In de zevende aflevering van dit seizoen krijgt expert Frank Welkenhuysen in de Hermitage in Amsterdam tot zijn grote vreugde een schilderij van Raden Saleh te taxeren. De naam van deze Indonesische schilder stond al langer op de wensenlijst van Welkenhuysen om ooit bij Tussen Kunst en Kitsch te ontdekken.
Dit schilderij is een portret van een meisje, gemaakt in 1855. AVROTROS.
De uitzending is woensdag 13 mei om 20.30 uur op NPO 1
Herhaling
...................
Indisch4ever 
In 1981 besloot de regering van Indonesië – waarschijnlijk gemotiveerd door hoge morele principes – dat alle vormen van gokken, inclusief de hanengevechten, vanaf dat moment verboden zouden zijn. Het resultaat van deze beslissing was ongeveer hetzelfde als in andere delen van de wereld waar relatief onschuldig maar immoreel volksvermaak verboden werd.
( http://www.dickenels.nl/Verhalen/diep-geworteld-in-de-balinese-cultuur-het-hanengevecht.html).
==================
Ha ha ha ha .
Een toeristenverhaal .
In het echt is het anders.
Soms moeten de vechthanen tot de dood vechten, met speciaal geplaatste “messen”.
https://www.youtube.com/watch?v=LTQHDRy0JZ8
Geef mij maar een Ayam Negri, zoals die 2 ayams van Pak P.
Terwijl een Ayam kampung vaak klein en magertjes zijn, lijkt op krielkip of duiven.
Heb ooit een Nasi Campur Bali gegeten a.d strand van Zuid Bali , met Ayam Kampung.
Aduh, zo klein , hap slok weg.
Elke pasar pon dicht bij het dorpje dat ik zo goed ken, worden hanengevechten gehouden, niet in het geniep: altijd op dezelfde plek daar aan de kant van de rivier. Het is een mánnen aangelegenheid, geen enkele vrouw voelt zich geroepen om zich tussen de groep mannen te begeven die rondom de plek staan en zitten waar de hanen elkaar te lijf gaan. Er wordt behoorlijk gegokt. In het dorp ken ik iemand die zijn huis en zijn land is kwijt geraakt bij het gokken. Hij is nu al lange tijd weg, aan het werk in Kalimantan zo wordt gezegd, maar ik zou er niet van opkijken als hij op de vlucht was voor schuldeisers.
Een buurman bezit enkele vechthanen. Ik zag hem vaak bezig met zijn beesten, voor het huis tijdens mijn ochtendwandeling. Ze krijgen apart eten, worden geliefkoosd. Hij hield meer van zijn hanen dan van zijn vrouw, zo vertelt men lachend in het dorp. Dat is wat gemeen, want zijn vrouw is al enige jaren overleden. De hanen worden grootgebracht en verkocht. Een goede haan kan geld opleveren, maar ik zou niet weten hoeveel.
Terzijde: Zowel het woord Jago als de term Ayam Kampung kunnen iets anders betekenen dan Haan en Kip….
Mas Rob.
Zo ook ”djangkrik batoe bara” bijv..uit de mijnstreek
siBo
Goh, dat wist ik niet
Dat heb ik nooit geweten Gelukkig dat Indisch4ever hier
open voor staat ,dan hoor je weleens wat
siBo
Wij jongetjes deden ook aan Adoe Djangkrik. Wie de djangkriks niet zelf kon vangen kocht ze op de pasar, “verpakt” in bamboekokertjes, aan 2 kanten dichtgestopt met serat kelapa.
Waar vandaan en door wie zou dát wrede en slechte gebruik zijn geïmporteerd? Misschien door die rot Portugezen.
Pak Pierre
Pak Bo.
Adu ayam kom je overal tegen in de Gordel van Smaragd.
Niet alleen op Java (West Java) , Midden en Oost Java ,mee gekomen met de migratie en oversteek na de ondergang van Madjapahit daarna naar Bali geexporteerd.
West Sumatra (Koninkrijk Pagaruyung) importeerde het waarschijnlijk ook uit Madjapahit.
In Borneo zou het ook meegekomen zijn uit China ( de Kongsi’s ).
De toeristen betalen te veel, ja en uiteraard bij Sarinah.
Op sommige plekken is de prijs gewoon in Dollar of in Yen…
Ik ben naar de Pasar Seni in Sukawati geweest.
Rechtstreeks bij de makers kopen, niet bij tussenhandelaren…..boleh tawar? boleh!
