Indischiana Jones 3


INDISCHIANA JONES
Een verhaal over een avontuurlijke KNIL expeditie op Borneo in 1948.

Na de publicatie van deel 1 waarin de AANLEIDING en het SPEURWERK en deel 2 met de EXPEDITIE, zijn nieuwe details aan het licht gekomen mede dankzij inbreng van de lezers Surya Atmadja, Boeroeng, Bokeller, Pierre de la Croix, P. Lemon, Masrob, Arthur Olive en Jan A. Somers. Daarvoor mijn hartelijke dank! Interessant en leuk materiaal voor een derde deel.

Deel 3
OVER en UIT

“Over en Uit” wordt vaak foutief gebruikt in radiocommunicatie. Je draagt een gesprek “over” of je sluit het af met “uit”. Niet beide tegelijk. Voor dit verhaal is het echter een toepasselijke titel.

Expeditieteam
Deel 2 besloot met de namen van de KNIL topografen van de expeditie. Die namen waren afkomstig van de achterzijde van de foto’s. Soms met voorletters, soms alleen een naam. Aanvullend speurwerk o.a. in Japanse interneringskaarten en aanvullende gegevens van Boeroeng leverden een verbeterde lijst op.

  • Aboe, waarschijnlijk Aboe Minoeminardi, geb. 1912, militair van garnizoen West-Borneo.
  • Dachlan
  • R. Elmensdorp.
  • J.F. Geuther, Johan Frederich, 1922-2004, Kpl Top. Dienst Bandoeng, 10-3-1948 tot 4-8-1950.
  • Gotlieb, waarschijnlijk Herman Adalbert, geb. 1906 in Soengai Gerong.
  • Noordermeer
  • R. Paulus, René.
  • A. Roumimper.
  • F.H. Thieme, Frans Hugo, geb. 1905, Lt Top. Dienst Bandoeng.
  • Weise, waarschijnlijk Ernst Adalbert Theodore, geb. 1909, militair van garnizoen West-Borneo.

Twee KNIL militairen die genoemd werden in Pontianak en Bandoeng maar niet op de expeditiefoto’s staan zijn de officieren D. Lans en A.O. Clements. Waarschijnlijk waren zij werkzaam op het KNIL hoofdkwartier in Pontianak.

Indiana Jones’ hoed, pistool en ….
We kennen allemaal de karakteristieke uitrusting van Indiana Jones: zijn hoed, zijn pistool en zijn … lasso-zweep. Op de expeditiefoto’s zagen we al de KNIL hoed en de pistoolholster en geloof me of niet, onze Indischiana Jonessen hadden ook een lasso-zweep! In het midden van de visvangstfoto van Soengai Pendjelajan (zie deel 2) staat op de achtergrond een persoon die de lasso-zweep boven zijn hoofd zwaait.

indiana3_1(uitsnede foto visvangst Soengai Pendjelajan, 1948)

Vissen vangen zonder hengel
Op de foto van de visvangst is geen hengel of schepnet te zien. De vraag rijst hoe ze de vaak grote vissen gevangen hebben. Plotseling schoot me te binnen wat mijn vader ooit vertelde over vissen vangen: “Dat deden we met dynamiet. Aansteken en in het water gooien. Door de drukgolf van de ontploffing gaan de vissen dood en kun je ze gewoon met de hand uit het water halen.

Het expeditieteam had waarschijnlijk springstof bij zich om rotsblokken uit de weg te ruimen dus konden ze daar ook mee gaan vissen….

Theodoliet en Embleem
Dat de theodoliet erg belangrijk was voor het werk van de topografen was duidelijk te zien op de foto’s. Het was ook het enige landmeetinstrument op de foto’s. Blijkbaar zo belangrijk en onderscheidend dat de theodoliet zelfs in het embleem van de Topografische Dienst was verwerkt en in de schouderpassanten van de overhemden. Het embleem heeft de kleuren groen voor het Indische landschap en oranje voor het KNIL.
noot: De Indonesische Topografische Dienst heeft eveneens de theodoliet als symbool

indiana3_2Theodoliet logo op embleem en schouderpassant

KNIL hoed
De foto van militair Lahua met zijn Indiana Jones hoed was de aandachtstrekker voor het Indischiana Jones verhaal. Dat lijkt aardig gelukt te zijn gezien de vele reacties. Wat ik echter geen moment voorvoeld heb was dat de KNIL hoed veel reacties zou opleveren. Geweldig! Daarom hier een samenvatting van de reacties op de KNIL hoed.
De hoed is gemaakt van dunne reepjes gevlochten bamboe en wordt daarom ook KNIL bamboehoed genoemd. In de kleuren bruin en groen. De brede rand biedt bescherming tegen regen en felle zon.
Er zitten twee drukknopen op waarmee de zijflappen omhoog vastgezet kunnen worden en waaraan een leren kokarde meestal rood-wit-blauw, bevestigd kan worden. Men zegt dat de drukknopen pas zijn toegevoegd toen het KNIL trucks kocht waar drie soldaten naast elkaar konden zitten! Waar of niet waar, het is in elk geval leuk om te geloven.

