Drie generaties

kulvejoty

Joty ter Kulve zond onlangs een brief naar het dagblad Trouw. Ze schreef deze inleiding bij de brief:
Geachte Redactie,
Met interesse heb ik geluisterd naar de hele discussie: wat kost de immigratie? Een beetje verbaasd ben ik, dat niemand een verband legt tussen deze discussie en de komst van de Indische mensen naar Nederland. Toen speelde het kostenplaatje ongetwijfeld ook een rol. Zie bijgaand stuk. Misschien kunnen de politieke partijen nog wat leren van de Indische mensen. Laat ze eens aan het woord.
Misschien kan Trouw hier aandacht aan besteden.   Met vriendelijke groeten,  Joty ter Kulve

Drie generaties “politieke” vluchtelingen
Op 25 maart vond in het museum Twentse Welle de feestelijke opening plaats van het drie generatieproject van de Enschedese stichting Nasi Idjo..
Winnie Sorgdrager, Lid van de Raad van State en bestuurslid van het Indisch Herinneringscentrum Bronbeek, die heeft meegewerkt aan dit project , nam het eerste exemplaar over de migratiegeschiedenis in ontvangst.
In de periode vanaf 1945 migreerden ruim 350.000 Nederlandse onderdanen van het voormalige Nederlands-Indi naar Nederland en vanuit Nederland emigreerden de Indos naar alle delen van de wereld.
Indische mensen zijn het levend bewijs dat diversiteit verrijkt, mensen aanwakkert creatief met elkaar om te gaan.. Wij hebben ook het bewijs geleverd, dat interculturele gemeenschappen met succes kunnen meewerken aan het bouwen van een nieuwe wereld.
Indos zijn ontstaan door de ontmoeting van twee of meerdere culturen .Alle Indische-Nederlanders hebben ergens in het verleden een Indonesische voorouder gehad. Wij koesteren dat gegeven. Onze voorouders in een recent of lang verleden hebben voor erkenning gevochten. Het ging niet altijd makkelijk, pijn ,vernedering, discriminatie zijn velen ten deel gevallen. Vlak na de Tweede Wereldoorlog toen de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog zichtbaar werden en nieuwe grenzen en een nieuwe horizon zich aftekenden, bevonden wij ons even in politiek Niemandsland
De Nederlandse regering had misschien liever gezien, dat wij een plek zouden vinden in ons moederl
and en de Indonesische overheid zag ons ook even niet zitten. Nieuw-Guinea dan als toekomstig land? Sommige van ons zijn inderdaad gemigreerd naar dat tot dat moment nog nauwelijks ontgonnen land Nieuw-Guinea, wat deel uitmaakte van onze kolonie.

Wij vertrokken naar Nederland net zoals wij gekomen zijn naar de archipel. Per schip, de Johan van Oldebarneveld, de Willem Ruys, historischer namen waren niet denkbaar. Enkelen met het vliegtuig. Wij vertrokken onder het slechtste scenario, dat men zich kon bedenken. De gruwelen van de Tweede Wereldoorlog en de Bersiap, tekenden onze lichamen en onze ziel. Wat wij nog bezaten aan materile bezittingen konden in 1 oude kist, koffer, ijzeren koffertje. In Nederland was men totaal onvoorbereid op onze komst. De wonden van de oorlog met Duitsland waren niet genezen, het land moest worden opgebouwd, eten was nog op de bon.

Joty ter Kulve en Vaya Nijhoff waren gasten in het tv-programma
‘En Dan Nog Even Dit’ van TV Oost.
Ze waren daar om het project Aanpassen! toe te lichten
en ze wezen erop dat Nederland kan leren van de geschiedenis van de Indische migranten … hoe om te gaan met de migranten van n.Zie de video , hun item begint op 3.30 minuten.

