Tropeninstituut vernietigt cultureel erfgoed

Update van 31 oktober: Groot deel van de collectie naar Egypte.
Er is nog een rest van 20.000 publicaties.

De wereldvermaarde Bibliotheca Alexandrina in Alexandrië zegt zeven kilometer aan boeken en andere documenten te willen overnemen. De Egyptische bibliotheekdirecteur Ismail Serageldin, voormalig vicepresident van de Wereldbank, is in Amsterdam om de laatste onderhandelingen af te ronden en mogelijk vandaag al de overeenkomst te ondertekenen.

Update van 25 oktober: Lees de laatste berichten .   Nog steeds 60% / 700.000 documenten niet onderdak.

Bericht van 3 oktober:
In de Volkskrant stond deze week een artikel dat het Tropeninstuut door de bezuinigingen van de regering gedwongen is duizenden boeken, documenten etc te vernietigen.
We gooien de geschiedenis weg’
Stad en land reist hij af om de collectie van het Tropeninstituut tijdig ergens onder te brengen. De bibliotheekdirecteur is niet te benijden. De papierversnipperaar wacht.
Hans van Hartevelt heeft nog een maand de tijd om 700 duizend boeken en andere documenten aan de straatstenen te slijten. Daarna komen de ‘papierhappers’, zoals hij ze noemt: de containers, de versnipperaars en de ladderliften die de in 230 jaar bijeengespaarde bibliotheekcollectie van het Tropeninstituut grotendeels zullen vernietigen.
Een maand nog, dan is de bibliotheek definitief dicht en moet de monumentale ruimte leeg zijn die in 1910 speciaal voor de collectie is gebouwd. Er is geen geld meer. De subsidie voor het Koninklijk Instituut voor de Tropen stopt, en alleen de afdelingen die zichzelf kunnen bedruipen maken een doorstart. Daar hoort de bibliotheek niet bij. Voor de twintig mensen die er nog werken, onder wie directeur Van Hartevelt zelf, rest ontslag. Maar we werken door tot de laatste snik, zegt hij.


tropeninstituut
‘We zetten alles op alles om de collectie ergens onder te brengen. Niemand hier neemt vakantiedagen op. Ik praat met iedereen die interesse heeft. En telkens hoor ik hetzelfde: we willen heel graag, we vinden het heel belangrijk, maar er is geen geld. Sorry.’

Zijn bibliotheek heeft een grote internationale naam en tien kilometer aan documenten: een miljoen titels in totaal. Te geef voor wie er goed voor zorgt. Voor een klein deel heeft hij een veilig heenkomen gevonden: het ‘koloniale erfgoed’ tot 1950 (90 duizend titels) is overgenomen door het Rijk en komt in bruikleen bij de Leidse universiteit, die zich ook over het kaartmateriaal ontfermt. De particuliere Stichting Centrum Medisch Erfgoed neemt 25 duizend boeken en duizend tijdschriften over, ‘dat is echt een heel sympathieke club met een paar loodsen op een industrieterrein in Urk waar ze alles opslaan en toegankelijk maken wat met medische geschiedenis te maken heeft. Je gelooft je ogen niet als je het ziet, er zijn zelfs cardiologen en longartsen die willen helpen met sjouwen.’ En er is een zekere hoop gevestigd op de Nationale Bibliotheek van Singapore en een investeringsmaatschappij uit hetzelfde land, die een oogje hebben op de collectie over biodiversiteit (90 duizend stuks).

Maar zelfs als dat lukt, blijft Van Hartevelt met 70 procent van de verzameling zitten. Hij reist al maandenlang stad en land af om zijn spullen te slijten, als was het een kofferbakverkoop. Nederlandse universiteiten, de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag, bibliotheken in Duitsland, het Afrikamuseum in België, ‘en elke keer is het verhaal: dit kan toch niet, deze collectie moet behouden blijven, hier moet toch een oplossing voor zijn. Maar het lukt niet. Soms kwamen we heel ver, de universiteit in Wageningen bijvoorbeeld wilde alles overnemen op het gebied van landbouw en voeding. We hadden vijf, zes gesprekken. Maar ook dat is uiteindelijk niet doorgegaan. We kunnen het niet aan, zeggen ze. De financiën. Altijd de financiën.’