bamboehoedbron: http://www.indisch4ever.nu

Vergelijkbare hoeden die genoemd werden waren de:
Australische hoed (slouch hat) bekend van de Crocodile Dundee films, niet van bamboe maar van vilt en iets lager dan de KNIL hoed.
Boerenhoed van de Zuid-Afrikaanse boerencommando’s.
Bonihoed van Zuid-Celebes. Deze hoed lijkt op een bolhoed.
Congohoed gebruikt rond 1960 in Nieuw Guinea, lijkt op de Australische hoed.

Waarom West-Borneo?
Sommige lezers vroegen zich af waarom het grote karteringsproject uitgerekend van start ging in West-Borneo. Er zijn genoeg redenen te bedenken. Economisch waren daar grote belangen vanwege olie, goud, delfstoffen en hardhout. Politiek speelde er veel in de na-oorlogse tijd, met name het afbakenen van territoriale gebieden en Borneo is vanwege de ligging in de regio, de havenplaatsen en de heuveltoppen ook militair strategisch belangrijk. Een van de geopperde redenen was het belang voor Sultan Hamid II van Pontianak. Hij was Generaal Majoor van het KNIL en Adjudant in Buitengewone Dienst van HM Koningin der Nederlanden. Het in kaart brengen van West-Borneo kwam hem natuurlijk goed uit. Maar de keuze voor West-Borneo kan ook gewoon pragmatisch zijn geweest: niet te ver weg, nog veel in kaart te brengen, genoeg geldelijke en materiële steun van de Amerikanen.
Het vinden van de ware redenen voor de keuze van West-Borneo lijkt me een prachtige klus voor historici.

Topografische Dienst Over-en-Uit.
Na de Tweede Wereldoorlog was de Topografische Dienst gevestigd in Delft, vervolgens in Emmen (1985) en daarna in Zwolle (2010) als onderdeel van het Kadaster. Van militaire eenheid naar civiele instantie. De naam Topografische Dienst werd veranderd in Geo-informatie. Een bloedeloze naam voor de restanten van de eens befaamde Topografische Dienst. Het lijkt er zelfs op dat het Kadaster de Topografische Dienst uit de geschiedenis wil poetsen.

indiana3_3(uitsnede foto beëdigingsceremonie, Bandoeng 1950)

Citaat Prof. Ferjan Ormeling in Geo-Info 2011-6:
Bij al onze zorg om het cultureel erfgoed is het wellicht ook goed als we deze roemruchte dienst die, volgens dezelfde website, nu is opgegaan in de afdeling geo-informatie van het Kadaster, wat meer in ere houden. Maar daarnaast is het zaak dat we ook de gevestigde terminologie waarop onze beroepen zijn gebaseerd (en die bijvoorbeeld vastgelegd is in het Kartografisch Woordenboek dat de Nederlandse Vereniging voor Kartografie in 1990 heeft uitgegeven) handhaven, en in elk geval kadastrale en topografische kaarten van elkaar blijven onderscheiden.

Met dit citaat sluit ik de Indischiana Jones verhalenserie af.
Ik zie het Kadaster geen expedities doen en al helemaal niet met hoed, pistool en zweep!
Veel dank voor jullie interesse en reacties.
Ferry Geuther 3 mei 2015

Bronnen:
• Artikel “Kadastrale of topografische kaart?”: Ferjan Ormeling in Geo-Info 2011-6.
• Embleem en schouderpassant KNIL Topografische Dienst: http://www.hetdepot.com.
• Foto’s lasso-zweep en geodetisch instituut: collectie F.G. Geuther.
• Interneringskaarten: http://www.gahetna.nl.
• Lezersreacties op deel 1.
• Sultan Hamid II: en.wikipedia.org; mbasic.facebook.com/notes/sultan-hamid-ii.

Noot van de auteur:
Dit verhaal is geschreven zonder commerciële doelstelling. Ik heb geprobeerd een zo goed mogelijke reconstructie te maken maar kan niet instaan voor de volledigheid en correctheid van het verhaal. Mocht u over aanvullende informatie beschikken dan hoor ik dat graag.

Auteur: F.G. Geuther
© mei 2015
Schriftelijke toestemming van de auteur is vereist indien u gebruik wilt maken van (delen van) deze publicatie voor verdere openbaarmaking.
Voor gebruik van de afbeeldingen van embleem en schouderpassant: http://www.hetdepot.com

Dit bericht werd geplaatst in Gast Pikirans. Bookmark de permalink .

