De Groene Amsterdammer van deze week:
Tjalie bestempelde Oeroeg in het blad Orintatie kortweg als FOUT. Haasse wist in zijn ogen xxniets af en had niets begrepen van de belevingswereld van een opgroeiende Nederlands-Indische jongen, met daardoor een zelfs politiek gevaarlijk einde van de novelle. Alles wat ik las, was vals en nog eens vals. Tjalie schreef ook dat hij het de Hollander niet kwalijk nam dat die als onwetende niet ontdekt had waar de grondfout van het boek zat
Nieuwsbrief Indisch Netwerk :
Oeroeg was voor mij een eye opener in mijn optiek over de gebeurtenissen in Indi. Las daarna alle ( vooral politieke getinte pamfletten) lectuur(van voor- en tegenstanders) over dit onderwerp. Tjalie s ( die ik om zijn piekerans/ Indisch zelf respect/ schrijverij bewonder) recensie vond ik toen misplaatst en nu ( na lezing van het Moesson,okt. artikel ) nog meer;
Tjalie Robinson juni 1948:
Laat mij het maar direct en ronduit zeggen: de zwakke bespreking van Hella S. Haasses Oeroeg in Orientatie kan niemands goedkeuring wegdragen, zelfs niet met de excuserende subtitel Gegeven paard in de bek gezien, die slechts poogt de zwakte te redden, maar overigens onjuist is: D.d.V. heeft het gebit nauwelijks bekeken van dit gegeven paard (Geschenk van de Nederlandse boekenweek), maar slechts wat grasjes tussen de rommelige tanden weggepeuterd.
Siem Boon 1993:
Indo & totok Geworteld in Indie schreef ik ter begeleiding van de herdruk van Tjalie Robinsons Nogmaals Oeroeg voor de Pasarkrant van november 1993. Die herdruk was in antwoord op een serie van onjuiste weergaven door Hella Haasse en Rudy Kousbroek (zoals in Geworteld in Indie verder wordt uitgelegd). In reactie op dat artikel schreef Rudy Kousbroek Nogmaals Tjalie voor het Tjalie Robinson Symposium in juni 1994 op de Pasar Malam Besar in Den Haag.
...................
Indisch4ever 
IK zou het verhaal “een souffl in de oven” eens lezen. Het volgt na het verhaal “Oeroeg” in de speciale uitgave tgv Nederland Leest 2009.
Die twee verhalen worden niet voor niks na elkaar geplaatst, er zit wel 60 jaar verschil in maar de problematiek is hetzelfde, vriendschap botst op politiek vlak. Er wordt niet over vijandschap gesproken, noch in Oeroeg, noch in “een souffl in de oven.”, anders had Oeroeg wel bij de Telaga Hideung de hoofdpersoon overhoop geschoten.
Dat naar voren schuiven van een personen op basis liefde en gelijkvaardigheid lijkt mij meer op een vervlogen tempo doeloe gevoel, een romantisering,idealisering van de werkelijkheid, maar dat is nog geeneens een afspiegeling van de werkelijk.
Voor het verhaal heb je tegenpolen nodig Totok/Javaan en Jood/Islamiet wat een bijzonder spanning geeft aan het verhaal. En van jouw personen in die tegenstelling heft juist de tegenstelling op. Je kan moeilijk van Abdelkader Benali eisen een ander dan een Marokkaan de hoofdrol te laten spelen.
Salaam Aleikum (mijn Arabisch is niet zo goed als mijn andere 5 talen)
@ Peter.
Een Marokaan naar voren te schuiven om te laten zien dat samen geleefd kan worden dekt de lading(boodschap) niet.
Ik zie het als een propaganda van de Nederlanders .Mss een soort geste voor de groep van dhr Abdulkadir ?
Omdat op dit de intergratieproces van de nieuwe Nederlanders een hot item is ?
De omstandigheden van toen (ongeveer 80-90 jr geleden) is anders dan de huidige situatie.