Hij heeft nog geopperd de collectie tijdelijk onder te brengen in een archiefbunker bij Alblasserdam, ‘totdat de wind weer uit een andere richting waait’. Dat zou hem de tijd geven om verder te onderhandelen met geïnteresseerden, en delen van de collectie verder te digitaliseren. Opslaan kost 70 duizend euro per jaar, plus de eenmalige verhuiskosten van twee ton – een bedrag waar een gemiddelde amateurvoetbalclub de schouders over op zou halen. ‘Maar het gaat niet. Elk dubbeltje wordt nu omgekeerd op het Tropeninstituut. Er is gewoon nul geld. Ook niet bij de ministeries die erover gaan.’ Hij weet dat een deel van de collectie als niet-interessant wordt gezien. Rapporten over ontwikkelingssamenwerking uit de jaren zeventig, afstudeerscripties. ‘Maar dingen die nu van weinig waarde lijken, zijn dat straks misschien wel. Wij hebben de meest complete bibliotheek op het gebied van ontwikkelingssamenwerking vanaf de jaren zestig. Bij ons doen erosiedeskundigen onderzoek, omdat we kaarten hebben van de 18de eeuw tot nu zodat je precies kunt zien hoe de rivieren liepen. Alles gaat in samenhang verloren, de helft van wat we hebben is uniek materiaal. Dat komt nooit meer terug. We gooien de geschiedenis weg.’

Van Hartevelt werkt sinds 1982 in de bibliotheek. Nu mag hij er het licht uitdoen. De interim-bestuurder van het instituut zei hem dat het niet nodig was om tot de vernietiging door te werken en straks de containers en papierhappers te bestellen, maar wat moet, dat moet. ‘Het voelt als persoonlijk falen. Het lukt me niet. Ik heb nooit gedacht dat het zo ver zou komen. Ik dacht: er is vast iemand die dit van de vuilcontainer gaat redden. Ik faal, de overheid faalt, het is een collectief falen.’

Gisterochtend had hij een klein succes: het Vredespaleis wil vierduizend boeken en honderd tijdschriften hebben over internationaal recht, vrede en veiligheid. 250 meter van de tien kilometer. Vandaag spreekt hij met het documentatiecentrum voor LatijnsAmerika, Cedla, over nog eens 500 meter documenten. Het is niet veel, zegt hij, ‘maar ik ben blij met elk plukje dat een goed heenkomen vindt.’

Staatssecretaris Ben Knapen van Buitenlandse Zaken besloot in 2011 de subsidie aan het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) te stoppen. Het instituut zal zich alleen nog richten op renderende ‘business-to-business activiteiten’, staat in het reorganisatieplan van interimbestuurder Derk Vermeer. Daardoor is er geen ruimte meer voor het Tropenmuseum, het Tropentheater en voor de bibliotheek. Het museum krijgt van het Rijk een bedrag zodat het samen kan gaan met andere musea, het theater en de bibliotheek gaan dicht.

Subsidie stopgezet

Dit bericht werd geplaatst in diversen. Bookmark de permalink .

28 reacties op Tropeninstituut vernietigt cultureel erfgoed

  1. DP Tick zegt:

    VOOR SOMMIGE DINGEN MOET JE GEWOON GELD RESERVEREN.ḊIT IS EEN UNIEK IETS.GEWOON MAAR HOUDEN.IN GODSNAAM,DAT HET MOGE LUKKEN.JA,SORRY..DE MODERNE MENS HEEFT ONZE LIEVE HEER NIET MEER NODIG,DUS WE ZIEN NU WAAR HET HEEN GAAT.MISSCHIEN BEETJE OVERDREVEN GEDACHTE,DOCH ALS WE MEER OP OLH VERTROUWEN,DAN GAAT HET ZEKER TZT BETER,VOLGENS MIJN EENVOUDIGE MENING IS HIJ DE BESTE ECONOMISCHE OPLOSSING. DP TICK

    • nou en of ik Onze Lieve Heer nog steeds nodig heb. Hij geeft alleen vaak: niet thuis. 🙂

      Maar dit is echt te gek voor woorden. Er zijn zoveel miljonairs in Nederland heb ik me laten vertellen, waarom doen die dan niets?