40 reacties op Indischiana Jones 3

  1. Bo Keller zegt:


    Ook een methode om zonder hengel te vissen
    Buiten dat in Indonesie al honderden jaren zonder hengel wordt gevist
    siBo

  2. Pierre de la Croix zegt:

    Ferry schrijft: “Over en Uit” wordt vaak foutief gebruikt in radiocommunicatie. Je draagt een gesprek “over” of je sluit het af met “uit”. Niet beide tegelijk. Voor dit verhaal is het echter een toepasselijke titel”.

    Tja ….. dat zet een oud professionele verbindelaar ter zee en te land wel even aan het denken. Heb ik het al die tijd met mijn stomme kop fout gedaan? Zowel op de opleiding voor Radio Officieren ter Koopvaardij (marconisten) als bij de Koninklijke Landmacht stond het in de onwrikbare procedures radiotelefonie vastgelegd: Einde berichtenwisseling = “Over en uit” of desnoods, speelser, “Over en sluiten maar”.

    Van wie hebben “we” dat geleerd? Ik denk van de Britten. Onderstaand stukje uit een artikel van majoor b.d. Peter Yska, Museum Verbindingsdienst, getiteld “Veldmaarschalk Rommel en zijn invloed op de verbindingen in de KL (Koninklijke Landmacht) na WO II” leert ons daarover het navolgende:

    Quote

    RADIOVERBINDINGEN BIJ DE KL IN EN NA WO II

    Kort voor en vooral in WO II begint de radio haar opmars op grote schaal bij de diverse
    legers. Naast de telegrafie wordt de radiotelefonie steeds belangrijker. Veel Nederlandse militairen krijgen in de oorlog, tijdens hun opleiding in Engeland, met die radiotelefonie te maken.
    Nog grotere aantallen krijgen na de oorlog onderricht in radiotelefonieprocedures, radioveiligheidsregels en andere verbindingsprocedures ter voorbereiding op hun uitzending naar
    Nederlands-Indië. De Engelsen zijn daarbij hun, door ervaring wijs geworden, leermeesters.
    Zij hebben in de beginjaren van WOII in de Noord-Afrikaanse woestijn door ondervinding veel geleerd over de grote invloed die onveilig radiogebruik kan hebben op operaties. De opgedane ervaringen hebben zij vanaf 1943 vastgelegd in hun procedurele voorschriften. Rommels personeel, belast met comint-activiteiten (“Comint” = Communications Intelligence – PP) , heeft aan die herschrijving van de voorschriften indirect een belangrijke bijdrage geleverd.

    Unquote

    Verklaring waarom de Britten ons het ogenschijnlijk dubbelzinnige “Over en uit” leerden? Ik speculeer. Misschien omdat uitingen van beleefdheid altijd hoog in hun vaandel hebben gestaan. Als dus de ene partij de verbinding als geëindigd beschouwt, dan is het natuurlijk niet netjes om botweg (“bluntly”) “UIT” te zeggen. Dan zeg je beleefd eerst “over”, om de ontvanger de gelegenheid te geven, toch nog wat terug te zeggen …….

    In de telegrafie op zee (heel vroeger, van nog vóór de “Titanic” tot ongeveer 1994) werd de verbinding beëindigd met het teken .-.-. (de-daa-de-daa-det). De ontvanger seinde dan nog even twee puntjes, de-det, terug. Als groet en bevestiging dat hij ook niets meer te zeggen had. Ik hoorde van een dienstvriendje en nog steeds verwoed zendamateur telefonie én telegrafie) dat dit vandaag de dag onder amateurs wereldwijd nog steeds de gewoonte is.

    OVER (je mag nog even wat zeggen als het moet) en UIT (dat is mijn bedoeling).

    Dat lijkt mij ook Ferry’s interpretatie. Een iegelijk mag nog reageren op Indischiana Jones 3, maar hij is er over uitgepraat (natuurlijk tenzij er nog iets interessants over de bamboehoed en die kolonelsvrouw opduikt).

    Pak Pierre

    .-.-.

    • Ferry zegt:

      Hallo Pierre,
      Dank voor je uitgebreide reactie op het gebruik van “over-en-uit”. Ik neem onmiddellijk van je aan dat de koopvaardij en de KL wel conform hun regels “over en uit” toepassen, mijn grijze celletjes zijn echter anders geïndoctrineerd. De toenmalige KLu Sergeant-Majoor Instructeur radiotelefonie leerde zijn cursisten om “over” óf “uit” te gebruiken, niet allebei want “uit” is vergelijkbaar met een telefoonhoorn (die hadden we toen nog…) opleggen. “Over” is daarmee een zinloze uitdrukking voor het andere station. En je weet: een SMI heeft altijd gelijk, ook als hij het niet heeft.
      Zolang beide partijen begrijpen wat er bedoeld wordt is er ook niets aan de hand.
      De titel Over-en-Uit doelde op: Eerst gaat de Topografische Dienst OVER van militair naar civiel en vervolgens wordt de dienst UIT de geschiedenis gepoetst.
      Met Over-en-Uit bedoel ik niet dat ik geen prijs stel op reacties, graag zelfs, hoe meer des te beter.
      Over!

