Indo’s on ice

van Pierre de la Croix


De strenge winter van 1928. Twee dappere katjangs op de schaats, de gebroeders De la Croix. Zo’n foto zou het altijd wel goed doen, back home in Indië. Onomstotelijk bewijs dat je in het Walhalla was geweest en had gedaan wat de goden deden.
Fotoshoppen bestond nog niet.
Eddie, de oudste (* Tegal, 1901),links op de foto in lichte trui, genoot van zijn eerste Europees verlof.
Hij had al jong in Nederland het school-meestersdiploma gehaald en had zich laten uitzenden naar Indië, welke daad hem Europese verlofrechten opleverde. Paul, de jongste (Tegal, *1906), was student Indisch recht in Leiden.
Ze waren blijkbaar  geoefende schaatsers, want zie ze er ontspannen bijstaan, met de handjes op de rug. Ook hadden ze blijkbaar geen last van de kou. De 3 onbekende autochtonen op de achtergrond waren dikker ingepakt en hadden bovendien geen ijzers ondergebonden. Uitslovers, die pinda’s, dachten ze misschien.

De foto is genomen in Den Haag, vermoedelijk in een van de grote parken met vijver. Paul woonde er op kamers, broer Eddie zal zijn tenten tijdelijk in een Indisch pension hebben opgeslagen. Eddie was mijn vader. Ik zat toen evenwel nog in de verrekijker.  Pas midden in het volgende Europees verlof, van september 1937 tot september 1938, inclusief de bootreis heen (met de Dempo)  en terug (met de Christiaan Huijgens), zou ik worden geconcipieerd. Mijn ouders waren nog net op tijd terug om mij in Indië geboren te laten worden. Voer voor astrologen: : Onder welk sterrenbeeld is mijn aardse leven begonnen, Waar is mijn leven in de oneindige kosmos begonnen, onder dat bij de conceptie omstreeks februari 1938 op het noordelijk halfrond, ergens in Den Haag of misschien in Brussel of Parijs, waar mijn ouders ook zijn geweest, onder invloed van het sterrenbeeld Scorpio, bij mijn geboorte bezuiden de evenaar in Semarang, op het mooie eiland Java?

Dit bericht werd geplaatst in Gast Pikirans. Bookmark de permalink .

53 reacties op Indo’s on ice

  1. Pierre de la Croix zegt:

    Salah
    Ruwet die laatste zin van mij. Moet zijn:
    “Onder welk sterrenbeeld is mijn aardse leven begonnen, onder dat bij mijn conceptie omstreeks februari op het noordelijk halfrond, ergens in Den Haag of misschien in Brussel of Parijs, waar mijn ouders ook zijn geweest, of onder het sterrenbeld Scorpio, bij mijn geboorte bezuiden de evenaar ….. enz.”.
    Maaf, excuses,
    Pak Pierre

  2. Boeroeng zegt:

    Zijn er Haagneesen in de zaal die een gokje durven ?
    Waar lag deze ijsbaan in 1928 ?
    Op de achtergrond rechts zie je een gebouw..
    Of hebben ze toen het Malieveld blank gezet?
    Haagsche bos?
    http://www.haagsefilmbank.nl/archives/3477
    Ik zeg niet wie, maar een van de vele mensen op de foto is een grootouder van Nina de la Croix
    http://indisch4ever.web-log.nl/indisch4ever/2011/07/nina-de-la-croix.html
    En zijn er mensen met gewetensbezwaren over indo’s die on ice gaan ?

  3. Wat super romantisch uw vader en oom daar staande op het ijs. Een foto die heimwee in je oproept. Want zij gingen weer terug naar Indi, verbleven maar tijdelijk in Nederland. Geen wonder dat zij het niet koud hadden!

  4. Noor zegt:

    Zoals Elizabeth zegt, een foto vol nostalgie. Een foto die ook vragen oproept, wie heeft die foto gemaakt, en zoals Boeroeng zegt: wr lag die ijsbaan? Ik doe een gooi en roep dat het misschien het stuk ondergespoten weiland (in de winter voor de schaatsliefhebbers) in de Bosjes van Pex is, het gebouw zou de boerderij van Boer Pex geweest kunnen zijn, de huidige Wildhoef.
    Een hele verrassing deze foto, en zeer uniek!
    Ik zeg niet wie, maar n van de vele mensen op de foto was mijn schoonvader, en Pierre was niet mijn man, en Nina niet onze dochter. Zo… er blijft veel te raden over. Nu maar eerst de plek van de ijsbaan….

  5. Boeroeng zegt:

    Als ik zo surf op het internet lees ik dat de huidige Wildhoef in 1933 werd gebouwd en dat de boerderij ‘Daal en Berg’ van boer Pex gedeeltelijk afbrandde in 1903, maar pas rond 1930 gesloopt werd
    Maar er was nog een boerderij ‘Berg en Dal’.
    citaat

    Het Haags Gemeentearchief bewaart een foto uit 1937 waarop onder anderen sportpionier Pim Mulier aan het schaatsen is op de natgespoten tennisbanen (afbeelding ijsbaan).Dit zou volgens het fotobijschrift van het Haags Gemeentearchief de ‘eerste voor het publiek geopende ijsbaan van Den Haag’ zijn

  6. Boeroeng zegt:

    Het Vaderland van 27 november 1929

  7. Peter Pinchetti zegt:

    Wat goed zeg twee Indo`s zo ontspannend op het ijs, normaal wordt een Indo op schaatsen een “Lh-lh” of een “Eh eh” genoemd…. zodra ze beweging met de schaatsen gaan maken, balans ilang en dan slingeren ze srt srt alle kanten op onder luide kreten “lh-lh-lh-lh-eh-h-eh-eh…..!!!

  8. Pierre de la Croix zegt:

    Indo kesandung upil
    Tja …. Pak Peter, misschien was die foto van mijn Pa en oom wel met 1/1000 seconde sluitersnelheid genomen en kon men direct daarna alweer horen “loh-loh-loh ….. eh-eh-eh ….. oooossss ……. perrrk …. awassss …. djampoet …….. adoeh mijn ballen …..”.
    Dan geen wonder dat die drie autochtonen op de achtergrond een andere kant opkeken. Ze ergerden zich dood aan dat gegil.
    Pak Pierre

  9. Boeroeng zegt:

    De overgrootmoeder van de beide broers was Antoinette Toorop. Geboren in 1830, overleden in 1850. Nauwelijks 20 jaar geworden. De latere schoondochter van Antoinette was een kleinkind van de kolonel Prager, onderscheiden met de willemsorde, Maar zowel de schoondochter als haar vader hebben vermoedelijk de kolonel uit Nijmegen nooit (veel) meegemaakt.Een nazaat van de kolonel was Johannes Fredericus Cooke, die bekend werd met het Indo-Europees Verbond. Een andere nazaat van de kolonel is Jaap de Hoop Scheffer, voormalig politicus, nato-topman en niks te indo.
    Enfin de schoondochter was de oma van de broers
    Acht jaar later na de dood van Antoinette werd haar neef Jan Toorop de schilder geboren. Ook hij werd naar Nederland gestuurd voor een opleiding. Eerst een middelbare opleiding en dan hoger onderwijs,dat was de bedoeling. Heel vaak was dat een opleiding voor Indisch ambtenaar. Jan was 11 jaar toen hij vertrok en hij bleef hangen in Nederland. Nooit werd hij Indisch ambtenaar
    http://indisch4ever.web-log.nl/indisch4ever/2008/06/indisch-in-be-3.html
    IN 1869 was er kennelijk onvoldoende middelbaar onderwijs te Indi die aansloot op hoger onderwijs in Nederland, maar de beide broers leefden 50 jaar later en toen was er een beter middelbaar onderwijs op java (buitengewesten niet?). De oudste broer was op Europees verlof. Dat was een regeling dat alle ambtenaren recht hadden op zoveel maanden verlof naar Europa na zoveel jaar te Indi gewerkt hebben. Mijn Limburgse opa ging in 1922 ook op verlof, maar ik denk niet met deze regeling. Na 6 maanden had hij het gezien in Nederland. Te koud en te veel aardappelen hier. Mijn moeder zag toen voor het eerst sneeuw en ijs.
    Deze broers waren in 1914/1916 met hun ouders in Nederland en zagen toen al vermoedelijk sneeuw en ijs. Mijn vaders eerste ervaring was in 1950 en direct maakt hij wat fotootjes met zo’n boxje die je voor je buik moest houden. Schaatsen heeft hij nooit geleerd.
    Ik ook niet

  10. Pak Pierre zegt:

    Les patineurs
    Pak Boeroeng, die nijvere vorser, is goed genformeerd over mijn familie. Hij moet beschikken over een goed ingevoerde mata-mata. Misschien mag ik zijn vraag over onderwijs in de “buitengewesten” beantwoorden en nog wat info aan zijn info over tempo doeloe toevoegen:
    1. In Indi stuurden ouders, Indo of totok en waarschijnlijk ook de heel goed gesitueerde Chinees of Indonesir, hun kinderen naar Nederland voor verdere studie als ze het financieel maar even konden behappen. Als er keuzes moesten worden gemaakt kregen zonen natuurlijk voorrang boven dochters. In Nederland behaalde diplomas openden meer deurtjes naar een goede baan met vooruitzichten dan lokaal verkregen gelijkwaardige kwalificaties (zie ook punt 3). Kans is heel groot dat mijn oud-oud-oud-oom Jan Toorop om deze reden op 11-jarige leeftijd naar NL werd gezonden.
    2. In de zogenaamde “buitengewesten” (gebieden buiten Java) bleef adequaat voortgezet onderwijs na de eeuwwisseling vorige eeuw schaars. Kinderen die in de buitengewesten woonden gingen voor voortgezet onderwijs of naar Nederland (zie punt 1) of naar Java, waar ze als regel in de kost werden gedaan bij familie. Mijn grootvader van moeder’s kant was havenmeester van Makassar toen mijn moeder in 1910 de lagere school afrondde. Mijn grootvader wilde haar niet kwijt en zo moest mijn moeder onnodig – en tot haar grote verdriet – de laatste klas doubleren. Na dat jaar werd opa benoemd tot havenmeester van Semarang (Java) en kon mijn moeder weer verder.
    3. Voor zover ik weet hadden voor de oorlog niet alle ambtenaren in NOI recht op Europees verlof, maar alleen zij die in Nederland waren aangeworven voor dienst in de tropen. De periode tussen 2 Europese verloven varieerde naar “rang” van 5 tot 10 jaar tropendienst.Een soortgelijke regeling Europees verlof gold trouwens ook in het bedrijfsleven.
    Na de oorlog werd de regeling verruimd.
    4. De broers on ice, c.q. mijn vader en oom Paul, waren inderdaad eerder in NL geweest omdat hun vader studieverlof had gekregen, een hoge uitzondering voor die tijd voor een lokaal aangenomen Indo. Toen mijn grootouders De la X in 1916 na studieverlof naar NOI terugkeerden bleef oudste zoon Eddie achter om voor schoolmeester door te leren (reden zie punt 1 en 3).
    5. Anders dan de Pa van Pak Boeroeng reed ik in mijn eerste winter in NL (1952) direct weg op de schaats, misschien omdat ik in Indonesi al kon rolschaatsen. Plaats delict was een enorm ondergespoten of ondergelopen terrein aan de rand van de Bosjes van Pex (niet de belendende tennisbanen)tegenover de Haagse Sportlaan. Toch historische grond?
    Naar dat terrein verhuisde jaren later de voetbalvereniging HBS, vanaf Houtrust.
    Pak Pierre

  11. Boeroeng zegt:

    De boel-stedentochtkoorts heerst weer.
    Ik moest aan dit topic denken.

  12. Pierre de la Croix zegt:

    Tja … dat waren nog eens Indo’s “met ballen”. Kom er nu maar eens om.

    Pak P.

    • Wouter zegt:

      Indo’s met kouwe ballen zijn er wel hoor……

      Toppunt van integratie. Hahaha. Ik ben weliswaar geen elfstedentochtschaatser, maar ben erg gek van toertochten op natuurijs.
      Met mijn Indische sportvriend hebben we heel wat van die tochten geschaatst. De natuur op een zonnige ochtend, schaatsend op een dikke ijsvloer waar nog geen mens een kras heeft gezet, tussen de rietvelden door, het voortglijden in een kaart van Anton Pieck is een unieke belevenis en heeft mij veroverd. De amicale en ongedwongen sfeer is erg leuk. Ok, ik kom ze niet vaak tegen…..

      Maar we blijven Indo’s. Bij onze laatste tocht hadden we een rustplek gevonden. Tijdens zo’n pauze klonteren de schaatsers bij elkaar, boterhammen worden uitgepakt en diverse versnaperingen worden genuttigd. Groot werden hun ogen toen ik mijn lempers met warme thee uit de rugzak haalde. Opmerkingen dat we weer lekker gekookt hadden waren niet van de lucht. We hebben smakelijk gelachen en natirlek heerlijk gesmuld……Sekali Indo, tetap Indo.

      ps. de foto van de Indo’s on ice is in het Haagsche bos genomen bij een van de grote vijvers. Toen was dat nog onverdacht. Tegenwoordig een ontmoetingsplek voor lieden die een scheve schaats rijden en zich in de herenliefde op glad ijs begeven…hahaha

  13. Elmi zegt:

    Wouter……je hebt vast ook een leuke foto van Indo’s op het ijs……ajo, laat ons zien dan…..

    • Wouter zegt:

      Elmi, isterwel…..maar Indo’s on tour zijn dun gezaaid en vaak alszodanig onherkenbaar; vermomd met ijsmuts, sneeuwbril, dik schaatspak, handschoenen en rugzak… alleen als ze donderen hoor je soms: adoeh…!
      De Indische jeugd is actiever op schaatsbaan en snowboard.

      Zelf hebben ze mij op een avond van het ijs geplukt en in een café aan de Kagerplassen teruggevonden. Met erwtensoep en borrel. Daar wordt in mijn omgeving nog altijd om gelachen…..

  14. Boeroeng zegt:

    ahhhh Wouter…. indo’s hoop in bange dagen.. ik wanhoopte al..
    zijn er dan geen indo’s meer die kunnen schaatsen ?
    krijgen we dan nooit een indoschaatskampioen ?
    hoe dan toch met die Hollandse zijde van ons ?

    Elmi, bosjes van Pex zijn toch bij jou aan de overkant ?

    • Wouter zegt:

      Indo on schaafijs is wereldberoemd. Heerlijk, met kacang merah, tjintjau, rozestroop (ketjrot…ketjrot…tambah lagi pak), ingemaakte vruchtjes en veel dikke melk.
      Sssiiiiiip. Welterusten luitjes en laat al dat lekkers maar tot u komen in deze barre tijden…..jullie aanpassingsvermogen is legendarisch.

  15. Elmi zegt:

    Jammer, geen foto….of misschien toch wel?
    En ja Boeroeng, bosjes van Pex zijn schuin aan de overkant……

  16. Pierre de la Croix zegt:

    Ja, waarom is die integratie van Indo’s op het ijs totaal mislukt? Waarom dus in plaats van Sven niet Si Tjok, Si Nono of Si Kamprèt op de erepodia van Davos, Calgary en Heerenveen?
    Misschien zijn wij niet gebouwd voor de schaatssport, net zoals negers zelden in de zwemsport excelleren.

    Ik begon in mijn eerste Hollandse winter in 1952, op dat ondergespoten winderige landje in Den Haag tussen de Sportlaan, waar het vaderlijk slot stond, de Daal en Bergschelaan en de Bosjes van Pex, op kunstschaatsen die onder soldatenkistjes waren geschroefd. Had mijn vader ergens op de kop getikt. Tweede hands natuurlijk, zoals bijna alles thuis tweedehands was.

    Al gauw had ik in de gaten dat kunstschaatsen onder een jongeman met ambities niet sexy waren, al wat jong en mannelijk was in Den Haag had hockeyschaatsen.

    Dat kwam waarschijnlijk omdat Den Haag toen al een heuse ijshockeyclub rijk was, HHIJC HOKIJ als ik mij goed herinner. Iedere woensdagavond was er een wedstrijd op Houtrust – of eens in de 2 weken, ook dat weet ik niet meer precies. In ieder geval ging ik als het even kon trouw kijken, ik zag mijzelf al als grote held over de baan schieten en mijn tegenstanders hard tegen de wand pletten, maar ja ….. ik had die verdomde kunstschaatsen onder die sneue soldatenkistjes. Pas in het volgende winterseizoen, dankzij zware zomerse arbeid in de aardbeienpluk in het Westland, kon ik mij op de felbegeerde hockeyschaatsen op het Haagse (kunst)ijs vertonen. Vikings waren het. Maar van een carrière als ijshockeyer is het nooit gekomen.

    In het eerste team van HHIJC speelde toen, naast Canadese huurlingen, één Indische jongen mee. Wij (mijn zuster, Indische vriendjes en ik) waren zo trots als een pauw als hij de arena ingleed, zijn naam ben ik helaas vergeten. Hij was de eerste en tevens de laatste Indo die ik iets geweldigs heb zien doen op het ijs, tussen de blanken.

    Wie uit een klapperboom is gevallen moet zijn beperkingen kennen en accepteren. IJs is voor haar of hem alleen maar om te eten. Es puter, es pasrah, es lilin, es shanghai, es durian, es pelem, es gorèng ……

    Pak Pierre

    • Wouter zegt:

      Drie factoren bepalen of andere etniciteiten succes hebben in een sport: 1. de aanleg, 2. cultuur/milieu, 3, breedtesport/volkssport
      Dus: juiste eigenschappen, facilitering en toegankelijkheid……

      Vroeger dachten ze dat negers niet konden schaatsen, zwemmen of tennissen. Shani Davies is wereldkampioen schaatsen (highspeed skating); Arthur Ash is de legendarische tenniskampioen, de dames Williams heersen in het vrouwentennis en dat Chinese meisje Lie won verleden jaar voor het eerst een Grand Slam dacht ik…..dit zijn iconen die een rolmodel zijn voor minderheden in de sport. Kwestie van tijd en de grote getallen. Ik zie tijdens mijn leven alleen nog geen Surinamer bij een Elfstedentocht over de finish gaan…maar niets is onmogelijk (hoorde net dat ze in Limburg een Marrokaan tot Prins Carnaval hebben uitgeroepen, maar das een andere tak van sport…)

      Ga morgenmiddag naar de Silverdome om twee cucus (jongen en een meisje) te zien schaatsen. Ik werd daartoe door hun blonde Hollandse moeder uitgenodigd… (de een voetbalt en de ander zit op turnen)
      Ach, schaatsen doen ze gewoon voor de lol, maar ik neem mijn fototoestelletje maar mee om mijn Indisch nageslacht on ice te vereeuwigen, ook al weten ze niet goed waar de oude klapperboom heeft gestaan….

  17. powderbrush zegt:

    aduh, om de: de la Croix hier terug te vinden.. zijn deze twee heren verpand aan: Oom Nono de la Croix en oom Dick de la croix.. een v/d zonen van Oom Nono is Max en n andere zoon is, Michiel en dan is er Reggy.. dochters Nanette en eentje in Zwitserland, wah de naam vergeet ik van die. .. heb nog n tijdje met haar gecorrespondeert? Oh ja die in Zwitserland is Henny ,enige familie van de twee schaatsers?. Katanya, wij zijn aan mekaar geparenteerd… via de van Leuvens of de Kouthoofds..of de van Maldegems? wie ken zeggen? Heb vroeger veel bij Oom Nono en zjin vrouw tante Roos en ook bij Oom Dick veel gelogeerd als kind zijnde.Heb Max en zijn vrouw afgelopen zomer nog terug gezien in NL, tijdens mijn vacantie aan familie daar. Woon zelf al 44 jaar in Canada.

    • Pierre de la Croix zegt:

      Dag Powderbrush,

      Ben jij ook een De la Croix of via de vrouwelijke lijn aan De la Croix’ verwant? Zo ja, dan zal je ook verwant zijn aan de 2 schaatsende broers op de foto, mijn vader Eddie (Edwin Pierre) en mijn oom Paul (die officieel Frits heette).

      Volgens mij zijn de Indische De la Croix’ namelijk allemaal aan elkaar verwant, want (waarschijnlijk) midden 18de eeuw (dus rond of net na 1750) door een smal genetisch poortje uit Nederland (en mogelijk via Ceylon, dat is met hulp van de Dutch Burgher Union op Sri Lanka nog in onderzoek) in de archipel terecht gekomen.

      Mijn betovergrootvader Frederik Wilhelm de la Croix is 8 mei 1788 geboren. Hoewel zijn geboorteplaats (nog) niet met zekerheid is vast te stellen ligt die mogelijk toch al in Indië (Indonesia). Hij overleed in 1855 in Semarang.

      Hoe precies de relatie van mijn vader en oom is met jouw ooms Nono en Dick (hoe luiden hun officiële namen en wat zijn hun geboortedata?), kan je misschien het beste vragen aan de vrouw van Max, Veronique Claes. Zij is, denk ik, het verst gevorderd met de stamboom van de hele familie.

      Pierre

  18. powderbrush zegt:

    IK? denk dat wij niet echt aan de la Croix verwand zijn. Want Max en ik spraken daarover afgelopen Augustus, alhoewel, zijn moeder t echter wel aan mij bevestigd heeft. maar eerlijk gezegd, jaa ik weet t niet hoor. Dus u kent Max en Veronique OOK? jaa ik heb pas deze afgelopen Aug met Veronique kennis gemaakt en ik vond t zooo leuk, om eindelijk na lange lange tijd weer dat Vlaamse accent terug te horen. HIER hoor ik niets anders dan t Canadese Engels.
    Ik was gelijk weg van haar accent, te meer ook omdat ik zowel van mijn moeder’s kant als van mijn vader’s kant van Belgie afkomstig ben. Via de Voc is de voor ouder van mijn ma, naar Betawie gekomen en later naar Surabaya over verhuisd.
    En Max? waah, die sprak zooo leuk in t Limburgse dialect met t daarbji passende accent. Iets dat ik niet meer kan praten maar nog wel kan verstaan. Ik probeer nog steeds hem te pakken te krijgen maar hij beantwoord zijn fbsite niet.. payah die fen seh. enfin, .leuk om over de la Croix te horen.

    oooooh, jaaaa de eerste vrouw van mijn middelste halfbroer, was n dochter van een van de zussen van Oom Dick en oom Nono. die woonden in den Haag haar ma en wat van haar zusters woonden daar geloof ik ook. Echter de moeder van mijn ex schoonzus was met ene Neijhoff getrouwd. Die was n dag voordat ze naar NL zouden vertrekken indertijd door de poemoedas vermoord. DIE Neijhoff was bank directeur in Bandung.

    Tot mijn spijt weet ik niet HOE de juiste namen van Oom Dick en Oom nono de la Croix was. grcs, powderbrush/canada

  19. Boeroeng zegt:

    Dick=Eduard Dirk
    Nono=Jacques Henri
    Hun zus Nieke=Anunziata

    3 kinderen van Eugene Leopold (Eugene) de la Croix, zoon van van Frederik Adolf (Frederik) de la Croix en Wilhelmina Elisabeth Notenboom
    Frederik is een zoon van stamvader Frederik Wilhelm uit 1788

    • powderbrush zegt:

      goh, hartelijke dank hiervoor. Ik geloof? dat Max he? de familie stamboom heeft van de de la Croix? want Veronique en ik spraken er nog over net voor t weg gaan die dag. Ik houd het niet bij al die stambomen. Maar vind t wel hardstikke leuk en verschrikkelijk gezellig om oude familie leden te ontmoeten waneer ik voor n bezoekje naar NL kom. Vooral waneer ik ze nog van mijn jeugd ken.

      Max en Veronique waren in Zoetermeer bij de 2de zoon van Ieneke uit haar eerste huwelijk met mijn halfbroer. die dag? omdat mijn neefje, zijn 25 jarig huwelijks jubilee vierde. Ieneke was dus n nicht van Oom Dick en Oom Nono.

      Sudah, zoals dat altijd ging toch vroeger? als je klein kind was.. dan iedereen die ouder was, familie of niet? Moest je dan met Oom of Tante aanspreken.. Maar NU waneer ik naar NL kom. dan moet ik er echt aan wennen, dat sommigen mij tante noemen of ibu of zus.. al ben ik geen tante noch ibu noch zus.. rameh,, ik ben dat hier in Caanda helemaal niet gewend.. dus meestal dan hoor ik niet of heb ik niet door dat men mij aanspreekt.. en dan zeggen mijn neefjes en nichtjes of oud nichtjes of oud neefjes.. Tante! zus of zo spreken u aan.. en dan kijk ik altijd zoooo tollol dat iedereen DE grootste jool heeft om mij.. en ik dan denken: oooh jaa, ik ben hun tante.. Sudah, ze noemen me nu maar gewoon bij de naam, want anders reageer ik niet.. rameh werkelijk. maar zoo leuk om met U OOK kennis te maken en ik zeg dan maar ja: aangenaam he? Waaah, WIE we al niet ontmoeten hier op I4E… deze is al DE zoveelste keer dat ik n tak met ergens in de familie kennis maak. rameh werkelijk. grcs maar en prettig weekend. powderbrush. sorry ja, maar openlijk op internet? ik doe nooit mijn echte naam, alleen maar prive jaa?dus vraag exkies?

      • Pierre de la Croix zegt:

        Nou …… Powderbrush,

        Je ziet dat Pak Boeroeng hoog in de lucht een goed overzicht heeft op alles wat leeft van tempé en tahu en van iedere Indische familie een dik dossier heeft opgebouwd. Misschien ooit bij de STASI begonnen als mata-mata.

        Je ooms Dick en Nono en tante Nieke waren dus kleinkinderen vanFredrik Adolf en hij (Frederik Adolf dus) was weer een (jongere) broer van mijn overgrootvader Lodewijk Alexander. Hun vader is onze gemeenschappelijk stamvader FW.

        Dus, inderdaad, verwantschap alom. Konijnenfamilie die De la Croix’. Allemaal lange oren of kuping lowo.

        Nu je kennis hebt gemaakt met Max en Véronique kan je daar rechtstreeks aankloppen voor meer info over de stamboom. Ik heb alles niet zo mooi op een rijtje.

        Prettig weekend en hati-hati daar bij de Canucks,

        Pierre

  20. George de la Croix zegt:

    Pierre, wat een schitterende foto

    En voor wat betreft de hulp vanuit Ceylon…..ik heb er een hard hoofd in……Eerst waren ze enthousiast, maar nu wij blijven steken bij F.W. de la Croix, taal nog teken……ya sudah, al laat maar, andere optie maar gebruiken.

    groet,

    George

    • Wouter zegt:

      Waduh… bukan main banyak, kira-kira adalah sekampung ….kayak rayap…
      Ik ben er helemaal stil van en voel me omsingeld door al dat Kruiswerk. Stamvader heeft blijkbaar zijn tropische middagdutje niet in gepaste rust voortgebracht, denk ik. (de mijne kon er ook wat van met 14 kinderen). Lijkt me overigens wel erg gezellig zo’n grote kumpulan verwanten: altijd maar weer kennismaken met nieuwe lootjes aan de stamboom, toh?
      Maar zijn die roemruchtige Germaanse (?) “Realpolitikers” ook allemaal verspreid over de archipel of is dat beperkt tot Java? Of mag ik dat niet vragen, ja dat mag ik vragen (Mart Smeets) aan Bapak Pierre…… hahaha

      • Pierre de la Croix zegt:

        Tja … Pak Wouter, er gebeurde heel wat onder die hoge klapperboom. Ayoon, ayoon, ayoon ………

        Inderdaad leuk om al die bloedverwanten, velen onbekend, een keertje bij elkaar te zien. Dank zij achter-achter-achterneef Max en zijn ijverige Vlaamse vrouw Véronique is dat al 2 x gebeurd. Een aanradertje voor andere rayapfamilies.

        Dan zie je ook van dichtbij hoe de 2de, 3de, etc. generaties zich ontwikkelen. De oudjes als ik spreken nog enigszins djedarrr-djedorrr, de volgende generaties hebben onvervalste Heerlense, Maastrichtse, Haagse en de hemel-weet-wat-voor Nederlandse accenten. Velen zijn ook nog gemengd gehuwd; slepen vol trots hun Totokpartners achter zich aan. Slecht nieuws voor wie het Indovolk en de Indocultuur (wat die ook moge zijn) tot in lengte van dagen wil preserveren.

        Dan je prangende vraag, in bescheidenheid gesteld. Ik ben van 2 kanten door Germaanse “Realpolitiker” geïnfecteerd. In de eerste plaats ben ik met een Germaanse gehuwd en in de 2de plaats (let op de volgorde!) kwam mijn grootvader van moeder’s zijde uit de Duitse plaats Emden. Hij was telg uit een noordduits zeemansgeslacht, liep als 15-jarige weg van huis en ging “voor de mast” varen, haalde in Amsterdam zijn stuurmans diploma’s, werd later gezagvoerder, bleef als zodanig “hangen” in Indië, werd havenmeester en trouwde een “inlandse” uit Banjoewangi, dochter van Mohammad Gazalie, een Sumatraanse “dokter Djawa”, en de Javaanse vrouw Kartinah.

        Dat ik als enige kleinzoon van Jakob Ulrich Bonjer uit Emden (aan de Eems) een wonderschoon meisje uit Emsdetten, eveneens aan de Eems, zij het zo’n 300 km stroomopwaarts, heb gehuwd, berust op louter toeval (lees “Gastpikiran” van juni 2011, “Ein komischer Holländer”). Of toch niet?

        Ook het bovenstaande is allemaal “off topic”, maar voor andere lezertjes dan vraagsteller Pak Wouter hopelijk toch interessant, zijnde een afspiegeling van al het groots dat in Indiën ook werd verricht.

        Pak Pierre

        • Jan Bonjer zegt:

          Beste Pierre, mijn naam is Jan Bonjer en mijn voorvaderen komen ook uit Emden en waren ook allemaal kapitein (Bijna alle Bonjers komen uit Emden).
          Jammer genoeg voor je is de Bonjer Familie geen noord-Duits zeemansgeslacht. Ze waren in Emden terecht gekomen door de Franse revolutie en de handels politiek van Napoleon. Het moment dat Napoleon was verslagen verhuisden ze meteen weer naar de meest lucratieve plek die ze konden vinden, dat is nou eenmaal de wet van de handels kapitein.
          De familie stamt waarschijnlijk uit het Friese volk en is rond 1100-1200 samen met de Friese koningen, die Vlaanderen veroverden, naar België verhuisd. Daar hebben zij de naam Bonjer aangenomen, wat Bunder in het oud Frans betekend (oppervlakte maat).
          Omdat het protestanten waren zijn ze daarna naar Zeeland en later naar Holland verhuist.

          Wat ik mij wel afvraag is of jouw voorvader iets te maken heeft met de naam Bonjer in Jakarta. Er is een gebied dat men daar Bonjer noemt, ik kom het regelmatig tegen. Maar kan niet uitvinden waar het vandaan komt.

          Groetjes Jan Bonjer

        • Pierre de la Croix zegt:

          Dag Jan,

          Buitengewoon belangwekkend nieuws! Ik zou direct vragen: “Van wie ben je er eentje?

          De Nederlandse Bonjers stammen bij mijn weten af van 2 broers, Ulrich en Eduard, allebei stuurman/kapitein, getrouwd met 2 zusjes Appel, Catharina Helena en Gertrud, die zich 1ste helft 19de eeuw in NL vestigden.

          Ik stam af van Ulrich, mijn overgrootvader.

          Ik wil graag contact met je, maar dan buiten I4E om.

          Mijn mailadres is kandjeng@planet.nl

          Pierre

    • Pierre de la Croix zegt:

      George,

      Bedankt voor het compliment. Die foto is flink geretoucheerd (gefotoshopt heet dat nu geloof ik).

      Ik wilde je bij de Dutch Burghers niet voor de voeten lopen, maar nu jouw contact zich kennelijk weer op de balé-balé heeft teruggetrokken (Dutch Burghers zijn net Indo’s) zal ik zien of mijn “lead” bij de Dutch Burgher Union tot enig speurwerk is te bewegen. Zijn vader Christoffel Anthonisz heb ik persoonlijk gekend en die leeft nog, 92 jaar oud.
      Ik houd je op de hoogte via de andere lijn, want we zijn nu geloof ik erg “off topic” bezig – hoewel, misschien toch weer niet als ik naar buiten kijk.

      Vanochtend op de fiets boodschappen wezen doen. Indo op glad ijs en dus bijna maar Indo keplèsèt on ice. Wat doen wij, tropendieren, hier eigenlijk? Isterrr geen klapperrr en toch klapperrrtanden.

      Pak Pierre

  21. George de la Croix zegt:

    Haha Kampong Kruiswerk!

    Pierres overgrootvader deed het nog netjes, een voor een, niet allemaal tegelijk.
    Mijn overgrootvader is de broer van die van Pierre, en die deed het met twee zusjes tegelijk, ya ampun………schande!!!!!!!
    Maar eind goed al goed, iedereen heeft een X achter zijn de la..

    • Wouter zegt:

      Terima kassih, Pak Pierre, dat je die info met me wou delen. Het bewijst maar weer eens dat de Indogemeenschap zich heeft ontwikkeld als een druppel inkt in een glas water…..
      Ook mijn voorouders kwamen uit Zwitserland en Brabant, die zonodig via de VOC en het KNIL, daar in de Oost hun voortplantingsdrift moesten botvieren. En die optelsom maakt me tenslotte tot wie ik ben…. Dat proces gaat hier dan ook ongestoord verder: Kopi susu tambah susu, tambah susu, dan susu lagi……is niet erg, want op een dag vraagt zo’n koffiedrinker….waar komt die heerlijke koffie eigenlijk vandaan? En dan is de cirkel weer rond, toh?

      Maar het is waar, wij tropendieren; deze koude wereld is niet onze habitat. Dat ik me op natuurijs begeef is mijn zucht naar avontuur geweest, wou dat voortglijden ook eens ervaren, enfin, zo begint zoiets….en zo kwam ik vroeger als bujang ook in contact met al die leuke blonde meiden met hun schitterende ogen…..want nature is always calling….en ik ben niet budek.
      Opstaan in een witte wereld en gekleed gaan als een Michelinmannetje met ijsmuts, je adem zien bevriezen en niet kunnen lachen vanwege bevroren lippen en wangen, is beslist “not us”…..
      We blijven wel altijd Indo’s on ice want na dat gebagger door de sneeuw verheug ik me straks op het eten: warme Thaise rijst met kip bumbu rujak ! …ben ik in mijn hoofd toch weer even terug.

      • Pierre de la Croix zegt:

        Terima kasih kembali.

        Het aantrekkelijke van I4E is, dacht ik, de uitwisseling van persoonlijke ervaringen, herinneringen, weetjes, gevoelens en meningen met betrekking tot “Indië”, in de breedste zin van het woord, “off topic” of niet.

        Zo lang Ibu Nelly en Pak Boeroeng ons niet aftikken gaan we door met gezellig ngerik, als djangkriks in de tropennacht.

        Sampai jumpa dus, aloha, till we meet again, op deze site of elders.

        Pak Pierre

      • Boeroeng zegt:

        @Pierre
        tikkie…jij bent hum.
        Het is lang geleden dat we vermanend waren in een topic met: ontopic blijven.
        En dan is het vaak nog dat we dat doen als er teveel irritaties zijn.

  22. Boeroeng zegt:

    De grootvader van de beide broers was onderwijzer aan de gouvernementsschool te Bezoeki in 1859
    Dit artikel kwam ik tegen in de Javabode van 1859:

    • Pierre de la Croix zegt:

      Wat leuk! Dit bericht over mijn overgrootvader Lodewijk Alexander had ik nog niet in mijn collectie.

      Aangezien ik van Pak Boeroeng heb begrepen dat het risico van aftikken bij “off topic” gaan nihil is als er maar geen vieze woordjes worden geschreven, is het voor sommige lezertjes misschien nog wel aardig als ik het navolgende over het leven van L.A. (* Semarang, 1834/+ Rembang 1894) toevoeg.

      Hij begon in 1854 als “kwekeling” te Semarang en in 1856 gepromoveerd tot “ondermeester 3de rang” in Makassar. Er waren in die tijd nogal wat trapjes te bestijgen tot volwaardig schoolmeesterschap. Kom en nu maar eens om!

      Blijkens andere gegevens moet L.A. in Besoeki als schoolmeester tevens “Agent der Soerabajasche Wees- en Boedelkamer” te zijn geweest, samen met een heer W.G. Binkhuyzen.
      Wat zo’n agent allemaal te doen had weet ik niet.

      Aardig is ook een advertentie uit dezelfde Javabode, jaar onbekend, van een vendutie “op Dinsdag den 13 Junij ten huize van den WelEdelen Heer L.A. de la Croix, Passer Baroe (tegenover Gang Belle)”, plaats voor mij onbekend.
      Uit de opsomming van zijn “netten en goed onderhouden Inboedel” blijkt dat L.A. in het rijke bezit was van onder meer “Martevanen, eene IJSKIST, een compleet HARNACHEMENT met pistoolholsters en een VIS-à-VIS”. Kom daar nu ook maar eens om.

      Wie weet wat “martevanen” zijn en hoe in die tijd ijs werd gemaakt voor “eene ijskist” mag het zeggen. De betekenis van overige genoemde goederen zijn nog wel in een hedendaagse Pan Dale te vinden.

      Pak Pierre

      • Surya Atmadja zegt:

        Pierre de la Croix, op 5 februari 2012 om 11:39 zei:.

        Aardig is ook een advertentie uit dezelfde Javabode, jaar onbekend, van een vendutie “op Dinsdag den 13 Junij ten huize van den WelEdelen Heer L.A. de la Croix, Passer Baroe (tegenover Gang Belle)”, plaats voor mij onbekend.
        ————————————————————————————
        Itu mah di Betawi, Pasar Baroe , vroeger de “Kalverstraat” van Batavia .
        Op internet ister artikel over 3 Fransen met de naam Belle (vioolbouwers)

        Indo on ice

      • Pierre de la Croix zegt:

        @ Pak Surya,

        Dank voor de aanvullende info. Heel belangrijk voor mij, want ik wist niet dat overgrootvader L.A. zijn zegenrijke arbeid ook voor de anak-anak Betawie heeft mogen verrichten.

        Die schaatsende Indonesiërs op de ijsbaan Taman Angkrèk in, naar ik aanneem, ook Betawie/Jakarta, doen even onwerkelijk aan als Eskimo’s in een klapperboom.

        Voor het eerst werd ik met iets dergelijks geconfronteerd in 1982 in snikheet Dubai, op de kunstijsbaan in het hotel waar ik vertoefde: Arabs in witte jurken zwierend over het ijs.

        IJsbanen in de tropen, tropische paradijzen op onze breedten, het kan niet op. Of toch wel en zo ja, wat dan?

        Pak Pierre

      • Jan A. Somers zegt:

        Zo’n foto van een ijsbaan in een luxe warenhuis in Indonesië heb ik ook, maar dan op Tunjungan, Surabaya. Maar ook twee bedelaars buiten. De uitersten van Indonesië op 100 m afstand.
        Martevanen zij grote aardewerk potten waarin water koel kan worden gehouden. Hoogte en diameter ca 1 m. Als kind waren dat voor mij kweekbakken voor siervissen. Als spelling herinner ik mij martavanen.

      • Jan A. Somers zegt:

        Aanvulling: Een ijskist werd gevuld met staven ijs die je in de ijsfabriek kon kopen. Een ijskast is daarom iets anders dan een koelkast. De laatste keer dat mijn vader opslag had gekregen (ca 1940) werd de ijskast vervangen door een koelkast. Uiterst modern.

      • Pierre de la Croix zegt:

        @ Pak Somers,

        Dank voor de nadere uitleg. Volgens Pan Dale komt “martavaan” van Martaban in Burma, een vroegere verlaadplaats van Chinees aardewerk. Dat weten we dan ook weer.

        Wij hadden thuis in Semarang ook na de oorlog geen ijskist of ijskast, maar gendi’s om het water koel te houden, hele kleine martavanen dus, plus 2 grote thermosflessen die om de 2 of 3 dagen werden gevuld met blokjes ijs van de toekang ès die langs de deur kwam, op zijn verlengde gontjèngan een groot druipend blok ijs gewikkeld in een karong.

        Wat mij verbaasde was dat er rond de tijd dat mijn overgrootvader zijn vendutie in Batavia hield, naar mijn inschatting tussen 1860 – 1870, in Indië al ijs kon worden gemaakt om het rijke bezit van “ene ijskist” te rechtvaardigen.

        Pak Pierre

  23. Anoniem zegt:

    Hallo Pierre,

    Wat een info allemaal en wat een complimenten aan mijn adres. Het is inderdaad zo dat ik een van de grootste stambomen heb van “de la Croix”. Maar je hebt nooit genoeg informatie. Ik probeer momenteel nog zoveel mogelijk gegevens te verzamelen en hoop ooit een keer dit alles om te zetten in boekvorm zodat elke “de la Croix” hierover kan beschikken. De verhalen en foto’s die ik momenteel in mijn bezit heb zijn schitterend. Nu ook weer een foto die ik nog niet in mijn bezit heb, mijn dank hiervoor.
    Vele groeten vanuit Limburg
    Veronique de la Croix-Claes

    • Pierre de la Croix zegt:

      Dag Véronique,

      Op de heetste dag van het jaar kom jij nog eens aandacht vragen voor “Indo’s on ice”. Dacht dat je via “Powderbrush” (wie zij ook in werkelijkheid moge zijn) al lang op de hoogte was van het “topic” rond de schaatsende broers De la X en de vele reacties die op het verhaal zijn gekomen.

      Geen dank voor de complimenten, ere wie ere toekomt. Ik ben reuze benieuwd naar wat jij allemaal hebt verzameld. Zeg maar wat je nog wilt weten van “mijn” tak, ik neem aan dat je mijn mailadres nog hebt. Zo neen, vraag het dan via Boeroeng, de webmaster van I4E.

      Groetjes, ook aan Max.

  24. eppeson marawasin zegt:

    Even los van de interessante historische context. Een verkoelende titel bij deze temperaturen “Indo’s on Ice”, echt wel. Binnen is het 27,7 graden en buiten is het 34+

    Met het oog op binnenkort; wel een lekkere ‘warming up’ voor degenen die nog naar Indonesië op vakantie gaan. 🙂

    e.m.¤

    • Pierre de la Croix zegt:

      @ Pak Eppeson,

      Voor mij gewoon “warming up” voor de winter, die onvermijdelijk zal komen. In mijn domeintje op zolder was het gisteren 30 +, dus snel naar buiten gegaan, de Hollandse tropennacht in, zonder ngerik van djangkriks, de roep van de paman saté en de geur van sedap malam, maar met muskieten, rozenstroop, es batoe en een scheutje rum.

      Voor een echte tropische kakkerlak kunnen we in Etten Leur terecht, hoor ik.

      Pak Pierre

      • eppeson marawasin zegt:

        Het moet een gave zijn om met woorden sfeerbeelden op te roepen, die anders dan een fysiek tableau vivant, wel in de geest tot leven komen.

        Deze van uw hand was óók prachtig: ‘Misschien komt er een tijd dat we op een zomeravond, onder het genot van een koud biertje, blote kaki’s op tafel, over zulke zaken kunnen filosoferen. Ter verhoging van de mooie sfeer op de achtergrond een Ceedeetje dat het nachtelijk geluid produceert van djangkriks, het tok-tok-tok van een bami chinees op straat, de roep van een saté verkoper, blaffende honden in een verre kampong, een djaga die op zijn ronde de tong-tong beroert.’

        Ik mag het van u niet zeggen, maar: ‘mooi hè!’

        e.m.

      • Pierre de la Croix zegt:

        Tja Pak Eppeson,

        In menig schoolrapport van mij stond de aantekening “speels, gauw afgeleid, dromertje”.

        Ik kon in de klas heel geconcentreerd de bewegingen volgen van een torretje over de lessenaar (wij zaten op de Lagere School twee-aan-twee op die stevige meubeltjes, waarschijnlijk van djatihout, tweezitsbank en lessenaar solide verankerd op een houten onderstel). Het werd spannend als het torretje de rand naderde van de inktpot, die in de lessenaar was verzonken: Valt-ie er in of niet?
        Op zo’n moment kreeg ik een krijtje naar mijn hoofd gesmeten van de juf. Mevrouw Joke Matulessy – Kolmus van de 5de klas was daar goed in. Zij was bovendien behoorlijk galak, de grootste badjingans hadden respect voor haar.

        Enfin, toch nog in staat gebleken de kost te verdienen in allerlei baantjes. Never a beggar, always a dreamer.

        Pak Pierre

      • eppeson marawasin zegt:

        @Enfin, toch nog in staat gebleken de kost te verdienen in allerlei baantjes. Never a beggar, always a dreamer.@

        Waarmee de vraag van de meester is beantwoord: “Wat moet jij in Holland?” Heel, heel veel van de wereld gezien! De aarde is rond en de cirkel gesloten.

        e.m.

      • Pierre de la Croix zegt:

        @ Pak Eppeson,

        Wat hebt u een formidabel geheugen! Die uitspraak van de “meester”, i.c. leraar Frans en klasseleraar, ter ere van mijn afscheid wegens vertrek naar NL, moet ik ergens en al een poosje geleden op I4E in letters hebben gebeiteld.

        Tja … misschien zijn manier om mij een tjabé rawit in mijn achterwerk te duwen. Opdat ik hem niet zal vergeten staat hij prominent op de laatste klassefoto. Van de jongens en meisjes op die foto is voor zover ik weet niemand beroemd geworden, behalve Hans Couzy die in de voetsporen van zijn vader trad, Pak Djendral is geworden en baas van de Koninklijke Landmacht ten tijde van Srebrenica.

        Obladie, oblada, life goes on …….

        Pak Pierre

  25. Surya Atmadja zegt:

    @ e.m
    Foto van een bangku sekolah , foeher zat ik ook op zo’n bangku sekolah .
    http://serbajadul.blogspot.nl/2009/04/bangku-sekolah.html

    • Pierre de la Croix zegt:

      Ja … dank voor het onomstotelijke bewijs dat deze bangku’s hebben bestaan. Als ik naar die foto kijk vraag ik mij af hoe we daar met z’n tweeën in hebben gezeten, van ’s morgens 0715 tot ’s middags 1230 uur, in die hitte.

      Wij waren helden!

      Pak Pierre

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.