  2. Boeroeng zegt:

    De geldkraan dichtdraaien gebeurde onder Rutte I.
    Wilders maakte zich beroemd met zijn schamper doen over ‘linkse hobbies’ in de cultuur.
    Maar onderwijl is het dus de VVD die deze cultuurafbraak zonder PVV doorzet en de PvdA voor haar karretje wist te spannen in het kabinet Rutte II

    En dan te bedenken dat Rutte 8 jaar geschiedenis studeerde in Leiden.
    Niet veel van onthouden, Mark ?

    • Jan A. Somers zegt:

      Maar ja, de Nederlanders hebben van de partij van Rutte wel de grootste partij gemaakt! Ik heb het ergens anders al eens gezegd: denk erom, de politiek bemoeit zich wel met u. Dus gaat de bibliotheek van het KIT naar het oud papier. Nuttig hergebruikt, WC-papier.

  3. P.Lemon zegt:

    Zou Van Hartevelt het bij Suikeroom Google hebben geprobeerd?
    Het papier is dan wel gerecycled maar de inhoud blijft behouden, zoals:

    Google digitaliseert archieven

    Google doneert 1,25 miljoen dollar aan de Nelson Mandela Foundation en gaat de archieven van de Zuid-Afrikaanse leider digitaliseren.

    De Amerikaanse zoekgigant wijst op zijn Afrikablog op de verdienste van Nelson Mandela, de eerste zwarte president van Zuid-Afrika, bij de overgang van zijn land naar een democratie en het opstarten van een dialoog tussen blank en zwart.
    Wereldwijd toegankelijk
    Google wil graag helpen met het bewaren van de duizenden foto’s, gevangenisdagboeken, brieven en audio- en filmfragmenten die aan de 92-jarige Nobelprijswinnaar toebehoren. Deze multimediacatalogus moet wereldwijd toegankelijk zijn.

    http://www.zdnet.be/maatschappij/125744/google-digitaliseert-archieven-nelson-mandela/

  4. Wat een ramp dat men dit van plan is.
    Wie komt er in actie?

    Ik kan mij haast niet voorstellen dat de kosten van opslag zo hoog zijn?
    Er zijn loodsen genoeg die leeg staan.
    Dit vraagt om een actie.

  5. Ik heb dit geplaats op faceboek

    hoop op veel reacties

  6. Jan A. Somers zegt:

    citaat: “Wie komt er in actie?” Niemand dus. Ook niet uit de Indische gemeenschap. Wat heeft het IP gedaan?

    • P.Lemon zegt:

      @Pak Somers. Voldoende actie blijkbaar, maar ws onoplosbaar vd
      totale collectie.

      “Het KIT zit nu met 1 miljoen titels, zo’n 9 kilometer aan boeken, waar geen plek meer voor is. In reactie op het Volkskrant artikel ontvingen wij tientallen telefoontjes van particulieren en bedrijven/organisaties met een divers aanbod van hulp. Hartverwarmend en wij nemen iedere suggestie serieus.
      Het KIT blijft de maand oktober geïnteresseerd en in gesprek met alle serieuze overname kandidaten. Wij hopen dat wij u later deze maand toch nog goed nieuws kunnen melden. Heeft u een serieus aanbod, of een idee waarmee de collectie duurzaam behouden kan worden voor het Nederlandse publiek? Mail library@kit.nl

      Veelgestelde vragen en antwoorden over de toekomst van de collectie
      Hoewel wij alle aandacht als hartverwarmend ervaren en dankbaar zijn voor alle meedenkers, stuiten veel acties op praktische bezwaren. Een reactie op een aantal veelgenoemde suggesties.

      Crowdfunding voor verhuizing en opslag: ja, daarmee zou de collectie fysiek gered zijn, maar dit is een tijdelijke oplossing waarbij de collectie alsnog langzaam verdwijnt. De waarde van een collectie zit in de toepassing van de verzamelde kennis. Het risico van opslag is dat binnen de kortste tijd niemand meer weet wat er in die containers vol boeken zit. Een collectie heeft onderhoud nodig en moet om levend gehouden worden om toegankelijk te kunnen zijn voor publiek. Daarvoor zijn mensen en dus financiën nodig.
      Digitaliseren van de hele collectie en online toegankelijk maken: allereerst betreft de collectie 1 miljoen titels, om deze te digitaliseren zou men jaren bezig zijn, en ook dit vraagt om een investering in geld en tijd. Tijd die en geld dat er niet is. Daarnaast zijn op de meeste boeken auteursrechten van toepassing.
      Adopteren van boeken door geïnteresseerde particulieren en kleine instellingen
      Hoewel deze optie allicht een beter is dan de versnipperaar, hopen wij nog altijd dat er een duurzame oplossing komt voor de collectie. Ook is het uitdelen van 1 miljoen titels, veelal opgeslagen in meterslange archiefkasten, geen eenvoudige operatie en is de collectie daarmee ook niet langer publiek toegankelijk.

      http://www.kit.nl/kit/Nieuws/Nieuws-2013/KIT-Bibliotheekcollectie-in-zwaar-weer.html

      • Boeroeng zegt:

        Malletjes is dat iemand in Amsterdam vindt dat er geen vergunning mag komen voor een sintoptocht vanwege de figuur zwarte piet die hij als discriminerend ervaart.
        De PVV gaat kamervragen stellen, want zij willen de Nederlandse cultuur verdedigen tegen het soort afbraak van geen zwartepiet meer naast de sint.

        Maar kamervragen poneren over vernietiging van tonnen archiefmateriaal, dit cultureel erfgoed, doet niemand.
        Waar zijn je prioriteiten, hh en dd politiek !

        GroenLinks in Amsterdam vind dat de gemeente Amsterdam iets moet doen: http://amsterdam.groenlinks.nl/GroenLinks+wil+redding+bibliotheek+Tropeninstituut

        • TON zegt:

          Een stichting in het leven roepen en daarna naar de rechter toe stappen en eisen van de rechter dat de duizenden boeken en documenten niet vernietigd mag worden.

        • Boeroeng zegt:

          Alles goed inpakken en dumpen op het binnenhof.
          Het probleem leggen bij diegenen die het gemaakt hebben. Bij diegenen op het hoogste niveau die verantwoordelijk zijn voor conservering van cultureel erfgoed.
          Wedden dat de politiek met zoveel publiciteit het niet kan maken om alles te vernietigen !!
          Minstens vind het kabinet snel een grote opslagplaats .

  7. Huib zegt:

    Van waar al die ophef over het sluiten van het KIT? Staat dit niet voor Koloniaal Instituut voor de Tropen? Modern Nederland schaamt zich dood voor zijn koloniale en slaventijd verleden en wil er niets meer van weten. Te beginnen met Zwarte Piet ook het aandenken aan die verfoeilijke VOC mentaliteit afschaffen. Eigenlijk zouden we ook al die nazaten uit die vreselijk zwarte/bruine vlek uit de Nederlandse geschiedenis moeten afschaffen. Want er is al genoeg nieuw Multi-Culti om het “Gesundenes Volksempfinden” te laten fressen. Scheelt vele miljarden aan euri’s die dan beter besteed kunnen worden. Trouwens al die oudjes met hun dure pensioenen en beroep op de gezondheidszorg worden ook wel een vreselijke last voor het budget; laat ze welzijnswerk doen voor de kost en anders maar de pil geven.
    Weer een gigantische besparing ingeboekt.

