wel voor mij belangrijkere zaken aan mijn hoofd. ”

        U was er toch van op de hoogte. Een beetje positieve aktie kan toch geen kwaad. De mens is toch veel belangrijker dan al dat politieke gedoe over de VOC. Opkomen en helpen is toch veel belangrijker!

      • Surya Atmadja schreef:
        11 juni 2015 om 18:25

        In die tijd werd ook TANAP opgericht, zag er veelbelovend uit.
        ==========================================================
        2013
        De Indonesische regering / ANRI (Arsip Negara) werkt samen met Universiteit van Amsterdam voor de Master(S2) en Ph.d (S3) vervolg opleidingen , en de KITLV
        Universitas Gajah Mada Yogyakarta zal de bachelor opleidingen S1-S2-S3 verzorgen.
        Of het door gaat ?

        http://www.sejarah-nusantara.anri.go.id/introduction/

  8. Ron Geenen schreef:
    9 juni 2015 om 22:39

    What about al die oude Indo’s en hun nazaten, vooral zij die in erbarmelijke omstandigheden liggen te verpieteren? Als er toch geld wordt uitgegeven————–!

    Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *