Waar blijven de excuses aan slachtoffers Bersiap?

Als voorzitter van een Nederlands-Indische belangenvereniging (Bond Ex-geïnterneerden en Gerepatrieerden van Overzee, BEGO), waarin op dit moment nog 346 overlevenden uit de Japanse concentratiekampen en de Bersiapperiode (van 17 augustus 1945 t/m 1946) vertegenwoordigd zijn, wil ik wat aanvullingen geven op de voor ons aangrijpende woorden van Paula Brunsveld-Van Hulten (O&D, 29 november).
Dat de Bersiapperiode een nooit erkend trauma voor de overlevenden was en is, heeft te maken met een duidelijke misleiding van de publieke opinie. Deze begon al in 1947, aangezien de toenmalige politiek het wenselijk achtte om de door haar aangezwengelde koloniale oorlog te betitelen met de eufemistische term ‘politionele actie’. Feitelijk werd namelijk deze term gebruikt als voortzetting van de eerste en werkelijke politionele actie die werd ingezet in november 1945 toen de eerste Oorlogsvrijwilligers ingescheept werden naar Nederlands-Indië.Lees artikel VK (pdf)
Radio1-interview 10 december met Leo Tho Neijenhuijs. Begin te luisteren op  19.30 minuten of hier vanaf het begin

Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

44 reacties op Waar blijven de excuses aan slachtoffers Bersiap?

  1. Boeroeng zegt:

    Mijnheer Neijenhuijs maakt de inschatting van 100.000 tot 200.000 Nederlanders vermoord in de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd (23.30 minuten radio-interview)
    Dit soort overdrijvingen moet je dus niet doen.
    Mensen prikken het door en je hele verhaal, incluis wat wel waar is, wordt ongeloofwaardig.
    Daarnaast moet je mensen niet in een slachtofferrol ( terug) duwen.

    • Rudolf zegt:

      Door dit soort uitspraken “trigger” je de mensen wel weer om er over na te denken. Dan komen de werkelijke cijfers ook wel boven water (die trouwens ook niet misselijk zijn…).
      Wederzijds respect kan alleen ontstaan door wederzijds schuldbesef. Een stilzwijgen van de Indonesische regering zegt voldoende…

      • Jan A. Somers zegt:

        Die cijfers komen nooit boven water. De kali is al in zee uitgestroomd in het krokodillen/haaienrestaurant. En met al die nullen kun je alleen schreeuwen hoe slecht die inlanders wel waren. Het enige wat je goed kunt inschatten is een minimumaantal, daar heb je geen NIOD e.d. voor nodig. Ik heb daarover al een keer geschreven maar niemand is daarmee begonnen. Ik doe dat niet. En aub geen excuses! Er zouden misschien mensen onder ons zijn die hun hand gaan ophouden.

    • P.Lemon zegt:

      100 tot 200.000 nederlanders ? bedoelde ws europeanen en daarmee gelijkgestelden zoals in een opsomming van de slachtoffers naar afkomst was te lezen:

      *De Indonesische pemoeda’s ( o.a Indonesische jeugdbewegingen )richten zich tegen Indo-Europeanen en pro-Nederlandse Chinezen, Molukkers en Menadonezen, die veelal buiten de kampen waren gebleven en nu vogelvrij waren. Bovendien waren deze groepen voor de oorlog vaak op Nederland georiënteerd. De Indonesische vrijheidsstrijders beschouwden hen daarom als een vijand van een onafhankelijk Indonesië.

      *Er was dus een conflict tussen Indonesiërs en groepen Indonesiërs die verdacht werden van Nederlandse sympathieën. Het bekendst zijn de Zuid-Molukkers. Maar ook andere Indonesiërs werden met hele families tegelijk van kant gemaakt. Ook de Indo-Chinese gemeenschap betaalde een zware tol vanwege hun welvaart en vermeende Nederlandse affiniteit.

      Hoewel geen Indonesiërs, waren ook de Indische Nederlanders het kind van de rekening tijdens de bersiap-periode vanwege hun loyaliteit aan het Nederlandse bestuur. Tussen oktober 1945 en begin 1946 zijn zeker 3.500 Indische Nederlanders, meest vrouwen en kinderen, vermoord. Door ondervoeding stierven nog duizenden kinderen en ouderen in de bersiap-kampen.

  2. Huib zegt:

    Waar blijft het Gedenkteken voor de Indische en Indon. Buitenkamp moeders, oma’s en tantes?

    We moeten eens ophouden met het elkaar met grote of kleine aantallen om de oren te slaan. Dat de cijfers niet “misselijk” zijn, Rudolf staat buiten kijf.

    Maar laten we ons hiervoor sterk maken. Laten de bestaande Indische organisaties zich daar eens voor uitsloven bij hun resp. achterban. Het zou ook de regering en politiek sieren als ze het initiatief daartoe zou nemen of ondersteunen. De Indische gemeenschap zal hen er dankbaar voor zijn.

    Zie ook FB posting op Buitenkampers.

  3. Leo tho Neijenhuijs voorzitter BEGO, tevens lid IP zegt:

    De inschatting die ik maakte (en die ik afgezwakt heb) in de uitzending van afgelopen dinsdag zijn niet van mijzelf, maar komen uit het interview met de Amerikaanse historicus Frederick dat in Trouw is gepubliceerd, citaat:
    “Ik bespeur nog steeds de tendens bij zowel niet-Indonesiërs als Indonesiërs om die revolutie als min of meer onschuldig en – althans op wereldschaal – als niet zo geweldadig te beschouwen. De cijfers – genocide op minstens 20.000 mensen en een veelvoud daarvan aan moorden op Indonesiërs en een totaal dodenaantal tussen de 250.000 en 300.000 – wijzen op een andere werkelijkheid.”

    Overigens uitstekend begrepen door Rudolf, ik probeer te triggeren en nu eindelijk eens voorelkaar te krijgen dat de meer juiste aantallen genoemd gaan worden. Medewerking van het Comité 4 en 5 mei is ons hierbij gegeven, alleen het zal een ‘hell of a job’ zijn, daar ben ik mij zeer van bewust. Te meer daar het NIOD feitelijk volledig laat afweten en zich drukker maakt over de woorden die prinses Juliana zou hebben gesproken in Canada tijden W.O.- II. Een onderzoek van 3 jaar is daaraan voorafgegaan, terwijl de BEGO in de afgelopen jaren dozen vol met archiefmateriaal aan hen heeft gegeven. Daar werd notabene over geklaagd in een artkel in de Groene van mei dit jaar. En nog steeds is er nooit een wetenschappelijk onderzoek gedaan naar het aantal slachtoffers ten tijde van W.O.- II en de dekolonialisatieperiode.

    Ook Huib heeft het bij het rechte eind, n.l. laten de bestaande Indische organisaties zich uitsloven voor hun achterban en vooral elkaar met respect benaderen!!

    • Boeroeng zegt:

      Leo,
      Je overdrijft bewust dus met die cijfers ?

    • Roger zegt:

      U noemde de ‘Politionele acties’ eufemistische term ‘, maar is er dan een oorlogsverklaring uitgegaan van Nederland of Indonesië? De acties in Korea en Afghanistan worden ook Politionele acties genoemd, omdat er geen oorlogsverklaring is uitgegaan, dat is nu eenmaal de term die wordt gehanteerd en heeft niet zozeer met deze strijd op zich te maken.

      https://en.wikipedia.org/wiki/Police_action

      • RLMertens zegt:

        @Roger;Dus, alleen als er een oorlogsverklaring wordt afgegeven dan is er pas sprake van oorlog. Ongeacht of er groot oorlogsmateriaal/matertieel/leed/ellrnde/terreur etc. plaats vond. Zo vond min.pres. De Jong indertijd dat de betiteling oorlogs misdaden in Indië niet van toepassing was, want Indon.had Ned.niet eens de oorlog verklaard! Er was bij de Ned.overheid niet eens een ‘kabar perang’ ontvangen, ook al werd buiten ‘boenoeh belanda’ gescandeert en Indo’s, mishandeld.gejinkankt etc werden. Vandaar dat de Ned.overheid zich tot nog toe zich niet inliet met dat geclaim over backpay -hr.Somers; Ned.heeft Japan ook niet de oorlog verklaard-, bersiap etc.
        Poltioneel= vanwege de politie= toezicht, contrôle! Dus in Indië/Indon. werd in 1945 een Ned.politie post overvallen, vandaar de poltionele acties!( met scheepsgeschut, tanks, bommenwerpers en 140.000 Kl’ers, en 45000 Knil’ers, die toen de Ned.poltiemacht vertegenwoordigde! Geen oorlog!; rodger°uit!

        • Jan A. Somers zegt:

          Ik begrijp de link niet tussen (geen) oorlogsverklaring , en backpay/bersiap. Zal wel aan mij liggen. Ik denk dat ik een beetje oud aan het worden ben en dat mijn harde schijuf in mijn hoofd een beetje verstopt begint te raken. Sorry hoor.

        • Rudolf zegt:

          @Roger: Ik wil beginnen met een citaat van “Tedje van Es” van de wijlen Tegenpartij: Dat men in Nederland het “vierkantemilimeterzeiken” heeft uitgevonden, dat was ons bekend, maar dat dit gezeur nu ook al is doorgedrongen op dit forum, dan zeg ik, geef me even een teiltje want dan wil de Chinees naar buiten”.

          Al of niet een Politionele Actie, zelfs generaal Spoor had het over een oorlog met de Republiek. Puur formeel, om geen gedonder met de VN te krijgen, heeft men deze acties in Nederland als politioneel en “binnenlands” bestempeld, maar het was natuurlijk gewoon wel oorlog…

          Ps. ter overweging: Vietnam was voor de Amerikanen dan blijkbaar ook geen oorlog…

        • Jan A. Somers zegt:

          citaat: “ter overweging: Vietnam was voor de Amerikanen dan blijkbaar ook geen oorlog…” Ik dacht het wel, Vietnam maakte geen deel uit van de Verenigde Staten.

        • Roger zegt:

          @RL Mertens

          Niet helemaal, de definitie is hierin onduidelijk, je zou wel kunnen spreken van een burgeroorlog en zo zou je de onafhankelijkheidstrijd wel kunnen definiëren, er waren namelijk niet twee kampen of twee naties of twee landen die streden tegen elkaar, het waren vooral burgers die vochten en waarin een militaire politiemacht orde en gezag probeerde te herstellen in een anarchistische omgeving, je ziet ook dat bij burgeroorlogen flink wat excessen zoals genocide plaatsvinden, kijk maar naar Vietnam en of Korea, maar ook Afghanistan.

          Vochten de Indonesische natuionalisten specefiek tegen Nederland of tegen neocolonialisme? Is er een einde van de oorlog ondertekend of gewoon een ‘staakt het vuren’?

          Volgens wikipedia is de definitie van burgeroorlog als volgt;

          https://nl.wikipedia.org/wiki/Burgeroorlog

          Opmerkelijk is dat de Nederlandse onafhankelijkheidstrijd ook tot een burgeroorlog wordt gerekend, wat eigenlijk bevestigend werkt als je de strijd in voormalig Nederlands Indië vanuit die visie bekijkt.

          Vanuit die visie van ‘soorten’ van oorlogsvoering moet je de acties bestempelen als polkitionele acties, want je voert geen oorlog in een oorlog, daarnaast heb je te maken met een guerillastrijd waarbij je tegenstanders geen rechten genieten volgen het conventie van geneve, standrechtelijke executies tijdens een staat van beleg is volgens het conventie van geneve toegestaan, mensen die niet duidelijk tot een strijdende groep horen woren gewoon als ‘terroristen’ ofwel Franc-tireurs beschouwd ;

          “The Geneva Conventions established new protocols, namely, according to Article 4 of the Third Geneva Convention of 1949, francs-tireurs are entitled to prisoner-of-war status provided that they are commanded by a person responsible for his subordinates, have a fixed distinctive sign recognizable at a distance, carry arms openly, and conduct their operations in accordance with the laws and customs of war.”

          Oorlog is tegenwoordig vooral een juridisch steekspel met woorden

          Carl von Clausowitz schreef ooit; “In een oorlog is alles toegestaan om de overwinng te behalen”

          Ik denk dat deze zin welk genoeg zegt, we werken allemaal met het conventie van Geneve en de Uiversele verklaring van de rechten van de mens en passen dit toe in onze huidige manier van oorlogvoeren, behalve ‘onze’ huidige tegenstanders, de Islamitische landen, deze hebben de verklaring niet ondertekend en hoeven zich niet te houden aan ‘onze’ humanitaire westerlijke inzichten,

        • RLM zegt:

          @Somers. ad.backpay, volgens u; omdat Ned.niet een oorlogs verklaring richting Japan had afgegeven. Deze backpay schuld had overgedragen aan de Rep. voelde Ned.zich niet meer verantwoordelijk voor het (niet) uitbetalen. Idem dus met de ondervonden bersiap/politonele schades. Alsof wel of niet een oorlogs verklaring de overheidsverplichtingen aan onderdanen te niet doen.(om maar te zwijgen van ondervonden ellende van overige (Inlandse)onderdanen.

        • RLM zegt:

          @Rodger. Een burger oorlog= een oorlog van onderdanen tegen hun eigen regering of groepen onderdanen tegen elkaar, wel of niet aan de zijde der heersende regering.(Syrië). Interventie hierin (bv. van een buitlandse overheid/overheden bv/VN) is mi. pas te betitelen met; een poltionele actie. Waarbij het woord ‘actie’, indien grootschallig ‘oorlog’ moet zijn/betiteld! (Vietnam). In Indië/Indon was toch duidelijk sprake van een onafhankelijkheid strijd waarbij Soekarno de onbetwiste leider was. En communisten/Islamisten een marginale aanspraak konden maken. Niet meer dan dat.

        • Roger zegt:

          @RL Mertens,

          Hier verschillen de meningen toch flink, want vanuit de visie van de Indonesiërs waren ze 17 augustus 1945 onafhankelijk en ziet men de Nederlandse betrokkenheid als een invasie van hun soevereine land, omdat De Reubliek Indonesië nog door geen land was erkend en de Nederlandse overheid bij wet van 1917 de plicht heeft zijn inwoners te beschermen in alle rijksdelen was het zee zeker een interventie, er zijn ook maar twee politionele ‘ingrepen’ geweest, die te vergelijken zijn met vorige politionele ingrepen in bijvoorbeeld Bali tussen 1849 en 1906, we spreken daar ook niet over een oorlog, maar ingrepen.

          De Engelstalige wikipedia site over dit onderwerp ( voornamelijk geschreven door Australiers en Indonesiers ) spreken meer van een Revolutie https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesian_National_Revolution

          Weer een andere term die toch weer beter past, revolutie en burgeroorlog;)

        • Jan A. Somers zegt:

          citaat: “ad.backpay, volgens u; omdat Ned.niet een oorlogs verklaring richting Japan had afgegeven.” Ik denk dat we op verschillende golflengten zitten. Ik heb de Japanse oorlog nooit in verband gebracht met de achterstallige salarissen. Indië was als zelfstandige rechtspersoon verantwoordelijk voor die salarissen van de Indisch ambtenaren die een arbeidsovereenkomst hadden met het Indische gouvernement. Die verplichting is met andere verplichtingen uit de passiva, zoals de staatsschuld, overgegaan naar Indonesië als rechtsopvolger. Een normaal volkenrechtelijk verdrag. Het was dan ook weggegooid geld om (ik dacht twee keer) te procederen tot aan de Hoge Raad. Die beslissing was voorspelbaar. Je kan wel proberen Nederland te bewegen tot andere GEVOELENS. Geen juristerij, dat zit er niet in. Burgerinitiatief? Volgens mij de enige weg om te proberen.

      • SiL. zegt:

        Heren over enkele dagen is het weer Kerstmis waarbij velen het licht zien en elkaar vrede op aarde toewensen.

        De acties waren weliswaar politioneel, maar hadden een militair karakter.

        Volgens onderstaand artikel:

        Minister Eelco van Kleffens (1894-1983) drukte zijn collega’s op het hart te spreken van het zachtaardiger klinkende police measures, ofwel politionele actie. Een eufemisme. In werkelijkheid was deze eerste van twee politionele acties het begin van een koloniale oorlog – de laatste die Nederland zou voeren.

        http://www.isgeschiedenis.nl/archiefstukken/politionele-acties-bevrijding-werd-oorlog/

        Wat was nu ook weer een koloniale oorlog?

        http://nl.wikipedia.org/wiki/Categorie:Oorlog_in_Nederlands-Indi%C3%AB.

    • Huib zegt:

      Heer Leo tho Nijenhuijs,

      Mag ik hierbij dus op Uw steun en die van de organisaties die u vertegenwoordigt rekenen om dat Gedenkteken voor de Indische Buitenkampmoeders, oma’s en tantes te verwezenlijken? Zodat dit een begin van Indische Eendracht zou mogen zijn?

    • SiL. zegt:

      Laten wij voorzichtig zijn bij het hanteren van het woord genocide. Dat wekt bij mij associaties op van het bijeendrijven van mensen in kampen om daar geëxecuteerd te worden.

      Bij nadere beschouwing (met anderen) kan het grote aantal dodencijfers, ook in de bersiapkampen, veroorzaakt worden door verzwakking, ziekte en ondervoeding tijdens de internering in de Japanse kampen.
      Daarnaast schijnt er door moslimfanatici een jihad te zijn uitgeroepen tegen hun binnenvallende vijanden.Dat maakte ik op uit bijdragen op dit en een ander forum. Zoiets gebeurde eveneens tijdens de oorlog in Atjeh. Er vonden ook onderlinge afrekeningen plaats.
      Indonesiërs laten de revolutie beginnen bij de slag in Surabaya. Volgens een ooggetuige in Mischa de Vreede’s boek “Selamat Merdeka” werd daarbij ook de haven gebombardeerd, waar ook de meeste Chinezen woonden. Er vielen ook veel slachtoffers onder de (Indonesische) bevolking en er waren veel vermisten.

      Nauwkeurige vermelding van deze chaotische periode in de geschiedenisboeken is zeker nodig. Maar daarbij moeten we niet in het wilde weg elkaar met cijfers bestoken. Die cijfers zijn voor de statistieken, om bijvoorbeeld het eigen slachtofferschap te benadrukken. Laat de interpretatie van cijfers maar over aan terzake deskundigen, de statistici.
      De ooievaars hebben in de maand juni het wel erg druk omdat christenen in de koude maanden december/januari elkaar veel vrede en liefde op aarde toewensen. Wanneer we die geboortencijfers onderverdelen naar bevolkingsgroepen kunnen we daaruit misschien weer andere conclusies trekken. Dan blijkt dat de allochtone bevolking van Nederland heel actief was. Enzovoort, enzovoort.

      • SiL. zegt:

        Er vielen bij voorgaande sukje helaas twee woorden weg. Het betreft: Die cijfers zijn voor de statistieken, EN NIET om bijvoorbeeld het eigen slachtofferschap te benadrukken.

        • SiL. zegt:

          Overigens beste forumlezers en schrijvers komen de ooievaars in de lente weer terug naar Nederland, en in de negende maand september vertrekken ze weer. Dit doet niets af aan wat ik wil duidelijk maken.

  4. RLMertens zegt:

    Te Batavia werden in 1945 werden een 2 tal Ned.-Indon.gersprekken gevoerd, die door de Ned.regering werden gedesavoueerd=niet plaats gevonden. Op 4 okt.1945 tussen Van der Plas(met medeweten van Van Mook) en Soekarno/Hatta en dd.1 nov.1945 tussen Van Mook en Soekarno/Hatta. Geen zelfbeschikkings recht(zoals genoemd in het Atlantisch Handvest=voorloper VN door Ned.in sept.1941 te Londen ondertekend. Slechts zelfstandigheid binnen het Koninkrijk ( 7 dec.1942,HM rede) was het aanbod. En in de toekomst binnen 20-30 jaar pas onafhankelijkheid!(na bollatage!) Vandaar dat de achterban (nationalisten, schorri morri etc.) ontplofte en moord en doodslag het gevolg was. Indo families(zonder vaders, nog in het kamp) en overige pro Ned. inwoners, hunkerend naar vrede, werden het slachtoffer. Het is Ned.die profoceerde(als vanouds; zie de koloniale oorlogen Atjeh,Bali etc.) en bersiap ellende veroorzaakte en niet anders! Geslachtofferd door Ned.poltiek beleid! –

  5. Surya Atmadja zegt:

    Jan A. Somers, op 14 december 2013 om 16:48 zei:

    citaat: “ter overweging: Vietnam was voor de Amerikanen dan blijkbaar ook geen oorlog…” Ik dacht het wel, Vietnam maakte geen deel uit van de Verenigde Staten.
    ——————————————————————————–
    Was Republiek Indonesia dan na 17 Augustus 1945 nog een onderdeel van het Koninkrijk ?
    Denk niet dat de Indonesiers het zal beamen.
    Ze hadden op 17 Augustus 1945 hun plakkaat van “afwijzing / verlatinghe” geproclameerd .

    • P.Lemon zegt:

      @Pak S.A “Was Republiek Indonesia dan na 17 Augustus 1945 nog een onderdeel van het Koninkrijk ?”

      Moreel niet meer maar formeel juridisch toch nog Nederlands bezit.

      2005 * Zestig jaar na dato aanvaardt Nederland alsnog de datum van 17 augustus 1945 als de onafhankelijkheidsdag van Indonesië. Dat heeft minister Bot (Buitenlandse Zaken) gezegd bij de herdenking van de Japanse capitulatie in Den Haag.
      Zes decennia na de Tweede Wereldoorlog is Nederland nu alsnog bereid “politiek en moreel” die datum als de officiële te erkennen.
      Na jaren van bloedige strijd kwam het in augustus 1949 uiteindelijk tot een definitieve wapenstilstand. Op 27 december werd de soevereiniteitsoverdracht getekend.
      Het onderwerp heeft sinds de jaren veertig erg gevoelig gelegen bij de Indië-veteranen, die het idee dat ze onterecht naar indië zijn gestuurd moeilijk kunnen verkroppen.
      http://nos.nl/artikel/51804-bot-maakt-gebaar-naar-indonesie.html

      • Surya Atmadja zegt:

        P.Lemon, op 14 december 2013 om 18:13 zei:
        Moreel niet meer maar formeel juridisch toch nog Nederlands bezit.

        2005 * Zestig jaar na dato aanvaardt Nederland alsnog de datum van 17 augustus 1945 als de onafhankelijkheidsdag van Indonesië. Dat heeft minister Bot (Buitenlandse Zaken) gezegd bij de herdenking van de Japanse capitulatie in Den Haag.
        ———————————–
        Ma’af Pak ,
        Ben Bot had NOOIT 17 Augustus 1945 erkend als Hari Kemerdekaan. Zie de transcriptie van zijn toespraak in Jakarta .
        Hij en Den Haag zal gek zijn om dat te erkennen.
        Zie transcriptie van zijn rede in Jakarta .

        Vandaar dat NLD nog steeds vast houdt aan Dec.1949.
        Dan kunnen ze de 2 koloniale oorlogen en andere militaire acties als politionele acties noemen.

        Aan de andere kant moeten ze wel door het stof kruipen,1000 den keren excuus vragen aan de honderd duizenden slachtoffers , doden en gewonden als gevolgd van hun politiek.

        Moelek dese .

        • P.Lemon zegt:

          @Pak S.A. Erkenning kan met terugwerkende kracht na de overdracht in ’49 vanwege de complicaties (schuldvraag) inderdaad niet meer. Maar het ‘moreel en politiek’ aanvaarden vd 1-zijdige proclamatie moet de rancune toch hebben getemperd ?
          En door de Amnestie-ordonnantie(49) is zelfs de schuldvraag in de lucht blijven hangen. Zo hou je toch al die ‘lastige claims’ lekker van je af 😦

    • Jan A. Somers zegt:

      Bij onenigheid over de interpretatie van een zaak is het nuttig terug te gaan naar de grondslagen, of naar een eenvoudig voorbeeld. Als twee partijen een verkoop/koopovereenkomst sluiten met een koopovereenkomst, en betalen, bijvoorbeeld van een huis of van grond, is de eigendom nog niet overgedragen. Je mag echt nog niet spitten of verbouwen. Er moet nog een en ander worden uitgezocht en/of vastgesteld. Pas daarna komt de overdracht met de leveringsakte. Dat heette vroeger transport. In het middeleeuwse Germaanse recht werd nog gewerkt met plaatjesboeken: De verkoper gaf de koper een handvol grond, echt overhandigen van de eigendom. Die regelingen vind je ook terug in volkenrechtelijke verdragen. In het traktaat van 13 augustus 1814 kreeg Nederland koloniën van Engeland, maar: “within the the terms which shall be hereafter fixed”. Pas op 19 augustus 1816 werd op het stadhuis van Batavia de proclamatie van overdracht afgekondigd, en onder het spelen van de volksliederen en het afvuren van saluutschoten werd de Britse vlag vervangen door de Nederlandse. In de Indonesische onafhankelijkheidsproclamatie luidt de tweede zin: “Zaken met betrekking tot het overnemen van de macht en dergelijke zullen op een ordelijke wijze en in de kortst mogelijke tijd worden uitgevoerd.” Dat heeft wel 4,5 jaar geduurd, maar toch nog veel korter dan de Nederlandse 80 jaar! De betekenis van de hierin gebruikte kreet Merdeka, ‘vrijheid’, dat als kreet een revolutionaire betekenis had gekregen, is overigens ook niet helemaal duidelijk.
      Dat plakkaat van verlatinghe is ook door Spanje nooit erkend als soevereiniteitsoverdracht. Is nooit een probleem geweest, voor wie dan ook. Erger nog, niemand in Nederland kent die datum. Tijdens het 12 jarig bestand was er natuurlijk een de facto erkenning als gesprekspartner, de soevereiniteit werd pas bij de vrede van Münster (1648) overgedragen.
      Het eenzijdig stellen van onafhankelijkheid of soevereiniteit is op zichzelf geen volle volkenrechtelijke titel. Dat kan iedereen wel doen. In Indië/Indonesië is dat door het Internationaal Gerechtshof twee keer afgewezen: In 1928 in de Palmas case is de stelling van de VS, en in 2002 de stelling van Indonesië inzake Ligitan en Sipadan afgewezen. Die claims voor soevereiniteit werden wel gezien als ‘inchoate title’, maar werden op zichzelf dus niet geaccepteerd. Wel kan de proclamatie van Indonesië worden opgevat als een voorstelling van een National Liberation Movement. Deze kan toetreden tot de Conventies van Genève. Maar is ook verantwoordelijk voor de ingezetenen in de gebieden ‘under effectiv control’.

  6. Pierre de la Croix zegt:

    En wie even oorlogs-, bersiap- en excuses moe is bedenke dat het weldra kerstmis zal zijn, het feest van belofte en vrede op aarde, ik neem aan ook voor de niet kerkelijken die in onze cultuur zijn opgegroeid.

    Wie haar/zijn goede gedachten en wensen kwijt wil, die klikke op “Klik hier” onder de kerst- en nieuwjaarswensen van I4E, waarachter ik nog steeds het gouden duo Nelly en Boeroeng vermoed.

    Pak Pierre

  7. Surya Atmadja zegt:

    Roger, op 14 december 2013 om 18:01 zei:
    Revolutie https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesian_National_Revolution

    Weer een andere term die toch weer beter past, revolutie en burgeroorlog
    ———————————————————————————–
    De periode vanaf Augustus 1945 t/m December 1949 werd door de Indonesiers als Zaman Perang Kemerdekaan of Zaman Revolusi genoemd .
    De erkende /actieve strijders worden ook Pahlawan Revolusi genoemd.

    Velen zeggen dat er geen burgeroorlog( Perang Saudara) was geweest, wel een Pem-Berontak-an (opstand ) .
    De Madiun affaire 1948 is ook een soort opstand(berontak) , van de PKI tegen de centrale regering.
    Of van de PRRI, Permesta , RMS , dat wordt als opstand aangemerkt.

    Omdat het beperkt was en snel afliep is het nog steeds als opstand gezien, eigenlijk een aanzet tot burgeroorlog als het ging uitbreiden .

  8. Appie B.Broek zegt:

    Dat de Indonesiërs de periode 45-50 als ‘revolutionair’ beschouwen is volkomen begrijpelijk. Evenals het feit dat niet-indonesiërs daar toch wat anders tegen aan kijken! Maar wat ik nu in al deze discussies heb gemist, is de rol van zgn, ‘Great Brittain’. Al gedurende de Duitse bezetting gaf n.b. de NSB een pamflet uit waarin werd gewaarschuwd, aan de hand van historische feiten, dat Engeland er een ‘handje’ van had om de gelegenheid te baat te nemen koloniale gebieden in te pikken! En zijn er nogal wat aanwijzingen dat men dit ook met Indië van plan was.

    Want waarom moesten er 20.000 Nederlandse troepen tot maart 1946 op Maleisië blijven terwijl hun aanwezigheid op Java toch zo hard nodig was. Ook was het bekend dat Indonesische revolutionairen/opstandelingen vanuit Maleisië door de Engelsen van wapens en munitie voorzien.

    Dit alles zou te maken hebben met een bepaling uit het Verdrag van Londen, waarin bepaald werd dat indien Nederland niet in staat was haar gezag te laten gelden op Java en Sumatra, Engeland deze taak over zou nemen.

    • Mas Rob zegt:

      Een NSB pamflet is natuurlijk niet de meest objectieve bron wat betreft Britse bedoelingen met de wereld….

      In augustus 1945 was Groot-Brittannië financieel uitgeput, het aantal soldaten onder Brits commando beperkt en de politieke situatie in Zuid-Azië gespannen. Ook in het geval de Britten imperialistische ambities koesterden ten aanzien van Indonesië (en dat was niet het geval – Groot-Brittannië probeerde slechts met kunst en vliegwerk haar status als grote geallieerde mogendheid waar te maken), dan nog ontbraken middelen en mogelijkheden daartoe.

      Dat de Britten de Republiek van wapens zouden hebben voorzien, lijkt nogal stug (en dat is een understatement).

      • Pierre de la Croix zegt:

        Ach … sprak Napoleon al niet van het “perfide Albion”?

        Niet gehinderd door enige feitenkennis acht ik het mogelijk dat de Britten ter zake van de Indonesische kwestie “something up their sleeve” hadden.

        Ook ik heb nooit begrepen waarom de Britten de Nederlandse troepen maandenlang beletten om door te varen naar de Indische archipel.

        De Britten hadden toen al lang door dat ze hun kroonjuweel Brits Indië (nu Pakistan, India en Bangladesh) kwijt zouden raken. Was het uit jaloezie dat ze Nederland een poot dwars zetten?

        Pak Pierre

        • Mas Rob zegt:

          Nee, niet uit jaloezie maar uit de vrees dat de situatie voor de Britten onbeheersbaar zou worden.

          In september 1945 waren er in Jakarta en Bandung strijdgroepen ontstaan, bestaand uit Indo-jongeren, jongeren uit het Japanse jongenskamp te Tjimahi en oudere Ambonese KNIL militairen. Deze strijdgroepen waren opgekomen als reactie op de chaos in de steden en probeerden bedreigde Europeanen bij te staan. Dit ging niet zachtzinnig. Ze traden bij wraakacties net zo gewelddadig op als de pemuda-strijdgroepen.

          Op 9 oktober 1945 schreef Soekarno aan Christison: ‘Dutch soldiers here have been guilty of numerous provocative acts. (…) When, however, bloodshed results, as it inescapably must, ideological considerations will pushed to the background and the struggle will resolve itself into a race-war. The Eurasians have thrown in their lot with the Dutch and they, with the Dutch population thrown in, number well over 250,000 men, women and childeren. The are scattered all over Indonesia , and they are surrounded on all sides by Indonesians. When mob psychology replaces ideological arguments, who is going to garantee the safety of Dutch and Eurasian non-combattants? Here and now I want to make it plain that no power in Indonesia, no leader however popular, will able to exercise control over fanatical mobs waging a race-war. I wll even go further. At such time all Europeans and Eurasians, irrespective of their nationality, will be similarly endangered. I want you to take particular note of this paragraph because I want to go on record as pointed out to you, with all the emphasis at my command, the obvious dangers consequent upon a struggle foredoomed to be conducted along racial lines (…) You willsee how catastrophic Will be any attempt to subjugate and impose Dutch rule on us. The Dutch will have to give up after much loss of life on both sides (…) from now on their should be no more Dutch troops landed in Indonesia, under Allied protection or otherwise’

          Christison was hiervan klaarblijkelijk onder de indruk Op 13 oktober schreef hij aan opperbevelhebber Mountbatten: ‘Situation here so aggravated by provocative and aggressive action by Dutch since arrival of their reinforcements that I have had to issue orders for all Dutch troops not employed on static duty to be concentrated in reserve. I must insist that not one single further Dutch soldier is to land in Java until situation is clarified. If any further Dutch troops are landed here, civil war in which British and Indian troops must certainly become involved is inevitable.’

          Of deze inschatting juist was, staat open voor discussie – maar dat doet niets af aan de Britse motivatie om Nederlandse landingen af te houden: de vrees voor meer chaos. Zie: H.Th. Bussemaker, Bersiap! Opstand in het paradijs. De Bersiap-periode op Java en Sumatra 1945-1946 (Zutphen, 2005) pp. 85-89.

        • Jan A. Somers zegt:

          “Nee, niet uit jaloezie maar uit de vrees dat de situatie voor de Britten onbeheersbaar zou worden.” Dat klopt in grote lijnen. SEAC had te weinig mogelijkheden, dan ga je geen nieuwe problemen oproepen. Het viel naderhand wel mee. Nadat de Britten de bersiap hadden opgeruimd was er geen reden meer de Nederlanders op te houden. Dat gebeurde dan ook half maart. Overigens hadden de KNIL-compagnieën uiit Australië al veel eerder het gezag van de Australische divisie in de Grote Oost overgenomen. Zonder probblemen.

  9. Mas Rob zegt:

    En in deel 11c schrijft Lou de Jong (11c, p. 694 te downloaden met dank aan Boeroeng en Nelly via https://indisch4ever.nu/2014/03/27/lou-de-jong-en-de-indie-geschiedenis/ ):

    “Erkend moet worden dat Mountbatten niet zo heel veel krachten tot zijn beschikking had – hij heeft evenwel, zoals bleek, bij de verdeling daarvan de Britse belangen laten prevaleren boven de Nederlandse: wat de inzet van zijn strijdkrachten betrof, kwam Nederlands-Indië het laatst aan de beurt en schepen die hij had kunnen gebruiken voor troepenlandingen op Sumatra en Java, gebruikte hij voor het repatriëren van Britse, Australische en Amerikaanse militairen.

    Daarbij heeft zijn onwil om daadwerkelijk op te treden tegen de Republiek een grote rol gespeeld. Zeker, die onwil had een zakelijke component: doordat hij de enige Britse divisie waarover hij beschikte, naar Birma had gezonden, moest hij in Nederlands-Indië, afgezien van één bataljon van de Seaforth Highlanders (het bataljon dat eind september in Tandjong Priok aan land ging), louter Brits-Indische troepen inzetten en dat leidde onmiddellijk tot protesten van de Congress-partij – te voorzien viel dat de agitatie in Brits-Indië zou toenemen, zodra die Brits-Indiërs in ernstige gevechten verwikkeld zouden raken.

    Daarnaast evenwel speelden bij hem politieke opvattingen een rol: precies als in Birma wilde hij in Nederlands-Indië niet verwikkeld raken in een bloedige strijd met inheemse nationalisten. Zo dacht ook de Britse minister van oorlog Lawson er over – vandaar Mountbattens instructies aan Christison.”

    Indonesië was een Britse sideshow, de belangen lagen elders.

  10. Surya Atmadja zegt:

    Ook was Mountbatten verrast door de felheid en de omvang van het Indonesische verzet.
    Van Mook werd verweten onvoldoende informatie te geven.

    • bokeller zegt:

      Ik kan alleen op m’n geheugen afgaan en daarbij naar de
      afschriften in Bronbeek verwijzen,dat de chaos (ontvoering Sjahir )
      er toe leidde dat de gewapende aan Nederlandse zijde felle
      strijders,Ambonezen een deportatie en ontwapening
      door Sutan sjahir werd verzocht aan de Britten.

      Waarbij ,door Nederlandse vrouwen aldaar een rekest werd
      opgesteld met uit m’n geheugen de volgende inhoud.
      Wij blanke vrouwen belaagd door donkere mensen
      worden alleen beschermd door deze ook donker gekleurde
      personen,daar de blanke bevrijders het laten afweten.

      De blanke Engelsen (racistisch) waren toen er heel gevoelig
      voor.
      Voor de speurders, het moet terug te vinden zijn,pakweg
      in 1963 deze gegevens in handen gehad.
      siBo

  11. Pierre de la Croix zegt:

    Allen die direct of indirect hebben gereageerd op mijn stukje van gisteren, 2157 uur en met name op mijn daarin gestelde vragen, hartelijk dank. U hebt mij weer een stuk wijzer gemaakt.

    Tja …. toch perfide Albion als je bedenkt dat na Pearl Harbour Nederlandse vliegers een substantiële bijdrage hebben geleverd aan de verdediging van Singapore – zo dat wij voor de verdediging van eigen territoir na de val van die stad nog nauwelijks (jacht)vliegtuigen over hadden – en dat de Nederlandse marine om haar aanvankelijke successen met vooral onderzeeërs door de geallieerden werd geloofd en geprezen (onze opperbevelhebber zeemacht kreeg de eretitel “Ship-a-day-Helfrich”) .

    Na de Japanse capitulatie golden andere belangen en was Nederland’s rol in de eerste maanden van de oorlog in Z.O. Azië al lang “conveniently” vergeten.

    Interessant is te lezen dat Soekarno in zijn brief van 9 october 1945 aan Christison erkend dat hij de pemoeda’s niet in zijn greep heeft:

    Quote

    When mob psychology replaces ideological arguments, who is going to garantee the safety of Dutch and Eurasian non-combattants? Here and now I want to make it plain that no power in Indonesia, no leader however popular, will able to exercise control over fanatical mobs waging a race-war.

    Unquote

    Goed gezien en goed geschreven trouwens van de Boeng, wat je verder van hem en zijn staatsmanschap ook denken mag. Of …. zou hij een goede ghost writer hebben gehad?

    Enfin ….. all water under the bridge. Britse soldaten zongen in WO I in hun loopgraven een “baalliedje” op de wijs van “Aul’ lang syne”, uit volle borst eindeloos herhaald:

    “We’re here, because we’re here, because we’re here, because we’re here …….,
    We’re here, because we’re here, because we’re here, because we’re here ….”

    Wij “Indischen” en aanverwant weten waarom wij “hier” zijn en niet daar: “Door omstandigheden”.

    Omstandigheden gedreven door de karmische wet van oorzaak en gevolg, oftewel van actie en reactie. Van bersiap tot een potje andijvie in een contractpension tot een Moluks woonoord tot I4E en zo verder …….

    Pak Pierre

    • P.Lemon zegt:

      @P.de la X ” Here and now I want to make it plain that no power in Indonesia, no leader however popular, will able to exercise control over fanatical mobs waging a race-war.

      Nog even in herinnering was ook bevestigd in het artikel v familielid Humphrey de la X: ( let op de laatste zin)

      “Soekarno was bang dat de Engelsen hun afspraak met Indonesië om Nederlanders uit de voormalige interneringskampen wegens te geringe logistieke capaciteit en geringe gezagsuitoefening, niet konden nakomen. En wie zou dan de Nederlanders (en Indische Nederlanders) beschermen? Soekarno gaf aan dat niemand in Indonesië de fanatieke massa’s aan zou kunnen.
      Soekarno liet daarom een order uitvaardigen om Nederlanders op Republikeins gebied voor hun eigen veiligheid te interneren. Deze begon op 11 oktober 1945. Logistiek werd aangesloten bij het door de Japanners ingestelde tonarigumisysteem. Bij de mobilisatie van de Indonesische samenleving was deze indeling in wijken de sociale eenheid. Tegenwerpingen van vooral de zijde van geïnterneerden was dat het feitelijk gijzelingskampen waren met de geïnterneerden als een soort politiek drukmiddel, te gebruiken tegen Nederland. Ook zou met name de internering van jonge Nederlandse en Indische mannen een flink aantal potentieel fel anti-Indonesische bronnen van agressie neutraliseren.
      Uit:
      Oorlog en Bersiap | Dr. Mary van Delden over de Republikeinse kampen in Nederlands-Indië …. door Humphrey de la Croix

      http://www.indischhistorisch.nl/tweede/oorlog-en-bersiap/oorlog-en-bersiap-dr-mary-van-delden-over-de-republikeinse-kampen-in-nederlands-indie/

      • Jan A. Somers zegt:

        “Soekarno liet daarom een order uitvaardigen om Nederlanders op Republikeins gebied voor hun eigen veiligheid te interneren.” Dat is ook normaal, een National Liberation Movement is verantwoordelijk voor gebeurtenissen in gebieden under effective control. Alleen kwam daar weinig van terecht, er was geen Indonesisch gezag.

      • Pierre de la Croix zegt:

        Bedankt voor het extraatje, heer Lemon.

        Tja … ik moet toch meer aandacht schenken aan beroemde familieleden.

        Pak Pierre

    • Jan A. Somers zegt:

      “Ship-a-day-Helfrich” Dat was toch de man die ook verantwoordelijk was voor de Slag in de Javazee? Veel ships op one day.

      • Pierre de la Croix zegt:

        Tja …. ook over wat er aan die slag vooraf ging weet ik eigenlijk té weinig.

        1. Had Helfrich van hogerhand, dus van de regering in Londen, opdracht gekregen om de kamikaze actie uit te voeren? Als dat zo was, zou hij aan zijn grote voorganger Michiel de Ruyter hebben gedacht die, toen zijn bazen hem naar Syracuse wilden zenden moet hebben gezegd:

        “De Heren Staten hebben niet te verzoeken, maar te bevelen.
        En waar de Heren Staten hun vlag betrouwen,
        daar zal ik mijn leven wagen”

        En zo geschiedde. Michiel keerde niet levend weder.

        2. Was Helfrich naast zijn mooie witte schoenen gaan lopen vanwege de hoge geallieerde pangkat die hem net voor de grote showdown ten deel was gevallen en verloor hij daardoor de realiteit uit het oog en/of wilde hij voor de grote geallieerde broeders niet afgaan?

        3. Zag Helfrich zichzelf geplaatst voor een duivels dilemma: Of de vloot laten uitwijken naar Australië en alsdan in de ogen van miljoenen inwoners van NOI het laatste bolwerk Java zonder slag of stoot prijsgeven aan den vijand óf voor het moreel van de bevolking een heroïsche daad stellen, met een sprankje hoop op een klein beetje geluk?

        4. Zou hij te veel hebben gedacht aan het Adelborstenlied * dat hij als jongeman op het KIM in Den Helder vele malen uit volle (adel)borst en dus met veel overtuiging moet hebben gezongen?

        Het leven bestaat uit het maken van keuzen. Bij voortduring, misschien wel honderden per dag. Bewuste en onbewuste, doordachte en ondoordachte keuzen. Keuzen recht uit ons hart of keuzen omdat anderen die van ons verwachten. Sommige keuzen lopen goed af, sommige leiden tot een sisser en sommige hebben dramatische gevolgen.

        Pak Pierre

        * Deel uit “Adelborstenlied”:

        “Stervend zullen wij haar dragen,
        stervend zullen wij haar schragen,
        maar die vlag verlaten nooit,
        maar die vlag verlaten nooit”

        (Jaren geleden vol bewondering door mij opgetekend uit de volle borst van een fanatieke ARO (Adspirant Reserve Officier) van de Koninklijke Marine, dus geen adelborst.

        PP

        .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.