  8. Loekie zegt:

    Een alternatief zou kunnen zijn om de collectie aan te bieden aan Jakarta c.q. Paramaribo.

  9. Huib zegt:

    Als ze het daar maar wel willen hebben. Of geven we er een grote zak met duiten bij?

  10. jeroen zegt:

    Waarom houden ze niet zo’n openbare boekverkoop zoals bij bibliotheken?
    Er zijn waarschijnlijk best boeken die ik van ze wil kopen, als ik ze kan betalen natuurlijk.
    Ik zal niet de enige zijn denk ik.

    • Anoniem zegt:

      Jeroen, je hebt gelijk.Voor een redelijke prijs zullen de boeken best verkocht kunnen worden, liefhebbers genoeg zou ik zo denken.Wat een cultuur barbaren,we hebben de mond vol over het buitenland waar alles vernietigd wordt en wat doen wij???????hetzelfde, dit is toch vreselijk.

    • Jan A. Somers zegt:

      Het gaat niet om de losse boeken, het gaat om de hele collectie. Bij onderzoek kun je dan van het ene naar het andere schuiven, ze verwijzen naar elkaar. Maar de politiek weet het al: die luitjes hebben toch al lol op de Pasar Malam (sorry, TTF), met lemper en tjendol. Bij het KIT zag je ze niet! Net zo min als bij het KITLV, maar die hebben de universiteit achter zich.

  11. Joyce Hoets zegt:

    Ze gaan liever oorlog voeren in Malie, daar is wel geld voor!!

    • Jan A. Somers zegt:

      Heeft u de persoon die u in de Tweede Kamer heeft gekozen al gebeld? Er zijn mensen die zich niet met de politiek willen bemoeien, maar de politiek bemoeit zich wel altijd met u!

  12. eppeson marawasin zegt:

    [CITAAT] Collectie Tropeninstituut gered door Egyptenaren

    Op de valreep dient Egypte zich aan als redder van vrijwel de gehele overgebleven bibliotheekcollectie van het Tropeninstituut, die in de vuilcontainer dreigt te verdwijnen. De wereldvermaarde Bibliotheca Alexandrina in Alexandrië zegt zeven kilometer aan boeken en andere documenten te willen overnemen. [EINDE citaat]

    BRON: http://www.volkskrant.nl Door: Toine Heijmans − 31/10/13, 02:00

  13. Boeroeng zegt:

    Is het niet een schande dat er wel redding komt uit Alexandrië, maar niet uit Den Haag ?
    Maar 400.000 publicaties, jarenlang beheerd met Nederlands belastinggeld zijn we kwijt.
    Het zal wel zijn dat over 20 of 40 jaar het allemaal gedigitaliseerd is.
    Op internet of op dvd… Dus ook in Nederland rustig te bekijken in je eigen huis . Hoera (nietdan?)

  14. P.Lemon zegt:

    Ter afsluiting hoe adh van dit vernietigingsproject je politici eigenlijk nooit meer serieus kunt nemen.

    “Er is geen geld, maar woorden kosten niets. In de beleidsbrief Cultuur beweegt van minister Jet Bussemaker heerst de wilde dynamiek van de peptalk: potentie, veerkracht, creativiteit, innovatie, inspiratie, bezieling. De minister: „Ik zet in op een cultuurbeleid dat de samenleving raakt en in beweging brengt.”

    Vormgeving, in alle betekenissen van dat woord, is belangrijker dan ooit. ( !!! )

    Wow. En dat allemaal in de week dat bekend werd dat de bibliotheekcollectie van het Tropeninstituut – 400.000 boeken, 20.000 tijdschriften – die door de bezuinigingen in de papierversnipperaar gestopt dreigde te worden, op het nippertje gered werd – door Egypte. De vermaarde Biblioteca Alexandrina is bereid de collectie over te nemen en toegankelijk te houden voor onderzoek.

    Wij hadden het ook graag gedaan. Maar wij zijn een arm land.”
    (Bas Heijne)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.