Pak Boeroeng
Een groot gedeellte van onze familie woonde toen op Java
Tegal en Magelang eo. en daar liepen mijn ooms/neven
ook met een Ajam djago onder de arm.
siBo
Pak Pierre mailt:
Pak Pierre in Semarang, 12 jaar, met zijn vechthanen – waarmee hij niet vocht – Castor en Pollux“
geweldige foto met die ajam djago
Pak Pierre,
Ayam den lapeh Als oud versleuteraar kan je het wel volgen.
https://www.youtube.com/watch?v=rJtLFJcC_8M
siBo
Sarina is heel nuttig om je te oriënteren en maximumprijzen te weten. (die je natuurlijk nooit moet betalen).
als het zwaar aanvoelt in elk geval hard hout……
En begin 50-er jaren…..geen twijfel mogelijk dat het kwaliteit is…
als het zwaar aanvoelt in elk geval hard hout……
=====================================================
Een kleine 3-D paneel ( met diverse voorstellingen) kost al tientallen euro in Sarinah .
De toeristen betalen veel te veel.
Heb een paneel van iets meer dan 60×120 cm op marktplaats gekocht.
Is niet te tillen , zo zwaar is het, moet een steekwagen gebruiken tijdens het vervoeren.
Sommige beeldjes zijn zo licht alsof ze van kurk worden gemaakt.
Wat ik mooi vind is de grote 3D antieke muurpanelen, Javaanse gebyok .
Indonesische Art deco beeldjes zijn populair .
Tegenwoordig maakt men dat soort houten (o.a coromandel hout) niet meer .
Echte hout begin op te raken op Java(Jepara) en Bali
30 cm hoog, 1,5 kg ofzo ?
Je kunt er iemand mee doodslaan.
Bordspelletje: de moordenaar is de webmaster op de veranda met het beeldje
Pak Boeroeng,
Prijzen-echt hout etc. Maar het beeldje Man met (Vecht)haan
heeft heel veel met de Balinese (?) cultuur te maken.
Een diep geworteld cultuur,het Hanengevecht.
In het oude Indië liepen veel Indo jongeren oa. ik ,met zo’n
vechthaan onder de arm. ( Let wel meer dan 80 jaren terug)
De Indonesische regering besloot in 1981 alle vormen van
gokken, ook van hanengevechten te verbieden.
tsja,zie ’t onderstaande
http://www.dickenels.nl/Verhalen/diep-geworteld-in-de-balinese-cultuur-het-hanengevecht.html
siBo
Bo,
Je hebt het over west-sumatra dus.
10 euro op de rommelmarkt?
Misschien 200 euro bij een verzamelaar ?
=====================================================================
Hangt af de stijl(tijd/periode- jaren 20-30), kwaliteit van het beeld , soort hout.
Je hebt soms juweeltjes van houtbeelden uit Bali in Nederland ( o.a Marktplaats )
Tegenwoordig kost het al tientallen euro om een “prutbeeld” in Sarinah Djakarta ( voor de oudjes onders ons) , Blok M Galerie , of Alun Alun Indonesia bij Seibu ( Grand Indonesia).
“Betere” stukken kosten honderden euro of meer.
Deze is van tophout….djati waarschijnlijk……erg zuinig op zijn.
Laatste keer dat ik daar beeldjes kocht, werden ze gemaakt van fruitbomenhout…..en donker gemaakt met petroleum en schoensmeer……..
Ik dacht ook.. djati, maar zeker weet ik het niet.
Hij geeft niet af bij schoonmaak.
In ieder geval begin 50er jaren gemaakt.
Wat een prachtig schilderij, eerlijk gezegd heb ik er lang naar gekeken en me afgevraagd of de oorbel een inspiratie was van het schilderij van Johannes Vermeer, “Meisje met de parel”.
Tracy Chevalier schreef een paperback over Vermeer’s schilderij, “Girl with a Pearl Earring”, waar later een film over werd gemaakt met Colin Firth en Scarlett Johansson.
Het lijkt me dat de linkerkant van dit Indisch meisje’s gezicht jonger is dan haar rechterkant.
Cover de helft van haar gezicht en misschien zien jullie het ook.
Uitzending gezien. De taxatie van dit schilderij van de ‘Indonesische Rembrandt’ was 50.000 euro. De eigenaar van het schilderij tevens nazaat van de geportretteerde kraamde wat onzin uit en zat verder dom te lachen.
“Kunst en Kitsch ” Ik zie eerder Euro/Dollartekens in al die ogen. Kunst is niet belangrijk, wat brengt het op. Jammer, want kunstenaars in Indië/Indonesië hebben veel moois voortgebracht.
Ik vind het logisch dat mensen de marktwaarde willen weten van hun item.
Ik wil dat ook weten .
Veel spullen die ze meebrengen zijn erfstukken en veel mensen vinden het belangrijker het in de familie te houden, dan het te verkopen.
Of men houdt het als reserve voor hopeloze tijden.
Dit beeld is van mij. Een erfstuk. Marktwaarde ? 10 euro op de rommelmarkt?
Misschien 200 euro bij een verzamelaar ?
Het zal wel…. ik verkoop het toch niet. Ik ben er mee opgegroeid.
Wie was dit meisje ?
Hoe is het met haar gegaan ?