Als ik een Nederlander was zou ik een Nederlander , Indische Nederlander of een Zuid Molukker naar voren schuiven , samen met een Indonesier .
Om te laten zien dat de oude onbegrip , ” vijandschap” etc al verleden tijd is .
Of een Indonesisch-Nederlandse echtpaar als symbool van de nieuwe verhoudingen , gebaseerd op liefde en gelijkwaardigheid.
PS : Salam is eigenlijk een groet .
Salam is dan groet of groetjes van …..
@Salam “Ik begrijp wel dat men wil laten zien dat er vriendschappen kunnen zijn tussen mensen van verschillende culturen ,dat men in een multicultisamenleving met elkaar kunnen leven”
In Oeoeg speelt zich die vriendschap tussen een totok en een Javaan van lage klasse zich wel af in een koloniale samenleven dat maakt de vriendschap in wezen onmogelijk wat danook in het boek wordt weergegeven.
En waarom een Marokkaan in het verhaal “Een souffl in de oven” naar voren wordt geschoven als vriend van Nathan en dan het Midden-Oosten als scheidslijn wordt gebruikt lijkt me wel logisch.
Zowel in het eerste als het tweede verhaal wordt de politiek het breekpunt. Dat zal met een Indische Nederlander en in mindere mate een Zuid-Molukker nuet gebeuren, er ontbreekt een dramatisch hoogtepunt.
Dat betekent dat er geen vriendschappen kunnen zijn tussen mensen van verschillende culturen ,dat men in een multicultisamenleving niet met elkaar kunnen leven”
Oeroeg , nog steeds Onvoltooid verleden tijd ?
Oeroeg is een leuk geschreven boek , je kan met verschillende manieren lezen.
Sommigen zeggen dat het een mooie voorbeeld kan zijn voor een “vreemde vriendschap” die gebaseerd is op ongelijkheid.
Ongelijkheid in ras , geloof en status.
In Ned. Oost Indie een bijna onmogelijke situatie.
Het voorbeeld van dhr Mertens is ook een andere soort vriendshap.
De “inlandse vrienden” van zijn ouders waren niet uit de Oeroeg klasse .
Ik zou zeggen kinderen van de prijaji of Inlands Binnenlands Bestuur.
Zelfs zulke vriendschappen zijn in Nederlands Oost Indie een zeldzaamheid.
Als ik Oeroeg echt kritisch lees ,kreeg en krijg ik een veemde smaak in mijn mond , toen en nu .
Het kan bij mij liggen , ik lees het met een Indonesische bril.
Het is interessant om de meningen van de Indonesiers van nu te weten .
Dacht dat ze ook afwijzend staat , zelfs de parade paardje Abdelkadir Benali werd als een Belanda gezien.
Ik begrijp wel dat men wil laten zien dat er vriendschappen kunnen zijn tussen mensen van verschillende culturen ,dat men in een multicultisamenleving met elkaar kunnen leven.
Alleen waarom wordt hier een Marokaan naar voren geschoven , waarom niet een Indische Nederlander of een Zuid Molukker ?
Kennelijk begrijpen de Nederlanders van toen en van nu nog steeds niet wat de sociale en politieke verhoudingen waren.
En het grappige is , ze praten , schrijven over Indonesiers zonder hun te betrekken.
Ik zou zelf het boek lezen als een gewone boek , goed geschreven maar verder geen diepere betekenissen te zoeken.
Anders wordt het een fictie , mooi geschreven maar nog steeds fictie .
Khayalan zoals de Indonesiers dat zeggen.
Het is niet erg omdat het mooi geschreven is , maar aan de andere kant heeft het de beeldvorming van generaties Nederlanders beinvloedt.
Dat in tegenstelling met de boeken van si Tjalie .(De beroemde piekerans)
Wat hij vertelde waren de ervaringen van de verschillende mensen.
Herkenbaar en beaamd door velen die dat zelf hebben meegemaakt.
Salam
A.M.I.S.S Atmadja