      • Arthur Olive zegt:

        In het Amerikaanse leger werd ons uitdrukkelijk gezegd om niet Over and Out te zeggen als we onze Walkie Talkies gebruikten.
        Over and Out werd populair gemaakt door John Wayne.
        Ook werd ons gezegd om niet zoals John Wayne met onze geweren over de grond te kruipen, dat werd Hollywood style genoemd.

  3. Ferry Geuther zegt:

    In de namenlijst van het expedieteam staat genoemd: R. Paulus, René.
    Gisteren heb ik de juiste gegevens ontvangen:
    R. Paulus, Rainer Edwin Constantijn (1921 – 1972).

  4. Ferry Geuther zegt:

    Een lezer gaf aanvullende informatie over KNIL militair Ch. R. Elmensdorp. Zijn rang was Sergeant Topograaf en hij was actief in meerdere expeditieteams o.a. in december 1948 aan de zuidkust van Borneo.

    • Pierre de la Croix zegt:

      Sergeant Topograaf. Een KNIL functie die je nu misschien nog alleen in het museum van Bronbeek kunt aantreffen.

      Plotseling moet ik denken aan de functie van “Dardanel”. In mijn dikke Pan Dale van ruim 20 jaar geleden niet meer te vinden. KNIL opgeheven, KNIL-woord dood.

      Het Indisch Lexicon biedt gelukkig nog uitkomst. Citaat uit dit werk:

      Quote

      Dardanel, gevechtsoppasser, lijfwacht. KNIL-woord, dat oorspronkelijk de gevechtsoppasser van een marechaussee-officier in de periode van de Atjeh oorlogen aanduidde. Deze werd door de manschappen gekozen en was verantwoordelijk voor het leven van de officier. Men zegt dat het woord is ontleend aan de Turkse forten, die de Dardanellen bewaakten. Oorspronkelijk zou iedere officier namelijk 2 van dergelijke lijfwachten hebben gehad.

      Nog in 1933 sneuvelde een officier in Atjeh, doordat hij zich zonder dardanel van huis naar het kampement begaf.

      Unquote

      Pak Pierre

      • Ferry zegt:

        Interessant Pierre, de term Dardanel voor militair lijfwacht kende ik niet. Wel viel het me op dat op de foto’s van de Top. Dienst in Bandung sommige militairen wel een wapen droegen en anderen niet. De wapendragers zouden de beveiligers, de Dardanellen kunnen zijn geweest. Op geen enkele foto is mijn vader met een wapen te zien. Zijn rang tijdens de expeditie was “Soldaat Eerste Klas Topograaf”. Eind 1948 is hij bevorderd tot “Korporaal Topograaf”. Op een document staat zelfs “Europeesch Korporaal”.
        The devil is in the details …

        • Jan A. Somers zegt:

          Op de schepen van de opneming en bebakening van de GM, waar mijn vader het vak heeft geleerd, waren een of twee geweren aan boord tegen mogelijke krokodillen. Volgens mijn vader achter slot en grendel, niemand aan boord wist ermee om te gaan, veel te gevaarlijk.

        • Pierre de la Croix zegt:

          Ferry,

          Wijlen mijn goede vader, Landstorm Soldaat der 1ste klasse ofwel sepandri, had het eens over een “dardanel”. Ik weet niet meer in welk verband, maar ik vond het woord zo spannend dat ik het in mijn nog jonge en dus vrij lege geheugen heb opgeslagen, om zo’n 65 jaar later voor dit “topic” op te diepen.

          Uit de bijdrage van Pak Bo maak ik op, dat de functie van Dardanel ook nog in het na-oorlogse KNIL in zwang was. Boekan main wat die man allemaal heeft beleefd! Hij moet gauw een boek schrijven.

          Zo sprak mijn papa ook steevast over de “bobberlap” of “bobberlapper” als hij “hospik” of militair verpleger bedoelde. Ook de herkomst van deze typisch KNIL-se functienaam ontging mij toen. Maar “bobber” komt natuurlijk van “boeboer” ofwel “pap”, waarmee de zieke KNIL-militair werd opgekalefaterd.

          Dan was er nog de “chambrée”, de soldatenkamer in de KNIL tangsi. Waarom “chambrée” en niet “chambre”, Frans voor “kamer”? Ik gebruikte in familiekring eens het woord “chambrée” in het juiste KNIL verband, waarop een 3de generatie nichtje, doctoranda in de pieselogie, mij verbeterde: “Neen oom, dat moet zonder accent, gewoon “chambre” met stomme “e” aan het eind”.