“Het afgebeelde Indische meisje is een voormoeder van de huidige eigenaar.”
http://web.avrotros.nl/tussenkunstenkitsch/uitzendingen/nieuwe_aflevering.aspx
De man zei dat het zijn overgrootmoeder was. Maar als ik zijn leeftijd inschat (45?) en haar geboortejaar stel op 1846, dan is zij eerder zijn overovergrootmoeder. Het schilderij was gemaakt in 1855.
Schrijf een prijsvraag uit: Wie was het Indische meisje met de parel op het schilderij van Raden Saleh?
Ik doe een gokkie: Zal wel weer een Dezentjé zijn.
Pak Pierre
Kijk maar uit, Pak Pierre… anders krijg je een kwaaie Dezentjé uit Amerika achter je aan.
Sorry, Mas Rob, ik lees dit nu pas.
Toch nog maar even een repliekje schrijven dan. Want u had op mijn stukje onder het thema “Twijfelindo” ook nog een reactie geschreven, maar daarop heb ik helaas niet meer in kunnen gaan. Boeroeng had het topic van de ene seconde op de andere getoetoept. Zijn manier van crisisbeheersing.
Terug naar Mr. D. Misschien loopt het zo’n vaart niet met Jan-Kepala-Matjan-Kiepat-Kiepiet-Boentoet-Ajam D. uit Canada. Op de Lagere School in Semarang was hij al een vechtersbaasje, maar met mij heeft hij het om de een of andere reden nooit aan de stok gehad. Wel met mijn boezemvriendje, (wijlen) Ferry Albinus (Perrèk Djendol).
Als Jan D. dan toch amok zou maken over het misbruik van zijn naam (ik moet plotseling denken aan de slogan van de “Bond Tegen Het Vloeken”, jaren geleden in iedere (Haagse) bus of tram te lezen: “Spreek vrijmoedig over God, maar misbruik nooit Zijn naam), dan is er altijd nog Boeroeng die in zijn wijsheid de vrede zal gaan bewaren met het wapen der censuur of het toetoepen van het hele topic. His privilege.
Overigens weet ik niet welke naam meer voorkwam in het oude NOI, De la Croix of Dezentjé. Goed, de De la Croix’ konden (en kunnen) niet bogen op Javaans-adellijke afstamming, maar ze waren toch talrijk in de archipel. Een konijnenfamilie werd dat genoemd. Ik kon mij in mijn jongere jaren niet voorstellen ergens op een Indische koempoelan, of een oud baasje stond op om mij te vertellen dat hij een De la Croix had gekend in Pameungpeuk of Loeboeksikaping en te vragen of die familie van mij was.
De naam De la Croix is ook gebruikt (ik zou niet van “misbruikt” willen spreken) in een van de boeken van niemand minder dan uw geliefde PAT, alsmede in een soort voorlichtings(strip)verhaaltje van PELITA over het leven van (Indo) Europeanen in de kolonie, waar ene De la Croix de hoofdrol speelt als brave (stereotype) kampong-Indo (ik kan er niets anders van maken). Voorwaar geen vleiende kwalificatie in koloniale dagen. Van het laatste heb ik niet wakker gelegen en lig ik nog steeds niet wakker, maar ik zou toch wel willen weten hoe de makers op De la Croix (of all names) zijn gekomen. Wellicht omdat de familie talrijker was dan de Dezentjé’s. Alsdan zou ik concluderen: Q.E.D.
Pak Pierre
Pak Pierre,
Dat verhaal van die Kampong-Indo met naam De la Croix, waar vind ik dat?
Nooit van gehoord.
Overigens….in Noordholland waren/zijn we altijd de enige De la Croix geweest…..zo snel kunnen dingen drastisch veranderen…. 🙂
Nou … ’t is al weer een paar jaar geleden en ik ben niet zo handig in het vinden van sites. Maar het moet toch wel op die van Pelita zijn te vinden. Ik herinner mij tekeningen met heel veel geel. Misschien weten andere lezertjes raad?
Ik heb 3 jaar in de Wijde Wormer (Zaanstreek) gewoond en daarna 16 jaar in Hoogkarspel, tussen Hoorn en Enkhuizen en tussen de bloemkool- en bollenboeren. Het hoge Noorden van Noord Holland dus. West Friesland. Op enig moment woonden er zelfs 2 De la Croix’, toen mijn jongste broer Max er een baan aanvaardde als schoolmeester.
Pak Pierre
Ach ja…..dat stukje Noordholland stond natuurlijk niet ons telefoonboek….
Ik zal het zoeken op de Pelita website…..dank.
Sjors: http://www.virtueelindie.nl/index.php?pagina=fam
Zie familie Nicolaas de la X!
Pak Pierre
Yep gevonden….
Ach Zwitserse tak deze….Delacroix….net als de moeder van James Bond…
Ja, daarom Indo melarat.
Pak Pierre
@ Pak Pierre..
Weer met genoegen het repliekje gelezen.