Aanpassen ! omvat een reizende tentoonstelling en een boek met dvd, waarin drie generaties Indische-Nederlanders ieder op geheel eigen wijze in beeld zijn gebracht. Aan de hand van themas als identiteit, veerkracht, dromen en integratie hebben Vaya Nijhof en Iris Cousijnsen een schat aan ervaringen en ontboezemingen aangeboord. Wij pasten ons, zo leek het althans, geruisloos aan. Weinigen in ons nieuwe land vroegen naar onze ervaringen in de Japanse concentratiekampen, naar de Bersiap, de opstand van jonge Indonesische vrijheidstrijders, die korte metten maakten met in hun ogen, overheersers. Dus hielden de meesten van ons hun lippen op elkaar. Bovendien je probeerde zelf ook niet meer te denken aan al het doorgestane leed en alle verschrikkingen. Daar kwam nog bij, er moest brood op de plank komen. Kinderen moesten naar school om de verloren jaren, waarin zij niets mochten leren, in te halen. De Japanners hadden alle onderwijs verboden. Aanpassen dus, hard werken en proberen een nieuw leven op te bouwen. Dit is niet alleen het verhaal van de Indische Nederlanders, die naar Nederland migreerden, maar ook van hen die emigreerden naar Australi, Amerika en vele andere continenten. Echter Aanpassen is geen eenzijdig proces ,integendeel dat langzame veranderings proces is een wederzijds proces van acceptatie en tolerantie van zowel de dominante cultuur als van de nieuwe gastcultuur.

Is deze tentoonstelling alleen interessant voor de meer dan anderhalf miljoen mensen, die nog een relatie hebben met hun moederland? Neen ik denk dat deze ervaringen van de drie generaties, ook heel leerzaam kan zijn voor Nederland als immigratieland en andere culturen. Surinamers,Antillianen, Turken, Marokkanen enz die zich permanent hebben gevestigd in ons mooie landje. Zij zullen zich ongetwijfeld herkennen in veel van deze verhalen. Waarom zou een Italiaanse of Turkse grootmoeder, die nu in ons land woont zich anders voelen, dan mijn moeder of grootmoeder die hier een nieuw leven moesten opbouwen, vraag ik mij af. Wij willen toch allemaal, dat onze kinderen en kleinkinderen een toekomst hebben.

Deze tentoonstelling vertelt het verhaal van individuele mensen, maar er is natuurlijk ook het grotere plaatje. Toen Japan aan zijn expansiedrift begon in Azi en tenslotte in n week heel Nederlands-Indi veroverde zette zich een nieuw tijdperk in, het tijdperk van dekolonisatie voor heel Azi. De kolonie Nederlands-Indi , had zijn tijd gehad. Dat Indonesische vrijheidstrijders, de komst en bezetting van Japan aangrepen om hun Vrijheidstrein te laten rijden, is in onze ogen misschien verraad, maar door de ogen van een Indonesir ligt dat genuanceerder.

Ik herinner mij, het moment, dat wij van het kamp in Bandung werden overgebracht naar een kamp in Buitenzorg, nu Bogor. In Bogor werden wij als vee op open vrachtwagens geladen. Allemaal vrouwen en meisjes ,kinderen, skeletten in een paar vodden gehuld. Om ons heen een jouwende menigte Indonesirs. Hoe jong als ik was begreep ik op dat moment, dat wij voor de Indonesirs al het gezag hadden verloren. De dag van Azi was aangebroken. De betekenis van deze vorm van herinnerd verleden is een waardevol aanvulling van de grote geschiedschrijving. Waar de laatste zich concentreert op de grote lijnen, de strategien, de onderliggende drijfveren, de leiders die gebeurtenissen in gang zetten, brengt de kleine geschiedschrijving het verhaal van degenen aan wie de gebeurtenissen zijn overkomen. De grote geschiedschrijving beziet de oorlog van bovenaf, rationeel afstandelijk en met de kennis van nu : de kleine brengt ons er middenin, onder de talloze anonieme gewone mensen die altijd verliezer zijn, aan welke zijde van het front ze ook staan, maar die toch verder moeten en willen, en om wie het uiteindelijk gaat.
De tentoonstelling : Aanpassen levert hier een bijzondere bijdrage, aan.

Joty ter Kulve Wassenaar 4 april 2010-04-04
Dit verhaal draag ik op aan Marie-Louise Boreel en mevrouw Laboyrie in het Johanna Huis.

Dit bericht werd geplaatst in Gast Pikirans. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.