          Tja ….. soms past mij een deemoedig zwijgen.

          Pak Pierre

        • eppeson marawasin zegt:

          Uw ‘chambrée’ doet mij weer herinneren aan ‘lit de camp’ (veldbed). In Nederland verbasterd tot ‘le-di-kant’.

          e.m.

        • Pierre de la Croix zegt:

          Refrein uit een soldatenliedje (KL én KNIL) uit de tijd van de Nederlandse excessen in Indonesia:

          O Madelein, O Madelein
          Jij met je blonde haren,
          O Madelein, je bent mijn openbaring
          En ik verga van liefde en van smart
          Ook een soldatenhart is niet van steen.
          O lieveling, o lekker ding,
          Wil jij de mijne zijn, wil jij voor eeuwig zijn
          De commandant van ’t ledikant.

          “Ledikant” dus weer terug naar het oorspronkelijke “lit de camp”. Ledikant te velde.

          Helemaal “off topic” natuurlijk, maar m.i. toch aardig om in het kader van de herkomst van “ledikant” het navolgende over Franse militaire invloed in een andere taal te memoreren:

          In het Rijnland rondom Keulen schijnen jonge ontluikende meisjes, wanneer ze uitgaan, nog steeds te worden gewaarschuwd door hun moeders, met de woorden “… und keine visetematente”, wat zo veel betekent als “… en pas op voor de jongens en de mannen”.

          Waar “visetematente” op z’n duits uitgesproken vandaan komt? Ergens in de 19de eeuw was het Rijnland bezet door de Fransen. De Franse soldaten die ook wel eens iets anders wilden dan op een houtje bijten, nodigden de lokale meisjes uit met de woorden “allez, visitez ma tente”.

          Zo werden ze letterlijk de tent ingelokt, alwaar als ze boften misschien een “lit de camp” beschikbaar.

          Pak Pierre

      • christian zegt:

        Ik zocht de betekenis van de funktie van een ‘dardanel’ vanwege het gebruik van dit woord in het boek van Alfred Birney, “De tolk van Java”. In het boek citeert Birney stukken van een manuscript van zijn vader, die als ‘Indische’ marinier aan de kant van de Nederlanders heeft gevochten tijdens de onafhankelijkheidsstrijd (de zgn. ‘politionele akties’) in 1947-1948. “De kolonel (Roelofs) had een dardanel* nodig…. In de toelichting voegt Birney toe “lijfwacht van hoge officier met doodsverachting in uiterste plichtsbetrachting”.

        • bokeller zegt:

          De Dardanel van Kapitein Poppe ,weerde
          midden in onze groepsopstelling een lans
          aanval af op de toean kapitein gericht.
          Zo zie je dat de dardanel constant op de veiligheid
          van zijn Baas diende te letten.
          De benaming en gebaar als ”Klapoor”en
          ”Grendel inspectie” enCowboy zaal,ook
          ”Bakoe trek” dan heb je ”Gekleed ervoor en
          naakt er onder”
          Het mooiste waren wel de ”Slompret ” signalen
          om het onder de knie te hebben.
          siBo

        • Ron Geenen zegt:

          @dardanel——-…. In de toelichting voegt Birney toe “lijfwacht van hoge officier met doodsverachting in uiterste plichtsbetrachting@

          Daarom was P Westerling ook een paar maanden lijfwacht van en Prins Bernard en van Lord Mountbatten geweest.

        • Pierre de la Croix zegt:

          Geenen: “Daarom was P Westerling ook een paar maanden lijfwacht van en Prins Bernard en van Lord Mountbatten geweest”.

          Dat stukje geschiedenis van Raymond P.P. Westerling ken ik niet. In welke periode speelde het zich af en waarom viel de keuze op hem – met name Mountbatten zal toch wel de voorkeur hebben gegeven aan een Schot of Ghurka?

          In ieder geval zal hij als dardanel van de heren niet op een matje voor hun deur hebben hoeven te slapen en hun schoenen en webbing hebben hoeven te poetsen.

          Pak Pierre

        • Ron Geenen zegt:

          @Dat stukje geschiedenis van Raymond P.P. Westerling ken ik niet.@

          Hier in het kort Paul Raymond Westerling zijn opleiding in Schotland, Engeland en India.
          https://myindoworld.com/westerling-deel-1/

        • Jan A. Somers zegt:

          “als ‘Indische’ marinier aan de kant van de Nederlanders ” Een Indische marinier is toch een gewone Nederlandse marinier? In dienst van de KM? Ik heb uit die zin alleen begrepen dat hij op dat moment niet was gedeserteerd. Dat boek van Alfred Birney heb ik nog niet gelezen, een beetje dik. Maar bij het doorbladeren vielen mij steeds fouten op in bijvoorbeeld de datering op de tijdlijn van gebeurtenissen en benamingen van organen. Slordig!

        • Pierre de la Croix zegt:

          Ach meneer Somers, ik heb het boek niet gelezen en zal het waarschijnlijk ook niet lezen (slecht voor mijn sporthart). Aangezien u niet zo maar iets opschrijft moet ik er n.a.v. uw hartenkreten toch constateren dat zelfs een Alfred Birney niet weet hoe precies de vork daar in Indië in de steel zat. Lijdend aan de bekende kwaal dus, waar gans Nederland t.a.v. “Indië” aan lijkt te lijden. Ik weet niet of de schrijver zijn manuscript nog ter beoordeling heeft aangeboden aan deskundigen op de gebieden die hij aanroert. Zo neen, dan is dat wel een misser. Maar, zoals gezegd, het gros van lezend Nederland zal de anomalieën niet zijn opgevallen. Volgens mijn krantje staat het boek al wekenlang nomor satoe op de lijst van meest verkochte boeken. Die grote belangstelling voor het stukje Indische geschiedenis dat B. beschrijft moet ons Indische hart dan toch met voldoening vervullen. En een nuchtere discussie over wat historisch juist en onjuist is, is nooit weg.

          Pak Pierre

        • PLemon zegt:

          @Hr J.S.”steeds fouten op in bijvoorbeeld de datering op de tijdlijn van gebeurtenissen en benamingen van organen. Slordig!”

          Tijdje geleden het boek( bibliotheekexemplaar)doorgeworsteld’ en juist meer getroffen door de sfeerbeschrijving vd ontstellende wreedheid en ontsporing vd mensheid in die periode. Zouden de ‘fouten’ aan de door de auteur geraadpleegde literatuur(bibliografie) kunnen liggen? Het boek is immers een product van jaren arbeid. Bovendien is de opzet non-fictie gebaseerd op z’n pa’s memoires/dagboeken.

        • Pierre de la Croix zegt:

          Ach ja … ik heb begrepen dat het boek als roman is geschreven. Alhoewel gebaseerd op feiten, mag het daarvan dus afwijken en waar het de schrijver zo uitkomt in de fictie duiken.

          Wie écht is geïnteresseerd in wat daarginds werkelijk is gebeurd kan n.a.v. het boek altijd nog op feitenjacht. Daarvan ligt nogal wat op de plank.

          Pak Pierre

        • Pierre de la Croix zegt:

          Ron Geenen zegt 12 juli 2017 om 18:19 -> -> -> Dank heer Geenen voor de verwijzing naar het Indo World artikel.

          Tja …. het krijgsbedrijf was R.P.P. kennelijk op het lijf geschreven. Met vlag en wimpel geslaagd voor de zwaarste militaire opleiding die er toen in de westerse wereld bestond. Bestemd om zijn skills toe te passen op de nog niet verslagen Japanners.

          What if ……. stel dat hij al zijn kennis en kunde die hij bij de zuiveringen in Zuid Celebes in de praktijk had gebracht nu eens had mogen loslaten op de Japanners ……. hij zou tien-tegen-een niet als “oorlogsmisdadiger” zijn verguisd, maar als held en bevrijder geëerd.

          Hij vocht echter voor Nederland in “de verkeerde oorlog”. Dan ben je in the end zelf de pisang.

          Pak Pierre

        • Ron Geenen zegt:

          @Hij vocht echter voor Nederland in “de verkeerde oorlog”. Dan ben je in the end zelf de pisang. @

          Volledig mee eens. Het mooie bij Westerling was, dat al zijn manschappen hem hoogachten en hem zeer respecteerden.

        • Arthur Olive zegt:

          Het mooie bij Westerling was ook dat allen die door hem en zijn manschappen aan een zekere dood zijn ontsnapt hem dankbaar waren.
          Mijn oom, een Lucardie, is speciaal vanuit Amerika overgekomen om hem eerbetoon te geven op zijn begravenis.

        • Indisch4ever zegt:

          Er zijn duizenden Indonesiërs die niet dankbaar zijn dat hun familie vermoord is door Westerling.
          Laten we wel wezen. Die man is een massamoordenaar. Dat valt niet goed te praten.
          Ongewapende gevangenen werden bewust vermoord door hem.
          En dat zijn ondergeschikten hem adoreerden is triest.
          Hij heeft ze tot moordenaars gemaakt en zij gingen daarin mee.

        • Ron Geenen zegt:

          @Ongewapende gevangenen werden bewust vermoord door hem.@
          Dat waren de zelfde gevangenen van de permudas van Java, die op Makassar tekeer gingen.
          Zij hadden de keuze te praten of—–

        • Pierre de la Croix zegt:

          Tja heren Geenen en Olive, zo gaat dat.

          In de “what if” situatie had er voor RPP zeer waarschijnlijk een RMWOotje in gezeten en was hij niet postuum op de huid gezeten door ene mevrouw Zegveld en hare medestanders, onder gedoogsteun van de zelfde overheid die hem ooit nodig had.

          Pak Pierre

        • P.Lemon zegt:

          @I4E “Die man is een massamoordenaar. Dat valt niet goed te praten.
          Ongewapende gevangenen werden bewust vermoord door hem”.

          Guerilla omstandigheden activeren de wreedheid in beide kampen waarbij de sterkere en beter bewapende achteraf niet of weinig op ‘sympathie’kan rekenen…

          ***Vermeulen was bij de eerste actie van Westerling op 11 december 1946 in de kampong Batoea, waarbij de contouren zichtbaar werden van de ‘methode Westerling’. ’s Nachts werd de kampong omsingeld, de mannen moesten bij elkaar staan, Westerling liet diegenen die van deelname aan het verzet werden verdacht naar voren komen en executeerde hen. In Batoea werden 35 mannen ‘neergelegd’.

          Een maand later stuurde Westerling, op aandringen van kolonel De Vries vanuit het hoofdkwartier, zijn onderluitenant Vermeulen naar Pare Pare, het gebied ten noorden van Makassar waar het nog zeer onrustig was. Vermeulen kreeg dezelfde bevoegdheden als Westerling, alleen rekte hij die nog verder op. Uiteindelijk zou Vermeulen veel meer mensen standrechtelijk executeren dan zijn beruchte baas: meer dan duizend.

          Jaloezie
          Volgens historicus IJzereef heeft dat motief zeker bij Vermeulen meegespeeld. “Hij zei tegen mij wel drie keer dat hij dit voor de koningin – Wilhelmina – had gedaan.” Daarnaast sluit IJzereef niet uit dat Vermeulen last had van enige jaloezie jegens zijn baas Westerling. “Hij zag dat die veel succes had en door iedereen, ook door de Indonesische bevolking, buitengewoon werd gerespecteerd en dat hij dacht dat hij dat wel beter kon. Die gevoelens had hij in 1983 nog. Hij beweerde dat Westerling hem eens had proberen te vergiftigen, wat mij zeer onwaarschijnlijk lijkt.”
          https://www.trouw.nl/home/de-held-die-massa-s-de-dood-injoeg~a37f1bf2/

        • Ron Geenen zegt:

          @Die gevoelens had hij in 1983 nog. Hij beweerde dat Westerling hem eens had proberen te vergiftigen, wat mij zeer onwaarschijnlijk lijkt.”@

          Ook dat heb ik gehoord van een Indo, die uit Makassar kwam. Hij had het van zijn vader.Een Indonesische Generaal sprak het zelf tegen dat Westerling een massa moordenaar was.
          Hij was verantwoordelijk voor 357 doden, terwijl de Indonesiërs een veelvoud ervan aan hun eigen mensen hadden gedood. Het was een smerige oorlog aan beide kanten, waarbij een persoon alleen als schuldige wordt gezien. En dat probleem rond Makassar heeft nog geen 100 dagen geduurd. Westerling zijn groep bestond uit ongeveer 124 mannen.
          Vreemd dat bij het noemen van zijn naam, altijd de zaak Makassar naar voren komt. Hij heeft voor die tijd een jaar in Noord Sumatra doorgebracht en veel vooral Indische gevangenen geholpen.
          Hij opereerde meestal in het donker tegen de plaatselijke benden onder de naam Kaki Lima.

        • Arthur Olive zegt:

          Degenen die hun leven hebben te dangken aan Westerling waren hem dankbaar.
          Wat voor verschil zou het nou uitmaken voor hun dat Westerling een massa moordenaar was? Zouden ze hem minder dankbaar moeten zijn of zelfs ten tijde zijn redding afwijzen om daarna door Indonesiers vermoord te worden?

        • Ron Geenen zegt:

          @Zouden ze hem minder dankbaar moeten zijn of zelfs ten tijde zijn redding afwijzen om daarna door Indonesiers vermoord te worden?@

          Volgens mij is er een balans tussen het aantal doden en het aantal geredden. Alleen die cijfers zijn niet bekend. Voor mij is zijn optreden op Sumatra belangrijk, want ik had o.a. nogal wat familie in het gebied van Siantar wonen. Daarbij heeft hij heel veel mensen die nog in de kampen zaten, ook geholpen. Er waren nogal wat Indonesische groeperingen, die het voorzien hadden op de mensen in Japanse gevangenkampen. Een 4 tal NL militaire gevangen, hebben zelf zich bij hem aangesloten. Westerling was blij met hun, want leidinggevenden had hij nodig.

        • Jan A. Somers zegt:

          Ik heb wel eens gehoord dat Westerling door de plaatselijke hoofden heel gewaardeerd werd. Hij zorgde voor de rust en orde die hun eigen politie niet kon handhaven, En de infiltranten uit Java waar ze sowieso een hekel aan hadden. En zijn mannen waren na de soevereiniteitsoverdracht heel gewild! Maar ik weet niet meer waar ik dat heb gelezen.

        • Ron Geenen zegt:

          @Ik heb wel eens gehoord dat Westerling door de plaatselijke hoofden heel gewaardeerd werd. @

          Dat klopt. Na de oorlog in noord Sumatra, Medan en de omgeving van Siantar, opereerden heel wat Indonesische bendes, die ook Indonesiers in de kampongs overvielen. Da mannen werden vermoord en beroofd, de vrouwen werden verkracht. Op eens verscheen er op klaarlichte dag een militair met een rode barret. Luit. Westerling maakte een wandeling door Medan op te pijlen hoe de mensen zouden reageren. Hij sprak toen nog niet de taal van de mensen, maar de korte woorden die gewisseld werden waren voor de plaatselijke bewoners duidelijk dat een NL soldaat terug was.
          Velen waren erg blij, want de Engelsen, die controle hadden over Sumatra, zaten toen nog in Colombo en hadden de Jappen opdracht gegeven de vrede op Sumatra te handhaven. Dat werd echter mondjesmaat gedaan. De plaatselijke bevolking had het onder de Jap slechter dan onder het NL bestuur. Westerling had de opdracht een geheime politie force op te zetten. Dat deed hij ook en opereerde vaak in het donker en bestreed de rovende bendes. Eerst werd Medan bevrijd en vervolgens richtte hij zijn aandacht op het gebied Siantar, vooral in de buurt van de Japanse kampen, waar de Nederlanders nog zaten. Een oom van mijn moeder, Alphons Chevalier, was een van de soldaten van P. Westerling. Nu nog wonen heel wat nazaten van Alphons in Siantar en in Medan, want hij was met een plaatselijke schone getrouwd en daar gebleven.

  5. bokeller zegt:

    Je kunt me geloven of niet,maar
    ik was als spandrie”Dardanel” geweest van Overste Pess
    te Cheribon tot en met Painan, toen kwam de
    Overste bij een gevechtsactie in mijn nabijheid
    te overlijden.
    Dardanel zijn is meer dan als ”lijfwacht”op te treden
    Bijv. Je ging pas naar je eigen tampatje als alles in orde
    is bevonden en de Hoofdwacht alles in de hand had.
    En verder ben je zo vrij als een vogeltje wat de dienst betreft
    siBo.

  6. Surya Atmadja zegt:

    Pierre de la Croix zegt:
    2 september 2015 om 12:02
    Uit de bijdrage van Pak Bo maak ik op, dat de functie van Dardanel ook nog in het na-oorlogse KNIL in zwang was.
    ============================================================
    Zelfs in het burgerleven/kantoor bestaat de term of functie dardanel nog.
    Omstreeks jaren 70.
    Mijn ouweheer heeft het over zijn dardanellen of anak buah , ondergeschikten .
    Het is eigenlijk een soort persoonlijk assistent , of persoonlijk verzorger , wel met een ambtenaren status.
    Ik denk dat zelfs nu dat soort functie in grote departementen nog steeds aanwezig is .

    • Pierre de la Croix zegt:

      Zo zie je maar weer hoe “taal” zijn weg vindt door de tijd.

      Maar de dardanellen van uw vader hoefden waarschijnlijk niet meer zijn schoenen te poetsen, zijn wasje te doen en zijn pakean deftig klaar te leggen …………

      Pak Pierre

  7. Ferry zegt:

    Pierre, interessant al die voor mij nieuwe oude woorden, Dardanel, Bobberlap, Chambrée. “Hospik” is nog steeds heel gebruikelijk. In mijn diensttijd was er ook nog de “Smoelsmid” (tandarts). “Chambrée” kan zijn afgeleid van chambreren, wijn op kamertemperatuur laten komen. In de Chambrée zouden de soldaten op kamertemperatuur kunnen zijn gekomen …

  8. Boeroeng zegt:

    Elmensdorp_ch_r_grafsteen

    Ferry mailt:
    Deze grafsteen is vrijwel zeker van de Elmensdorp, lid van het expeditieteam in 1948. Voornamen Charles Rudolf. Op de grafsteen is een meetinstrument afgebeeld dat sterk lijkt op de theodoliet in het embleem van de KNIL Topografische Dienst.
    bron v.d. foto: billiongraves.com”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.